DÜZCE
Mayıs, 2019
T. C.
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI
KLASİK TÜRK EDEBİYATI KAYNAKLARINDAN
ŞİİR MECMUALARI
(İBB ATATÜRK KİTAPLIĞI BEL-YZ-K. 001565/6
b-85
b)
YÜKSEK LİSANS TEZİ
KLA
Sİ
K T
Ü
R
K E
D
EBİ
Y
A
TI
K
A
Y
N
A
KLA
R
IN
D
A
N
Şİ
İR
M
EC
M
U
A
LA
R
I
(İ
BB
A
TA
TÜ
R
K K
İT
A
PLI
Ğ
I
BEL
-YZ
-K
. 0
01
56
5/
6
b-85
b)
Hatic e T ok Düzc e Üni ve rsit esi , S BE Yük se k L isa ns T ez i M ayıs, 2019T. C.
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI
KLASİK TÜRK EDEBİYATI KAYNAKLARINDAN
ŞİİR MECMUALARI
(İBB ATATÜRK KİTAPLIĞI BEL-YZ-K. 001565/6
b-85
b)
YÜKSEK LİSANS TEZİ
Hatice TOK
Danışman: Prof. Dr. Metin AKKUŞ
Düzce
Mayıs, 2019
i
ÖNSÖZ
Klasik Türk edebiyatına kaynaklık eden divan, tezkire, mesnevi, biyografik eserler ve tarih kitapları gibi kaynakların yanında mecmûalar da edebiyat tarihimizin önemli kaynaklarından biridir. Mecmûa kelimesi bünyesinde çok çeşitli “ derleme ” eserleri toplasa da bizim çalışmamızın konusu nazire geleneği çerçevesinde oluşturulmuş “ şiir mecmûaları ” üzerinedir. Tamamıyla derleyenin isteği doğrultusunda oluşturulan mecmûalar derleyenin şiir zevkinin yanında dönemin şiir zevki ve şair ilişkilerini de yansıtmaktadır. Ayrıca tezkirelerde ismi geçmeyen ve divanı bulunmayan şairlerin ve şiirlerinin gün yüzüne çıkarılması, divanı olan şairlerin divanlarında bulunmayan şiirlerinin edebiyat dünyasına kazandırılması hususunda da “ kaynak ” niteliğindedir. Meçhulleri aydınlatma hususunda kaynaklık eden mecmûa türlerinden biri olan nazire mecmûaları ise döneminde beğenilen, ilgi gören ve üstad kabul edilen şairlerin şiirlerini ve onlara yazılan nazireleri barındırmaları açısından da oldukça önemlidir.
Çalışılan tez konusu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Kitaplığı, Bel_Yz_K. 001565numarada kayıtlı şiir mecmûasıdır. Başta “ 1a ” yaprağında “ Doktor Sadi Belger’ e (1916-1976) bir hatıra olmak üzere takdim; Cevad Sirmen 1962 ” ve “ Ragıb Bey’ e hürmetlerimle, Sadi. ” notları bulunmaktadır. Sayfanın ortasında mecmûa numarasının yer aldığı İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Kitaplığı’ nın mührü bulunmaktadır. “ 1a ” sayfasının boş olması gerekirken yarım bir şiirin bulunması mecmûanın tamir gördüğünü; Doktor Sadi Belger, Cevad Sirmen ve Ragıb Bey’ in mecmuayı derleyenler değil, mecmuaya sahip olanlar olduğunu göstermektedir. Mecmuayı derleyenin kim olduğuna ve mecmuanın ne zaman derlendiğine dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Varaklara müstensih tarafından numaralandırma yapılmamıştır.
Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde nazirenin tanımı yapılmış ve başlıca nazire mecmûaları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde mecmûanın nüsha tavsifi ve içerik yapısı, mecmûanın imla özellikleri ve izlenilen yöntem değerlendirilmiştir. Mecmûada yer alan şairler ve şiir başlıkları ile bu şiirlerin varak numaraları tablo ile gösterilmiş, şair, matla beyti, nazım şekli, varak numarası ve
ii
vezin bölümünün yer aldığı bir başka tablo ile mecmûaya ait özellikler daha ayrıntılı biçimde görselleştirilmiştir. Mecmuada yer alan şiirlerin vezin tablosu çıkarılmış, böylece en çok kullanılan vezin tespit edilmiştir. Mecmuada en fazla şiiri bulunan şairler tespit edilmiş ve grafik ile gösterilmiştir. Mecmuaya has özellikler “ Mecmua Üzerine Tespitler ” başlığı ile verilmiştir.
Üçüncü bölümde ise mecmuada yer alan şiirlerin transkripsiyonlu metnine yer verilerek şiirler yayımlanmış divanlarla ve diğer bilimsel çalışmalarla karşılaştırılarak farklılıklar dipnotta belirtilmiştir.
Bu çalışmayla divanı olmayan ve tezkirelerde adı geçmeyen şairler ve şiirlerle, divana alınmayan ya da herhangi bir bilimsel çalışmaya konu olmayan şiirlerin tesbitine ve bilim dünyasına tanıtılmasına çalışılmıştır.
Tez çalışmam esnasında benden bilgi ve birikimlerini esirgemeyen, beni cesaretlendiren tez danışman hocam Prof. Dr. Metin Akkuş’ a teşekkür ederim.
Hatice TOK Düzce, Mayıs, 2019
iii
ÖZET
KLASİK TÜRK EDEBİYATI KAYNAKLARINDAN ŞİİR MECMUALARI
(İBB ATATÜRK KİTAPLIĞI BEL-YZ-K. 001565/6b-85b)
TOK, Hatice
Yüksek Lisans, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Metin AKKUŞ
Mayıs, 2019, 410 sayfa
Çalışmamıza konu olan eser, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk kitaplığı, Bel_Yz_K. 001565 numarada kayıtlı şiir mecmuasıdır. Karşılaştırmalı yöntemle incelediğimiz mecmua özellik itibariyle nazire mecmûasıdır. En güzele ulaşma kaygısının yanında, usta-çırak ilişkisinin ve üstada öykünmenin de bir ürünü olan nazire mecmuaları edebiyat tarihine kaynaklık etmenin yanında yazıldığı dönemin şiir zevkini kavramımıza da katkıda bulunmaktadır.
Mecmua 127 varaktan ve üç bölümden oluşmaktadır. Mecmûanın ilk bölümü diye adlandırabileceğimiz 1a’ dan 10a’ ya (1a, 6a, 6b hariç bu varaklarda Türkçe nazire ve şiirler vardır.) Farsça İbn-i Nusret, Mes’ udi, Hafız, Sabuhi, Hilali, Kişveri, Molla Cami, Hüsrev-i Dıhlevi, Hace Kemal’ in Farsça şiirleri bulunmaktadır. 10a (10a’ nın öncesi 6b’ dedir.) ile başlayıp 85b’ de son bulan ve çalışmamıza konu olan kısım ise 76 varaktır. 15. ve 16. yy şairlerinin Türkçe gazel ve nazirelerinden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde değişik yüzyıllarda yaşamış şairlerin farklı nazım şekilleriyle yazılmış şiirleri bulunmaktadır. Çalışmamıza konu olan esas metni oluşturan 6b-85b (6b’ nin devamı 10a’ dadır.) varakları arasındaki şiirler, divanlar ve yayımlanmış bilimsel çalışmalardaki şiirlerle mukayese edilerek mevcut farklılıklar dipnotta gösterilmiştir. Karışık varaklar çoban kaydı takip edilerek bulunmuş, şiirlerin elif-ba sırası korunmuştur. Mecmuada şairi belirlenemeyen iki gazel ile birlikte 128 şaire ait toplam 487 gazel bulunmaktadır.
Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı Kaynakları, Nazire Mecmûası, İBB Atatürk
iv
ABSTRACT
POERTY JOURNALS FROM CLASSİCAL TURKİSH LİTERATURE SOURCES
(İBB ATATÜRK LİBRARY BEL-YZ-K. 001565/6b-85b)
TOK, Hatice
Post Graduate, Turkish Language and Literature Thesis Advisor: Prof. Dr. Metin Akkuş
May, 2019, 410 page
The Mecmûa that is discussed in our study is a poetry Mecmûa registered as
Bel_Yz_K. 001565 in İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Library. This mecmûa
that we have studied is “ Nazire Mecmûa’ ‘ in terms of its characteristics. Beyond reaching to “ the most beautiful ” Nazire Mecmûas, which are also products of master-apprentice relationship and emulation to the master, do not only present resources to history of literature but also contribute to the understanding of the taste of poetry of the era created.
Mecmûa consists of 127 varak and 3 chapters. From 1a to 10a, except 1a, 6a, 6b as these parts are used for Turkish Nazire poems, there are the poetry of İbn-i Nusret, Mes’ udi, Hafız, Subuhi, Hilali, Keşveri, Molla Cami, Hüsrev-i Dıhlevi, Hace Kemal in Persian. Our study, starting from 10a –preceded by 6b-and ending in 85b, mainly
focuses on 76 foils (known as varak in Arabic) and consists of 15-th And 16-th Centuries’
poets’ Turkish Gazels and Nazires. In the third part we have poetry of various centuries’ poets written in a variety of verse styles. The poems between Varaks (foils) 6b-85b (6b’ s continuation is in 10a) which are the main focus of our study, have been compared with the poems previously released in Divans and scientific articles and the differences have been shows via footnotes. Various Varaks the poems traced through the recordings Shepherds have been preserved in their’ elif-ba’ order. Together with two Gazels whose poets could have not been detected, there are 487 Gazels belonging to 128 poets in the
mecmûa.
v
İÇİNDEKİLER
JÜRİ ÜYELERİNİN İMZA SAYFASI………...
ÖNSÖZ ………....i
ÖZET………...iii
ABSTRACT ...………iv
İÇİNDEKİLER ..………v
TRANSKRİPSİYON İŞARETLERİ ………... vii
KISALTMALAR………..viii
TABLOLAR LİSTESİ………..xiii
ŞEKİLLER LİSTESİ………...….xiii
I. BÖLÜM GİRİŞ……….1
NAZİRE, NAZİRE MECMÛALARI……….…1-2 BAŞLICA NAZİRE MECMÛALARI………...…2-3 II.BÖLÜM İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ATATÜRK KİTAPLIĞI, Bel_Yz_K.001565 NOLU MECMÛANIN DEĞERLENDİRİLMESİ a) Nüsha Tavsifi.………...….4-5 b) Düzenleme Özellikleri.……….………...5-6 c) Mecmûanın İçeriği………...…6-23 1) Şiirlerin Vezin Özellikleri ………..23-25 2) Mecmûa Üzerine Tespitler ……….25-28 a) Kafiye Birliği Olmayan Nazire Gazeller.………...…………...…28
b) Vezin Birliği Olmayan Nazire Gazeller.……...………29 c) Kafiye ve Vezin Birliği Olmayan Gazeller....………….…….29-30
vi
3) Mecmûadaki Noktalama İmlâ Özellikleri ………..…30-32 4) Metnin Kurulmasında İzlenilen Yöntem ve Uygulama Kriterleri ..32-35
III.BÖLÜM TRANSKRİPSİYONLU METİN.………...…...…..36-356 1) Derkenar Kayıtları………...….356-358 SONUÇ………..…….359-360 KAYNAKÇA……….………….……361-364 EKLER …………...………...……365
vii TRANSKRİPSİYON İŞARETLERİ ﺍ (ﺁ) a, ā ﺹ ṣ ﺍ (ﺃ) a, e, ı, i, u, ü ﺽ ż, ḍ ﺏ b, p ﻁ ṭ پ p ﻅ ẓ ﺕ t ﻉ ʽ ٽ s ﻍ ġ ﺝ c, ç ﻑ f چ ç ﻕ ḳ ﺡ ḥ ﻙ k, g, ñ ﺥ ḫ ﯔ ñ ﺩ d ﻝ l ﺫ ẕ ﻡ m ﺭ r ﻥ n ﺯ z ﻭ v, u, ū, ü, o, ö ژ j ﻩ h, a, e ﺱ s ﻻ lā, le ﺶ ş ﻯ y, ı, i, ī ﺀ ‘
viii
KISALTMALAR
Age. : Adı Geçen Eser
Agm. : Adı Geçen Metin
DTCF : Ankara Üniversitesi Dil ve Coğrafya Fakültesi
Bkz. : Bakınız
C. : Cilt
D. : Divan
DİA : Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi
G. : Gazel
Haz. : Hazırlayan
Fak. : Fakültesi
İBB : İstanbul Büyükşehir Belediyesi
KTB : Kültür ve Turizm Bakanlığı
MEB : Milli Eğitim Bakanlığı
Nu. : Numara s. : Sayfa Say. : Sayı TDK : Türk Dil Kurumu Üniv. : Üniversitesi Yay. : Yayınları yy. : Yüzyıl
ix
METİN KARŞILAŞTIRILMASINDA KULLANILAN KAYNAKLARIN KISALTMALARI
AD :
Kaçalin, Mustafa S. Âhî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 78356/ahi-divanı. html
Ad. D :
Bayram, Yavuz (2008) , Adlî, Hayatı, Şahsiyeti, Şairliği, Dîvânın Tenkidli Metni, Amasya Valiliği Yayınları, Amasya.
APD :
Tarlan, Ali Nihat (1992) , Ahmet Paşa Dîvânı, AkçağYayınları, Ankara.
Aş. D :
Pala, İskender (1983) , Aşkî, Hayatı, Edebi Şahsiyeti ve Dîvânı, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalı, Danışman: Prof. Dr. Ali Alparslan.
BD :
Küçük, Sabahattin (1994) , Bâkî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 78361/ baki-divanı. html
BLD :
Burmaoğlu, H. Bilen, Bursalı Lâmiʽî Dîvânından Seçmeler, Kültür Bakanlığı Yayınları.
BRD :
Erdoğan, Mustafa (2017) , Bursalı Rahmî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 195643/ burali-rahm-divanı. html
Bh. D :
Aydemir, Yaşar, Behiştî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm.
gov. tr /TR, 199899/ vizeli-ramazan-behişti-divanı. html Br. D :
Pomakoğlu, Ayşegül (2013) , Bahârî Dîvânı, Tenkidli İnceleme, Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi.
CD :
Kazan Nas, Şevkiye (2018) , Celîlî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 211944/ celili-divanı. html
CSD :
x
ED :
Saraç, M. A. Yekta, Emrî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 78368/ emri-divanı. html
END :
Üst Sibel, Edirneli Nazmî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 206284/ edirneli-nazmi-divanı. html
FD :
Çaylı Cankurt, Gülşen (2015) , Figânî Dîvânı Gramatikal İndeksi, Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Danışman: Yrd. Doç. Dr. Ali İhsan Yapıcı, Aydın.
GSD :
Yakar, Halil İbrahim (2018) , Gelibolulu Sunʽî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 204115/ gelibolulu-suni-divanı. html
HD :
Tarlan, Ali Nihat (1945) , Hayâlî Bey Dîvânı, Burhaneddin Erenler Matbaası, İstanbul.
Hc. D :
Zülfe, Ömer (2010) , Hecrî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR, 78377/ hecri-divanı. html
Hl. D :
Yağmur, Bahri (1998) , Hilâlî Dîvânı İnceleme Metin, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türl Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Danışman: Prof. Dr. Dursun Yıldırm, Ankara.
İD :
Yıldırım, Ali (1991) , İshâk Çelebi (Hayatı, Eserleri, Edebi Kişilği ve Divanının Edisyon Kritiği) , Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Danışman: Doç. Dr. Sabahattin Küçük, Elazığ.
KND :
Turpcu, Fırat (2016) , Karamanlı Nizâmî Dîvânın Yeni Bir Nüshası (Metin-Nesre Çeviri-Tıpkıbasım) , Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi,
Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Danışman: Yrd. Doç. Dr. Songül Yağcıoğlu, İstanbul.
LD :
Sevgi, Ahmet (1987) , Lâtîfî (Hayatı-Eserleri) İnceleme Metin, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyati Bölümü, Danışman: Prof. Dr. Abdurrahman Güzel, Ankara.
xi
MD :
Çabuk Vahit (1980) , Dîvân-ı Muhibbî I. (Kanunî Sultan Süleyman Şiirleri) , Kervan Kitapçılık Basın Sanayi ve Ticaret A. Ş, İstanbul
Mh. D :
Arslan, Mehmet (2018) , Mihrî Hatun Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR208575, / mihri-hatun-divanı. html
Md. D :
Tanrıbuyurdu, Gülçin (2012) , Muʽîdî Dîvânı (Çeviri-Metin) , Doktora Tezi, Koceli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Danışman: Doç. Dr. M. Esat Harmancı, Kocaeli.
ND :
Tarlan, Ali Nihad (1963) , Necâtî Beg Dîvânı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
RD :
Avşar, Ziya (2017) , Revânî Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR196374, / revani-divanı. html
SD :
Zülfe, Ömer (2009) , On Altıncı Yüzyıl Şairi Selîkî ve Şiirleri, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler Ve Yayımlar Genel Müdürlüğü
ŞPD :
Akkaya, Mehmet (1992) , Şemsî Paşa Dîvânı (İnceleme-Edisyon Kritikli Metin) , Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalı, Danışman: Prof Dr. Kemal Yavuz, İstanbul.
ŞD :
Karavelioğlu, Murat Ali (2005) On Altıncı Yüzyıl Şairlerinden Prizrenli Şemʽî’ nin Divanının Edisyon Kritiği ve İncelenmesi, Doktora Tezi,
Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmalar Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı, Danışman: Prof. Dr. Orhan Bilgin, İstanbul.
TD :
Erünsal, İsmail E. (2018) , Tâcî-Zâde Caʽfer Çelebi Dîvânı, T. C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, http//ekitap. kulturturizm. gov. tr /TR211672/ taci-zade-cafer-celebi-divanı. html
UD :
İsen, Mustafa (1990) , Usûlî Dîvânı, Akçağ Yayınları, Ankara.
Ub. D :
Arslan, Ömer, (2013) Ubeydî Dîvânı (Metin ve İnceleme) , Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Danışman: Prof. Dr. Kemal Yavuz.
xii
ÜD :
Çağlar, Arife (2013) , Üsküplü Atâ ve Dîvânçesi (İnceleme-Tenkitli Metin-Sözlük) , Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili Ve Edediyatı Anabilim Dalı, Türk Dili Ve Edebiyatı Programı, Danışman: Doç. Dr. Mücahit Kaçar, Trabzon.
YD :
Çavuşoğlu, Mehmet (1983) , Yahyâ Bey Dîvânından Örnekler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.
ZD :
Tarlan, Ali Nihat (1967) , Zatî dîvânı (Edisyon Kritik ve Transkripsiyon) Gazeller Kısmı, I. Cilt, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları,
xiii
KÜMELENDİRME TABLOLARI
Tablo 1: Mecmuada Yer Alan Şair, Şiir Başlıkları ve Varak Numaraları Tablo 2: Mecmudaki Şiirlerin İçerik Tablosu
Tablo 3: Vezin Kalıpları ve Sayılarını Gösteren Tablo ŞEKİLLER LİSTESİ
Şekil 1.: Vezinlerin Şiirlere Göre Dağılımı Şekil 2.: Mecmûaya En Çok Şiiri Alınan Şairler
I. BÖLÜM
GİRİŞ1
NAZİRE, NAZİRE MECMUALARI
Arapça (n ẓ r) kökünden (nazîr) türeyen eş, benzer anlamlarına gelen nazirenin anlamı kaynaklarda birbirine yakın verilmiş olup, bir şairin manzum bir eserine (çoğu zaman gazeline) başka bir şair tarafından aynı vezin ve kafiyede olmak üzere yazılan
benzerdir.2 Yapılan bu işe de tanzir yapmak denir. “ Nazîre yazana gû,
nazîre-perdâz denilmiş, model olarak alınan şiirin tam zıddını ortaya koymaya da nakīza adı
verilmiştir.3 Divan şairlerince bir şairin şiirini tanzir etmek, ona karşı duyulan saygının
ifadesidir.
Nazire genellikle ustalık göstermek amacıyla ustaca yazılmış bir manzumenin
daha bir ustalıkla söylenebileceğini göstermek için yazılır.4 Edebiyatta şairlerin
yetişmeleri, güzel şiirlerin taklit edilmesi ve sanatkârın kendini her yönü ile geliştirerek ortaya özgün eserler koyması ile sağlanmıştır. Bu açıdan bakınca nazirelerin edebiyatta büyük bir itici güç olduğunu görürüz. Şair bu ilk devrinde bir çırak gibidir; hatta şiir bilgisinin genişlemesi, hayat tecrübe ve şartlarının sanata yönelmesi, bulunduğu ortama göre şairler meclisine devamı, şairlerle olan ilgisi veya çok okuması onun, kalfalık
devrini de geçerek ustalık dönemine ayak basması ile şahsiyetini kazanmasını sağlar. 5
1Bu çalışmada, bulunan bir nazire mecmûasının okuyucuyla paylaşılması hedeflendiğinden benzer çalışmalarda daha önce
mecmûa ve nazire konusunda ayrıntı verildiği için konu ile ilgili kısa hatırlatma bilgiler verilmiştir.
2Ferit Devellioğlu (2012) , Osmanlıca-Türkçe Lûgat,Aydın Kitabevi Yayınları, s.689.Ankara. 3M. Fatih Köksal (2006) “Nazire” (DIA) , C.32, s.456-458
4Zülfü Güler, (2009) “Rûz u Şeb Redifli Üç Na’ t”, Atatürk Ün. Türkiyat Araştırmaları, Prof. Dr. Enstitüsü Hüseyin Ayan
Özel Sayısı, TEAD 39, sh.553, Erzurum.
“ Türk edebiyatında hemen her nazım türündeki şiirler tanzîr edilmekle beraber nazîre en çok gazel ve mesnevi şekillerinde yazılmıştır. Nazîrelerin gazel üzerine yoğunlaşmasının sebebini gazelin klasik dönem şairlerinin şiir kudretini ispata en yatkın tarz olmasında, mesnevide ise bilhassa Nizâmî-i Gencevî’ nin Hamse’ sine nazîre yazmanın Türk şairleri arasında âdeta bir gelenek haline gelmesinde aramak gerekir. Daha az olmakla beraber kasideler ve musammatlar da tanzîr edilmiştir. Hatta divan ve sözlük gibi eserlere bütünüyle nazîre yazıldığı görülmektedir. Nazîre mecmûalarında, özellikle Eğridirli Hacı Kemal’ in Câmiu’ n-nezâir’ inde gazelin murabba ile, kasidenin
gazelle, gazelin kasideyle tanzîri gibi nazım örnekleri yer alır. ” 6
NAZİRE MECMUALARININ BAŞLICALARI
1. Mecmû’ atü’ n-nezâir edebiyat tarihimizin bilinen ilk nazire mecmûasıdır. Sultan
II. Murad Zamanında Ömer b. Mezid tarafından düzenlenmiş olan H. 840/M. 1436 Mecmû’ atü’ n nezâir, Prof. Dr. Mustafa Canpolat tarafından Latin
harflerine çevrilerek 1982 yılında yayımlanmıştır. 7
2. XV. yy ait, derleyicisi bilinmeyen ve Milli Kütüphane’ de Yz. 8839 kayıtlı olan
mecmûayı bir makaleyle Ahmet Mermer tanıtmıştır. 8
3. Câmiʽun Nezâʽir H. 918/M. 1512’ de Eğirdirli Hacı Kemal tarafından derlenmiş
olup bir nüshası Beyazid Kütüphanesi Nu. 5781’ de diğer nüshası da DTCF kütüphanesindedir. Fuad köprülü tarafından şairlerinin listesi yayınlanan
mecmûa Yasemin Morkoç tarafından doktora tezi olarak çalışılmıştır. 9
4. Mecmaʽuʽn-Nezâʽir, H. 930/M. 1524’ te Edirneli Nazmi tarafından derlenmiştir.
Bilinen on iki yazma nüshası vardır. Mecmûa üzerine M. Fatih Köksal doktora
tezi hazırlamıştır10
6M. Fatih Köksal (2006) “Nazire” (DIA) , C.32, s.456-458
7Mustafa Canpolat (1982) , Ömer bin Mezîd Mecmû’ atü’ n-nezā’ ir, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
8Ahmet Mermer (2002) , XV. Yüzyılda Yazılmış Bilinmeyen Bir Nazire Mecmûası ve Aydınlı Visālî’ nin Bilinmeyen Şiirleri.
Millî Folklor, S. 56, s. 75-94.
9Yasemin Morkoç (2004) , Eğridirli Hacı Kemal’ in Cāmiü’ n-Nezāir’ i: Metin ve Mecmûa Geleneği Üzerine Bir İnceleme,
Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
10M. Fatih Köksal (2012) , Edirneli Nazmî Mecma’ ü’ n-Nezā’ ir (İnceleme-Tenkitli Metin) Kültür ve Turizm Bakanlığı Web
5. Pervâne Bey mecmûası H. 968/M. 1560-61’ te Pervâne b. Abdullah tarafından
derlenmiştir. Tek nüsha olan eser Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 406 numarada kayıtlıdır. Bu mecmûa Marmara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi öğrencileri tarafından yüksek lisans tezleri şeklinde çalışılmıştır. Mecmuanın tam
metni Kamil Ali Gıynaş tarafından doktora tezi olarak hazırlanmıştır. 11
6. Metâliʽuʽn-Nezâʽir, Budinli Hisâlî tarafından 17. yy’ da derlenmiştir. Şiirlerin
matla beyitlerinden oluşan bu mecmua iki cilt halindedir. Nuruosmaniye Kütüphanesi’ nde bulunan bu eser 4245ve 4253 numaralarıyla kayıtlıdır. Eserin
birinci cildi Bilge Kaya tarafından doktora tezi olarak hazırlanmıştır.12
7. Konya Mevlana Müzesi Kütüphanesi 2456 numarada kayıtlı olan ve derleyeni
belli olmayan Nazire mecmûası Hüseyin Ayan tarafından makaleyle tanıtılmıştır.
8. Hasan Gültekin tarafından yüksek lisans tezi olarak hazırlanan, derleyeni belli
olmayan, Mecmûʽa-i Nezâyir İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nadir Eserler
Bölümü’ nde 739 numaraya kayıtlıdır. 13
9. Derleyeni belli olmayan bir diğer Nazire Mecmûası da Erzincan İl Halk
Kütüphanesinde 1492 numaraya kayıtlıdır. 15. yy ile 19. yy arası şairlerin şiirleri mevcuttur. Bu mecmua Birgül Sezgin tarafından yüksek lisans tezi olarak
hazırlanmıştır. 14
10. Hasan Hüsnü Paşa Kitaplığı 1031 de kayıtlı Nazire Mecmûasının derleyeni belli
değildir. 16. yy sonu ile 17. yy başında derlendiği tahmin edilmektedir. Bu
mecmûa üzerine ellişer varaklar halinde İlknur Özer 15ve Sibel Yıldırım Demir
16tarafından iki yüksek lisans tezi hazırlanmıştır.
11Kamil Ali Gıynaş (2013) , Pervāne Beg Mecmûası (İnceleme-Metin) . Doktora Tezi, Bozok Üniversitesi, Yozgat.
12Bilge Kaya (2003) , Hisali: Hayatı, Eserleri ve Metāli’ ü’ n-nezāir Adlı Eserinin Birinci Cildi: İnceleme-Metin. Doktora
Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
13Hasan Gültekin (2000) , Mecmûa’ u’ n-Nezāir, Transkripsiyonlu Metin. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi,
Denizli.
14Birgül Sezgin (2015) , Erzincan İl Halk Kütüphanesi 1492 Numarada Kayıtlı Nazire Mecmûası (İnceleme-Metin) . Yüksek
Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
15İlknur Özer (2012) , Mecmû’ a-i Nezâır (vr. 100b-150a) (H. Hüsnü paşa 1031) İnceleme-Tenkitli Metin, Yüksek Lisans
Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
16Sibel Yıldırım Demir (2011) , Mecmû’ a-i Nezâir (Hasan Hüsnü Paşa N. (1031) 1b-50a İnceleme-Tenkitli Metin, Yüksek
II. BÖLÜM
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ, ATATÜRK KİTAPLIĞI, Bel_Yz_K. 001565 NOLU MECMUANIN DEĞERLENDİRİLMESİ
a) Nüsha Tavsifi
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Kitaplığı, Bel_Yz_K. 001565 numaraya kayıtlı bulunan bu mecmua, muhtelif şairlerin şiirlerinin kayıtlı olduğu, 195x125 boyutlarında bir şiir mecmuasıdır. Mecmua sırtı ve kenarları siyah meşin kaplı kartondur. Mecmua tahrip olmuş ve tamir görmüştür. Derkenarlarda oksitlenmeden dolayı silinen ve yanlış yapılan tıraşlamadan dolayı eksik kısımlar hariç, okunaklıdır.
Mecmûa 127 varaktır. “ 1a ” yüzünde “ Doktor Sadi Belger’ e (1916-1976) bir hatıra olmak üzere takdim; Cevad Sirmen 1962 ” ve “ Ragıb Bey’ e hürmetlerimle, Sadi. ” notları bulunmaktadır. Sayfanın ortasında Mecmua numarasının yer aldığı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı’ nın mührü bulunmaktadır. 1a sayfasında Hayâlî’ nin “ …den geç ” redifli gazeli ile bir eksik şiir bulunmaktadır. Mecmuanın son varağının “ b ” yüzünde Farsça “ Pend-i Üstâd-ı Hod ” başlıklı nesrin son kısmı ile Kabûlî’ ye ait bir gazel bulunmaktadır. Varağın alt kısmında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı’ nın mührü bulunmaktadır.
Mecmuada numaralandırma müstensih tarafından değil, mecmua tamiri esnasında Latin rakamlarıyla yapılmıştır. Tamir esnasında bazı varaklar yanlış yerleştirilmiş ve numaralandırma da bu şekilde yapılmıştır. Latin rakamlarıyla yapılan numaralandırma varakların “ a ” yüzlerine yapılmıştır. Sadece son varak olan 127. varakta “ b ” yüzüne “ 127b ” şeklinde numaralandırma yapılmıştır.
Mecmuanın müstensihine ve hangi tarihte yazıldığına dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Şairlerin yaşadıkları dönem incelendiğinde mecmuanın hangi tarihte yazıldığına dair bir tahminde bulunulabilir. Mecmuanın bu kısmında XV. yy ile XVI. yy’ da yaşamış şairlerin şiirleri bulunmaktadır. Bu nedenle mecmuanın XVI. yy sonu veya XVII. yy başı gibi tertip edildiğini söylenebilir.
b) Düzenleme Özellikleri
Şiirler taʽlik hattı ile cedvelsiz çift sütuna yazılmıştır. Yazı sitiline bakıldığında mecmuanın tek elden çıkmadığı görülür. 85b’ den sonra yazının şekli değişmiştir. Bundan sonrasında mecmuanın tertip şekli ve şiir zevkinde de farklılığın olduğu görülmektedir. 85b’ ye kadar olan kısımda gazel nazım şekliyle yazılmış nazire şiirler tercih edilirken 85b’ den sonrasında değişik nazım şekilleriyle yazılmış şiirlerin yanında nesire de yer verilmiştir. Bu da mecmuanın iki farklı el tarafından derlendiğini destekler niteliktedir. Bazı varaklarda sütunlar merdiven usulü de denilen sitille çapraz şekilde oluşturulmuştur. Bazı sayfalarda sütunlar arasına ve sütun kenarlarına dikey satır yazılmıştır. Son beyitler ya da şairin yazmayı unutup sonradan eklediği beyitler şiirin sağına veya soluna yazılmıştır. Satır sayısı muhteliftir. Bazı sayfalarda farklı hatlarda derkenar kayıtları bulunmaktadır. Derkenarda bulunan şiirlerin bir kısmı yıpranmadan ve tamir esnasında yapılan tıraşlamadan dolayı okunamamaktadır.
Müstensih devamlı ve düzenli bir şekilde çoban kaydı tutmuştur ancak tamir esnasında bazı varaklardaki çoban kaydı kapanmış ya da oksitlenerek silinmiştir. Gazellerin bazılarının bitiminde temmet kaydını belirten “ ﻢ ” harfi bulunmaktadır. Şairler, başlıklar ve temmet kayıtları sürh kullanılarak yazılmıştır. Bir varaktan diğer bir varağa geçişte eğer gazel bitmemişse “ velehu ” kaydı tutulmuş ya da başlık tekrar yazılmıştır. Yer sıkıntısının olduğu kısımlarda müstensih matla beyti hariç, diğer beyitlerde ya redifi yazmamış ya da beyitin alt veya üst kısmına yazmıştır. Yanlış
yazdığı kısımların üstünü çizmiştir.
Mecmuada önce zemin şiir verilmiştir. Şiirlerde başlıklar mahlasa getirilen “ Ez-ân, Râst, Kâyile, Min Kelâmin ” sözcükleri ile ifade edilmiştir. (Ez-ân Me’âlî, 12b)
Ardından nazire gazeller sıralanmıştır. Nazire gazeller “ Nazire ” yazılarak başlıkta belirtilmiştir. Ancak bazı kısımlarda zemin şiirlere de nazire yazıldığı görülmektedir. Mecmuanın tamamında olmasa da kafiye değişiklikleri “ Kafiyetü’l - Elif, Kafiyetü’l - Bâ ” şeklinde belirtilmiştir.
Başlıklarda şairlere ait biyografik bilgi bulunmamaktadır. Sadece derkenarda bulunan Hayâlî’ ye ait şiirde “ el merhum ” başlığı bulunmaktadır.
c) Mecmuanın İçeriği
Mecmua üç bölümden oluşmaktadır. “ 1b ” varağından başlayıp 10a’ ya kadar olan bölümde (6a ve 6b hariç, bu sayfalarda numaralandırma yanlıştır, 10a’ daki Ata’ ya ait olan gazelin öncesi 6b’ dedir.) İbn-i Nusret, Mes’ udi, Hafız, Sabuhi, Hilali, Kişveri, Molla Cami, Hüsrev-i Dıhlevi, Hace Kemal’ in Farsça gazel ve nazireleri vardır. Bu kısım mecmûanın birinci bölümünü oluşturmaktadır.
Mecmuanın üçüncü bölümünde ise mecmuanın tertibinin ve yazı şeklinin değişmesi bize müstensihin değiştiğini gösteriyor. İkinci bölüme de aynı yazı şekliyle derkenarlar yazılması bunu destekler niteliktedir.
Tablo-1: Mecmua Üçüncü Kısımda Yer Alan Şairler ve Şiir Nazım Şekilleri17
Şa ir Ga ze l Ta hmi s M uh am me s Te sd is M üsedd es M üf re d Mu ʽa şşer Kı tʽa Ka sid e Te rk ib -i be nd Te rc iʽ -i be nd ? 94b Abdülbaki 100b Adli 105a Âgehî 110a Ahmed Paşa 122b
Âlî 108a 100b 97a 96a
Ârifî 89a
Askerî 86b
Âşıkî 89a
17 86a ile 127b arasındaki bu bölüm çalışmamıza dahil olmamakla birlikte daha sonra bu bölümün çalışılması durumunda
Âzerî 97b 115a, 115b 98b, 110b
Bâlî 104b
Behiştî 104b
? 86a 95a, 2 (119a) 87a, 3 (101a)
Celâlî 120b
Cem Sultân 101a
Cenâbî 116a Cevrî 86b Cinânî 109b, 125a 89b, 95b, 105a, 107b, 113b, 124b, 126a 103b Daʽ î 112b, 123a Derviş Mehmed 125b Emrî 125a, 125b 120b Fehmî 94b Ferdî 86a Ferruhî 110a Figânî 123b 87a
Fuzûlî 103a, 107a 90a
Hadengî 101b Hadîdî 114b Hâkânî 86a Halîmî 99a Hâlisî 96b Hasan 93b
Hayâlî 101a 122a
Hayretî 101b Hisâlî 94a Hulûsî 91a Hüsrev 120a Kabûlî 108a Kudsî 110a Latîfî 114a Makâlî 88b, 89a, 105b 104a, 123b Mecdî 125? Meşâmî 119b Mihrî 114b Misâlî, 89b 113a Muhtârî 124a
Mu’ idî 116a
Naʽimî 95a
Necâtî 91a 123a
Nevʽî 117a 93a 91b
Örfî 120a Pertevî 102a Râhî 95a Rahmetî 112b Rahmî 116b Rindî 88b Rûhî 99b Saʽdî 98a Safâyî 89a Saʽî 93b Sani 114a Sâniʽî 102b Selmân 111b Seyrî 119b Sırrî 94a
Sunʽî 100a 87a
Ş. Yahyâ? 106b Şâhî 102a Şâhidî 116b Şânî 110a Şem’ î 107a, 121b Şerifî 88b 92b Tıgî 105b 103a Türâbî 106a, 111a
Ubeydî 89a, 126a
Ulvî 119a 92a, 121a
Vâlihî 112a
Vasfî, 93b
Yahyâ 91a, 114b 123a 122b
Zihnî 108b
Ziyâî 119a 117a
Tabloda öncelikle şair isimleri sonra nazım şekilleri verilmiştir. Şairlerin şiirleri hangi nazım şeklinde yazılmışsa varak numarası o kısma konulmuştur. Doğruluğundan emin olunmayan ve tam olarak tespiti yapılamayan verilerin yanına “ ? ” konulmuştur. Tablo mecmûanın üçüncü kısmında yer alan başlıklardan hareketle oluşturulmuştur. Tabloda 126b’ de başlayıp 127b’ de biten Farsça nesir parçasına çalışmamızda yer verilmemiştir.
Üçüncü bölümde Rindî, Fuzûlî, Şerifî, Makâlî, Ubeydî, Nihânî, Fuzûlî, Hasan, Saʽî, Vasfî, Sırrî, Naʽimî, Abdülbaki, Hayâlî, Hadengî, Bâlî, Şemʽî, Kabûlî, Âlî, Mihrî,
Hadidî, Cinânî, Hüsrev, Örfî, Celilî, Figânî, Emrî’ nin gazelleri; Misâlî, Şerifî, Fehmî, Hâlisî, Âzerî, Âlî, Cem Sultan, Hayretî, Makalî, Behiştî, Tigî, Cinânî, Rahmetî, Muʽîdî, Rahmî, Meşâmî, Emrî, Necâtî, Makâlî ve Muhtârî’ nin tahmisleri; Hisâlî, Âlî Bey, Halîmî Çelebi, Yahyâ Bey, Cinânî, Nevʽî’ nin muhammesleri; Cinânî, Fuzûlî, Râhî, Âzerî, Pertevî, Sâniʽî, Türâbî, Selmân, Vâlîhî, Misâlî, Ulvî, Hayâlî’ nin müseddesleri; Askerî, Figânî, Safâyî, Kudsî ve Ferrûhî’ nin kıtʽaları; Ulvî, Cinânî, Âgehî’ nin kasideleri; Şeyhülislam Yahyâ ve Cevri Çelebi’ nin terkib-i bendleri; Âlî, Rûhî, Ziyâî’ nin terciʽ-i bendleri; Âzerî, Derviş Mehmed’ in tesdisleri; Âşıkî ve Sanî’ nin müfredi; Arif çelebi ve Ziyâî’ nin ferdi; Saʽdî Çelebi’ nin muʽaşşeri; Zihnî’ nin Pendnâmesi bulunmaktadır. 126b varağında başlayan Farsça “ Pend-i üstad-ı hod ” başlığında öğüt içerikli nesir 127b varağında bitmektedir. 86a’ da Rindî’ nin gazeliyle başlayan bu bölüm127b Kâbûlī’ nin gazeli ile son bulmaktadır.
Çalışmamızın asıl kısmını oluşturan ikinci bölüm ise 6b’ de Zâtî’ nin “...aña ” redifli gazeliyle başlamaktadır. Ata’ nın Zâtî’ ye nazire olarak yazdığı “…aña ” redifli gazelin devamı 10a’ dadır. Bunun nedeni mecmuada varak karışıklığı olmasıdır. Birebir inceleme fırsatı bulduğumuz bu mecmuada karışıklık, elektronik ortama aktarılırken değil, tamir esnasında varakların yanlış yerleştirilmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl metni 6b Zâtî’ nin gazelini almamızın sebebi müstensihin de asıl metin olarak bu kısmı aldığını düşünmemizdir. Müstensih bu gazellerden sonra elif-ba sırasını esas almış bu yüzden de 6a’ daki Hayâlî ve Fazlı’ nın şiirlerini 75b’ de tekrar vermiştir. İkinci bölüm 85b’ de Taşlıcalı Yahya’ nın “ …gibi ” redifli gazeliyle bitmektedir. Toplamda şairi tespit edilemeyen iki şiir ile birlikte 128 şaire ait 487 gazel bulunmaktadır.
Tablo-2: Mecmuanın Nazireler Kısmında Yer Alan Gazeller ve Başlıkları18 Sıra Numar ası N . Ş ek li Sayfa Numa rası M ah las Başlı k 1 Gazel 6b Zâtî Zâtî Râst Kâfiyetü’l-Elif
2 Gazel 6b-10a Atâ Atâ Râst Nazîre
3 Gazel 10a Zâtî Zâtî Râst Nazîre
4 Gazel 10a-10b Hayâlî Hayâlî Rast Nazîre
5 Gazel 10b Me’ âlî Ez-ân Me’âlî Nazîre
6 Gazel 10b-11a Karârî Ez-ân Karârî Nazîre
7 Gazel 11a Âhî Ez-ân Âhî Nazîre
8 Gazel 11a-11b Caʽfer Caʽfer Râst Nazîre
9 Gazel 11b Emrî Emrî Râst
10 Gazel 11b Hâverî Hâverî Râst Nazîre
11 Gazel 11b Hilâlî Hilâlî Râst Nazîre
12 Gazel 12a Zâtî Zâtî Râst Nazîre
13 Gazel 12a İshâk İshâk Râst Nazîre
14 Gazel 12a-12b Celîlî Celîlî Râst Nazîre
15 Gazel 12b Me’ âlî Ez-ân Me’âlî
16 Gazel 12b Bahârî Ez-ân Bahârî Nazîre
17 Gazel 12B-13a Celîlî Ez-ân Celîlî Nazîre
18 Gazel 13a Zâtî Ez-ân Zâtî
19 Gazel 13b Zâtî Ez-ân Zâtî
20 Gazel 13b-14a Celîlî Celîlî Râst Nazîre
21 Gazel 14a Mesîhî Ez-ân Mesîhî Nazîre
22 Gazel 14a-14b Kerîmî Ez-ân Kerîmî Nazîre
23 Gazel 14b Behiştî Ez-ân Behiştî Nazîre
24 Gazel 14b-15a Zâtî Ez-ân Zâtî
25 Gazel 15a Yahyâ Ez-ân Yahyâ Nazîre
26 Gazel 15a Zâtî Ez-ân Zâtî Nazîre
27 Gazel 15a-15b Rahmî Ez-ân Rahmî Nazîre
28 Gazel 15b Selîkî Ez-ân Selîkî
29 Gazel 15b Yahyâ Ez-ân Yahyâ Nazîre
30 Gazel 15b-16a Nazmî Ez-ân Nazmî Nazîre
31 Gazel 16a Zâtî Ez-ân Zâti Nazîre
18 Tablo hazırlanırken bu bölüm ile ilgili araştırma yapacaklara kolaylık sağlaması amacıyla sıralama varak karışıklığı
32 Gazel 16a Âhî Ez-ân Âhî Nazîre
33 Gazel 16a Mihrî Ez-ân Mihrî Nazîre
34 Gazel 16b Revânî Kâyile Revânî
35 Gazel 16b Kadrî Kâyile Kadrî Nazîre
36 Gazel 16b Bahârî Kâyile Bahârî
37 Gazel 17a Mu’ îdî Kâyile Muʽîdî Nazîre
38 Gazel 17a Fakîrî Kâyile Fakîrî
39 Gazel 17a Lâmiʽî Kâyile Lâmiʽî Efendi Nazîre
40 Gazel 17b Zâtî Ez-ân Zâtî
41 Gazel 17b Remzî Ez-ân Remzî Nazîre
42 Gazel 17b-18a Revânî Ez-ân Revânî Nazîre
43 Gazel 18a Rızâyî Ez-ân Rızâyî Nazîre
44 Gazel 18a Zâtî Ez-ân Zâtî
45 Gazel 18b Zâtî Ez-ân Zâtî
46 Gazel 18b Merdümî Ez-ân Merdümî Nazîre
47 Gazel 18b-19a Hayretî Ez-ân Hayretî
48 Gazel 19a Nazmî Ez-ân Nazmî Nazîre
49 Gazel 19a Caʽfer Ez-ân Caʽfer Nazîre
50 Gazel 19b Zâtî Ez-ân Zâtî
51 Gazel 19b Sunʽî Ez-ân Sunʽî Nazîre
52 Gazel 20a İshâk Ez-ân İshâk Nazîre
53 Gazel 20a Hayâlî Kâyile Hayâlî Nazîre
54 Gazel 20b Fevrî Ez-ân Fevrî
55 Gazel 20b Şemsî Ez-ân Şemsî Nazîre
56 Gazel 20b-21a Remzî Ez-ân Remzî Kâfiyetü’l-Bâ
57 Gazel 21a Atâ Ez-ân ʽAtâ Nazîre
58 Gazel 21a-21b Zâtî Zâtî Nazîre
59 Gazel 21b Figânî Kâyile Figânî
60 Gazel 21b Nevâlî Kâyile Nevâlî Nazîre
61 Gazel 22a Ahdî Ez-ân Ahdî
62 Gazel 22a Hilâlî Ez-ân Hilâlî Nazîre
63 Gazel 22a-22b Remzî Ez-ân Remzî Nazîre
64 Gazel 22b Zâtî Kâyile Zâtî Nazîre
65 Gazel 23a Latîfi Başlıksız
66 Gazel 23a Emrî Kâyile Emrî Nazîre
67 Gazel 23a Ubeydî Ez-ân Ubeydî Nazîre
68 Gazel 23a-23b Rûhî Ez-ân Rûhî Nazîre
69 Gazel 23b Emrî Kâyile Emrî Nazîre
70 Gazel 23b-24a Behiştî Kâyile Behiştî Nazîre
72 Gazel 24a-24b Tâlibî Ez-ân Tâlibî Nazîre
73 Gazel 24b Celâlî Ez-ân Celâlî
74 Gazel 24b-25a Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
75 Gazel 25a Necâtî Ez-ân Necâti
76 Gazel 25a Zâtî Ez-ân Zâtî Nazîre
77 Gazel 25b Hayretî Ez-ân Hayretî
78 Gazel 25b Aşkî Ez-ân Aşkî
79 Gazel 25b-26a Figânî Ez-ân Figânî Kâfiyetü’l-Tâ
80 Gazel 26a Zâti Ez-ân Zâtî Nazîre
81 Gazel 26a-26b Ayânî Ayânî Râst Nazîre
82 Gazel 26b Cem Ez-ân Cem Sultân
83 Gazel 26b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa Nazîre
84 Gazel 27a Firâkî Kâyile Firâkî
85 Gazel 27a Hayretî Kâyile Hayretî Nazîre
86 Gazel 27a-27b Fevrî Kâyile Fevrî Nazîre
87 Gazel 27b Rahmî Kâyile Rahmî
88 Gazel 27b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa Nazîre
89 Gazel 27b-28a Kâmî Kâyile Kâmî Çelebi Nazîre
90 Gazel 28a Nizâmî Kâyile Nizâmî Nazîre
91 Gazel 28a ʽIlmî Kâyile Ilmî Nazîre
92 Gazel 28a Âşıkî Kâyile Âşıkî Nazîre
93 Gazel 28b Muhibbî Ez-ân Muhibbî
94 Gazel 28b Firâkî Kâyile Firâkî Nazîre
95 Gazel 28b Ahdî Kâyile Ahdî Nazîre
96 Gazel 29a Günâhî Kâyile Günâhî Nazîre
97 Gazel 29a Revânî Kâyile Revânî Kâfiyetü’l- â
98 Gazel 29a Amrî Kâyile Amrî Nazîre
99 Gazel 29b Ahmed Kâyile Ahmed Paşa
100 Gazel 29b Me’ âlî Kâyile Me’âlî Nazîre
101 Gazel 29b-30a Caʽfer Kâyile Caʽfer Nazîre
102 Gazel 30a Kâmî Kâyile Kâmî Nazîre
103 Gazel 30a Şemʽî Kâyile Şemʽi Nazîre
104 Gazel 30a-30b Hayretî Kâyile Hayretî Nazîre
105 Gazel 30b Behiştî Kâyile Behiştî Nazîre
106 Gazel 30b İshâk Kâyile İshâk Nazîre
107 Gazel 31a Mihrî Kâyile Mihrî Nazîre
108 Gazel 31a Fevrî Kâyile Fevrî Kâfiyetü’l-Çâ
109 Gazel 31a-31b Şûrî Kâyile Şûrî Nazîre
111 Gazel 31b Mihrî Ez-ân Mihrî
112 Gazel 31b Ârifî Ez-ân Ârifî Nazîre
113 Gazel 32a Hayretî Ez-ân Hayretî Nazîre
114 Gazel 32a İshâk Ez-ân İshâk
115 Gazel 32a Revânî Ez-ân Revânî Nazîre
116 Gazel 32a-32b Me’ âlî Ez-ân Me’ âlî Nazîre
117 Gazel 32b Zâtî Ez-ân Zâtî
118 Gazel 32b Livâî Ez-ân Livâî
119 Gazel 32b-33a Cem Ez-ân Cem Nazîre
120 Gazel 33a Ahmed Ez-ân Ahmed Beg Nazîre
121 Gazel 33b Remzî Ez-ân Remzî
122 Gazel 33b Hafî Ez-ân Hafî
123 Gazel 34a Zemînî Ez-ân Zemînî Nazîre
124 Gazel 34a Zâtî Ez-ân Zâtî Nazîre
125 Gazel 34b Celîlî Ez-ân Celîlî Nazîre
126 Gazel 34b Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
127 Gazel 35a Hafî Ez-ân Hafî
128 Gazel 35a Zâtî Ez-ân Zâtî
129 Gazel 35a-35b İshâk Ez-ân İshâk
130 Gazel 35b Ca’ fer Ez-ân Caʽfer
131 Gazel 35b-36a Fakîrî Ez-ân Fakîrî
132 Gazel 36a Mesîhî Ez-ân Mesîhî
133 Gazel 36a-36b Zâtî Ez-ân Zâtî Nazîre
134 Gazel 36b Celîlî Kâyile Celîlî Nazîre
135 Gazel 36b-37a Usûlî Kâyile Usûlî Nazîre
136 Gazel 37a Behiştî Kâyile Behiştî
137 Gazel 37a-37b Bâkî Ez-ân Bâkî
138 Gazel 37b Şemʽî Ez-ân Şemʽî
139 Gazel 37b Selimî Ez-ân Şah Selimî
140 Gazel 38a Usûlî Başlıksız
141 Gazel 38a Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
142 Gazel 38a Caʽfer Ez-ân Caʽfer Nazîre
143 Gazel 38a-38b Necâtî Ez-ân Necâti Nazîre
144 Gazel 38b Visâlî Başlıksız
145 Gazel 38b Emrî Nişâni Râst Emrî?
146 Gazel 38b Nişânî Nişânî Râst
147 Gazel 38b-39a Ahmed Ahmed Beg Râst
148 Gazel 39a Nizâmî Nizâmî Râst Nazîre
149 Gazel 39a Kâdirî Kâdirî Râst
151 Gazel 39b Muʽîdî Ez-ân Muʽîdî Nazîre
152 Gazel 39b Nazmî Nazmî Râst Nazîre
153 Gazel 39b Tâliʽî Ez-ân Tâliʽî Nazîre
154 Gazel 39b Necâtî Ez-ân Necâtî
155 Gazel 40a Şânî Ez-ân Şânî Nazîre
156 Gazel 40a Zâtî Ez-ân Zâtî
157 Gazel 40a … Ez-ân Kemâl Paşazâde Nazîre
158 Gazel 40a Ahmed Ez-ân Ahmed Beg
159 Gazel 40a-40b Zâtî Ez-ân Zâtî Nazîre
160 Gazel 40b Figânî Ez-ân Figânî
161 Gazel 40b-41a Rahmî Ez-ân Rahmî Nazîre
162 Gazel 40b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
163 Gazel 41a Nizâmî Ez-ân Nizâmî
164 Gazel 41a Necâtî Ez-ân Necâtî
165 Gazel 41a Muʽîdî Ez-ân Muʽîdî Nazîre
166 Gazel 41a-41b Şâirî Ez-ân Şâirî
167 Gazel 41b Helâkî Başlıksız
168 Gazel 41b Necâtî Ez-ân Necâtî
169 Gazel 41b Revânî Ez-ân Revânî
170 Gazel 41b Nâzmî Ez-ân Nâzmî
171 Gazel 41b-42a Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
172 Gazel 42a Kâdirî Ez-ân Kâdirî
173 Gazel 42a İshâk Ez-ân İshâk
174 Gazel 42a Hayâlî Ez-ân Hayâlî
175 Gazel 42a Bâkî Başlıksız
176 Gazel 42a-42b Yahyâ Ez-ân Yahyâ Nazîre
177 Gazel 42b Gubârî Başlıksız
178 Gazel 42b Behiştî Ez-ân Behiştî
179 Gazel 42b Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
180 Gazel 42b-43a Zâtî Ez-ân Zâtî
181 Gazel 42b-43a Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
182 Gazel 43a Lutfî Ez-ân Lutfî Nazîre
183 Gazel 43a Hayâlî Ez-ân Hayâlî
184 Gazel 43a Şaʽirî Ez-ân Şaʽirî
185 Gazel 43b Hayâlî Ez-ân Hayâlî
186 Gazel 43b Bâkî Ez-ân Bâkî Nazîre
187 Gazel 43b Rahîkî Ez-ân Rahîkî Nazîre
188 Gazel 43b Hilâlî Başlıksız
189 Gazel 43b-44a Mesîhî Ez-ân Mesîhî Nazîre
191 Gazel 44a Yahyâ Ez-ân Yahyâ
192 Gazel 44a Askerî Ez-ân Askerî Nazîre
193 Gazel 44a Hayâlî Başlıksız
194 Gazel 44b Figânî Ez-ân Figânî
195 Gazel 44b Fakîrî Ez-ân Fakîrî Nazîre
196 Gazel 44b Aşkî Ez-ân Aşkî
197 Gazel 44b Necâtî Ez-ân Necâtî
198 Gazel 44b Râzî Kâyile Râzî
199 Gazel 44b-45a Revânî Ez-ân Revânî Nazîre
200 Gazel 44b-45a Ârifî Ez-ân Ârifî Nazîre
201 Gazel 45a Fazlî Ez-ân Fazlî Nazîre
202 Gazel 45a Muslihî Ez-ân Muslihî Nazîre
203 Gazel 45a Sabrî Ez-ân Sabrî Nazîre
204 Gazel 45a Riyâzi Ez-ân Riyâzî Nazîre
205 Gazel 45a-45b Amrî Ez-ân Amrî
206 Gazel 45b Adlî Ez-ân Adlî
207 Gazel 45b Cem Ez-ân Cem Sultân Nazîre
208 Gazel 45b-46a Saʽdî Ez-ân Saʽdî Nazîre
209 Gazel 46a Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa Nazîre
210 Gazel 46a Hayâlî Hayâli
211 Gazel 46b Me’âlî Ez-ân Me’âlî Nazîre
212 Gazel 46b İshâk Ez-ân İshâk Nazîre
213 Gazel 46b Fedâyî Ez-ân Fedâyî Nazîre
214 Gazel 46b-47a … İbn-i Kemâl Nazîre
215 Gazel 47a Surûrî Ez-ân Surûrî
216 Gazel 47a Necâtî Ez-ân Necâtî
217 Gazel 47a Caʽfer Ez-ân Caʽfer Nazîre
218 Gazel 47a-47b Lâmiʽî Ez-ân Lâmiʽî Nazîre
219 Gazel 47b Necâtî Ez-ân Necâti
220 Gazel 47b Nazmî? Ez-ân Mushafî
221 Gazel 48a Ârifî Ârifî Nazîre
222 Gazel 48a Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
223 Gazel 48a Ahmed Başlıksız
224 Gazel 48a Ârifî Başlıksız
225 Gazel 48a-48b Usûlî Ez-ân Usûlî
226 Gazel 48b Şemsî Ez-ân Şemsî
227 Gazel 48b Hâyâlî Ez-ân Hâyâlî Nazîre
228 Gazel 48b-49a Hayretî Ez-ân Hayretî Nazîre
229 Gazel 49a Necâtî Necâtî
231 Gazel 49a Bâkî Ez-ân Bâkî Nazîre
232 Gazel 49b Usûlî Ez-ân Usûlî
233 Gazel 49b Emri Ez-ân Emrî Nazîre
234 Gazel 49b Mûnisî Ez-ân Mûnisî Nazîre
235 Gazel 49b Lâmiʽî Ez-ân Lâmiʽî Nazîre
236 Gazel 49b-55a Ahmed Ez-ân Ahmed
237 Gazel 49b-55a Kâdirî Ez-ân Kâdirî Nazîre
238 Gazel 50a Hilâlî Ez-ân Hilâlî
239 Gazel 50a Bâkî Ez-ân Bâkî
240 Gazel 50a Bâkî Ez-ân Bâkî
241 Gazel 50a Şânî Ez-ân Şânî
242 Gazel 50a Hayretî Ez-ân Hayretî Nazîre
243 Gazel 50b Âhî Ez-ân Âhî
244 Gazel 50b Celîlî Ez-ân Celîlî Nazîre
245 Gazel 50b Ahmed Ez-ân Ahmed
246 Gazel 50b Râî Ez-ân Râî Nazîre
247 Gazel 50b İshâk Ez-ân İshâk Nazîre
248 Gazel 50b-56a Necâtî Başlıksız
249 Gazel 51a Lâmiʽî Kâyile Lâmiʽî
250 Gazel 51a Şemʽî Kâyile Şemʽî Nazîre
251 Gazel 51a Zâtî Kâyile Zâtî
252 Gazel 51a Ahmed Kâyile Ahmed Paşa Nazîre
253 Gazel 51a-51b Necâtî Kâyile Necâtî
254 Gazel 51b Hayâlî Ez-ân Hayâlî
255 Gazel 51b Muhibbî Ez-ân Muhibbî
256 Gazel 51b Necâtî Başlıksız
257 Gazel 51b-52a Emîrî Ez-ân Emîrî
258 Gazel 52a Nizâmî Ez-ân Nizâmî
259 Gazel 52a Hamdi Efendi Ez-ân Hamdi Efendi Nazîre
260 Gazel 52a Muʽcîzî Ez-ân Muʽcîzî Nazîre
261 Gazel 52b Muhibbî Kâyile Muhibbî
262 Gazel 52b Andelibî Kâyile Andelibî Nazîre
263 Gazel 52b Fevrî Kâyile Âhî Çelebi
264 Gazel 52b-53a Rızâyî Kâyile Rızâyî Nazîre
265 Gazel 53a Fevrî Ez-ân Fevrî
266 Gazel 53a Âhî Ez-ân Âhî
267 Gazel 53a-53b Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
268 Gazel 53b Emrî Ez-ân Emrî Nazîre
269 Gazel 53b Alîmî Ez-ân Alîmî Nazîre
271 Gazel 54a Mâtemî Ez-ân Mâtemî Nazîre
272 Gazel 54a Mesîhî Ez-ân Mesîhî
273 Gazel 54a-54b Enverî Ez-ân Enverî
274 Gazel 54b Celîlî Êzan Celîlî
275 Gazel 54b Figânî Ez-ân Figânî
276 Gazel 54b-50a Zâtî Ez-ân Zâtî
277 Gazel 55a Enverî Ez-ân Enveri Nazîre
278 Gazel 55a Refʽ î Ez-ân Refʽî Nazîre
279 Gazel 55a Zâtî Ez-ân Zâtî Nazîre
280 Gazel 55a-55b Fakîrî Ez-ân Fakîrî
281 Gazel 55b Hayâlî Kâyile Hayâlî
282 Gazel 55b Necâtî Kâyile Necâtî Nazîre
283 Gazel 56a Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
284 Gazel 56a Yahyâ Ez-ân Yahyâ Nazîre
285 Gazel 56a-56b Bâkî Ez-ân Bâkî Nazîre
286 Gazel 56b Ubeydî Min Kelâmin Ubeydî
287 Gazel 56b Emrî Min Kelâmin Emrî Nazîre
288 Gazel 56b Emrî Min Kelâmin Emrî
289 Gazel 56b Hayâlî Başlıksız
290 Gazel 56b Rahmî Min Kelâmin Rahmî Nazîre
291 Gazel 56b Bâkî Min Kelâmin Bâkî Nazîre
292 Gazel 57a Şemʽî Başlıksız
293 Gazel 57a Yahyâ Ez-ân Yahyâ Nazîre
294 Gazel 57a Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
295 Gazel 57a-57b Nizâmî Ez-ân Nizâmî Nazîre
296 Gazel 57b Meylî Başlıksız
297 Gazel 57b Necâtî Ez-ân Necâtî
298 Gazel 57b Ferruhî Ez-ân Ferruhî Nazîre
299 Gazel 57b Hayâlî Başlıksız
300 Gazel 57b-58a Âhî Ez-ân Âhî Nazîre
301 Gazel 58a Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
302 Gazel 58a Figânî Ez-ân Figâni Nazîre
303 Gazel 58a ? Başlıksız
304 Gazel 58a ? Başlıksız
305 Gazel 58b Nazmî Ez-ân Nazmî
306 Gazel 58b Şemʽî Kâfiye -i Nûn Ez-ân Şemʽî
307 Gazel 58b Tâliʽî Ez-ân Tâliʽî Nazîre
308 Gazel 58b Hayâlî Başlıksız
309 Gazel 58b Hayâlî Başlıksız
311 Gazel 59a Vasfî Ez-ân Vasfî Nazîre
312 Gazel 59a Behiştî Ez-ân Behiştî Nazîre
313 Gazel 59b Necâtî Kâyile Necâtî
314 Gazel 59b Zâtî Kâyile Zâtî Nazîre
315 Gazel 59b Revânî Kâyile Revânî Nazîre
316 Gazel 59b-60a Fakîrî Kâyile Fakîrî Nazîre
317 Gazel 60a Muhibbî Kâyile Muhibbî Nazîre
318 Gazel 60a Rahîmî Kâyile Rahîmî Nazîre
319 Gazel 60a-60b Rahmî Kâyile Rahmî Nazîre
320 Gazel 60b Mahvî Ez-ân Mahvî Nazîre
321 Gazel 60b Bahârî Ez-ân Bahârî Nazîre
322 Gazel 60b-61a Subhî Ez-ân Subhî Nazîre
323 Gazel 61a Âhî Âhî Râst Nazîre
324 Gazel 61a Hilâlî Hilâlî Râst Nazîre
325 Gazel 61a-61b Hayâlî Hayâlî Râst Nazîre
326 Gazel 61b İshâk Kâyile İshâk
327 Gazel 61b Mahvî Kâyile Mahvî Nazîre
328 Gazel 61b Âhî Başlıksız
329 Gazel 61b-62a Saʽdî Kâyile Saʽdî
330 Gazel 62a Celîlî Kâyile Celîlî Nazîre
331 Gazel 62a Hayretî Kâyile Hayretî
332 Gazel 62a Latîfî Başlıksız
333 Gazel 66a-62b Necâtî Kâyile Necâtî Nazîre
334 Gazel 62b Riyâzî Ez-ân Riyâzî
335 Gazel 62b Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
336 Gazel 62b-63a Âhî Ez-ân Âhî Nazîre
337 Gazel 63a Râzî Ez-ân Râzî Nazîre
338 Gazel 63a Hayâlî Ez-ân Hayâli Nazîre
339 Gazel 63a … Ez-ân Kemâl Paşazâde Nazîre
340 Gazel 63a Revânî Ez-ân Subhî Nazîre
341 Gazel 63b Hayâlî Kâyile Hayâlî Beg
342 Gazel 63b Emrî Kâyile Emrî Nazîre
343 Gazel 63b Fakîrî Kâyile Fakîrî Nazîre
344 Gazel 63b Nizâmî Kâyile Nizâmî
345 Gazel 63b-64a Rahîmî Kâyile Rahîmî Nazîre
346 Gazel 64a Nizâmî Kâyile Nizâmî
347 Gazel 64a Latîfi Kâyile Latîfî
348 Gazel 64a Ahmed Kâyile Ahmed Paşa
349 Gazel 64b Muhibbî Kâyile Muhibbî
351 Gazel 64b-74a Bezmî Kâyile Bezmî
352 Gazel 73b-65a Saʽdî Min Kelâmin Saʽdî Nazîre
353 Gazel 65a Sücûdî Min Kelâmin Sücûdî Nazîre
354 Gazel 65a Hayâlî Min Kelâmin Hayâlî Nazîre
355 Gazel 65a-65b Hilâlî Ez-ân Hilâlî
356 Gazel 65b İbrâhim Ez-ân İbrâhim Paşa
357 Gazel 65b Latîfi Ez-ân Latîfî Nazîre
358 Gazel 65b-75a Hâverî Ez-ân Hâverî
359 Gazel 66a Figânî Kâyile Figânî
360 Gazel 66a Hayâlî Kâyile Hayâlî Nazîre
361 Gazel 66a Hafî Ezan Hafî
362 Gazel 66a Bâkî Bâkî
363 Gazel 66b Yahyâ Ez-ân Yahyâ
364 Gazel 66b Hayâlî Ez-ân Hayâlî
365 Gazel 66b Zârî Ez-ân Zârî
366 Gazel 66b-67a Levhî Ez-ân Levhî
367 Gazel 66b Meylî Başlıksız
368 Gazel 67a Amrî Ez-ân Amrî
369 Gazel 67a İshâk Ez-ân İshâk
370 Gazel 67a-67b Enverî Ez-ân Enverî
371 Gazel 67b Hayâlî Min Kelâmin Hayâlî
372 Gazel 67b Necâtî Min Kelâmin Necâtî Nazîre
373 Gazel 67b-68a Kurbî Min Kelâmin Kurbî
374 Gazel 68a Subhî Min Kelâmin Subhî Nazîre
375 Gazel 68a Rızâyî Min Kelâmin Rızâyî
376 Gazel 68a-68b Necâtî Min KelâminNecâtî Nazîre
377 Gazel 68b Hayâlî Kâyile Hayâlî
378 Gazel 68b Derûnî Kâyile Derûnî Nazîre
379 Gazel 68b-69a Bâkî Kâyile Bâkî
380 Gazel 69a Rahîkî Kâyile Rahîkî Nazîre
381 Gazel 69a Necâtî Kâyile Necâtî Nazîre
382 Gazel 69a-69b Nizâmî Ez-ân Nizâmî
383 Gazel 69b Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
384 Gazel 69b-70a Remzî Ez-ân Remzî
385 Gazel 70a Hazânî Ez-ân Hazânî Nazîre
386 Gazel 70a Âhî Ez-ân Âhî Nazîre
387 Gazel 70a Kabûlî Gazel-i Bî-Nukat-ı Kabûlî
388 Gazel 70a-70b Helâkî Ez-ân Helâkî Nazîre
389 Gazel 70b Kâbilî Ez-ân Kâbilî Nazîre
391 Gazel 70b Nizâmî Ez-ân Nizâmî Nazîre Gazel-i Ahmed Paşa
392 Gazel 70b-71a Rahîkî Ez-ân Rahîkî Nazîre
393 Gazel 71a Hilâlî Ez-ân Hilâlî
394 Gazel 71a Enverî Ez-ân Enverî
395 Gazel 71a Ubeydî Ez-ân Ubeydî Nazîre
396 Gazel 71a Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa Nazîre Nizâmî
397 Gazel 71b Hayâlî Ez-ân Hayâlî
398 Gazel 71b Bâkî Ez-ân Bâkî Nazîre
399 Gazel 71b Necâtî Ez-ân Necâtî
400 Gazel 72a Naʽtî Ez-ân Naʽtî Nazîre
401 Gazel 72a Âfitâbî Ez-ân Âfitâbî
402 Gazel 72a Âhî Ez-ân Âhî Nevvarallāhu Merkaduhū
403 Gazel 72b Hayâlî Ez-ân Hayâlî
404 Gazel 72b Ferâgî Ez-ân Ferâgî Nazîre
405 Gazel 72b Şemsî Ez-ân Şemsî
406 Gazel 72b-73a Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
407 Gazel 73a Latîfi Ez-ân Latîfî
408 Gazel 73a Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
409 Gazel 73a Hayâlî Hayâlî El-Merhum
410 Gazel 73a Hayâlî Velehu El-merhum
411 Gazel 73a-73b Yahyâ Ez-ân Yahyâ
412 Gazel 73b Sûzî Min Kelâmin Sûzî
413 Gazel 73b Nizâmî Ez-ân Nizâmî Nazîre
414 Gazel 73b Sürûrî Başlıksız
415 Gazel 74a Hayâlî Kâyile Hayâlî Beg Nazîre
416 Gazel 74a Emrî Kâyile Emrî
417 Gazel 74a Cenâbî Kâyile Cenâbî Beg Nazîre
418 Gazel 74b Meşrebî Kâyile Meşrebî
419 Gazel 74b Celîlî Kâyile Celîlî Nazîre
420 Gazel 74b Necâtî Kâyile Necâtî Nazîre
421 Gazel 75a Amrî Ez-ân Amrî
422 Gazel 75a Revânî Ez-ân Revânî
423 Gazel 75a-75b Rahîkî Ez-ân Rahîkî
424 Gazel 75b Hayâlî Ez-ân Hayâlî
425 Gazel 75b Fazlî Ez-ân Fazlî Nazîre
426 Gazel 75b Mecdî Ez-ân Mecdî
427 Gazel 76a Süflî Ez-ân Rahmî
428 Gazel 76a Sâdıkî Ez-ân Sâdıkî
430 Gazel 76b Necâtî Ez-ân Necâtî
431 Gazel 76b Murâdî Ezân Seyyid Murâdî Nazîre
432 Gazel 76b Şu’ ûrî Ez-ân Şu’ ûrî
433 Gazel 77a Sücûdî Ez-ân Sücûdî Nazîre
434 Gazel 77a Necâtî Ez-ân Necâtî
435 Gazel 77a Hayretî Ez-ân Hayretî
436 Gazel 77b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
437 Gazel 77b Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
438 Gazel 77b Muʽcîzî Ez-ân Muʽcîzî Nazîre
439 Gazel 77b-78a Sehî Ez-ân Sehî Nazîre
440 Gazel 78a Riyâzî Ez-ân Riyâzî
441 Gazel 78a Rahîkî Ez-ân Rahîkî
442 Gazel 78a Mesîhî Ez-ân Mesîhî Nazîre
443 Gazel 78a-78b Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
444 Gazel 78b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
445 Gazel 78b-79a Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
446 Gazel 79a Necâtî Ez-ân Necâtî
447 Gazel 79a Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa Nazîre
448 Gazel 79b Civânî Kâyile Civânî
449 Gazel 79b Zuhûrî Kâyile Zuhûrî Nazîre
450 Gazel 79b Emrî Kâyile Emrî
451 Gazel 79b-80a Rahmî Kâyile Rahmî Nazîre
452 Gazel 80a Izârî Kâyile İzârî
453 Gazel 80a Ubeydî Kâyile Ubeydî Nazîre
454 Gazel 80a-80b Necâtî Kâyile Necâtî Nazîre
455 Gazel 80b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
456 Gazel 80b Şem’ î Ez-ân Şem’ î Nazîre
457 Gazel 80b-81a Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
458 Gazel 81a Mesîhî Ez-ân Mesîhî
459 Gazel 81a Necâtî Ez-ân Necâtî Nazîre
460 Gazel 81b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
461 Gazel 81b Bâkî Ez-ân Bâkî Nazîre
462 Gazel 81b Hayâlî Ez-ân Hayâlî
463 Gazel 81b-82a Selîkî Ez-ân Selîkî Nazîre
464 Gazel 82a Figânî Ez-ân Figânî
465 Gazel 82a Lâmiʽî Ez-ân Lâmiʽî Nazîre
466 Gazel 82a-82b Muhibbî Ez-ân Muhibbî Nazîre
467 Gazel 82b Ahmed Ez-ân Ahmed Paşa
468 Gazel 82b Nevâlî Ez-ân Nevâlî Nazîre
470 Gazel 82b Hayâlî Başlıksız
471 Gazel 83a Muhibbî Ez-ân Muhibbî Nazîre
472 Gazel 83a Zuhûrî Ez-ân Zuhûrî Nazîre
473 Gazel 83a Firâkî Ez-ân Firâkî Nazîre
474 Gazel 83b Rahmî Kâyile Rahmî
475 Gazel 83b Âhî Kâyile Âhî Nazîre
476 Gazel 83b Sunʽî Kâyile Sunʽî Nazîre
477 Gazel 83b-84a Hecrî Kâyile Hecrî Nazîre
478 Gazel 84a Necâtî Kâyile Necâtî Nazîre
479 Gazel 84a Muhibbî Ez-ân Muhibbî
480 Gazel 84a-84b Hayâlî Ez-ân Hayâlî Nazîre
481 Gazel 84b Şem’ î Kâyile Şem’ i
482 Gazel 84b Nizâmî Kâyile Nizâmî Nazîre
483 Gazel 84b-85a Vasfî Kâyile Vasfî Nazîre
484 Gazel 85a Ahmed Kâyile Ahmed Paşa Nazîre
485 Gazel 85a Kâdirî Kâyile Kâdirî Nazîre
486 Gazel 85b Muhibbî Kâyile Muhibbî
487 Gazel 85b Yahyâ Kâyile Yahyâ Nazîre
Tablo; gazel sayısı, gazellerin sayfa numarası, mahlas ve gazel başlıklarından hareketle oluşturulmuştur. Derkenarda yer alan bazı gazellere ya başlık atılmamış ya da başlıklar oksitlenerek silinmiştir. Bu gazeller tabloda “ başlıksız ” olarak verilmiştir. Şair şiirinde mahlas kullanmıyorsa mahlas kısmına üç nokta konulmuştur. Şairini tespit edemediğimiz şiirlere tabloda mahlas kısmına “ ? ” konulmuştur. Toplamda 487 gazel bulunmaktadır. Tabloda kime ait olduğu bilinmeyen iki gazel bulunmaktadır. Tabloda gazel nazım şekliyle yazılmamış şiirlerin başlıklarına yer verilmemiştir. Bu şiirler metin sonunda verilecektir.
Tablo-2: Mecmuadaki Şiirlerin İçerik Tablosu19
Tabloda sırasıyla şair matla beyti, makta beyti nazım şekli, vezin ve şiirin mecmuadan hareketle nazire geleneğinde zemin mi nazire mi olduğu verilmiştir. Tabloda gazel nazım şekliyle yazılmamış şiirlere yer verilmemiştir. Şairi tespit
edilemeyen gazeller tablonun son kısmına eklenip mahlas kısmına “ ? ” işareti konulmuştur. Bu şiirler metin sonunda verilecektir.
1) Şiirlerin Vezin Özellikleri
Tablo-3: Vezin Kalıpları ve Sayıları20
Kullanılan Vezin Sayısı
Fâʽilâtün/Fâʽilâtün/Fâʽilâtün/Fâʽilün 243 Feʽilâtün /Feʽilâtün/Feʽilâtün/Feʽilün (Fâʽ ilâtün/Faʽ lün) 82 Mefâʽîlün/ Mefâʽîlün/ Mefâʽîlün/ Mefâʽîlün 74
Mefʽûlü /Fâʽilâtü/Mefâʽîlü/Fâʽilün 50
Mefʽûlü/Mefâʽîlü/Mefâʽîlü/Feʽûlün 17
Mefâʽîlün/ Mefâʽîlün/ Feʽûlün 5
Mefâʽîlün/ Feʽilâtün/Mefâʽîlün/ Feʽilün (Fâʽ ilâtün/Faʽ lün) 5 Müstefʽilün/ Müstefʽilün/ Müstefʽilün/ Müstefʽilün 4 Mefʽûlü/ Fâʽilâtün/ Mefʽûlü / Fâʽilâtün 4 Feʽilâtün / Mefâʽîlün/ Feʽilün (Fâʽ ilâtün/Faʽ lün) 4
Fâʽilâtün/Fâʽilâtün/Fâʽilün 3
20 Bu tabloya incelediğimiz kısmın derkenarlarında yer alan gazel nazım şekli dışındaki şiirlerin vezni alıınmamıştır. Onlar alındığında tabloda yer alan vezin sayılarında değişim olacaktır. Bu şiirler metin sonunda verilecektir.