Tevfik Fikret'e oğlundan haber var

TEVFIK

HABER VAR

HALÛK’UN VED’I

Sen tren, ben vapurda pür temkin

atılırken sen İskoç ellerinin

sisli, yağmurlu, karlı, buzlu, fakat

cidd ü himmet, vakâr u hürriyet

dolu peygüle-i temeddününe;

Daima önde, daima yukarı!

Pür tehalük hayat u kuvvetden

ne bulursan bırakma: San’at, fen

iğtimâd , iğtinâ, cesaret, ümîd,

Bize bol bot ziyâ kucakla, getir;

Düşmek etrafı görmemekdendir.

Koşan elbet varır; düşen kalkar;

kara taşdan su damla damla akar,

birikir, sonra bir gümüş göl olur;

arayan hakkı en sonunda bulur...

Topla, fırlat ne varsa taş, iğne,

şu muhitin ser-i rehavetine.

O biraz belki canlanır, ve senin

zahmetin, himmetin, ve fazlın için

koyar elbet vatan, bu hasta nine

bir sıcak buse terli nâsiyenel...

g /

nsanoğlu dünya üzerinde var oluşundan beri haberleşmek için

1 çeşitli yollara baş vurmuştur.

^ Günümüzün elektronik posta ve cep telefonu mesajlarının o mekanik ve soğuk hissinin yerini, geçtiğimiz yüzyılın içinde romantik, duygusal, olabildiğince his dolu, hatta görüntüsüyle sizi gönderenin ruh haline götürebilecek kadar derin olan kartpostallar ve mektupların doldurduğunu görmekteyiz.

20. yüzyılın ilk çeyreğinde fikir ve eserleri ile topluma ışık tutmuş bir aydın olan Tevfik Fikret ve oğlu Haluk arasındaki posta kartları ile yapılan yazışmalardan oluşan koleksiyon, yazımızın konusunu oluşturmaktadır. Ünlü şair Tevfik Fikret ile beraber ismi sık sık duyulan, tüm ümitlerini bağladığı kişi olarak görülen Haluk ile ilgili bilgiler oldukça sınırlıdır. Eğitim amacı ile yurt dışına gidişi ve orada ki hayatına ait çok az şey bildiğimiz Haluk Hüseyin Fikret’i ve baba-oğul ilişkilerini yakından ve değişik yönleri ile bu kartpostallar sayesinde daha iyi anlayabileceğiz.

Öğrenimine İstanbul’da başlayan ve Robert Kolej’in "ihzari" sınıflarında birkaç yıllık öğrenciliğinden sonra ; Şairin deyişiyle "Bize bol bol ziya kucakla getir"mesi için Glasgow şehrinde Royal Technical College ‘de mühendislik tahsiline gönderilen Haluk, 15 Eylül 1909 tarihinde Sirkeci’den uğurlanır.

Tevfik Fikret

P

ost

C

ard

"Sevgili babacığımdan haber beklerim artık.

Haluk

" 'p o s t

C A R D

POST CARD

m

. B

est wishestor Í T f i BRIGHT E V * ... (HUI5TMAS 'AND f i

i EORTUNATE

Q=f-JS

ew

Y

ear

i/h o /rı,

"Sevgili babacığımın ellerinden çok çok öpen Oğlu Haluk" M Tarihsiz bu kartı Haluk Amerika’da Michigan üniversitesinde okurken [göndermiş olmalıdır.) ^ I T H

E V E R Y IDS

K IN D W ISH

FOR X M A S

& H E A L T H

T H R O U G H

ThcCCM IN G

Y E A R E E

Kartın ön yüzü ; "Gelecek yıl ve sağlık için bütün iyi dileklerle selam."

Kartın arka yüzü ; "Ne eksik ben (ne) güvenilir arkadaşlar ve yakın ve sevgili Ki Onun sevgisi benim hoşlandığım bu sıcak, yumuşak, altın (gibi) atmosfere döner. Ihsan ettiğin bu armağanlar için Sana nasıl karşılık verebilirim Ey Tanrım?

Parlak bir Noel ve şanslı bir yeni yıl için en iyi dilekler." El y a z ısı; "O’nun oğlundan benim sevgili babama."

COLLECTION 64 | 7 1 o r lack, 1 -rft * fnend* lony-fned b

And noar v.

C and dear-, * •» l

'Who}« Love.

15

*

round me

lihc| v this atmosphere.

-* W a rm • i • golderv.r’>

for 5uch gifts to me

W h a t shall I render.

!

. . >.- O mV God.

"Sevgili babacığım,

Validemden istemiş olduğum resmi çıkarıp göndereceğiniz mi? Eğer gönderecek olursanız, ne kadar memnun olacağımı bilmezsiniz. Valideme yazmış olduğum gibi çıkartmalısınız. Siz ne yapıyorsunuz? inşaallah rahatsınız. Artık mektup yazdığınızdan beri bir ay geçti. Onun (için) yakında bir kart yahut mektubunuzu bekler ve mübarek ellerinizden öperim." Haluk" A COUNTRY LANE.

t

temmuz ağustos eylül Z005

iskoçya’da 3 yıl kaldıktan sonra eve dönen Haluk Robert Kolej’de beraber çalıştığı Prof. Jhon R. Ailen ite A.B.D. ye giderek , çalışıp yüksek eğitimini tamamlamaya karar verir. Temmuz 1913 de ilk önce Glasgovv’a daha sonrada Michigan Üniversitesine gidip Haziran 1916 da makine mühendisi olarak mezun olur. Haluk ölümüne kadar sürecek olan bu Amerika macerası sırasında baba ocağına dönmeyi defalarca düşünmüş olsa da bir türlü bunu gerçekleştirecek uygun ortamı bulamamıştır.

Haluk’un gençlik yıllarında evlendiği "Ethel Gill", onun biricik eşi olmakla beraber Hristiyanlığın Presbiteriyen mezhebini seçmesinde en büyük pay sahibi olan kişidir. Uzun yıllar üniversitelerde dersler veren Haluk 1943 yılından sonra A.B.D. deki birçok şehirde papazlık ve vaizlik de yapmıştır. En son başrahip olarak Park Lake Presbiteriyen kilisesinde çalışan Haluk’un 1965 senesinde ölümünden sonra defnedildiği yer ise Orlando Woodlawn Memorial Park Mezarlığıdır.

Bir babanın oğluna olan dayanılmaz hasretinin yanında, çocuğun babası için beslediği duyguları, o eğilmez , bükülmez ve gerçek bir sanatçı olan babasına yetişme, fakat bunu başarabilecek gücü kendinde bir türlü bulamamanın verdiği hüzün yine bu kartlarda görülmektedir.

Bir büyük insanın oğlu olmanın verdiği ezici ağırlık ve bu ağırlığı taşımanın zorluğu, benzer bir çok yaşamda tekrar eder durur.

Yazıda kullanılan kartpostal ve fotoğraflar Aşiyan Müzesi koleksiyonuna aittir. Kaynakça:

- CUneyd Okay, "Haluk’un Defteri’nin son sayfaları" Toplumsal Tarih, Haziran 96, No 30, s.15

- "Kartpostallarla Tevfik Fikret ve Çevresi" M.Fatih Andı - Yılmaz Taşcıoğlu - Hüseyin Yorulmaz. Ist.Büyükşehir Bel. Küttür işi.Daire Başkanlığı Yayınları.

- "Rübâb-ı Şikeste ve Tevfik Fikret'in bütün diğer eserleri" Fahri Uzun, inkılâp Kitabevi. - "Türk Klasikleri-Tevfik Fikret"Yaşar Nabi, Varlık Yayınevi, 1957.

- "Tevfik Fikref'Kenan Akyüz, Sakarya Basımevi, 1947.

- "Mustafa Kemal Aşiyan’da" Av. Faruk Cumbul, İst.,1993.

"Babacığım,

Size bir havadis daha. Dün Mr. Taylor, bizim İngilizce hocamız, numrolarımızı verdi. Ben sınıfta ikinci geliyorum. Numro:83. Birinci 84 numro aldı. Bir numro ile beni geçti.

Şimdiki halde R iy a z iy a t^ , İn g iliz c e ^ ."

e

CARD

«O

SAYI/20 COLLECTION 65

P O S T C A R D

Kor INLAND P»M * M ıha Back, ra».» 1 OoramunlMUon. Kor PORB1QN P»*»**

(PMI O#« IU»Wal.«

29 Eylül 1909 , Haluk’tan Tevfik Fikret’e gönderilen kartpostal. " Sevgili pederim,

Size bir mektup yazdım, geldi mi? Birisini de Londra'dan yazdım, insaallah almışsınızdır. iki gün sonra mektubunuzu bekliyorum. Dişleriniz nasıl oldu? Hepsini çektirdiniz mi?

Bâkî ellerinizden öperim."

Haluk"

15 Mayıs 19 10 , Haluk’tan Tevfik Fikret’e gönderilen kartpostal "Sevgili babacığım,

Göndermiş olduğunuz kitaplara çok teşekkür ederim, işte şimdi bu kartları zarfın içine koyduğum gibi derslerime başlayacağım. Her gece Uç buçuk saat ders hazırlıyorum ve sabahleyin bir buçuk saat çalışabildiğim kadar çalışıyorum. Belki yine bir şey yapmıyorum olur.

insaallah siz afiyettesiniz. Ben burada oldukça rahatım. Sizsiz ne kadar bir insan mesud olabilirse o kadar iyiyim.

Çok çok ellerinizden öperim." Oğlunuz Haluk"

temmuz aCustos

»uliıl

Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi