< ¿tL E R : 5
İKİ
Devlet Adamı
— 1
— —
— Yazan:
t
ki devlet adamı Tanzimalsız bir saltanatın diktatörü birinci Selim le Tanziuıatlı bir hükümetin sadraza mı Ali Paşadır.İki edebiyat oyunu, bir ölünün ye timlerine zulmetmemek için ve bir edebiyat inkil&pçsına zulmetmek İçin Yavuz Selimle sadrazam Alinin se ci oyunlarıdır.
Birinci Selime Mısır savaşında para lâzımdı; ve bu harbi yapmak İçin devlet bir tacirden bin altın borç al dı. Bu sıralarda alacaklı öldü, ve ar kasında iki yetim bıraktı. Defterdar (o zamanki maliye vekili) çok «he- sab • adam» dı, ve padişaha »unu söyledi:
ölünGn terekesi zengindir. İki yeti me bu kadar miras çoktur. Tereke den bir kısmım devlet İçin alalını.
Teklifi Selim evvelâ kabul eder gibi oldu. Defterdar bir takrir yazıp ken disine takdim etti. Fakat sözle yazı arasında göçen zaman büyük Selime âdil olmak için kifayet ediyordu, ve Selim takririn tepesine kendi elile şu cümleyi yazdı:
«Müteveffaya rahmet, malına be reket, evlâdına âfiyet, gammaza İft- net.»
Türk edebiyatının 1 numaralı
inkı
lâpçısı Şinftsî Avrııpada sistemli bir tahsilin diplomasını alarak fstanbula döndü, cebinde böyle bir kûğ’di» Av- 'iMi dönen Türk çocuku o tarikte
a a
İKİ
Edebiyat Oyunu
Midhat Cemal KUNTAY—
çok azdı ve onu Meclisi Maarif e aza yaptılar. Fakat o, Pariste tutulduğu saçkıran hastalığından bir türlü kur- tulamıyordu. Nihayet, hekimler, sa kalını tıraş ettirdiler. Kesilen sakalın üzerinden yıllar geçtikten sonra sad razam AH Paşa, bu berber vak'asinı bahane ederek Şlnftsi’yi işinden a'.tı. Atarken de buyuruldııya kırmızı mü rekkeple şu ibareyi yazdı:
«Rütbesinin ref’i, memuriyetinden defi, maaşının kati.»
İki edebiyat oyunundan »iritmisınl bir hükümdar Tanzimattan 800 yıl önce iki yetime adalet göstermek için, İkincisini biı sadrazam Tanzimattan 80 sene kadar sonra bir san'at inkı lâpçısının elinden ekmeğini almak için kullanıyordu.
Mefhumlaşmıyan kelimeler lügat kitaplarından çıkıp hayata katışıl mazlar; Bu kelimeler isterse Taıızi - mat, isterse Meşrutiyet olsun. N ısıt ki yukarılı! iki hâdisede Tanzim.it. ilân edilmeden 3 asır evvel vardtr, ve İlân edildikten 30 yıl sonda > ıktıu*. Ve...
... Ye üç asrın iki ucunda duran iki devlet adamını, ve Tanzimattan evvel mevcud olan tanzlmatla, Tanzimattan sonra yok olan tanzimatı hep yan ya na kor. karşılarında boynumu büker, daruruut.
l.iıdhat Cemal Kunyvy
jKişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
