İnsan ve çevre sağlığına zarar vermeyecek şekilde uzaklaştırılması gereken, sıvı içermeyen maddelere katı atık yani çöp denir. Bütün Dünyada olduğu gibi ülkemizde de özellikle büyük yerleşim birimlerinde insanların karşılaştığı en büyük çevre sorunu çöplerdir.
Katı Atık (çöp) Çeşitleri Nelerdir?
1- Evsel Atıklar 2- Tehlikeli Atıklar 3- Özel Atıklar
Günlük faaliyetler sonucunda, ev ortamında üretilebilecek her türlü katı atıklardır. Örneğin; yiyecek atıkları, ev eşyası atıkları, cam şişeler, kağıt, karton, teneke kutular, yakacak atıkları ve benzeri atıklardır
Boya vernik kutuları, kimyasal kapları,
yağ teneke ve varilleri v.b.
kısacası, üzerinde tehlikelilik işareti (yanıcı, parlayıcı, toksik çevreye zararlı gibi) bulunan ambalajlar)
Tıbbi Atıklar:
Hastane, dispanser, sağlık ocağı ve
muayenehane gibi tedavi merkezlerinde
oluşan, kullanılmış ilaç ve enjektör atıkları ile
ameliyat ve tedavi sırasında oluşan atıklar “
tıbbi atık ” sınıfına girer.
• Tıbbi atıklar bulaşıcı hastalıklara neden
olabilirler.
• Bu nedenle diğer atıklardan ayrı toplanmalı ve
kontrollü bir şekilde zararsız hale
getirilmelidirler.
PİLLERİN İÇERİĞİ
• Piller,
kadmiyum,
nikel,
cıva,
çinko,
mangan,
demir,
lityum,
kobalt
vb. metalleri ve çeşitli
kimyasal bileşimleri içermektedir.
• NEDİR,NERELERDE KULLANILIR?
• Radyolardan bilgisayarlara, telefonlardan el
fenerlerine ve fotoğraf makinelerinden saatlere ve
oyuncaklara kadar piller günlük yaşantımızın hep
içerisinde yer alırlar.
MARKETLER HASTANELER MUHTARLIKLAR
http://www.tap.org.tr/atik_pil_toplama_noktalari _nerede-123.html
BERTARAF DEPOLARI İHRACAT
Şarjlı grup piller, çalışılan geri dönüşüm firmalarının aldığı ihracat izni
vasıtasıyla yurtdışına gönderilmektedir. 2007’de yaklaşık 50 ton, 2008’ de
25 ton şarjlı grup pil geri kazanım için yurtdışına gönderilmiştir. Diğer
piller ise bertaraf edilmek üzere TAP’a teslim edilmektedir.
Lokanta,
Fast Food,
Yemekhane,
Hazır Yemek Fabrikası,
Otel,
Kantin,
Hastane,
Turistik Tesisler,
Evler
Kızartmalık
Atık Yağ
Gıda maddelerini kızartmak amacıyla kullanılan
yağlar, 2 kullanımdan sonra atık haline gelir.
BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN ÇEVREYE ETKİLERİ
İnsan sağlığına zarar verir.
İçme sularına zarar verir.
Akarsuları, gölleri ve denizleri kirletir.
Evdeki atık su borularını tıkar.
Lavaboya dökülen yağlar
birikerek kanalizasyon
ATIK YAĞLARIN ÇEVREYE ETKİLERİ
Çöpe atıldığında, önce toprağa
ardında da yağmur suları ile yeraltı
temiz su kaynaklarına ulaşarak
kirliliğe neden olmaktadır.
Yeraltı suları her ülke için önemli bir
içme suyu kaynağıdır.
Kullanılmış bitkisel atık yağlar, su
kirliliğinin %25’ini oluşturmaktadır.
Evsel atık suların içinde bulunan
yağları, biyolojik olarak arıtmak
mümkün değildir.
ATIK YAĞLARIN ÇEVREYE ETKİLERİ
Yağlar suların yüzeyini
kaplar ve havadan suya
oksijen transferini önler.
Zamanla suda bozularak,
oksijenin tükenmesini
Hızlandır, suda yaşayan
canlıların ölmesine sebep
olurlar.
NEDEN DÖKMEMELİYİZ?
• Su kaynaklarımızı korumak için,
• Canlı hayatın devamlılığını sağlamak için,
• Şehrimizin su ve kanalizasyon sistemine
zarar vermemek için.
Toplanan bitkisel atık yağlar fiziksel ve
kimyasal işlemlerden geçirilerek
biyodizel
yakıta dönüştürülmektedir.
Biodizelin karbon monoksit egzoz
emisyonu ve kirli hava oluşturma
potansiyeli dizele göre %50 daha az
oranda tespit edilmiştir.
444 99 24 nolu çağrı hattından ve
www.temizcevresagliklihayat.com web adresinden
toplama noktası oluşturmak isteyen konut sitelerinin
bidon talepleri karşılanmaktadır.
Kullanılmış Kızartmalık Yağların Geri Kazanımı
İçin Neler Yapmalıyız?
• Lavaboya, çöpe, suya ve toprağa dökmeyin, ayrı
biriktirin.
• Kullanılmış kızartmalık yağların biriktirilmesi için
mümkünse toplama bidonları bu mümkün değilse kendi
ambalajında biriktirin.
• Size hizmet veren belediye ile kullanılmış kızartmalık
yağlarınızın toplanması konusunda iletişime geçin
ATIK AKÜMÜLATÖRLER
NE YAPILMALI!
Sızdırmaz tavalar içinde, yağmura
korunaklı bir şekilde geçici olarak
depolanır.
Yeni akü alınırken satıcıya teslim edilir
veya atık akü toplayan yetkili kuruluşlara
ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLER
Lastikler araç altından söküldükten sonra ya "kullanılmış lastik" ya da "ömrünü tamamlamış lastik" olurlar.
Lastiklerin diş derinliği belirli bir milimetreye düştüğü zaman lastiklerin araç altında kullanımı tehlikelidir. Fakat bazı lastikler araç altından söküldükten sonra, kaplanarak yeniden araç altında kullanıma uygun hale getirilebilir.
Kaplamaya uygun olmayan ve ömrünü tamamlamış lastik statüsünde değerlendirebileceğimiz lastikler, ya enerji geri kazanımı veya malzeme geri dönüşümü için kullanılırlar.
Bu tür lastikler her ne sebeple olur ise olsun kesinlikle vadi veya çukurlara gömülmemelidir.
Her yıl Türkiye'de yaklaşık olarak 180.000 ton lastik ömrünü tamamlamış lastik oluştuğu için bu lastiklerin geri kazanım/geri dönüşümünün sağlanması çok önemlidir.
Yeni lastik satın alınması durumunda, kullanmaktan vazgeçilen lastiklerin ücretsiz olarak satın alınan bayiine iade edilmesi gerekmektedir. Kullanılmış lastiklerin bunun dışında bir yöntemle ortadan kaldırılmaya çalışılması yasaktır.
Kullanılmış ambalajların ve değerlendirilebilir diğer atıkların genel çöpten ayrı, temiz olarak toplanması ve ekonomiye yeniden kazandırılmasına Geri Dönüşüm denir.
Bunları 4 grupta toplayabiliriz;
1- Cam Ambalajlar,
2- Metal Ambalajlar,
3- Plastik Ambalajlar,
4- Kağıt-Karton Ambalajlar.
Geri dönüştürülebilir nitelikli ambalaj malzemeleri nelerdir?
Evde biriken cam, metal, plastik ve kağıt çöplerimizi ayrı ayrı poşetlerde biriktirirsek ekonomiye çok büyük katkımız olacaktır.
1- Cam Ambalajlar: En sağlıklı ambalaj çeşidi olup, geri dönüşüm oranı en yüksek olanıdır.
2- Metal Ambalajlar: En önemlileri yağ tenekeleri ve meşrubat kutularıdır. Geri dönüştürüldüğünde pencere çerçevesi gibi malzemeler üretilmektedir.
3- Plastik Ambalajlar: Özellikle gıda, meşrubat, deterjan ve kozmetik ürünlerin
ambalajlarıdır. Geri dönüştürülmesi sonucunda; plastik torba, marley, pis su borusu, elyaf, dolgu malzemesi, sera örtüsü imalatı ve otomotiv sektöründe kullanılmaktadır.
4-
Kağıt-Karton Ambalajlar:
En
önemli
kısmı gazete kağıtları, süt ve meyve suyu
kutuları
oluşturmaktadır.
Geri
dönüştürülmesi sonucunda; önemli ölçü
de tekrar kağıt olarak değerlendirilirler.
1-Cam,metal,plastik,kağıt ve karton atıklar diğer çöpe karıştırılmadan biriktirilir.
Geri dönüşüm uygulamasında sırayla yapılması gereken işlemler nelerdir?
2- Ayrı biriktirilen bu atıklar çöpe karıştırılmadan temiz bir şekilde toplanır.
3- Her malzeme tür, cins ve niteliğine göre, geri dönüşüm tesislerinde değişik işlemlere tabi tutularak, yeniden hammadde veya bir ürün yapımında kullanılır.
Doğal kaynaklar korunur. Enerji tasarrufu sağlanır.
Atık miktarı azalır.
Ekonomiye katkı sağlanır.
Türkiye’de çöp miktarının yaklaşık %15-20’si geri kazanılabilir niteliktedir. Herhangi bir ürünü alırken geri dönüşümlü olmasına dikkat edelim. Kullan-at piller yerine doldurulabilir pilleri kullanalım.
Bir cam şişe doğada 4000 yıl, plastik 1000 yıl süre ile yok olmamaktadır. Geri dönen her bir ton cam için yaklaşık 100 litre petrol tasarruf edilmiş olacaktır.
Bir ton kullanılmış kağıdın geri kazanılması; 16 adet çam ağacının kesilmesini önler.
4100 KW/saat enerjinin kullanılmasını önler. 25.900 litre suyun harcanmasını önler.
30 kg. hava kirleticisinin atmosfere bırakılmasını önler.
