Özet: Yapılan bu çalışma, “sır dizileri” olarak adlandırılan televizyon programlarını konu edinmektedir.
Çalışmanın amacı, sır dizilerinde yer alan içeriklerin barındırdığı adil dünya inancının izlerini ortaya çıkarabilmektir. Çalışmada içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunda yer alan “Kalp Gözü” adlı dizinin 16 bölümü analiz edilerek bulgulara ulaşılmıştır. Verilerden elde edilen bulgular, bölüm içeriklerinde dini sembol ve ritüellerin kullanımının sınırlı olduğunu göstermektedir. Dizide dini sembol ve ritüel kullanımı yerine bölüm içeriklerinde yer alan alt metinler ve kullanılan motifler aracılığıyla dini bir etki oluşturulmaya çalışıldığı görülmektedir. Çalışmada ele alınan televizyon programının insanlarda hâlihazırda var olan güven ve beklenti ihtiyaçlarına odaklanarak, gündelik yaşam içerisinde adil dünya inancının yerleşmesine ve/veya pekişmesine kaynak oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Adil dünya inancı, Sır dizileri, Din, Kalp gözü. Abstract
This study focuses on TV programs called “Mystery Series”. The aim of the study was to scrutinize the traces of belief in just world in these TV series via content analysis method. For the sampling procedure, 16 sections of the “Eye of the Hearth” series were analyzed to obtain data. The results revealed that the use of religious symbols and rituals in the chapters was limited. Throughout the series, it was observed that a religious effect was tried to be created through sub-texts and motifs in the content of the episodes instead of directly using religious symbols and rituals. It was concluded that the TV program analyzed in the study focused on the needs of trust and expectation that already existed in people and provided a source for the establishment and / or consolidation of the belief in just world in daily life.
Key Words: Belief in just World, Mystery series, Religion, Eye of the hearth.
Sayı / Number 4, Eylül / September 2019
SIR DİZİLERİNDE YER ALAN ADİL DÜNYA İNANCI
Belief in Just World in the Mystery Series
Süleyman YURTTAŞ*
____________________________________________________________________________________
* Dr. Öğr. Üyesi, Bayburt Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Sosyoloji Bölümü, [email protected]
a- p-gir n-sanlar ya birisinin
-tehdit eden bir durumla
l- olarak kavramsalla -231). u-2014:114). n- a- i-Simmons, 1966: 203). k-
l- n- u-iz bir d u- a-rak -
t-lama vesilesi ols
l- m-inan n- l- u- s-itter, 1990; bilinmektedir ( Dalbert, 2008). mekte- y-2012: 66; Lipkus ve Siegler, 1993). n-n n- in-
r-ve eri
z- a-Miracles and the Other Wonders , , Kalp e-ler n-lmektedir payl i- k- y-da (URL 2, 2019). dizilerini, teodise1 n-!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! 1 m- e-(Kurt,2017: 379).
i-etkileri
fantastik diziler olarak isi
i- k --psikolojik bir /veya p e-inanc ve zalim karakter- n-r.
Bulgular n-Tablo 1: 31:46 41:17 Korku 36:10 34:19 Bedel 28:35 46:23
33:06 Sudan Bile Hafif 30:21
Kitap 19:38 Kumarbaz 41:54 45:59 41:23 15:46 Dede 18:07 Bekleyen 28:22 22:04 karakterlerin a-.
a-Tablo 2: karakter cinsiyeti ekonomik durumu durumundan etkilenen
karakterler olay durumu
Nihal: engelli olan
temizlik 30-35 Fakir son anda
kurtuluyor Mutlu bir Korku Meryem: cinayete kurban 30-35 Fakir n-isteniyor. fakat mallar na geri
kavu-Bedel 60-65 Erkek Zengin Damat ama ailesiyle korkusuz ve mutlu bir
Kitap
Firuze:
olan yar- 60-65 Zengin -
elinden isteniyor. anne. 30-35 Fakir Anne e-tinden kurt u-bir hayat Bekleyen
k-tan sonra 60-65 Orta - maruz
elinden isteniyor. kurtuluyor ve trafik kaza-Hayvan sever ma-rangoz. 60-65 Erkek Orta - Kalp krizi Oda Cemile: Zihinsel engelli bir anne. 60-65 Zengin elinden isteniyor. devam ediyor.
karakter cinsiyeti
ekonomik durumu
durumundan etkilenen
karakterler olay durumu
ile birlikte anne. 30-35 Fakir a-mutlu bir yor. Sudan Bile Hafif 18-20 Erkek Fakir t- l-beyaz) isteniyor. Annesiyle mutlu bir a-maya devam ediyor. e- 8-20 Fakir edilmek isteniyor. Silahla vurula-yor. Kumarbaz engelli. 65-70 Erkek Zengin elinden isteniyor. Silahla vuru-Halime:
Engelli 65-70 Orta Torun
yor. Silahla vuru-Dede Mehmet: emekli. 65-70 Erkek Orta - Torunu darp ediliyor. Torunu hata-sonra onunla a-Bir Hayat e-ver ve kalp doktor. 30-35 Erkek Orta - Kendisinden e-torununu ameliyat ediyor. nedeniyle e-reyken bir devam ediyor. o-olsa da, r-
i-Sudan Bile Hafif
r-Kumarbaz
z-Kitap e-lenmektedir. m- a- e-Tablo 3: Zalim karakter Karakterin Karakterin cinsiyeti Karakterin ekonomik durumu Karakterin eylem Karakterin gelen olay
n-sorumsuz 25-30 Erkek Fakir
Cinayet (Annesi- k-lere ortak olma. r-me). Mualla: k-tere sahip annesi. 55-60 Fakir ve iftira (Para iftira). Nedim: Nihal'i elde etmek isteyen tefeci. 45 50 Erkek Zengin Korku 60-65 Erkek Zengin yumma
(Mer-Necmi ve 25-30 Erkek Zengin Bedel Rasim: sorumlu tutan 60-65 Erkek Zengin Cinayete azmet- l-Vedat:
Sekre-olan ve 55-60 Erkek Zengin
sekreter.
25-30 Fakir
yapma.
Belirsiz. Tekin: 30-35 Erkek Fakir
yapma.
Belirsiz.
Kitap
Salih:
Cami-den Kuran- 25-30 Erkek Fakir yaralar
Zalim karakter Karakterin Karakterin cinsiyeti Karakterin ekonomik durumu Karakterin eylem Karakterin gelen olay s- a-evin sahibi-almaya 30-35 Fakir b- n-ve sorumsuz koca.
35-40 Erkek Fakir uygulama ve kullanma. k-Bekleyen Asiye: Du-55-60 Fakir uygulama ve i-si ile birlikte kaza
Cinayetten s-haneden yeni 30-35 Erkek Fakir z-c
e-Oda sorumsuz 30-35 Erkek Fakir
b- a-Vildan:
Erkek
arka-hamile kalan 30-35 Fakir
(Annesinin
Sudan Bile Hafif
60-65 Erkek Zengin bir
a-25-30 Erkek Zengin
l-Kumarbaz
Nevzat:
Kumarbaz 40-45 Erkek Zengin Kumar oynama intihar ediyor. Cevriye: Erkek arka-40-45 Fakir ediliyor. Hapishanede intihar ediyor. Dede Tuncay: Sorumsuz ve kumarbaz torun
25-30 Erkek Fakir kumar oynama.
Dedesinin borcunu
Bir Hayat
erkek zalim
t-
n-Sudan Bile Hafif
Kitap - a- r-Bekleyen m- a- m- l-Kumarbaz
a-rak sevdiklerini ya Dede i- n- k-Tablo:4 Dini semboller Bulunmuyor Korku Bulunmuyor Bedel Bulunmuyor Bulunmuyor Bulunmuyor
Kitap -Kerim Bulunmuyor
Bulunmuyor Bulunmuyor
Bulunmuyor
Namaz takkesi Bulunmuyor
Bulunmuyor Bulunmuyor
Bulunmuyor
Sudan Bile Hafif Bulunmuyor
Kumarbaz Bulunmuyor Bulunmuyor
Bulunmuyor
Dede Namaz takkesi/seccade Namaz
Bulunmuyor Bulunmuyor Dede ren (12:25 Dede m-Kitap
-Kerim, ve Dede de namaz takkesi yine
2 - y- k-Bekleyen a !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! 2 r.
r- e- h- y- m- a- neden-Bekleyen), tedavi
) gibi olaylar neden-
r-Sudan Bile Hafif
l-Bedel 3 k- n- k-!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
3 Sudan Bile Hafif
S Bedel
d- u-
olm k- n- m- e- a- r- ERUIFD, (2), 39-61. Bozok Dergisi, 10 (10), 247-270.
Aronson, E., Wilson, T. D. & Akert, R. M. (2012). Sosyal psikoloji :
- , 1(1),
Birey ve
Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (1), 5-26.
Benson, D. E. & Ritter, C. (1990). Belief in a just world, job loss, and depression. Sociological Focus, 23(1), 49-63.
Correia, I. & Dalbert, C. (2008). School bullying: Belief in a personal just world of bullies, victims, and defenders. European Psychologist, 13(4), 248-254.
Bilimname, XIII, 2007/2, 37-66. Dalbert, C. (1998). Belief in a just world, well-being, and coping with an unjust
fate. In Responses to victimizations and belief in a just world. Springer, Boston, MA. 87-105. n-, (88)n-, 28-32. s-, 6(1). Furat, A. Z. (2008). i- k-. &
Ayan Ceyhan). stanbul:
-72.
Hafer, C. L. & Correy, B. L. (1999). Mediators of the relation between beliefs in a just world and emotional responses to negative outcomes. Social Justice
Research, 12(3), 189-204.
Hogg, M. A. & Vaughan, G. M. (2014). Sosyal psikoloji l-mez).
the watching motives and religiousness. Proceedings of the Fourth
International Symposium Communication in the Millennium. 344-354.
Kurt, A. (2017). Toplum ve Din.
Beta.
Lerner, M. J. & Simmons, C. H. (1966). Observer's reaction to the" innocent victim": Compassion or rejection?. Journal of Personality and social
Psychology, 4(2). 203-210.
Lerner, M. J. (1980). The belief in a just world. The Belief in a just World. Boston: Springer, MA. 9-30.
Lipkus, I. M. & Siegler, I. C. (1993). The belief in a just world and perceptions of discrimination. The Journal of psychology, 127(4), 465-474.
Ritter, C., Benson, D. E. & Synder, C. (1990). Belief in a just world and depression. Sociological Perspectives, 33(2), 235-252.
an
URL 1, https://www.wikizero.com/tr/S%C4%B1rlar_D%C3%BCnyas%C4%B1 URL 2,
https://www.haberturk.com/medya/haber/16926-sir-dizilerine-ilahiyatci-gorusu-sarti
URL 3, https://www.izle7.com/ 6.2019.
-enchanting power of symbols in Islamic fantasy serials in Turkey. Muslim Rap, Halal Soaps, and Revolutionary
Theater: Artistic Developments in The Muslim World. University of Texas
