GİRİŞ
Türkiye deniz balıkçılığında gerek ekonomik değeri oldukça yüksek olan, gerek ihraç ürünü olma özelliği taşıyan barbunya balığı (Mullus sp. Linnaeus, 1758), Akdeniz’in en önemli de-mersal balıkları arasındadır. Ancak, aşırı avlanmalar ve eşeysel olgunluğa erişmeyen küçük boydaki balıkların avlanması sonu-cunda stok miktarının giderek azaldığı bilinmektedir.
Barbunya balıkları, Mullidae familyasından olup, sularımızda en fazla Akdeniz, Ege Denizi’nin Anadolu sahillerinde, Marmara Denizi kıyılarında ve az miktarda da Karadeniz’de bulunurlar [1].
Denizlerimizde; Mullidae familyasına ait iki cins (Mullus ve Upenus) ve üç türün (M. barbatus, M. surmuletus, U. mollucensis) yaşadığı bilinmektedir. Mullus barbatus (Keserbaş, Kum barbun-yası) ve M. surmuletus (Tekir, Kaya barbunbarbun-yası) ise, Marmara denizi, Karadeniz, Ege denizi ve Akdeniz’de dağılım gösterirler. İndopasifik kökenli olan yöresel olarak “Paşa barbunyası” olarak bilinen Upenus moluccensis’in ise, sadece Doğu Akdeniz’de bu-lunduğu belirtilmiştir [3].
Ege Denizi’ndeki Mullidae familyasının %99.71’ini barbun-yanın teşkil ettiğini ve trol av kompozisyonun %53.4’ünü yine barbunyanın oluşturduğu belirtilmiştir. [4].
MATERYAL VE YÖNTEM
Bu çalışma; dip trolü ile avcılığın serbest olduğu bölgelerde, Mersin Körfezi Taşucu balıkçı barınağı ile Bozyazı balıkçı ba-rınağı arasında kalan bölgede, su ürünleri avcılığını düzenleyen sirküler esaslarına göre dip trol ağı ile gerçekleştirilmiştir [5].
Bu çalışmanın zamanı, 2004-2005 av sezonu başlangıcı olan Ekim 2004’de başlamıştır. Örneklemeler 15 günde bir olmak üzere 6 ay devam etmiştir. Kullanılan ağ materyali ise Bölge de ticari olarak işletilen dip trol ağları kullanılmıştır. Su Ürünleri Avlanma Sirkülerinde dip trolü teknelerinin ağlarının torba göz açıklığı, en az 44 mm.dir. Yine sirkülere göre, Akdeniz’de 3 mil-den sonra trol avcılığına izin verilmektedir. Uygulamada, 22 mm. göz açıklığında ve 600 gözlü ağlar kullanılmıştır. Trol çekimleri; 40-80 m. derinliklerde, ortalama 2 saatlik sürede ve 2.5 mil/s trol
Mersin Körfezi’nde Dağılım Gösteren Barbunya Balıklarının (Mullus Sp. Linnaeus, 1758) Bazı
Biyolojik Özelliklerinin İncelenmesi
Hasan Hüseyin ATAR¹ , Tülin METE² ¹AÜ Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü Dışkapı/Ankara
²T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Söğütözü Cad. No: 14/E - ANKARA
Özet
Bu araştırma, Kasım 2004-Nisan 2005 tarihleri arasında Mersin Körfezi’nde dağılım gösteren barbunya balıklarının (Mullus sp.) bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bunun için toplam 297 adet balık incelenmiştir. Bireylerin I-III yaş arasında dağılım gösterdiği ve bölgedeki populasyonun büyük bir bölümünü dişilerin oluşturduğu gözlenmiştir. Barbunya balıklarında (dişi+erkek) minimum ve maksimum total boy değerleri 10.5-18.5 cm.; ağırlık değerleri ise 14.42- 86.29 g olarak tespit edilmiştir. Kondisyon faktörü, dişi ve erkek için ayrı ayrı hesaplanmış ve tüm bireyler için 1.3195 olarak hesaplanmıştır.Von Bertalanffy’ nin boyca ve ağırlıkça büyüme parametreleri; L∞=27.90, k=0.1149, to=-3.4708, W∞=190.12, k= 0.0947, to=-0.2897, Boy-ağırlık ilişkisi denklemi ise; W= 0.021172*L2.798398 şeklinde bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Barbunya balığı, kondisyon faktörü, boy-ağırlık ilişkisi, Mersin Körfezi.
Investigating Rf Some Biological Features Rf Red Mullet (Mullus Sp. Linnaeus, 1758)
Distributing Ln Mersin Bay
Abstract
This research, has been carried out to investigating of some biological features of Red mullet (Mullus sp.) distrıbuting in Mersin Bay between November 2004 and April 2005. For that reason, total 297 fish were used. In this population, it was determined that individuals were between I-III age groups and females were represented with the most in this area. It is found that in red mullet minimum and maksimum total length is 10.5-18.5 cm.; in the examination of weight minimum and maksimum which are found as 14.42- 86.29 g. Conditions factor were estimated for females and males separately and for total fish was determined as 1.3195. Von Bertalanffy’s growth parameters in length and weight were; L∞=27.90, k=0.1149, 3.4708, W∞=190.12, k= 0.0947, to=-0.2897, the lenght-weight relation ship was calculated as W= 0.021172*L2.798398.
Keywords: Red mullet, condition factor, lenght-weight relationship, Mersin Bay. ISSN:1308-3961, www.nobel.gen.tr
Sorumlu Yazar Geliş Tarihi : 22 Temmuz 2009
Çizelge 1. Dişi, erkek ve tüm bireyler için boy-ağırlık ilişkisi denklemleri
446 HP. motora sahip Emicaoğlu isimli ticari tekne-den yararlanılmıştır. Avcılığa çıkılan günlerde, avlanan barbunya balıklarından alınan örnekler bir araya topla-narak karıştırıldıktan sonra, tesadüfi örnekleme yönte-miyle balık örnekleri alınmıştır. Denize çıkılan günün sonunda alınan balık örnekleri, buz kutusu içerisinde laboratuara getirilmiştir. Çalışmada kullanılan balık materyali; avcılığa çıkılan günlerde, avlanan barbunya balıklarından alınan örnekler bir araya toplanarak ka-rıştırıldıktan sonra, tesadüfi örnekleme yöntemiyle ba-lık örnekleri alınmıştır. Denize çıkılan günün sonunda alınan balık örnekleri, buz kutusu içerisinde laboratuara getirilmiştir.
Balıkların vücut ölçülerinin belirlenmesi ise boy ölçüm cetveli kullanılarak örneklerin metrik karakter-lerinden standart, total ve çatal boyları ölçülmüştür. Ba-lığın ağzı kapalı iken, burun ucundan kuyruk kısmının en uç noktasına kadar alınan en büyük uzunluk total boy, burun ucundan kuyruk çatalına kadar çatal boy ve burun ucundan kuyruk başlangıcına kadar olan bölge standart boy olarak tarif edilmektedir [6]. Örneklerin meristik karakterlerinden olan vücut ağırlıkları ise, 0.10 gr. hassasiyette digital elektrikli terazi kullanılarak öl-çüm yapılmıştır.
Yaş tayininde ise pullardan yararlanılmıştır. Siyah zeminde üstten aydınlatmalı mikroskop yardımıyla yaş halkaları sayılarak yaş tayini yapılmıştır [7,8 ve 9].
Cinsiyet tayini için her balığın karın bölgesi, anüs-ten başlamak üzere anal yüzgeç boyunca açılmış ve karın boşluğunun her iki yanında yer alan gonadlar bir pens yardımıyla çıkarılmıştır. Cinsiyetler çıplak gözle erkek ve dişi gonadın renk ve şekil gibi morfolojik fark-lılığından yararlanılarak tespit edilmiştir. Büyüme iliş-kisinin matematiksel olarak hesabında, Von Bertalanffy tarafından geliştirilen büyüme eşitlikleri kullanılmıştır [10,11].
Ağırlık kompozisyonu
Ağırlık ölçümü yapılan 297 adet barbunya örneğinde, ağırlık değerlerinin minimum 14.42 g., maksimum 86.29 g. arasında değişim gösterdiği saptanmıştır. Balıkların genellikle 20-30 g arasında yoğunlaştığı ve 70-80 g.lık bireylere ise, çok az rastlanıldığı gözlenmiştir.
Boy kompozisyonu
Boy kompozisyonunda, toplam 297 adet balık örneği, total boyları esas alınarak ölçülmüştür. Ölçümü yapılan bar-bunya balıkları populasyonunda dişi bireylerin total boyları minimum 10.6 cm, maksimum 18.5 cm olarak, erkek bireyle-rin total boyları minimum 10.5 cm, maksimum 18 cm olarak saptanmıştır. Dişi ve erkek bireylerin boy dağılımlarına bakıl-dığında ise, 12-13 cm'lik boy grubunun en fazla bireyle temsil edildiği görülmektedir.
Populasyondaki dişi bireylerin çoğunluğunun 11-14 cm.lik bireylerden oluştuğu gözlenmiştir. Populasyondaki er-kek bireylerin çoğunluğunun 11-14 cm'lik bireylerden oluş-tuğu gözlenmiştir.
Boy-ağırlık ilişkisi
Toplam 287 adet barbunya balığı populasyonunun büyüme ilişkisinin matematiksel olarak hesabında, Von Bertalanffy tarafından geliştirilen büyüme eşitlikleri kullanılmıştır. Boy-ağırlık ilişkisinin incelenmesinde,
W=a*Ln büyüme denklemi kullanılmıştır. Büyüme ile
il-gili değerlendirmeler, dişi ve erkek bireyler ayrı olmak üzere yapılmıştır. Boy-ağırlık ilişkisi tüm bireyler için; W= 0.021172*L 2.798398, dişi bireyleriçin; W= 0.014558*L 2.949354 , erkek bireyler için ise; W= 0.039712*L 2.544816
ola-rak bulunmuştur (Çizelge 1.). Boy-ağırlık ilişkisini gös-teren grafik Şekil 1.’de verilmiştir.
Barbunya örneklerinin uzunluk ve ağırlıklarının arasında-ki korelasyonu belirten korelasyon katsayısı (r) tüm bireyler için 0,916 bulunmuştur. Bu değerin 1’e yakın olması, boy ve ağırlık arasında iyi bir korelasyon olduğunu göstermektedir.
31
Yaş-boy dağılımı
Trol çekimleri sonucunda elde edilen örnekler ara-sında 0 yaş grubuna ait birey bulunmamıştır. Elde edilen örneklerde en küçük bireyin 10.5 cm boyunda ve II Yaş grubuna ait olduğu saptanmıştır. Her yaş grubu için ölçü-len ortalama total boy değerleri; I yaş grubunda 11.2 cm, II yaş grubunda 13 cm ve III yaş grubunda 14.6 cm ola-rak hesaplanmış ve elde edilmiş sonuçlar Çizelge 3’de verilmiştir.
Elde edilen örneklerin yaşlara göre boy değerlerin-den yararlanılarak hesaplanan Von Bertalanffy Büyüme Denklemi Lt= 27.90(1-e-0.114938 (t+3.47088)) olarak
bulunmuş-tur. Bu denklemden yararlanılarak; zamanla artan boy, o
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 0 5 10 15 20 A rl k (g ) Boy (cm)
Şekil 1. Tüm bireylerde boy-ağırlık ilişkisi
Şekil 2. Barbunya balığı populasyonunda yaş-eşey kompozisyonu
Çizelge 2. Barbunya balığı populasyonunun yaş gruplarına göre erkek ve dişilerin yüzde oranları Yaş-Eşey Kompozisyonu
Dip trolüyle avlanan 297 adet balığın pul örnekleri incele-nerek yaş tayinleri yapılmıştır. Örneklerin I ve III yaş grupları arasında dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Buna göre I yaş grubuna dahil olan bireyler % 24.58 (73 adet), II yaş % 63.64 (189 adet), III. Yaş % 11.78 (35 adet) oranı ile temsil edilmiş-lerdir.
Eşey kompozisyonu ise; Barbunya balıklarının cinsiyet tayininde, her bireyin karın bölgesi, anüsten başlamak üze-re anal yüzgeç boyunca açılmış ve karın boşluğunun her iki yanında yer alan gonadlar bir pens yardımıyla çıkarılmıştır. Cinsiyetler, çıplak gözle erkek ve dişi gonadın renk ve şekil gibi morfolojik farklılığından yararlanılarak tespit edilmiştir. İncelenen 297 adet balığın 163 adedi dişi (%54.88) ve 134 adedinin ise erkek (% 45.12) olduğu saptanmıştır.
Eşey tayini yapılan bireylerin %54.88’ini dişi bireylerin, % 45.12’ini ise erkek bireylerin oluşturduğu tespit edilmiştir. Çizelge 2’de görüldüğü gibi, barbunya balığı populasyo-nunda en büyük grupları % 63.64 ile II. yaş grubu hakim-dir. Dişi ve erkek bireylerin oranlarının II yaş grubunda daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Yine III. Yaş grubunda her iki eşeyde de dağılımın daha düşük olduğu görülmek-tedir. Yapılan istatistik analizinde aradaki farkın önemsiz olduğu saptanmıştır (p > 0.05).
Populasyonun büyük bir kısmı 1 ve 2 yaşlı olan ba-lıklardan oluşmaktadır. Şekil 2’de de görüldüğü gibi, tüm yaş gruplarında, dişi birey sayısının erkek birey sayısın-dan daha fazla olduğu gözlenmiştir.
stoktaki balıkların sonsuzda ulaşabilecekleri boya yak-laşmaktadır.
Araştırmada ölçülen boy değerleri ve Von Bertalanffy Büyüme Denkleminden hesaplanan boy değerlerinin kar-şılaştırılması Çizelge 4’de verilmiştir. Çizelgeden’ de anlaşılacağı üzere ölçülen değerler ve hesaplanan değer-ler birbirine oldukça yakındır.
Yaş-ağırlık dağılımı
Mersin Körfezi’ndeki barbunya balığı populasyonu-nun her yaş grubu için ortalama ağırlık değerleri Çizelge 5’de verilmiştir.
Çizelge 5’de görüldüğü gibi, I yaş grubunda 20.18 g, II yaş grubunda 25.15 g, III yaş grubunda 42.63 g.lık ortalama değerler hesaplanmıştır.
I-III yaşlar arasındaki bireylerin ağırlık ve yaşları kullanılarak, hesaplanan Von Bertalanffy büyüme pare-metreleri W∞=190.12, k= 0.0947, to=-0.2897 olarak
bu-lunmuştur. Bu denklemden yararlanılarak; zamanla artan ağırlık, o stoktaki balıkların sonsuzda ulaşabilecekleri ağırlığa yaklaşmaktadır.
Kondisyon Faktörü
Çalışmada incelenen 297 adet barbunya balığının bi-reysel boy ve ağırlık ölçümlerinden hesaplanan ortalama Kondisyon faktörleri yaşlara ve cinsiyete göre ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Araştırmanın yürütüldüğü Kasım Nisan ayları arasın-da kondisyon faktörü dişilerde, 1.27-1.49, erkeklerde1.29-1.42 arasında saptanmıştır. En yüksek ortalama kondis-yon faktörü dişilerde ve erkelerde III yaş grubunda oldu-ğu belirlenmiştir (Şekil 3.,Çizelge 6.).
Kondisyon faktörü dişi bireyler için 1.375, erkek reyler için 1.292 olarak bulunmuştur. Dişi ve erkek bi-reyler arasındaki kondisyon faktörü farkları istatistiksel açıdan önemsiz bulunmuştur.
Grubu N Min. (gr) Mak. (gr) Ort. (gr) I II III 41 100 22 14.54 14.42 21.14 32.62 49.21 86.29 21.54 26.01 46.37 Erkek I II III 32 89 13 14.54 17.6 21.36 30.3 39.48 70.55 20.04 25.34 36.29 + Erkek I II III 73 189 35 14.54 14.42 21.14 32.62 49.21 86.29 20.18 25.15 42.63 değerleri Y
A Boy (Lt, cm.) Hesaplanan Boy (Lt, cm.) Ölçülen 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11.21331 13.02577 14.64143 16.08167 17.36552 18.50998 19.53018 20.4396 21.25028 21.97294 11.74931 12.56084 14.23142 - - - - - - -
Çizelge 4. Barbunya balığı’nda değişik yaşlar için ölçüm ve hesaplama ile
bulunan boyların karşılaştırılması
Şekil 3. Tüm bireylerde yaşlara bağlı kondisyon faktörü değerleri
değerleri
TARTIŞMA VE SONUÇ
Avlanan 297 adet barbunya balığı bireyinin I ve III yaş grupları arasında dağılım gösterdiği saptanmıştır. Buna göre en çok II yaş grubundan (% 63.64) balıkların olduğu, bunu sırasıyla I yaş grubu (% 24.58) ve III yaş grubu (% 11.78)’nun izlediği tespit edilmiştir.
Kınıkarsalan (1972), Edremit Körfezi’nde yaptığı bir çalışmada bu türe ait populasyonun I-IV yaş grupları ara-sındaki bireylerden oluştuğunu ve en fazla bireyin II yaş grubuna ait olduğunu belirtmiştir [12]. Türeli ve Erdem [1994], Adana ili kıyı bölgesinde bu türe ait barbunya balığı populasyonunun 0-IV yaş grupları arasındaki bi-reylerden oluştuğunu ve populasyonun %40.80’nin II yaş grubu bireylerden meydana geldiğini bildirmiştir [13].
Hekimoğlu (1992), İzmir Körfezi’nde bu türe ait populasyonun I-IV yaş grupları arasındaki bireylerden oluştuğunu ve en fazla bireyin %36.29 ile II yaş grubu-na ait olduğu ve bunu %30.38 ile III yaş grubunun takip ettiğini, yine aynı bölgede Toğulga (1977), bu türe ait po-pulasyonun I-IV yaş grupları arasındaki bireylerden oluş-tuğunu belirtmiştir [4, 14]. Kara ve Gurbet (1990), Ege Denizi’nde bu türe ait populasyonun I-IV, Çoral (1988) aynı bölgede, bu türe ait populasyonun 0-IV yaş grupları arasındaki bireylerden oluştuğunu belirtmiştir [15,16]. Samsun (1992), Orta Karadeniz’deki barbunya balığı populasyonunun I-VI yaş grupları arasındaki bireylerden oluştuğunu tespit etmiştir [17]. Bazı bölgelerde barbunya balığı yaş grubunun daha geniş bir dağılım göstermesinin nedeninin, örnek sayısı ve ekolojik faktörlerin farklılığı-nın bir sonucu olduğu düşünülebilir.
Boy dağılımları incelendiğinde, tüm bireylerde boy 10.5-18.5 cm, ağırlık ise 14.42-86.29 g arasında olduğu belirlenmiştir. Çelik (1998), yaptığı bir çalışmada, boy değerini 9.45-18.70 cm ve ağırlığı ise, 13.45-87.65 g ola-rak bulmuştur. Bu değer bizim çalışmamızda bulduğu-muz değere yakın bir değer sayılabilir [18].
Samsun (1992) yaptığı bir çalışmasında, tüm birey-lerde boy değerlerini 6.9-25.3 cm, ağırlık değerlerini ise, 2.7-158.09 g olarak bulmuştur [17]. İçel Su Ürünleri Böl-ge Müdürlüğü tarafından yapılan bir çalışmada, ağırlık değerlerinin 17-115 g arasında olduğu saptanmıştır. Boy değerlerinin farklı çıkması, araştırma bölgesinin biyo-ekolojik özelliklerinin farklı olmasından kaynaklanabile-ceği söylenebilir.
Dişi bireyler için maksimum boy değeri 18.5 cm ola-rak bulunurken, erkekler için maksimum boy değeri ise 18 cm olarak belirlenmiştir. Hekimoğlu (1992), yaptığı bir çalışmada, maksimum boy değerini dişiler için 15.80 cm, erkekler için ise; 15 cm olarak belirtmiştir (14).
Tüm Bireyler için; W=0.0211*L2,798398 r =0,916797 Dişi bireyler için; W=0.0145*L2,949354 r=0,926526 Erkek bireyler için; W=0.0397* L2,544816 r= 0,902860 olarak hesaplanmıştır. Boy ve ağırlık arasındaki ilişkinin durumunu belirleyen korelasyon katsayılarının (r), bire yakın olması, populasyondaki bireylerin boyu ile ağırlığı arasında iyi bir ilişki ve muntazam bir büyüme olduğunu göstermektedir. Kınıkarslan (1976), boy-ağırlık ilişkisini W=0.037*L3.59,Samsun (1992) ise,W=
0.06855*L3.1563, Hekimoğlu (1992), W= 0.0121*L3.1045,
Genç (2000), W= 0.0063*L3.182 olarak hesaplamışlardır
[12,14,17].
Çelik (1998)’in tespit ettiği değerler ise, tüm bireyler için W= 0.0157*L2.9811 , dişiler için, W=0.0144*L3.0094, erkekler
için ise, W=0.0173*L2.9523 olarak kaydedilmiştir [18]. Bu
değerler de, bulduğumuz değerlere yakın sayılabilir. Çalışmada, populasyondan elde edilen bireylerin Von Bertalanffy boyca büyüme parametreleri; tüm bireyler için; L∞= 27.90, k= 0.1149, to= -3.4708 olarak belirlenmiştir. Samsun (1992), boyca büyüme denklemini Lt=29.58 (1-e-0.10 (t+3.22)), Çelik (1998), Lt=26.08 (1-e -0.127 (t+5354)), Türeli ve Erdem (1994), Lt=19.10 (1-e-0.17587 (t+3.92271)) olarak tespit etmişlerdir [13,17,18]. Türün sonsuz
boy değerleri İzmir körfezi’nde Toğulga ve Mater (1992) tarafından 26.47 cm, Çoral (1998) tarafından 26.18 cm, Doğu Karadeniz kıyılarında Genç (2000) tarafından 23.83 cm, Yunan sularında Vassilopoulou ve Papaconstantinou (1992) tarafından 23.6 cm, İyon Denizi’nde Tursi ve ark (1994) tarafından dişiler için, 24.5 cm, erkekler için ise, 22.4 cm olarak tespit etmişlerdir [20,21,24]. Elde edilen bu değerlerin farklı olmasının nedenleri, araştırma bölgeleri arasındaki ekolojik farklılıklar, su sıcaklığı, su kalitesi ve ortamdaki besin miktarından kaynaklandığı söylenebilir. Çelik (1998), ve Çoral (1998) tarafından bulunan sonsuz boy değerleri ile çalışmamızda bulunan değerler birbirine oldukça yakındır [18].
Bu çalışmada Von Bertalanffy ağırlıkca büyüme parametreleri ise; tüm bireyler için, W∞=190.12, k= 0.0947, to=-0.2897 olarak hesaplanmıştır.
Çelik (1998), büyüme denklemini Wt=274.28 (1-e -0.127 (t+0.5354))2.9811, Genç (2000), Wt=151.83 (1-e-0.227 (t+1.624))3.182, Türeli ve Erdem (1994), Wt=126 (1-e-1.17587 (t+3.92271))3.02621 olarak saptamışlardır [18]. Türün sonsuz
ağırlık değerleri Toğulga ve Mater (1992) tarafından İzmir Körfezi’nde 311.47 g olarak saptamıştır [20]. W∞ değerleri karşılaştırıldığında, birbirinden farklı olduğu görülmektedir. Araştırma bölgeleri arasındaki ekolojik farklılıklar nedeniyle sonuçların farklı değerler vermesi doğaldır. Kondisyon faktörü, yaşlara ve cinsiyete göre ayrı ayrı hesaplanmıştır. Yaş gruplarına göre kondisyon
Tüm bireyler üzerinde yapılan total boy ve ağırlık öl-çümlerine dayanılarak bulunan boy-ağırlık ilişkisi denk-lemleri;
dışında, yaş grupları arasında çok büyük farklılıklar görülmemektedir. En fazla büyümenin III yaş grubunda olduğunu ve bunu da II yaş grubunun izlediği söylenebilir. Beslenme bu dönemde özellikle de dişi bireylerde daha yoğun olduğundan, dişiler erkeklere göre daha fazla büyüme göstermektedir. Kondisyon faktörü dişiler için 1.3750, erkekler için ise, 1.2926 olarak saptanmıştır. Bu değerler bize körfezdeki barbunya balıklarının oldukça iyi beslendiklerini göstermektedir. Samsun (1992), Orta Karadenizde bu değeri, 1.0128, Toğulga ve Mater (1992), dişi bireylerde 1.227, erkek bireylerde ise, 1.418, Türeli ve Erdem (1994), 1.791 olarak hesaplamışlardır. Aynı türe ait değişik populasyonların kondisyon değerlerinin farklı olmasının populasyonlar arası genotip farklılıktan da kaynaklanabileceği ifade edilmektedir [2,13,18,20]. KAYNAKLAR
[1] Atay, D. ve Bekcan, S. 2000. Deniz Balıkları ve Üretim Tekniği. Ankara Üniversitesi Ziraat Fak. Su Ürünleri Böl. Ankara.
[2] Sarıhan, E. 1989. Balıkçılık Biyolojisi Ç.Ü. Ziraat Fak. No:65 120 s. Adana
[3] Bingel, F. 1987. Doğu Akdeniz’de Kıyı Balıkçılığı Av Alanlarında Sayısal Balıkçılık Projesi Kesin Raporu. ODTÜ-DBE. Proje no: 80.07.0011, 312 s, Erdemli-İçel. [4] Toğulga, M. 1977. İzmir körfezinde barbunya balığının
(Mullus barbatus L.) biyolojisi ve populasyon dinamiği üzerine araştırmalar. E.Ü. Fen Fakültesi dergisi, C (1). . [5] Anonim. 1999. Türkiye Su Ürünleri Sektörü Potansiyeli,
Mevcut Durumu, Sorunları ve Çözüm Önerileri. İTO yayın no: 1999-2.
[6] Sparre, P. and E., Venema, S.C. 1992. Introduction to tropical fish stock assesment, Part 1., Manual. FAO fish. Technical Paper. No:306/1
[7] Lagler, F.K. 1956. Freshwater Fishery Biology, W.M.C. Brown Co. Publishers
[8] Wirszubski, A. 1953. On the Biology and Biotope of The Red Mullet (Mullus barbatus L). Sea Fisheries Research Station Bulletin No 7. Haifa.
[9] Çelikkale, M. S.1986. Balıkçılık Biyolojisi. Karadeniz.Tek. Üniv. Sürmene Deniz Bilimleri ve T.Y.Okulu. Yayın No:101, 387 s.
[10] Pauly, D. 1984. Fish Population Dynamics in Tropical Waters: A Manual for Use with Programmable Calculators. ICLARM Contribution No:143. 325 p.
[11] Sparre, P. and E., Venema, S.C. 1992. Introduction to tropical fish stock assesment, Part 1., Manual. FAO fish. Technical Paper. No:306/1.
[12] Kınıkarslan, N. 1976. Trol Ağ Gözü Açıklığının Barbunya Balığı (Mullus barbatus) Seçme Yeteneğinin araştırılması. İ.Ü. Fen Fak. Hidrobiyoloji Araştırma Enstitüsü Deniz Araştırmaları Kısmı, İ.Ü.F.F. Basımevi, 17 s, İstanbul. [13] Türeli, C., Erdem, Ü. 1994. Adana İli Kıyı Bölgesinde
Ekonomik Öneme Sahip Balık Türlerinden Barbunya
Türlerinin Büyüme Performansları. Çukurova Üni. Fen Bilimleri Ens. Su Ürünleri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Adana.
[14] Hekimoğlu, M. 1992. İzmir Körfezi Barbunya Balığı (Mullus barbatus) Populasyonu Üzerine Bir Çalışma. Ege Ün. Fen Bilimleri Ens. Su Ürünleri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 41 s, İzmir.
[15] Kara, F., Gurbet, R. 1990. Ege Denizi Ekonomik Öneme Sahip Demersal Balıkların Dağılımı ve Stok Boyutlarının Ölçümü. E.Ü. Su Ürünleri. 41 s, İzmir.
[16] Çoral, S. 1988. Ege Denizinde Barbunya balığının (Mullus barbatus) Biyolojisi ve Populasyon Dinamiği Üzerinde Bir Ön Çalışma. Dokuz Eylül Ün. Deniz Bilimleri ve Teknolojileri Ens. Canlı Deniz Kaynakları Programı Y. L. Tezi. 143 s, İzmir.
[17] Samsun, O. 1992. Orta Karadeniz'de Trolle Avlanan Barbunya Balığının Balıkçılık Biyolojisi Bakımından Çeşitli Özelliklerinin Araştırılması Doktora Tezi. Ondokuzmayıs Üni. 87 s.
[18] Çelik, Ö. 1998. Ege Denizi Edremit Körfezi Barbunya Balığı (Mullus barbatus)’nın Biyolojisi Üzerine Araştırmalar. Balıkesir Üni. Fen Bilimleri Ens. Biyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 38 s.
[19] Kınıkarslan, N. 1976. Trol Ağ Gözü Açıklığının Barbunya Balığı (Mullus barbatus) Seçme Yeteneğinin araştırılması. İ.Ü. Fen Fak. Hidrobiyoloji Araştırma Enstitüsü Deniz Araştırmaları Kısmı, İ.Ü.F.F. Basımevi, 17 s, İstanbul. [20] Toğulga, M., Mater, S. 1992. A. Comparison of Data on the
Population Dynamics of Red Mullet (Mullus barbatus L.) From The İzmir Bay in 1973 and 1990, Journal of Faculty of Science Ege University, Series B. Vol. 14, 2, s.28, İzmir. [21] Vassilopoulou, V., Papaconstantinou, C. 1992. Aspects of
the Biology anjd Dynamics of Red Mullet (Mullus barbatus) in the Aegean Sea, FAO Gen. Fisheries Counc. For the Mediterranean. no.477 115-126 p, Rome, Italy.
[22] Tursi, A., Matarrese, A., D’Onghia, G., Sion, L. 1994. Population Biology of Red Mullet (Mullus barbatus) from the Ionian Sea. Mar.-Live vol. 4, no.2, 33-43 p.
