‹fltahs›z Çocuklar›n Anne Babalar›n›n
Çocuklar›n›n Vücut A¤›rl›¤› ve Geliflimi
Hakk›nda Görsel Alg›lar›
Resul Y›lmaz1
, Mehmet Burhan Oflaz2
1Gaziosmanpafla Üniversitesi T›p Fakültesi Pediatri Anabilim Dal›, Tokat 2
Türkiye Yüksek ‹htisas Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Bilim Dal›, Ankara
ÖZET
‹fltahs›z çocuklar›n anne babalar›n›n çocuklar›n›n vücut a¤›rl›¤› ve geliflimi hakk›nda görsel alg›lar›
Amaç: Çocu¤un vücut geliflimi, ifltah ve anne baba alg›s› aras›ndaki iliflkiyi gösteren pek az araflt›rma mevcuttur. Bu çal›flmada anne ya da ba-ban›n çocu¤unun geliflimi hakk›ndaki görsel alg›s› ve çocu¤un ifltah durumu ve vücut geliflimi aras›ndaki iliflkiyi belirlemek amaçlanm›flt›r. Gereç ve Yöntem: A¤r› Do¤ubayaz›t Devlet Hastanesinde Ocak-May›s 2007 tarihinde kesitsel bir araflt›rma uygulanm›flt›r. ‹fltahs›zl›¤› veya geliflmeme flikâyeti ile getirilen çocuklar›n anne babalar› çal›flmaya al›nm›flt›r. Çocuklar›n›n ifltah› sorulup çocuklar›na en çok uyan resmi seçmesi istenmifltir. Çocuklar›n boy ve kilolar› ölçülüp z skorlar› hesaplanm›flt›r. Anne baban›n görsel alg›s› ve çocu¤un ifltah ve geliflimi ara-s›ndaki iliflki uygun istatiksel yöntem ile belirlenmeye çal›fl›lm›flt›r.
Bulgular: Çocu¤unun geliflimi hakk›nda anne baba taraf›ndan yanl›fl alg›laman›n oldukça yayg›n oldu¤unu saptad›k. Yaln›zca anne baba-lar›n %16.7’si çocu¤unun geliflimini do¤ru olarak bildirmifltir. Görsel alg› puan› ve boy ve kilo z skoru aras›nda istatiksel bir iliflki saptanma-m›fl ayn› zamanda görsel alg› puan› ve ifltah durumu aras›nda da bir iliflki saptanmasaptanma-m›flt›r.
Sonuç: ‹fltahs›zl›k ve yetersiz kilo al›m› ço¤u zaman birlikte de¤erlendirilir, ancak ifltahs›z oldu¤u halde geliflimi normal olan birçok olgu mevcuttur. Anne baban›n çocu¤unun geliflimi hakk›ndaki görsel alg›s› birçok faktörden etkilenebildi¤inden ço¤u zaman yanl›flt›r. Yetersiz kilo al›m› ve ifltahs›zl›¤› birlikte olan çocukta anne baban›n flikâyeti dikkate al›nmal›d›r. Hekim olarak anne baban›n anksiyetesini azalt›l-mas› ve geliflme gerili¤i için uygun yaklafl›m› seçip uygulamak esas görevimiz olmal›d›r.
Anahtar kelimeler: ‹fltah, anne baba alg›s›, geliflme gerili¤i, kilo z skoru, büyüme
ABSTRACT
Parental perception on body weight and growth of children with low appetite
Objective: Few studies have processed to evaluate the relation between parental perception of their child’s body weight and appetite. The aim of this study was to determine the relation between parental visual perception of their child’s body weight, height and appetite. Material and Methods: This cross sectional study was performed in January to May 2007 at A¤r› Do¤ubayaz›t State Hospital in Turkey. Parents of children who had low appetite or failure to thrive were enrolled to study. They were asked about the child’s appetite and to circle the sketch that most resembled their child. Children’s weight and height were measured and z scores were calculated. Appropriate statistical techniques were studied to determine the relations between parental visual perception of their child’s growth and children’s appetite and growth.
Results: We determined that parental misclassification of child’s weight and height status was common. Only 16.7% of parents perceived the right status. Relation between visual perception score and body weight and height z scores is not significant, although there is no relation between appetite and parental visual perception.
Conclusion: Low appetite and failure to thrive are evaluated together; however there is numerous well nourished children who have low appetite. Parental visual perception of their child’s growth is affected from various factors, so it can be misclassified commonly. When a child has low appetite and failure to thrive, parental complaints must be considered. Health staff must reduce parental anxiety about their child’s appetite and growth rate, and must manage the appropriate treatment for the child’s status.
Key words: Appetite, parental perception, failure to thrive, body weight z score, growth Bak›rköy T›p Dergisi 2009;5:11-17
G‹R‹fi
‹
fltahs›zl›k, zay›fl›k, fazla ya da az kilolu olma tüm ço-cukluk yafl grubunda s›k rastlan›lan yak›nmalar›nba-fl›nda gelir. Yeme ve beslenme bozukluklar›n›n çocukla-r›n ileri dönem yaflant›laçocukla-r›n› olumsuz etkileri gösterilmifl-tir. Obez çocuklarda insüline ba¤›ml› diyabet, hipertansi-yon, steatohepatoz, uyku apnesi, ortopedik bozukluk riskleri oldukça yüksektir. Ayr›ca obezitenin eriflkin yafl-lar›nda da devam etti¤i bildirilmektedir (1-10).
‹fltahs›zl›k sonucu görülen beslenme bozuklu¤unda ise boy k›sal›¤›, immun sistemde zay›fl›k sonucu s›k enfeksi-yon geçirme, anemi gibi olumsuz sonuçlar izlenebilir (11).
Anne baba ifltahs›zl›k ve yeme problemi ile hekime Yaz›flma adresi / Address reprint requests to: Resul Y›lmaz
Gaziosmanpafla Üniversitesi, T›p Fakültesi Pediatri Anabilim Dal›, Tokat Telefon / Phone: +90-356-212-9500/1280
Elektronik posta adresi / E-mail address: [email protected] Gelifl tarihi / Date of receipt: 3 A¤ustos 2008 / August 3, 2008 Kabul tarihi / Date of acceptance: 22 Kas›m 2008 / November 22, 2008
baflvurdu¤unda sa¤l›k ekibince çocuklar›n kendilerini aç b›rakmayaca¤› fleklinde bir yan›t al›rlar (12). Hekimin baflta gelen görevi ifltahs›zl›k durumunun tam olarak be-lirlenmesi ve anne baban›n çocu¤unun gelifliminin nor-mal ya da bozuk olup olmad›¤›n› içsellefltirmesine ola-nak sa¤lamak olmal›d›r. Anne baba ve çocuk ifltahs›zl›k, yeme problemi konusunda ayd›nlat›lmay›p tam destek veren bir ortak olmad›¤›nda hekimin çabas› faydas›z ola-cakt›r.
Daha önce yap›lan birçok araflt›rmada anne babalar›n çocuklar›n kilosu, geliflimi hakk›nda yanl›fl ve yetersiz al-g›lar› gösterilmifltir (13-16). Yaflan›lan sosyal çevre, sos-yoekonomik durum, gelenekler kiflilerin zay›fl›k, fazla ki-loluluk alg›lar›n› etkilemektedir (17,18).
Bu çal›flmada ifltahs›zl›k ve geliflmeme yak›nmas› ile anne babas› taraf›ndan hastaneye getirilen çocuklar›n ki-lo ve boy geliflimlerini, anne baban›n çocu¤unun vücut geliflimi hakk›ndaki görsel alg›s›n› belirlemek amaçlan-m›flt›r.
GEREÇ VE YÖNTEM
Ocak ve May›s 2007 tarihleri aras›nda A¤r› Do¤ubaya-z›t Devlet Hastanesi Çocuk Sa¤l›¤› ve Hastal›klar› Poliklini-¤ine ifltahs›zl›k ve geliflmeme yak›nmas› ile getirilen has-talar›n anne babas› çal›flmaya al›nm›flt›r. Kronik baflka bir hastal›¤› olanlar çal›flmaya al›nmam›flt›r. ‹fltah, çocuk ge-liflimi ve anne baban›n alg›s› hakk›nda bir araflt›rma ya-p›laca¤› anlat›lm›fl, böyle bir araflt›rmada yer al›p alma-yacaklar› sorulmufltur. Giriflimsel bir ifllem olmad›¤›ndan, anket çal›flmas› olarak de¤erlendirilip etik kurul onay› al›nmam›flt›r. Gönüllülük esas›na dayal›d›r. Görsel alg› için resimleri de¤erlendirmeyi kabul edenler gönüllülü¤ü ka-bul etmifl say›lm›flt›r.
Anne ya da babaya (tercihen anneye) çocu¤un ifltah› hakk›nda “Çocu¤unun ifltah› yafl›tlar›na göre nas›l?” soru-su soruldu¤unda “Az, normal, fazla” fl›klar›nda birisini seçmesi istenmifl, verdi¤i cevap takip formuna ifllenmifl-tir. Hasta ile ilgili kaç kardefli oldu¤u, hastam›z›n kaç›nc›
Resim 1: K›zlar için yafla spesifik geliflim resimleri. En solda fliflman 7 puan, ortada 50 persentile uyan resim 4 puan ve en sa¤da çok zay›f 1 puan. (© 2003 Scott Millard.)
gebelikten oldu¤u, anne sütünü ne kadar süre ald›¤›, vi-tamin ve mineral deste¤i al›p almad›¤›, anne babaya ait; yafl, yaflan›lan yer, sa¤l›k güvencesi gibi demografik veri-ler kaydedilip, çocu¤un boy ve kilosu ölçülmüfltür. Anne ya da babaya (tercihen anneye) SC Millard taraf›ndan çi-zilen, çocu¤un geliflimi ile ilgili resimlerden çocuklar›na en çok uyan› seçmesi istenmifl ve 7 resimden en zay›f olan›na 1 puan, 4. resime 4 puan, en fliflman olan resime ise 7 puan verilmifltir (Resim 1,2). Dördüncü s›radaki re-sim 50. persentile uyacak flekilde çizilmifl, di¤er rere-simler ise belirli bir oran ile ba¤lant›l› de¤ildir. Bu resimler çocuk beslenmesi ve gelifliminde iki uzman taraf›ndan incelen-mifl ve uygun oldu¤u belirtilincelen-mifltir (19). Resimler için gra-fik sanatç›s› Scott Millard’dan yaz›l› izin al›nm›flt›r.
Z-skoru bir antropometrik ölçümün referans popülas-yon ortalamas›n›dan uzakl›¤›n› standart sapma cinsinden ifade etmektedir. Formül:
Ölçülen de¤er - referans popülasyonun ortalama de¤eri z-skoru =
---referans popülasyonun standart sapmas›
Z-skoru yafla göre a¤›rl›k, yafla göre boy ve boya gö-re a¤›rl›k ölçütlerinin her biri için kullan›labilmektedir ve her üç ölçüt için de ortak olan bir s›n›r de¤er ile büyüme geliflme gerili¤i, malnütrisyon tan›mlanabilmektedir. S›n›r de¤er -2,0 standart sapmad›r. Ayr›ca cinsiyet ve yafl fark-l›l›klar›ndan etkilenmedi¤i öne sürülmektedir, belirtilen üstünlüklerinden dolay› çal›flmam›zda Z-skorunun kulla-n›lmas› tercih edilmifltir. Kilo z skoru -2’den düflük olan-lar zay›f, boy z skoru -2’den düflük olanolan-lar k›sa boylu ola-rak tan›mlanm›flt›r (20-22).
Say›sal verilerde merkezi e¤imi ölçütlerinden ortala-ma ve ortanca, yay›l›m ölçütlerinden de¤er aral›¤›, stan-dart sapma ve varyans, persentiller kullan›ld›. Sürekli ya
Resim 2: Erkekler için yafla spesifik geliflim resimleri. En solda fliflman 7 puan, ortada 50 persentile uyan resim 4 puan ve en sa¤da çok zay›f 1 puan. (© 2003 Scott Millard.)
da ölçümle belirlenen de¤iflkenler aras›ndaki fark için Student t testi veya non parametrik karfl›l›¤›, ordinal de-¤iflkenler aras›ndaki iliflki için χ2 testi veya Fischer’s
exact testi kullan›ld›. BULGULAR
Hastalara ait demografik veriler Tablo 1’de sunulmufl-tur. Tabloda k›z ve erkekler için veriler ayr› ayr› sunul-mufltur. ‹ki grup verileri aras›nda istatiksel olarak anlam-l› fark saptanmam›flt›r (p<0,05).
Tüm grup için kardefl say›s› ortalamas› 4.32 ve kaç›n-c› gebelikten oldu¤u 2.79’dur. Hastalar›n n=63 (%83) kent merkezinde yaflarken n=15 (%17) köyde yaflamaktad›r. Anne yafl› ortalamas› 32.4±6.2 y›l baba yafl› ortalamas› ise 36.8±6.2 y›l olarak bulunmufltur. Vitamin ve mineral deste¤i ise n=15 (%19) olguda saptanm›flt›r.
K›z ve erkeklere ait anne baban›n verdi¤i görsel alg› puanlar› Tablo 2’de, anne sütü al›m süreleri ise Tablo 3’de verilmifltir.
Görsel alg› puan› ve ifltah ile boy ve kilo z skoru ara-s›ndaki iliflki Tablo 4’de verilmifltir. Anne babalar›n %83.33’ünün alg›lar› yanl›flt›r. Hasta zay›f olmad›¤› halde zay›f ya da zay›f oldu¤u halde normal olarak iflaretlen-mifltir. ‹fltahs›zl›¤› olanlar›n %13’ü zay›ft›r ( kilo z skoru < -2).
‹fltahs›zl›¤› olan ve görsel alg› puan› 4’ün alt›nda olan, anne baba taraf›ndan zay›f olarak görülen n=50 olgu
be-Tablo 2: Anne Babalar›n verdi¤i görsel alg› puan da¤›l›m› Görsel Alg› Puanlar› n (%)
Cinsiyet 1 2 3 ≥4
K›z 19 (54,3) 7 (20) 6 (17,1) 3 (8,6)
Erkek 16 (37,2) 12 (27,9) 9 (20,9) 6 (13,9)
Tablo 3: Anne sütü al›m süresi
Anne Sütü Al›m Süresi n (%*)
Cinsiyet 1-3 ay 4-6 ay 7-12 ay ≥ 12 ay Veri Yok
K›z 5 (16,7) 6 (20) 6 (20) 13 (43,3) 5
Erkek 4 (10) 8 (20) 6 (15) 22 (51,2) 3
*Geçerli Yüzde
Tablo 5: Görsel alg› puan› ve ifltah iliflkisi
Görsel Alg› Puan› < 4 Görsel Alg› Puan› ≥ 4 ‹fltahs›z n=50 (24 k›z 26 erkek) n=6 (3 k›z 3 erkek) ‹fltah› Normal
ya da Fazla n=19 (8 k›z 11 erkek) n=3 (3 erkek) Tablo 1: Kat›l›mc›lar›n Demografik Özellikleri
Özellikler n (%) veya Ortalama ± SD
K›z Erkek Olgu Say›s› 35 (45) 43 (55) Yafl 6,91 ± 2,97 7.07 ± 3,4 Anne Yafl› 31,81 ± 4,97 33,54 ± 7 Baba Yafl› 35,81 ± 6,14 37,6 ± 6,2 Boy Z Skoru -1,23 ± 1,44 -1,46 ± 1,26 Kilo Z Skoru -1,12 ± 0,77 -0.88 ± 0,86
Kardefl Say›s› 4,34 ± 2,25 (en az= 1 en çok=11) 4,3 ± 1,86 (en az= 1 en çok=8)
Kaç›nc› Gebelikten Oldu¤u 2,43 ± 1,99 (en az= 1 en çok=10) 3,09 ± 1,81 (en az= 1 en çok=7)
Köyde Yaflayan 6 (17) 7 (16,3)
Kent Merkezinde Yaflayan 29 (83) 36 (83,7)
‹fltahs›z olanlar 27 29
‹fltah› Normal-Fazla Olanlar 8 14
Tablo 4: Görsel alg› puanlar› ve ifltah durumu ile kilo ve boy z korlar› aras›ndaki iliflki. De¤erler Hasta say›s› olarak verilmifltir.
Erkek (n) K›z (n)
Zay›f Normal K›sa Boylu Normal- Zay›f Normal K›sa Boylu Normal
(Kilo z Kilolu (Boy z Uzun (Kilo z Kilolu (Boy z Uzun
skoru (Kilo z skoru (Boy z skoru (Kilo z skoru (Boy z
< -2) skoru < -2 skoru < -2) skoru < -2 skoru
>= -2) >= -2) >= -2) >= -2)
Görsel alg›< 4 3 35 12 24 4 28 8 24
Görsel Alg›≥4 1 4 2 3 1 2 1 1
‹fltahs›z 3 24 9 18 4 22 8 18
lirtilmiflken bunlar›n ancak n=5’inde kilo z skoru -2’nin al-t›na yani yafl›tlar›na göre anlaml› derecede zay›f oldu¤u bulunmufltur. Kilo z skoru -2 ve -1 aras›nda olanlar›n sa-y›s› ise n=18’dir (Tablo 5).
Görsel alg› puan› ve boy z skoru aras›nda iliflki bulun-mam›flt›r (Non parametrik test olarak Spearman ba¤›nt› katsay›s› hesapland›.) (r=0.064 p=0.583). Görsel alg› puan› ve kilo z skoru aras›nda pozitif yönde zay›f ve önemsiz bir iliflki saptand› (r=0.189 p=0.105).
Kardefl say›s› ve kaç›nc› gebelikten oldu¤u ile boy ve kilo z skorlar› aras›nda iliflki saptanmam›flt›r. Kaç›nc› ge-belikten oldu¤u ve görsel alg› puan› aras›nda pozitif yön-de zay›f ve istatiksel olarak önemsiz bir iliflki bulunmufl-tur (r=0.135 p=0.239).
Cinsiyet da¤›l›m› ve görsel alg› puanlar› χ2 testi ile
karfl›laflt›r›lm›fl ve cinsiyet da¤›l›m›n›n görsel alg› puan› da¤›l›m›n› etkilemedi¤i bulunmufltur (χ2=2.377 p=0.498).
‹fltah da¤›l›m› ve görsel alg› puanlar› χ2testi ile
karfl›-laflt›r›lm›fl ve görsel alg› puan› da¤›l›m›n› etkilemedi¤i bu-lunmufltur (en çok olabilirlik oran› uyguland›) (χ2=5.017
p=0.542).
‹fltahs›z ve normal ifltah ile boy ve kilo z skoru aras›n-daki iliflki t testi ile araflt›r›lm›fl ve iliflki bulunamam›flt›r (ifltah-boy z skoru: t=0.200 p=0.842, ifltah-kilo z skoru: t=0.949 p=0.346).
TARTIfiMA
Anne babalar ço¤u zaman çocuklar›n›n ifltah›ndan endifle duyarlar. Çocuklar zihinsel ve bedensel olarak h›zla gelifltiklerinden g›da al›m miktar› ve ald›klar› g›dala-r›n çeflitlili¤i h›zla artar. Okul öncesi dönemde karakteris-tik olarak çocuklar yeni g›dalar› almada çekingen davra-n›rlar ve anne babalar bu durumla bafl etmede zorlan›r-lar (12,23).
Geliflme gerili¤i olan olgular›n küçük bir k›sm›nda or-ganik nedenler saptanm›flt›r (24). Çocukluk ça¤›ndaki beslenmede baflar›, anne baba ya da bak›m veren kifli ile çocuk aras›ndaki karmafl›k bir iliflkiye ba¤l›d›r ve bu ilifl-ki her iilifl-ki taraf›n karakter yap›s›na ba¤l› olarak her an bo-zulma e¤ilimindedir (25).
Yap›lan araflt›rmalarda ifltahs›zl›k ve yeme problemi s›kl›¤› %17-24 oranlar›nda bildirilmifltir (26,27). Ülkemizde yap›lm›fl benzer bir çal›flma bulunmad›¤›ndan net bir oran verilememektedir, ancak klinik uygulamada benzer oranlar›n oldu¤u izlenebilmektedir.
‹fltahs›zl›k ve yetersiz kilo al›m› ço¤u zaman birlikte
de¤erlendirilir, ancak ifltahs›z oldu¤u halde geliflimi nor-mal olan birçok olgu mevcuttur (12). Geliflme gerili¤i olan çocuklar anneleri taraf›ndan ifltahs›z, geç ac›kan veya ö¤ününü tam olarak bitirmeyen çocuklar olarak tan›m-lan›rlar (28,29,30). Bu çocuklarda yap›lan araflt›rmalarda yafl›tlar›na göre daha az ac›kt›¤›, yemeklerle daha az ilgi-lendikleri, kendi kendilerine daha az yedikleri gösteril-mifltir (24,28-31). Di¤er bir çal›flmada ise uzun süredir ge-liflme gerili¤i olan 4 yafl›ndaki çocuklar›n yemek zaman› mutsuzluk, stres ve ne yapaca¤›n› bilemez halde oldu¤u saptanm›flt›r (29). Anne baba taraf›ndan %20 oran›nda yeme problemi tan›mlanan di¤er bir araflt›rmada çocuk-lar›n 2 yafl›na kadar geliflmelerinin belirgin olarak geri kald›¤›, geliflme gerili¤i kriterlerini 3 kat fazla tafl›d›¤› bu-lunmufltur. Ancak ifltahs›zl›k geliflme gerili¤inin birçok nedeninden yaln›zca birisidir (12).
Do¤ubayaz›t tarihi eski dönemlere uzanan eski ve büyük bir ilçemizdir. 2007 y›l›nda 100000’i aflan nüfus sa-y›s›na oranla yeflil kart kulan›m oran› %50-60 aras›nda-d›r. Sosyoekonomik durum oldukça kötüdür. Annelerin okuma yazma oran› oldukça düflüktür ve köyde yafla-yanlarda bu durum daha da belirgindir. Anne olma, ilk gebelik yafl› da oldukça gençtir, bu anneler çocuk yetifl-tirmeye haz›r de¤il ve tecrübesizdir. Sosyoekonomik du-rumu iyi olmayan annelerin çocuklar›n›n geliflimi ve kilo-su hakk›nda yanl›fl alg›lar›n›n oldu¤u birçok çal›flmada gösterilmifltir (18). Hastanemize baflvurular›n %80’ini ye-flil kart kullananlar oluflturmaktad›r. Dolay›s› ile hastala-r›m›z›n düflük sosyoekonomik seviyede olduklar› anlafl›l-maktad›r. Di¤er araflt›rmalarda da gösterildi¤i gibi anne-ler %83 oran›nda çocuklar›n› geliflimi ve kilosu hakk›nda yanl›fl alg›ya sahiptir.
Geliflme gerili¤i ve cinsiyet aras›nda bir iliflki bildiril-memifltir. Fazla kilolu çocu¤u olan annelerin %40’› çocuk-lar›n› normal ya da zay›f olarak tan›mlam›flt›r ve bu yan-l›fl alg› erkek çocuklar için daha belirgin olarak bulun-mufltur. Düflük kiloya sahip çocuklar›n annelerinin ancak yar›s› çocuklar›n›n kilosunu do¤ru olarak alg›layabilmifltir (32). Araflt›rmam›zda anne baban›n görsel alg›s›, ifltahs›z-l›k ve cinsiyet aras›nda bir iliflki belirlenmemifltir.
Kardefl say›s› Türkiye ortalamas›n›n üzerindedir ve ol-gular›m›z ortalama 3. gebelikten do¤mufllard›r. Anne ba-balar çocuk yetifltirme konusunda tecrübelidir ancak bu tecrübe gelenek görenek ve büyüklerden görüldü¤ü fleklinde oldu¤undan yeterli ve güncel de¤ildir. Baz› top-lumlarda kilolu olmak, büyük bir vücuda sahip olmak kabul gördü¤ünden ço¤u anne baba için çocuklar›n›n
tombul olmas›/görünmesi bu ebeveyn için normallik al-g›s›d›r ve çocu¤unun kilosu ve geliflimini buna göre ya-parlar (17,18). Kardefl say›s› fazla olan ve hele di¤er kar-deflleri tombul olan çocuklar›n kilosunun yafl›na göre normal oldu¤u halde anne baba taraf›ndan yanl›fl olarak düflük alg›lanmas› beklenebilecek bir durumdur (33). Ça-l›flmam›zda kardefl say›s› ile görsel alg› aras›nda iliflki saptanmam›fl ancak kaç›nc› gebelikten oldu¤u ile görsel alg› puan› aras›nda pozitif yönde önemsiz bir iliflki sap-tanm›flt›r.
Anne babalar çocuklar›n›n geliflimini nas›l izleyece¤i-ni, ne ile k›yaslayaca¤›n› bilememektedir. Türk çocuklar› için gelifltirilen büyüme e¤rileri kullan›m› önerilmelidir. Anne baban›n k›yaslayaca¤› bir de¤er ya da grafik olma-dan çocu¤unun geliflimini do¤ru tespit edemedi¤i Avus-tralya çal›flmas›nda gösterilmifltir (34). Çocuklar›n geliflimi için boy ve kilo z skoru dikkate al›nm›flt›r. Cinsiyet ve yafltan etkilenmedi¤inden BMI gibi di¤er ölçümler göre tercih edilir bulunmufltur. Görsel alg› puan› ve ifltahs›zl›k
ile boy ve kilo z skoru aras›nda iliflki araflt›r›lm›fl ancak bir iliflki kurulamam›flt›r.
Anne sütü birçok hastal›k ve malnütrisyondan koru-yucudur (35-38). Olgular›m›z›n %59 gibi büyük bir k›sm›n-da 12 ayk›sm›n-dan k›sm›n-daha uzun süre anne sütü ald›¤› saptanm›fl-t›r. Anne sütü al›m süresi ile boy ve kilo z skoru aras›n-da iliflkiye rastlanmam›flt›r.
Yetersiz kilo al›m› olan çocuklar›n bir k›sm›nda ifltah-s›zl›k vard›r. Annelerin ço¤u gereksiz yere çocu¤unun ifl-tah› hakk›nda endifle duyar. Önemli olan ifltahs›z çocuk-taki yetersiz kilo al›m›d›r. Bu durumda anne baban›n fli-kayeti dikkate al›nmal›d›r. Annelerin yemek yedirmede zorlay›c› tutumu çocuklarda yeme reddi ve davran›fl bo-zuklu¤una neden olabilir. Anne bir k›s›r döngüye girip çocu¤unu daha fazla zorlayabilir.
Çocuk hekimi olarak anne ve babay› bilimsel veriler-le ikna ederek anksiyeteveriler-lerini azaltmak, geliflme gerili¤i için uygun yaklafl›m› seçip uygulamak, çocu¤un temel gereksinimlerini karfl›lamak as›l görevimiz olmal›d›r.
KAYNAKLAR
1. Caprio S, Hyman LD, McCarthy S, Lange R, Bronson M, Tamborlane WV. Fat distribution and cardiovascular risk factors in obese adolescent girls: importance of the intraabdominal fat depot. Am J Clin Nutr 1996; 64: 12-17.
2. Freedman DS, Dietz WH, Srinivasan SR, Berenson GS. The relation of overweight to cardiovascular risk factors among children and adolescents: the Bogalusa Heart Study. Pediatrics 1999; 103: 1175-1182.
3. Pinhas-Hamiel O, Dolan LM, Daniels SR, Standiford D, Khoury PR, Zeitler P. Increased incidence of non-insulin-dependent diabetes mellitus among adolescents. J Pediatr 1996; 128: 608-615. 4. Kinugasa A, Tsunamoto K, Furukawa N, Sawada T, Kusunoki T,
Shimada N. Fatty liver and its fibrous changes found in simple obesity of children. J Pediatr Gastroenterol Nutr 1984; 3: 408-414. 5. Crichlow RW, Seltzer MH, Jannetta PJ. Cholecystitis in adolescents.
Am J Dig Dis 1972; 17: 68-72.
6. Lauer RM, Connor WE, Leaverton PE, Reiter MA, Clarke WR. Coronary heart disease risk factors in school children: the Muscatine study. J Pediatr 1975; 86: 697-706.
7. Mallory GB Jr, Fiser DH, Jackson R. Sleep-associated breathing disorders in morbidly obese children and adolescents. J Pediatr 1989; 115: 892-897.
8. Dietz WH Jr, Gross WL, Kirkpatrick JA Jr. Blount disease (tibia vara): another skeletal disorder associated with childhood obesity. J Pediatr 1982; 101: 735-737.
9. Guo SS, Roche AF, Chumlea WC, Gardner JD, Siervogel RM. The predictive value of childhood body mass index values for overweight at age 35 y. Am J Clin Nutr 1994; 59: 810-819. 10. Serdula MK, Ivery D, Coates RJ, Freedman DS, Williamson DF, Byers
T. Do obese children become obese adults? A review of the literature. Prev Med 1993; 22: 167-177.
11. Demirel F, Bideci A, Camurdan MO, Arga M, Cinaz P. Etiological factors of short stature in children. Turk Arch Ped 2005; 40: 39-43. 12. Wright CM, Parkinson KN, Shipton D, Drewett RF. How do toddler
eating problems relate to their eating behavior, food preferences, and growth? Pediatrics 2007; 120: e1069-1075.
13. Maynard LM, Galuska DA, Blanck HM, Serdula MK. Maternal perceptions of weight status of children. Pediatrics 2003; 111: 1226-1231.
14. Baughcum AE, Chamberlin LA, Deeks CM, Powers SW, Whitaker RC. Maternal perceptions of overweight preschool children. Pediatrics 2000; 106: 1380-1386.
15. Jackson J, Strauss CC, Lee AA, Hunter K. Parents’ accuracy in estimating child weight status. Addict Beha 1990; 15: 65-68. 16. Young-Hyman D, Herman LJ, Scott DL, Schlundt DG. Care giver
perception of children’s obesity-related health risk: a study of African American families. Obes Res 2000; 8: 241-248.
17. Kumanyika S, Wilson JF, Guilford-Davenport M. Weight-related attitudes and behaviors of black women. J Am Diet Assoc 1993; 93: 416-422.
18. Jain A, Sherman SN, Chamberlin LA, Carter Y, Powers SW, Whitaker RC. Why don't low-income mothers worry about their preschoolers being overweight? Pediatrics 2001; 107: 1138-1146.
19. Eckstein KC, Mikhail LM, Ariza AJ, Thomson JS, Millard SC, Binns HJ; Pediatric Practice Research Group. Parents' perceptions of their child's weight and health. Pediatrics 2006; 117: 681-690.
20. Peterson KE, Chen LC. Defining undernutrition for public health purposes in the United States. J Nutr 1990; 120: 933-942.
21. WHO. Normalized NCHS/CDC antropometric reference. Handbook 1987; 29-42.
22. Schelp FP, Sornmani S, Pongpaew P, Vudhivai N, Egormaiphol S, Böhning D. Seasonal variation of wasting and stunting in preschool child¬ren during a three year community based nutritional intervention study in northeast Thailand. Trop Med Parasitol 1990; 41: 279-285.
23. Birch LL, Fisher JO. Development of eating behaviors among children and adolescents. Pediatrics 1998; 101: 539-549.
24. Wright CM, Parkinson KN, Drewett RF. How does maternal and child feeding behavior relate to weight gain and failure to thrive? Data from a prospective birth cohort. Pediatrics 2006; 117: 1262-1269. 25. Frank DA, Zeisel SH. Failure to thrive. Pediatr Clin North Am 1988; 35:
1187-1206.
26. Beautrais AL, Fergusson DM, Shannon FT. Family life events and behavioral problems in preschool-aged children. Pediatrics 1982; 70: 774-779.
27. Richman N, Stevenson JE, Graham PJ. Prevalence of behaviour problems in 3-year-old children: an epidemiological study in a London borough. J Child Psychol Psychiatry 1975; 16: 277-287.
28. Wright C, Birks E. Risk factors for failure to thrive: a population-based survey. Child Care Health Dev 2000; 26: 5-16.
29. Heptinstall E, Puckering C, Skuse D, Start K, Zur-Szpiro S, Dowdney L. Nutrition and mealtime behaviour in families of growth-retarded children. Hum Nutr Appl Nutr 1987; 41: 390-402.
30. Wilensky DS, Ginsberg G, Altman M, Tulchinsky TH, Ben Yishay F, Auerbach J. A community based study of failure to thrive in Israel. Arch Dis Child 1996; 75: 145-148.
31. Drewett RF, Kasese-Hara M, Wright C. Feeding behaviour in young children who fail to thrive. Appetite 2003; 40: 55-60.
32. Mamun AA, McDermott BM, O'Callaghan MJ, Najman JM, Williams GM. Predictors of maternal misclassifications of their offspring's weight status: a longitudinal study. Int J Obes (Lond) 2008; 32: 48-54.
33. Campbell MW, Williams J, Hampton A, Wake M. Maternal concern and perceptions of overweight in Australian preschool-aged children. Med J Aust 2006; 184: 274-247.
34. De La O A, Jordan KC, Ortiz K et al. Do Parents Accurately Perceive Their Child's Weight Status? J Pediatr Health Care DOI: 10.1016/j.pedhc.2007.12.014
35. Heird WC. Progress in promoting breast-feeding, combating malnutrition, and composition and use of infant formula, 1981-2006. J Nutr 2007; 137: 499S-502S.
36. Bukusoglu N, Kandemir I. The comparison of progressive characteristics of babies who were fed on breast milk with those who weren’t. ‹zmir Atatürk E¤itim Hastanesi T›p Dergisi 2006; 44: 171-175.
37. Bener A, Ehlayel MS, Alsowaidi S, Sabbah A. Role of breast feeding in primary prevention of asthma and allergic diseases in a traditional society. Eur Ann Allergy Clin Immunol 2007; 39: 337-343. 38. Haschke F, van't Hof MA. Euro-Growth references for breast-fed boys and girls: influence of breast-feeding and solids on growth until 36 months of age. Euro-Growth Study Group. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2000; 1: S60-71.
