SINIF YÖNET M N ETK LEYEN F Z KSEL DE
KENLER N
DE ERLEND R LMES
Ay e KARAÇALI∗∗∗∗
ehit Ö retmen Mehmet Fidan lkö retim Okulu, Kayı da ı/Kadıköy/ STANBUL
Geli Tarihi: 03.07.2006 Yayına Kabul Tarihi: 23.08.2006
ÖZET
E itim-ö retim sürecini etkileyen de i kenlerinin ba ında sınıf yönetimi gelmektedir. Etkili bir sınıf yönetimi e itim-ö retim sürecinin ba arıya ula masının temel ta ını olu turmaktadır. Geli mi ülkelerin e itim sistemleri incelendi i zaman ülkemize göre sınıf yönetiminin sadece ö retmen boyutu ile de il birçok de i ken açısından ele alındı ı görülmektedir. Bu de i kenlerin ba ında sınıf ortamının düzenlenmesine gerekmektedir. Sınıf ortamının düzenlenmesinde en önemli rol ö retmenlerin ve yöneticilerindir. Ö retmenlerin ve yöneticilerinin, sınıfın ortamı; ö renci üzerindeki ve sınıf yönetimindeki etkilerini dikkate alarak düzenleme yapması e itim-ö retim etkinli ini arttırmaktadır.
Bu ara tırma, sınıf yönetiminin ve sınıftaki fiziksel de i kenlerin, olumlu ö renme ortamı olu turmadaki ve ö rencilerin ö retim hedeflerine ula masındaki önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sınıf Yönetimi, Sınıf Ortamı, Fiziksel De i kenler,
THE EVALUATION OF PHYSICAL VARIABLES WHICH FFECTS
CLASSROOM MANAGEMENT
ABSTRACT
Classroom managament has great importance on increasing productivity of education activities.So that,it is necessary to be careful while arranging classroom environment.The teacher has an important role on arranging classroom environment.The teachers should arrange the classroom by taking care classroom physical variables and effects of classroom management.It increases productivity of education.This research explains the importance of classroom management and classroom’s physical variables on positive learning environment and reaching the students’learning aims.
Key Words: Classroom Management, Classroom Environment,Physical Variables,
1. G R
Sınıf, e itim ö retim ortamının gerçekle ti i bir alandır. Ancak son yıllarda sınıf ortamında kar ıla ılan sorunlar hızla artmaktadır. Kar ıla ılan bu sorunların
çözümünde en büyük sorumluluk
ö retmenlerindir. Ö retmenin sınıfı yönetmedeki ba arısı ö rencilerin ö retim sürecindeki ba arısını arttırmaktadır.
.Olumsuz ö renci davranı larının
çözüldü ü sınıflarda ö renciler kendilerini rahat ve güvende hissederek, dikkatlerini derse yöneltebilirler. Olumlu bir sınıf ortamı yaratmak için ö retmenlerin sınıf kurallarını belirlemesi ve istenmeyen ö renci davranı larını kontrol etmesi gerekir (Küçükahmet, 2003).
Sınıf yönetimi, genellikle sınıfta disiplini sa lama olarak algılanmaktadır. Ancak günümüzde sınıf yönetimi, sınıf yöneticisi olan ö retmenin disiplini sa lamakla birlikte, sınıf ortamının fiziksel düzenini sa lamasını, ö retim faaliyetlerini sınıfın fiziksel olanaklarına göre planlamasını, sınıf içi ileti imi düzenlemesini kısacası, sınıfta e itim ö retim etkinlikleri için olumlu iklimin yaratılmasını içerir (Aydın, 2000).
Sınıf yönetiminin temelinde olumsuz davranı ların önlenmesi veya bunlarla ba a çıkılması, ö retmen ve ö rencilerin ö retim sürecinde kar ıla ılan çalı ma engellerinin ortadan kaldırılması, ö rencilerle etkili ileti imin sa lanması hedeflenmektedir.
1.2. Sınıf Yönetiminin Önemi
Sınıf, ortak özelliklerinden dolayı bir araya getirilen ö renci gruplarına, önceden belirlenmi ortak davranı ların kazandırıl-ması için ö retimin yapıldı ı dersliktir. Sınıf denilince derslik kadar, derslikte yer alan araç ve gereçlerle ö retmen ve ö renci de anla ılmaktadır (Erden, 2005).
Sınıf yönetiminin temel amacı
olumlu, verimli ö renme çevresi
olu turarak, ö rencilerin ö retim hedeflerine ula malarını sa lamaktır. Bu amaca ula mak için etkili sınıf yönetimi zamanın etkili kullanılmasını, sınıf ya amının düzenli bir biçimde yürütülmesini ve ö rencilerin kendi kendilerini yönetmelerini içerir (Karaçalı, 2006).
Sınıfın iyi yönetilmesi, e itimde ba arılı olmak için ilk adım olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle ö retmenin liderlik rolü ön plana çıkmaktadır. Ö retmenlerin e iticilik özelli i kadar yöneticilik özelli inin de geli tirilmesi gerekmektedir (Çalık, 2003). Ö retmen, zaman zaman sınıf içinde uygunsuz davranı larla kar ı kar ıya gelebilir. Uygunsuz davranı lar, kabul edilebilir sosyal davranı normlarına uymayan hareketlerdir. Bunlar, sınıfta bulunan di er ö renciler üzerinde fiziksel ya da psikolojik zararlar yaratır. Bazı durumlarda bu davranı lar ö retim programının uygulanmasını kesintiye u ratan grupça uygunsuz davranı lara da
dönü ebilir. Bunlar dersin hedeflerinin gerçekle mesini engelleyen istenmeyen davranı lardır (Demir, 2000).
1.3. Sınıf Yönetiminde Sınıfın Organizasyonu
Sınıf organizasyonu sınıfın amacına ula abilmesi için ihtiyaç duydu u araçlarla donatılması ve bu araçların en verimli
olacakları veya ekonomik ekilde
çalı tırılacakları kısım veya bölümlere yerle tirilmesi anlamına gelmektedir. Burada kullanılacak araç-gereç ve bunu kullanacak ki ilerin (Ö retmen-ö renci) birbirini tamamlayıcı ve birbirleriyle uyumlu olmasına dikkat edilmelidir (Korkmaz, 2003).
E itim ortamı, e itim etkinliklerinin olu tu u alan, personel, araç-gereç, tesis ve organizasyon gibi ö elerin e itsel ileti im ve etkile im için bir araya geldikleri çevredir. Ö rencinin ba arısı açısından bunların uygun ekilde düzenlenmesi gerekir. Ö rencilerin ba arısına do rudan etki eden fiziki ortamı; ö renci sayısı, sıraların yerle tirme düzeni, ö rencilerin oturu biçimi ı ı ın giri yönü, aydınlatma durumu, ısıtma durumu, sıcaklık-so ukluk durumu, gürültü durumu, ortamın temizli i, araç-gereç durumu, sınıfın boyası ve görünümü gibi faktörler etkilemektedir. Bu faktörlerin ö renme-ö retme sürecinde etkin rol oynadı ı inkâr edilemez. Bundan dolayı yukarıda sayılan durumların en uygun hale getirilmesi gerekmektedir (Korkmaz,
2003).
1.4. Sınıf Yönetimini Etkileyen Fiziksel De i kenler
Bu bölümde sınıf yönetimini etkileyen fiziksel de i kenlerin, kavramsal olarak irdelenerek, gerekli
düzenlemelerinin sonuçları yer
almaktadır.
1.4.1. Ö renci Sayısı
Bir sınıfta u kadar ö renci olmalıdır demek gerçekçi olmaz. Bu sayının belirleyicilerinden biri, sınıfın düzeyidir. lk yıllarda ö renciler ö retmenin yardımına daha çok gereksinim duyarlar, ilgi çevreleri henüz dardır. Bu nedenlerle ilk sınıflarda ö renci sayısı az tutulmalı, gerekiyorsa sınıf düzeyiyle birlikte yükseltilmelidir (Finn ve Achilles, 1990).Ö renci sayısının ikinci de i keni ders ve konunun türü ile izlenen yöntemdir (Monk ve Haller, 1993). Örne in okuma ve matematikte az ö rencili sınıflar yararlı bulunmu tur (Finn ve Achilles, 1990). Ö renci sayısı az olan sınıflarda daha çok sayıda ö retim yöntemi kullanılabilir. Ö retmenin, sınıfın tümüne ö retim yapması durumunda, örne in anlatım yöntemini kullanırken sınıfın kalabalık olması ö renmede pek etkili bulunmamı tır (Harder, 1990).
Ö renci sayısının onaltının altında olan sınıflara küçük, onaltı ile yirmibe arasındakilere orta, daha fazla sayıda ö rencinin bulundu u sınıflara büyük sınıf
denebilir. Sınıfın büyüklük ölçüsü,
derslerin, yöntemlerin ve sınıf
olanaklarının de i mesiyle farklıla abilir. Sınıftaki ö renci sayısının azlı ı ile ö renci ve ö retmen ba arısı arasında ili ki bulunmu tur. Bu ili ki, ö renci sayısı arttıkça daha fazla belirginle mektedir (Ba ar, 1999). Class ve arkada ları kırk ve daha fazla ö renci bulunan sınıfların ö rencilerin akademik ba arılarını olumsuz yönde, onsekiz ve daha az sayıda ö renci bulunan sınıfların ise olumlu yönde etkiledi ini bulmu tur (Erden, 2001).
Özellikle ilkö retimin ilk yıllarında ö renciler ö retmenin yardımına daha çok gereksinim duyarlar. Bu nedenle ilk sınıflarda ö renci sayısı az tutulmalı, gerekiyorsa sınıf düzeyiyle birlikte yükseltilmelidir (Finn ve Achilles, 1990). Ö renci sayısı az olan sınıflarda daha çok sayıda ö retim yöntemi kullanılabilir. Kalabalık olmayan sınıfların yararlarından biri, ö retmen sa ladı ı kolaylıklardır. Bu sınıflar, ö retmene ek zaman kullanımı, az kaynakla yetinebilme, her ö renciye daha fazla zaman ayırabilme, ö renci geli imini kolay izleyebilme, sınıf daha etkili yönetebilme, etkin ö renmeyi kolayla tırabilme fırsatları verir (Celep,2004).
1.4.2. Yerle im Düzeni
Yerle im düzeni, e itimin etkin ve akıcı bir ekilde sürdürülmesini sa lar. Ba arılı bir yerle im düzeni, sınıf içi
etkile imi ve ö retimi olumlu yönde etkiler. Ayrıca, sınıf içi trafi in düzenlenmesinde de, yerle im biçimi önemli bir etkendir
Ö rencilerin sınıf içindeki oturma biçimi, sıra ve masaların yerle im durumu, sınıf içindeki ö retmen-ö renci etkile imini etkileyen önemli bir faktördür. Ö retmen, oturma düzenine göre ö rencilerle ileti im kurar. Ö retmen, ö rencilerin görme, i itme, boy ve derse kar ı ilgi gibi de i kenleri dikkate alarak sınıf düzenini kurmaya çalı ır. Örne in, görme konusunda sorunu olan bir ö rencinin arka sıralarda oturtulması, önemli bir sorun olabilir. Aynı ekilde boyu kısa olan ö rencinin arka sıralarda oturması, tahtayı görmesi açısından sorun olu turabilir. Ö retmen, sınıf yerle im düzenini kurmaya çalı ırken, ö rencilerin bireysel farklılıklarını dikkate almak zorundadır (Çelik,2002). Bir ö rencinin sınıftaki yerini belirlemede temel kaygılardan biri, herkesin görme ve i itme kolaylı ına sahip olması, bu açıdan kimsenin birbirini engellememesidir (Harris, 1991).
Sınıfta sıraların düzenlenmesinde kullanılan ba lıca yakla ımlar: (Arends, 1991;Woolfolk, 1995)
Sıra ve sütun biçiminde düzenleme: Ülkemizdeki okulların büyük bir kısmında kullanılan düzenleme biçimidir. Bu düzenlemede sıralar sınıfın büyüklü üne göre iki ya da üç sütun halinde arka arkaya dizilir.
Sıraların gruplanarak düzenlenmesi: Bu yakla ımda sıraların dördü ya da altısı bir araya getirilerek gruplanır. Bu yerle im biçimi i birli ine dayalı ö retim, tartı ma ve di er küçük grupla ö retim yöntemleri için uygundur.
Daire ve U biçiminde düzenleme: Bu
düzenleme biçiminde sıralar daire ya da U bi-çiminde dizilir Böylece ö rencilerin tümü birbiriyle yüz yüze ileti im kurabilirler. Ö retmen de ö rencilerle daha kolay göz teması kurabilir. Bu düzenleme biçimiyle büyük grupla tartı ma, grupla problem çözme, anlatım ve demostrasyon yöntemlerini kullanmak mümkündür. Daire ve U biçiminde düzenleme, ö renciler arasındaki i e yönelik etkile im ve derse katılım miktarım artırarak ö retimi olumlu yönde etkiler. Ancak kalabalık sınıflarda kullanmak güçtür (Erden,2005).
Oditoryum (Konferans) düzeni: Ö renci sayısının fazla olması ve formal bilgi vermeye dayalı bir konunun i lenmesi durumunda, konferans düzeni daha etkili olabilir. Bu düzen ö renciler arasındaki ileti imi güçle tirir. Görsel sunu gereken durumlarda, bu oturma düzeni etkili olabilir (Erdo an,2000).
Çok gruplu yerle im düzeni: Sınıf
ortamında, birden fazla küçük
çalı ma grupları olu turularak
gerçekle tirilen sınıf yerle im düzenidir. Çok gruplu yerle im düzeni, ö rencilerin i birli i yapmalarına yardımla malarına ve
liderlik özelliklerini geli tirmelerine olanak sa lar. Ö renciler, iyi organize edilmezse, bu tür sınıflarda disiplin problemleri artabilir. Laboratuar çalı maları için uygun bir yerle im düzenidir. Kalabalık olmayan sınıflarda daha rahat uygulanabilir (Ba ar,2005). Bu düzen, ö rencilerin yardımla arak ö renmesine, liderlik özelliklerini geli tirmesine, i birli ini, katılmayı, yardımla mayı, tartı mayı, dinlemeyi becerebilmesine, yaparak ve ya ayarak e itilmesine olanak tanır (Hiebert and Wearne, 1993)
Tek grup düzeni: Bu düzende
sınıfın tamamı bir grup olarak ele alınır. Ö renciler, ö renme sürecine aktif olarak katılır. Ö renci herkesi görebildi i için, beden diliyle ileti im kurma da dahil olmak üzere çok yönlü bir etkile im içinde bulunur. Ö renciler, daire, kare, kö eli "U" ya da "V" eklinde oturabilir. Ö retmen de grubun bir üyesidir. Bu düzenleme, küçük sınıflar için uygundur (Ba ar, 1999).
1.4.3. Sıcaklık
Sınıfın a ırı sıcak veya so uk olması, ö rencilerin derse yönelik konsantrasyonunu olumsuz yönde etkiler. Sınıf sıcaklı ının normal oda sıcaklı ında olması gerekir. A ırı sıcak ve so uk sınıf ortamları, ö rencileri olumsuz yönde etkiler. deal sınıf sıcaklı ının 19 C ile
edilmektedir (Ünal, ve Ada, 2000). Sınıf sıcaklı ının düzenlenmesi ısıtıcı ve so utucularla yapılabilece i gibi, ö renciler de sıcaklık de i imleriyle tutarlı giysi seçimi yapabilmelidir (Ba ar, 2005). Sınıfın sıcaklı ı, mevsimlere, neme oldu u kadar ö rencilere göre de de i ir. Giyim ve sınıfın fiziksel ko ulları, sıcaklı ın etkisini de i tirir. Sıcaklı ın
ayarının yükselmesi fiziksel
rahatsızlıklara ilginin da ılmasına, zilinin gev emesine ve bunların neden oldu u yansımı sorunlara yol açmaktadır. Dü ük sıcaklık ise ö renci çabalarını ısınmaya
yöneltmekte, zihnin ö retime
odakla masını güçle tirmekledir
(Celep,2002).
1.4.4. I ık
Sınıfta görme ve oturmanın rahatça yapılmasını sa layacak bir aydınlık olmalıdır. Bunun az veya çok olması ö retmen ve ö rencinin i ini güçle tirir, gözü yorar, dikkatsizlik, sinirlilik, edim dü üklü üne yol açar. Sınıfta ı ık do rudan de il dolaylı gelmeli, do al aydınlatma yolları kullanılmalıdır. I ık ve pencere düzeninin güne e ve mevsimlere göre
de i tirilebilmesi, güne ı ı ı
de i melerine uyarlanma olana ı verir. Pencerelerin alanı, güne ı ı ından yeterince yararlanmaya uygun olmalıdır (Barker, 1982).
Sınıfın ı ıklandırılması, mümkün oldu unca güne enerjisinden yararlanarak
sa lanmalıdır. Yapay aydınlatmanın güne enerjisinin yerini alması olanaklı de ildir
Ancak yapay olarak aydınlatmak
gerekti inde sınıflar, floransan tip ampullerle aydınlatılmalıdır. Henüz iyi bir aydınlatma miktarı geli tirilememesine kar ılık aydınlatma ölçüsü olarak güne ı ı ına e de er bir aydınlatma sa lanmalıdır. Aydınlatmanın yetersiz oldu u ya da fazla oldu u durumlar, insan sa lı ı için uygun de ildir (I ık, 2004).
1.4.5 Renk
Renkte insan psikolojisi üzerinde etkili bir unsurdur. Renkler kendilerine özgü dilleri ve dünyaları olan, gizemli duyguların temsilcisidir. Ba ka bir anlatımla, her rengin kendine özgü bir ki ili i ve etkisi vardır. Örne in, mavi; umudun, huzurun, kırmızı; ba kaldırının, heyecanın rengi olarak tanımlanır. Ku kusuz renklere yüklenen bu anlamlar, göreli ve tartı malıdır. Ancak sınıfta iyi bir renk uyumunun sa lanması, göz esteti i ve zihinsel etkinlik açısından uyarıcı etkiler yaratabilir. Bu nedenle ö retmen, mekânların ve araçların özelliklerine göre uygun renkler seçmeye çaba göstermeli ve bu konuda mutlaka ö rencilerin görü lerini almalıdır. (Medd,1983) Renk yalnızca duvarlar için de il, e yalar içinde önemlidir. Renklerin hepsinin karı ımı ile yapılan aydınlatma, yalnızca beyazla olandan daha olumlu davranı a yol açmı tır (Hataway, 1987). Sınıf için liseye kadar renklerden
sarı, pembe, eftali rengi, lise ve sonrasında
ise mavi ve mavi-ye il tonları
önerilmektedir (Barker, 1982).
1.4.6. Akustik ve gürültü
Gürültü, rahatsız edici, i itmeyi engelleyici, dikkati da ıtıcı, fiziksel ve ruhsal sa lı ı bozucu bir de i kendir. Sınıf dı ından gelen gürültünün engellenmesi daha güçtür, bu i okul yapımı sürecinde dü ünülmelidir. Sınıf içinden kaynaklanan gürültüyü azaltmanın temel yolu, sınıf kurallarının, gürültüyü de içermesi, bu kurallara özenle uyulmasıdır. Gürültülü bir sınıfta, söyleneni i itemeyen ö renci, ö retmene söylemekten de çekiniyorsa, eksik, yanlı anlayabilir. Gürültü nedeniyle ö retmenin söylenenleri yinelemek durumunda kalması, zamanın iyi kullanılmasını engeller. Gürültü var diye ö retmen sesini yükseltmemelidir. Bu gürültüyü daha da artırır. Kısa bir süre sessiz kalmak, varlı ını hissettirici bir davranı yapmak veya söz söylemek, ara sıra rastlanan gürültülü durumlarda yararlı olabilir (Ba ar, 2005).
Sınıf ortamında sesin, konu macıdan dinleyicilere yansımalar olmadan ula ması, istenen bir durumdur. Sesin do rudan ula ması halinde yansımalar, gürültüye dönü meyecektir. Sesin maksimum düzeyde yansımasız olarak dinleyiciye ula ması için ö retmenin ses tonu, ö retim metodu ve sınıfta olu turulan ses düzene i önemli rol oynamaktadır. Sesin ilk yansımaları, dinleyicinin dinlediklerini anlama düzeyini
olumlu yönde etkilemektedir. Bu nedenle ilk yansımalar, ö retim için yararlıdır. Yansımaların yansımaları ise gürültü olarak ortaya çıktı ından sınıf ortamında istenen bir durum de ildir (I ık, 2004).
1.4.7. Temizlik
Ö renci temizlik kurallarına uygun davranmalıdır. Sınıfı temiz tutmak, bütün ö rencilerin görevi olmalıdır. Sınıftaki yerlerin, pencerelerin, sıra ve masaların ve duvarların temiz olması, sınıfı daha çekici bir mekân haline getirir. Pislik insan do asına aykırı bir durumdur. nsanlar temiz ortamlarda ya amak, çalı mak ve e itim görmek isterler. Sınıfın temiz olması, e itim ve ö retime verilen önemi de gösterir. Sınıfı temiz tutma, öncelikli sınıf kuralları arasında yer almalıdır. Sınıfın havasız olması, ö rencilerin dikkatini da ıtabilir. Bunun için ö retmen sürekli olarak sınıfın havalandırılmasını sa lamalıdır (Çelik, 2002).
Sınıfta yerlerin duvarların, pencerelerin, sıra ve masaların e yaların havanın temiz olması, fiziksel ve dü ünsel rahatlık açılarından gereklidir. Ö renciler sınıfı temiz bulmalı, temiz terk etmeyi ö renmelidir. (Hull, 1990).
1.4.8. Görünüm
Sınıf ferah bir görünüme sahip olmalıdır. Tavanın basık olmaması, pencerelerin geni , mobilyaların çekici
olması ve ö retmen masasının örtülü olması, sınıf ortamını daha çekici hale getirmektedir (Ba ar, 1999). Sınıf ölçülerinin uyumu, duvarların boyalı, badanalı, e ya ve duvar renklerinin uyumlu, pencerelerin geni , mobilyaların çekici olması, halı, perde çiçek, masa örtüleri, albenili bir sınıf ortamı yaratmalıdır. Ö renci dersin bir an önce bitmesini beklememeli, sınıfta rahat bir ev ortamı bulabilmeli, sınıfa-okula isteyerek gelmelidir. Sınıfın görünümünde güzellik ve uyum, ö rencinin moral ve enerjisini artırır (Barker, 1982; Grubaugh, 1990).
1.4.9 Sınıfın Büyüklü ü
Sınıftaki bo alanlar fonksiyonel ekilde kullanıma imkân sa layacak ekilde ayarlanmalıdır. lenecek dersin özel1li ine göre aynı sınıfta toplu veya grup halinde ders yapacak ekilde düzenlenebilmelidir.
Sınıfta fiziksel engelli ö renciler de bulunabilece inden onlar için serbest hareket sa layan güvenilir uygun ortamlar olu turulmalıdır. Bu ö renciler sınıfta ve masalar arasında rahatça hareket edebilme-lidir. Ba vuru kaynakları, kara tahta, ekipmanlar ve onların konulması için ayrılan yerler kolayca ula aca ı yükseklikte olmalıdır. Bunların olu turulmasıyla engelli ö renciler kendi i lerini kendileri görecektir (Korkmaz, 2003).
1.4.10. Havalandırma
Dersler sırasında uzun süre kapalı kalan sınıflarda kirlenen havanın de i mesi için düzenli aralıklarla havalandırma yapılmalıdır. Oksijen azlı ı ö rencileri dikkatsiz, uykulu yapar. Böyle durumlarda ö retmen ö renciyi suçlamak yerine pencereyi açtırmalıdır (Hull, 1990). Etkinlikler esnasında bozulan dersli in havalandırması teneffüslerde yapılmalı, ders içinde derslik havalandırmasından, özellikle kar ılıklı pencerelerin açılarak yapılan derslik havalandırmasından kaçınmalıdır. Çünkü kar ılıklı açılan pencereden olu acak cereyan ö rencileri rahatsız eder (Gürel, 2003).
2. SONUÇLAR
Sınıfta ö renci sayısının genel olarak 30’un üstünde olması istenmeyen bir durumdur. Sınıftaki ö renci sayısı; e itim kurumunun niteli i, sınıf düzeyi, dersin niteli i gibi de i kenlere göre ayarlanması gerekmektedir
Sıra ve sütün biçimindeki
düzenlemeler sınıftaki alanın en verimli biçimde kullanılmasını sa lamaktadır. Ancak bu yerle im düzeni sınıfın küçük, ö renci sayısının fazla oldu u durumlarda en uygun yerle im biçimi olarak kabul edilmektedir. Daire ve U biçimindeki düzenlemeler ise, ö renci sayısı az olan sınıflara daha uygun bir yerle im düzenidir.
deal sınıf sıcaklı ının 19 C ile 21,5 C arasında oldu u kabul edilmektedir
Ö renci sınıf ortamında tahtayı rahatça görebilmeli ve yazılanları okuyabilmelidir. I ı ın az veya çok
olması, ö retmen ve ö rencinin
çalı masını güçle tirir.
Renkler, ö rencinin fiziksel ve davranı sal durumunu etkilemektedir.
Gürültü, ö retmen-ö renci
etkile imini olumsuz yönde etkilemektedir Sınıftaki yerlerin, pencerelerin, sıraların, masaların ve duvarların temiz olması, sınıfı çekici bir mekân haline getirmektedir. Sınıfı temiz tutma, öncelikli sınıf kuralları arasında olmalıdır.
Sınıf ölçülerinin uyumu, tavanın basık olmaması, duvarların boyalı, badanalı, e ya ve duvar renklerinin uyumlu, pencerelerin geni olması ö renci motivasyonunu olumlu yönde etkilemektedir.
Dersler sırasında uzun süre kapalı kalan sınıflarda kirlenen havanın de i mesi için düzenli aralıklarla havalandırılması gerekmektedir.
Sınıftaki bo alanlar fonksiyonel ekilde kullanıma imkân sa layacak ekilde ayarlanmalıdır. Ancak, sınıfın bu ekilde düzenlenebilmesi için yeterli büyüklükte olması gerekmektedir
3. ÖNERILER
Ö renci sayısının Türkiye’deki ilkö retim ve ortaö retim okullarında 30 ki iyi geçmemelidir.
Sınıfın küçük, ö renci sayısının fazla oldu u sınıflarda sıra ve sütun biçiminde yerle im düzeninin kullanılması, ö renci sayısının az oldu u sınıflarda ise daire ve U yerle im düzeninin kullanılmalıdır.
Sınıf sıcaklı ının 19 C ile 21,5 C arasında olmalıdır.
Sınıftaki ı ı ın ö rencilerin tahtayı rahatça görebilmeleri ve yazılanları okuyabilecek düzeyde olmalıdır.
Sınıfta kullanılan renklerin
ö rencilerin psikolojileri üzerinde etkisi oldu u göz önünde bulundurularak, özenle seçilmesi gerekmektedir.
Etkili ö retim ortamının
olu turulabilmesi için ö retmenlerin sınıfta gürültüyü yok etmesi gerekmektedir.
Sınıfın temizli i sınıf kuralları arasında yer almalı ve bu ö rencilerde erken ya larda alı kanlı a dönü türülmelidir.
Sınıf içindeki nesnelerin düzenli ve uyumlu olmalıdır.
Sınıfların düzenli aralıklarla havalandırılmalıdır.
Sınıfların fonksiyonel bir kullanıma sahip olması için yeterli büyüklükte olması gerekmektedir.
4. KAYNAKLAR
Arends, I.R. (1991) Learning to Teach, New York: McGrow-Hill Inc. Aydın, A. (2000) Sınıf Yönetimi, stanbul:
Alfa Kitabevi.
Barker,L. (1982) Communication in the Clasroom, Prentice Hall Inc., Englewood Cliff.
Ba ar, H. (1999), Sınıf Yönetimi, stanbul: Milli E itim Basımevi.
Ba ar, H. (2005) Sınıf Yönetimi, Ankara: Anı Yayıncılık.
Celep, C. (2002) Sınıf Yönetimi ve Disiplini, Ankara: Anı Yayıncılık. Çalık, T. (2003) Sınıf Yönetimi ve
Özellikleri, (Ed.L.Küçükahmet) Sınıf Yönetimi, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Çelik, V. (2002) Sınıf Yönetimi, Ankara: Nobel Yayınları.
Demir, K. (2000) Yönetimde Ça da
Yakla ımlar, Ankara: Anı
Yayıncılık.
Erden, M. (2005) Sınıf Yönetimi, , stanbul: Epsilon Yayıncılık.
Erdo an, . (2000) Sınıf Yönetimi, stanbul: Sistem Yayıncılık.
Finn, J.D. ve Archilles, C.M. (1990) Answers and Questions About
Class Size:A Statewide
Experiment, American Educational Research Journal, 27 (3), 557-577. Grubaugh, S. ve Houston, R. (1990)
Establishing a Classroom
Environment That Promotes
Interaction and Improved Student Behaviour, The Clearing House, 63, 375–378.
Harder, H. (1990) A Critical Look at Reduced Class Size, Contemporary Education, 62 (1), 28–35.
Harris, A. (1991) Proactive Classroom Management:Several Ounces of
Prevention, Contemporary
Education, 62 (3), 56-160
Hataway, W. (1987) Light Color and Air Quality:Important Elements of the Learning Environments, Education Canada , 7, 35-44.
Hiebert J. ve Wearne, D. (1993) Instructional Tasks,Classroom Discourse and Students Learning in
Second Grade Arithmetic,
American Educational Research Journal, 30(2) 393-425.
Hull, J. (1990) Classroom Skills, A Teacher Guide, London: David Fulton Publishing.
I ık, H. (2004) Ö renme Ortamlarının Fiziksel Düzeni, (Ed.: M. i man ve S. Turan) Sınıf Yönetimi, Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Karaçalı, A. (2006) Sınıf Yönetimini Etkileyen Fiziksel De i kenlerin De erlendirilmesi, Yayınlanmamı Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, stanbul.
Korkmaz, A. (2003) Sınıf Organizasyonu,
(Ed.L..Küçükahmet) Sınıf
Yönetimi, Ankara: Nobel
Yayıncılık.
Küçükahmet, L. (2003) Sınıf Yönetimi, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Medd, D. (1983) Okul Mobilyaları (Çev.: G. Andaç ve S. Kaya), Ankara: Bayındırlık Bakanlı ı Yapı leri Genel Müdürlü ü Yayınları.
Monk,D. ve Haller,E.J. (1993) Predictors of High School Academic Course Offerings:The Role of School Size, American Educational Research Journal, 30 (1), 3-21
Ünal, S. ve Ada S. (2000) Sınıf Yönetimi, stanbul: Marmara Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi Matbaası.
Woolfolk, A. (1995) Educational
Psychology, Boston: Allyn and Bacon Publishing.
