cEiısııum
T f rrn n r f r ! H c r f r î f 'T Paviyonun ön görünüşü. İ Z M İ R F U A R I N D A Ç E K O S L O V A K P A V İ Y O N U P R O J E V E T A T B İ K Y. Mimar R i z a A ş k a n ve H a r b i H o t a nİzmir Fuarı 1949 yılında Enternasyonal ola-rak açıldı. Harp senelerini takip eden yıllardaki veçhesine nazaran, yabancı iştiraklerin göster-dikleri alâka ve birbirlerine olan kuvvetli ticarî rekabetleri, memleketimizin ticaret hayatı üze-rinde müessir olmuştur.
İştirak etmiş bulunan 11 yabancı devlet, çe-şitli sanayi imâlleri ve bilhassa makina ve ziraat âletleri, züccaciye ve manifatura eşyası üzerinde geniş mikyasta teşhirler yapmış
bulunmaktadır-lar. Sergi Sarayının üç büyük bloku Amerika, İngiltere, Almanya ve Macaristan devletlerine tahsis edilmiştir. Bilhassa en zengin iştirak, bu devletler tarafından yapılmıştır. Alman ve Ma-car pavyonları tam bir f u a r ve sergicilik, ince bir sanat dekoru ve anlayışı ile tanzim edilmiş bulunuyordu...
ekspozan-lara kâfi miktarda teşhir salonlarının bulunma-ması nazarı itibare alınarak Belediyece üç grup-tan ibaret olmak üzere salonlar inşa edilmiştir. Bu binalar, vaziyet plânı itibarile Fuarı ikiye ayıran kuvvetli bir mihvere amûd olan sergi sa-rayı meydanı ve kavaklı yollar arasında yapıl-mıştır. Başta geniş saçaklı antresile üzeri açık han avlusu tarzında sayalı serbesıt teşhir stand-larmı ihtiva eden açık salon ve bu pavyon, üze-ri kaset tavanlı bir pergole ile kapalı ve kitle iti-barile yüksek bulunan kapalı sergi salonuna bağ-lanmaktadır. Kapalı salon iki antresinden biri ile yedi büyük vitrini ihtiva eden kolonatlı ve geniş saçaklı bir galeri ile heyet tamamlanmış-tır.
Bina, plân itibarile tamamen sergi tekniği ve sirkülâsyon keyfiyeti gözönünde tutularak ha-zırlanmış bulunmaktadır. Binanın gerek haricî ve gerek dahilî mimarî tesiri İzmir'in iklim husu-siyetleri nazarı itibare alınarak mahallî ve Millî motiflerden faydalanılarak ta_m bir sadelik için-de moiçin-dern bir karakter verilmek istenmiştir. Bi-nanın inşaatı bir buçuk ay gibi çok kısa bir za-manda bitirilmiştir. Bina heyeti, kısmen beton arme iskeletli ve kısmen yığma tarzındadır. Bi-nanın bir çok yerlerinde detaye edilmiş mevzu-lar olmasına rağmen, bugünkü rayice ve işin
sü-ratle yapılmış olmasına rağmen beher metre ka-resi 120 liraya mal edilmiş bulunmaktadır.
Yapı sahasının, sergi sarayının hemen yanı başında ve pek yakınında bulunması itibarile ya-pılacak binanın kitle tertibinin düzenlenmesi, ser-gi sarayının ezici tesiri yanında bir hayli güç ol-muştur. Bu itibarla m ü m k ü n olduğu kadar haki-miyet tesis etmek istenilen hacimler, sergi sarayı binasından uzaklaştırılmış ve kitleler dağıtılmış-tır. Kapalı sergi salonunu teşkil eden blokta, ha-rici mas tesirini hafifletmek üzere şakulî istika-mette sık bir plastır yapılmış ve bu plastırlar saçak altında ufkî bir- silme ile katedilerek arala-rı boş bırakılmış bu suretle vantilasyon temin edilmiştir.
Binanın kapalı salonu ve vitrinli kısmı Çe-koslovak devletine kiraya verilmiş, zengin ve ge-niş mikyasta sanayi mamûller ve züccaci eşya ve seramik teşhir edilmiştir. Ancak Çekler, Fuara iştirak ederken kiralamış oldukları binanın