Prof. Dr. Veli ÇELİK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanı (Proje Yürütücüsü)
Ankara, 28.09.2016
1
•Endüstriyel Emisyonlar Direktifi (EED-2010/75/EU) Bölüm 1,2 ve 5 kapsamında yer alan otomotiv üretim tesislerinin mevcutta söz konusu direktif gereklilikleri ile uyum durumunun belirlenmesi,
•İlgili direktifin iç mevzuata aktarılması sonrasında
otomotiv üretim tesislerinin uyumu için gereken teknik, kurumsal ve idari altyapısının oluşturulması işidir.
PROJE KONUSU
Proje Adı : Entegre Çevre İznine Tabi Otomotivi Üretim Tesislerinin Uyum Durumları ve Gerekliliklerinin
Belirlenmesi
Projenin Yürütücü Kuruluşu : T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü
Projenin Yüklenici Kuruluşu: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Projenin Süresi : 14 ay (420 takvim günü)
Başlama Tarihi : 12 Ekim 2015 (Protokol Tarihi) Tamamlanma Tarihi : 12 Aralık 2016
3
PROJE BİLGİLERİ
TEMİZ ÜRETİM
Kuruluşlar çevreye olan duyarlılıklarını kanıtlamak ve tüketicilerinin bu yöndeki taleplerini karşılamak amacıyla çevreye duyarlı üretim teknolojilerine yönelmektedirler.
Bu kapsamda, üretim verimliliği arttıracak, hava, su ve toprağın kirlenmesini önleyecek, atıkları kaynağında azaltacak ve insan ile çevre üzerindeki riskleri en aza indirecek proses ve ürünlerin sürekli ve birlikte
TEMİZ ÜRETİM NEDİR ?
5
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), temiz üretimi (TÜ) “üretim süreçlerine, ürün ve hizmetlere sürekli olarak bütünsel ve önleyici bir çevre stratejisi uygulanması ile insanlar ve çevre üzerindeki risklerin azaltılması” olarak tanımlamaktadır.
TEMİZ ÜRETİM AŞAMALARI
Üretim süreçleri için; hammadde, su ve enerjinin etkin kullanımı, toksik ve tehlikeli hammaddelerin kullanılmaması, üretim prosesleri boyunca, her türlü atık/artıkların gerek miktar gerek toksik içerik bakımından azaltılması,
Ürünler için; hammaddenin temininden ürünün bertarafına kadar tüm süreçler içinde (yaşam döngüsü boyunca) ortaya çıkan olumsuz etkilerin incelenmesi ve azaltılması,
Hizmetler için; geliştirme ve uygulama aşamalarında ürünün oluşturacağı olası çevresel etkilerin göz önünde bulundurulması esasına dayanır.
ÇEVRESEL KAZANIMLAR
7
Su, Hava ve Toprak Kirliliğinin Azaltılması: TÜ uygulamaları kapsamında doğal kaynakların daha verimli ve etkin kullanılması, atıkların en aza indirgenmesi ve toksik içeriğinin azaltılmasını sağlayacak ve böylece insan ve çevreye olan zararlı etki en aza indirgenecektir.
Yönetmeliklerle Uyumsuzluk Riskinin Azaltılması: TÜ stratejilerini geliştirerek uygulayan bir kuruluş yalnızca bugünkü yönetmeliklerle uyumlu olma yönünde avantajlı olmayacak, beraberinde geleceğin değişen yönetmelik uygulamalarına karşı da önceden hazırlıklı duruma gelecektir.
Lucca/İtalya’dan bir uygulama
Lucca/İtalya’da bulunan bir kâğıt fabrikasında üretim maliyetlerinin %20 den fazlasını oluşturan yüksek miktarda fosil yakıt ve elektrik tüketimi, temiz üretim uygulaması kapsamında ana problem olarak belirlendi. Yeniden yapılandırılan buhar kazanları ve borulama hatları ile buhar kayıpları engellendi. Buna bağlı olarak doğal gaz (38,500 avro/yıl) ve su (2187 ton/yıl) sarfiyatlarında tasarruf sağlanırken CO2 salımı yıllık 600 ton olmak üzere azaltıldı [1].
ÖRNEK UYGULAMA 1
ÖRNEK UYGULAMA 2
9
Beijing/Çin’ den bir uygulama
Beijing/Çin’de boyama, baskı ve apre üzerine faaliyet gösteren bir boyahane su, kimyasal ve enerji sarfiyatlarını azaltma olasılıklarını temiz üretim kapsamında yer alan tasarruf uygulamalarını dikkate alarak değerlendirdi. Yenilenen boyama makinesi ile su ve enerji sarfiyatında %50 kazanç sağlarken, kimyasal tüketimi %30 azaldı. İlk yatırım maliyeti 1.093.205 RMB (yuan) olan yeni boyama makinesi ile tesisin boya, yardımcı kimyasallar, enerji, su ve atık su arıtım maliyetlerinden yıllık 436.297 RMB tasarruf etmesi sağlandı.
Böylelikle yenilenen makine üç yıldan kısa bir süre içerisinde kendini amorti etmiş oldu [2].
[2] Visvanathan, C., Kumar, S., Han, S., 2000. Cleaner Production in Textile Sector: Asian Scenario. National Workshop on “Sustainable Industrial Development Through Cleaner Production”
Organik solvent tüketim kapasitesi 150 kg/saat veya 200 ton/yıl üzerinde olan ;
• Motorlu taşıt (kara taşıtları, otomobil, kamyon vb.)
• Tarım makineleri (traktör, biçerdöver vb.)
• İş makineleri (dozer, ekskavatör vb)
• Savunma sanayi taşıtları (tank, zırhlı araç vb)
PROJE KAPSAMI
11
PROJE
12 FAALİYETTEN
OLUŞMAKTADIR.
• Faaliyet 1. Açılış Toplantısı
• Faaliyet 2. Başlangıç Raporu Hazırlama ve Sunum
• Faaliyet 3. Sektörel MET Kontrol Listesi Hazırlama
• Faaliyet 4. Otomotiv Tesisleri Envanteri Hazırlanması
• Faaliyet 5. Saha Ziyareti Planlama ve Ziyaretlerin Gerçekleştirilmesi
• Faaliyet 6. Otomotiv Sektörü- Entegre Çevre İzni Koşullarına Uyumuna ilişkin Mevcut Durum ve Gereksinimler Raporu Hazırlığı
13
PROJE FAALİYETLERİ
• Faaliyet 7. Solvent Yönetim Planı Klavuzu Hazırlığı
• Faaliyet 8. Eğitim Programı Düzenlenmesi
• Faaliyet 9. MET Referans Dökümanı (BREF) Çalışması Yapılması, Ulusal MET Sektör Klavuzu’nun
Hazırlanması
• Faaliyet 10. Otomotiv Sektörü Maliyet Analizi
• Faaliyet 11. Final Raporu
• Faaliyet 12. Kapanış Toplantısı
PROJE FAALİYETLERİ
Faaliyetler 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14.
1. AçılışToplantısı
1.1 Ön Görüşme X
1.2 Açılış Toplantısı X X
2. Başlangıç Raporu Hazırlama X
3. Sektörel MET Kontrol Listesi Hazırlama
X X X
4. Otomotiv tesisleri Envanteri
hazırlanması X X X
5.1 Saha ziyaretleri plan hazırlığı X X X X
5.2 Saha ziyaretleri gerçekleştirme
X X X X X X X X
6. Otomotiv Sektörü- Entegre Çevre İzni Koşullarına Uyumuna ilişkin Mevcut
Durum ve Gereksinimler Raporu Hazırlığı X X
7. Solvent Yönetim Planı Klavuzu Hazırlığı
X X X X X X X X X
8. Eğitim Programı Düzenlenmesi X X
9. MET Referans Dökümanının (BREF) Çalışılması ve Ulusal MET Sektör Klavuzu’nun Hazırlanması ve toplantılar düzenlenmesi
X X X X X X X X X X X X
10. Otomotiv Sektörü Maliyet Analizi X X X X X X X X X
11. Final Raporu X
12. Kapanış Toplantısı X
PROJE ZAMAN PLANI
FAALİYET 1. AÇILIŞ TOPLANTISI
• Entegre Çevre İzni çalışmaları,
• AB mevzuatı,
• Ulusal mevzuatın geliştirilmesi,
• Uyumlaşma sürecinde firmaların ne yapması gerektiği,
• Tanınabilecek geçiş süreci vb. konuların ele alınacağı Yaklaşık 100 kişinin katılımının (Bakanlık, OSD, TAYSAD firmaları) öngörüldüğü bir açılış
Toplantısı Türk Patent Enstitüsü Konferans Salonu’nda 2 Aralık 2015 tarihinde (bugün) yapılmaktadır.
FAALİYET 2. BAŞLANGIÇ RAPORU HAZIRLAMA Şartname kapsamındaki hizmetlerin verilmesi için gerekli uygulama süreçlerini detaylı bir şekilde gösteren
• Proje zaman planı,
• Proje organizasyonu ve
• Risk yönetimi
süreçlerini içeren bir Başlangıç Raporu hazırlanarak Bakanlığa sunulmuştur.
17
2015 2016
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
FAALİYET 3. SEKTÖREL MET KONTROL LİSTESİ HAZIRLAMA
Saha ziyaretlerinde;
• Mevcut durum analizi ve
• Mevcut durum ile MET Referans dokümanlarının karşılaştırılabilmesi
için bir kontrol listesi hazırlanacaktır.
19
FAALİYET 4. OTOMOTİV TESİSLERİ ENVANTERİ HAZIRLANMASI
Ülkemizde faaliyet gösteren “Endüstriyel Emisyonlar Direktifi” kapsamında yer alan otomotiv tesisleri
envanteri hazırlanacaktır.
Bu kapsama girenler:
150 kg/saat veya 200 ton/yıl organik solvent tüketim kapasitesi olan firmalardır.
2015 2016
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
FAALİYET 5. SAHA ZİYARETLERİNİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
1.Saha Ziyaretleri Planlama
“Endüstriyel Emisyonlar Direktifi” kapsamına giren otomotiv tesislerinin ziyaret edilmesi için firmalar ile gerekli irtibatların sağlanması ve
ziyaretlerin zamanlamasının planı yapılacaktır.
2. Saha Ziyaretlerinin Gerçekleştirilmesi
Belirlenen otomotiv tesisleri ziyaret edilecektir. Saha ziyaretlerinde, hazırlanan kontrol listesi doğrultusunda, sektörel ve yatay Mevcut En
İyi Teknikler (MET) Referans Dokümanlarının (BRef) kıyaslaması yapılacaktır.
21
2015 2016
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
2015 2016
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
FAALİYET 6. OTOMOTİV SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM VE GEREKSİNİMLER RAPORU HAZIRLIĞI
Saha ziyaretleri gerçekleştirilen tesislerin her birinin;
• Mevcut durum analizi,
• Ana ve yardımcı üniteleri için emisyon kaynağı bazında kaynakta azaltım teknolojileri
• Emisyonların alıcı ortamlara salınımından önce uygulanan azaltım teknolojileri,
• Tesislerin proses bilgileri, çevresel performans verileri, ilgili proses (ve maliyet) parametrelerini içeren
gereksinim raporu hazırlanacaktır.
FAALİYET 7. SOLVENT YÖNETİM PLANI KILAVUZU HAZIRLIĞI
Entegre Çevre İzni uygulamasına geçilmesi ile sektörde uygulanması gereken yükümlülüklerden biri olan
solvent yönetim planı hazırlanmasına yönelik Endüstriyel Emisyonlar Direktifi Ek-7 Kısım 3’te yer
alan Araç Kaplama Tesisleri için Emisyon Sınır
Değerleri bölümü esas alınarak solvent yönetim planı kılavuzları hazırlanacaktır.
23
2015 2016
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
FAALİYET 8. EĞİTİM PROGRAMI DÜZENLENMESİ
• Entegre Çevre İznine ilişkin izin sistemi genel hususları,
• MET Referans Dokümanı,
• Otomotiv sektörü için hazırlanacak solvent yönetim planını kapsayacak
20’şer kişiden oluşan Bakanlık personeline 2’şer günlük iki ayrı eğitim olarak düzenlenecektir.
FAALİYET 9. MET REFERANS DOKÜMANI (BREF) GÜNCELLEME ÇALIŞILMASININ YAPILMASI,
ULUSAL MET SEKTÖR KILAVUZU HAZIRLANMASI
• AB Komisyonu tarafından MET Referans Dokümanı (Bref) üzerinde yapılan güncellemeler gözden
geçirilecek
• Bu çalışmalara paralel olarak otomotiv sektörü için daha rahat anlaşılabilecek ve uygulanabilecek,
kullanıcı dostu “Ulusal MET Sektör Kılavuzu”
hazırlanacaktır.
25
2015 2016
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
FAALİYET 10. OTOMOTİV SEKTÖRÜ MALİYET ANALİZİ
Endüstriyel Emisyonlar Direktifi gereksinimleri ve BRef dokümanları ile sektörün uyum durumunun
kıyaslanması ile oluşturulan Mevcut Durum Raporu ve Sektör Notu’nda yer alacak güncel MET’lere göre
maliyetlerden yola çıkarak sektörün uyum maliyeti belirlenecek ve raporlanacaktır.
FAALİYET 11. FİNAL RAPORU
Proje boyunca kaydedilen tüm gelişmeler ve elde edilen tüm sonuçların yanı sıra, sektörel maliyet analizine dayanan sektörel geçiş takvimi önerilerini içeren bir
final raporu hazırlanacaktır.
27
2015 2016
10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
FAALİYET 12. KAPANIŞ TOPLANTISI
İdare, protokol, otomotiv sektörü katılımcılarının ve diğer paydaşların davet edilmesi suretiyle proje
sonuçlarının değerlendirileceği bir toplantı yapılacaktır.
Toplantı organizasyonu Yıldırım Beyazıt Üniversitesi tarafından gerçekleştirilecek olup, toplantı gündemi
ve gerçekleştirileceği salon Üniversite tarafından belirlenerek Bakanlık onayına sunulacaktır.
• Ulusal MET Kontrol Listesi
• EÇİ Otomotiv Tesisleri Envanteri
• Otomotiv Sektörü- Entegre Çevre İzni Koşullarına Uyumuna ilişkin Mevcut Durum ve Gereksinimler Raporu
• Solvent Yönetim Planı
• Bakanlık Personeline Verilecek iki adet Eğitim
• Kullanıcı Dostu Ulusal MET Sektör Kılavuzu
• Otomotiv Sektörü Maliyet Analizi
29
PROJE ÇIKTILARI
PROJE EKİBİ
Proje Yöneticisi: Prof. Dr. Veli ÇELİK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanı Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi
31
PROJE YÖNETİMİ
Proje Yöneticisi Yrd.: Prof. Dr. Ergün ERASLAN Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
PROJE YÖNETİMİ
SEKTÖR UZMANLARI
Prof.Dr. Ali SÜRMEN Bursa Teknik Üniversitesi
Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi
(Otomotiv Müh. Anabilim Dalı)
33
Prof. Dr. Hakan S. SOYHAN Sakarya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi
SEKTÖR UZMANLARI
Prof.Dr. İ. Ayhan ŞENGİL Sakarya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi
Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi
35
SEKTÖR UZMANLARI
Yrd. Doç. Dr. Ahmet AYGÜN Bursa Teknik Üniversitesi
Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi
SEKTÖR UZMANLARI
PROJE ASİSTANLARI
• Dr. Nazire Pınar TANATTI
Sakarya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi
• Arş. Gör. Üsame DEMİR
Sakarya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü
37
