THE EVALUATION OF JUVENILE CRIMINAL RESPONSIBILITY IN KOCAELI AMONG THE YEARS 1996-2001

1996-2001 Yillarinda Kocaeli'nde Yapdan

Farik-i Miimeyyizlik Muayenelerinin

Deger lendirilmesi

Yrd. Doy. Dr. Omit N. GONDOGMU~*, Ba~ar <::OLAK*, Dr. Halil BOZ*. Doy. Dr. Omit Bl<::ER*

"' Koweii Olliversiresi TIp Fakiliresi Adli Tip Anahilim Dall, Kocaeli

Ozet

SU~'a ihlen ~'ocuklarda adli soru.Jturmaya ha.Jlamadan 6nce. hu y'ocuklar uzman hekime giinderilerek i~'ledikleri iddia olunan su~'un farik ve miimeyyizi olup olmadlklan helirlenir.

Kocaeli Adli TIp $uhe Mudiirll<~ir ne alt! ylllik dijnemde farik ve miimeyyizlik i~'in hapuran o/gular de,~erlen­ dirilerek Kocae/i' nde y'ocuklann itild(~i sUI,1arm tunf ile hu incelemelerdeki uzman sorumlulu,~una dikkat Y'ekilme -si ama~1anml.Jllr.

Olgular ya.J, cinsiyet, su~' ~:insi, raporun istendi,~i hirim ve farik-i mlfmeyyizlik muayenesi sonu~'lart yiil1lfnden d(',~erlendirilmi.Jtir. Olgulann sUl)ara g(jre da,~zlLmlan il1celendi,~inde hlrslzlzk sUls'unun %68 ill' ilk szrada oldu,~u, hunu %11,5 ile darp, %3,4 de cinsel saldm su~1anl1ln izledi,~i, gruplar halinde sU y' i.Jleme oranzl1ln %/9.3 oldu,~u sapranml.Jtlr. Olgulann % 3.1' inin sU~'un farik ve mlfmeyyizi olmadzklan giirulmii.Jtlfr.

Bilirki.Ji raporlannda, ~'ocu,~un ailesi, <:'evresi, geli.Jimi, .Jimdiki durumu hakkznda hilgi hulunmali. sistemik mu -ayelle yapzlmall. tum hulgular kaydedilmeli, psikiyatrik de/jerlendirmeler ve incelemeler yapllarak rapora son hali verilmelidir.

Anahtar KefimeIer: F arik ve nllfmeyyizlik, hilirki.Jilik, sU~'a itilen Is'ocuklar

The Evaluation of Juvenile Criminal Responsibility in Kocaeli Among the Years 1996-2001 Summary

Before the legal investigation, children who are committing crime have to he send to a specialisrfor juvenile ('rinlinal respo/1sihility examination.

The records oj' children send for juvenile criminal resfJonsihility examination with the claim oj' committing cri -me in a .live years period were investigated to define the types oj'the cri-mes and to point out the respo/lsihility oj' rhe specialists concerning with this suhject.

Cases were evaluated/i'om the points oj'sex, age, type oj'crime, the department that requests the report and rhe resulrs oj' the juvenile criminal responsihility examination. The results oj'the cases evaluated according to the types oj'rhe crimes are as fallows: the most common crime type was theft with %68 ratio, hlunt trauma l'vas % 11.5.

,I'e-.wal assault crimes were %3.4, and crimes committed collectively were %/9.3.According {() the results o(the exa-minations %3.1 oj' children didn't have criminal responsihility

The reports should have the information ahout the family, environment, past history and the present situation

III

lhe child. Complete physical and psychiatric evaluatiolls have to he done, and all the sings should he registered hefi)re resulting the report.

Key words: .I uvenile criminal responsihility, medical examination, juvenile delinquency.

Adli TIp Dag .. eif/f7, SaI'l 2. Yli ]O[)3, SIl\:/il f-7

ADLİ TIP DERGİSİ

Journal of Forensic Medicine

Glindogmu~ ON, C;:olak B, Boz H, Bi~er 0

Giri~

Ccza hukukunda, <;:ocugun ceza sorumlulugunu etkileyen en onemli faktorlerden birisi ya§ kLi<;:likILigLidLir. y'a~ kLiyliklLigli, lIpkl diger faktOrler (aktl hastahgl, zeka geriligi, anzi sebepler, sagll' ve dilsizlik) gibi isnal yelcnegini

(temyiz glicli) ve ona bagh olarak kusurluluk ve ceza sorumlulugunu etkilemektedir (I).

Tlirk Ceza Kanunu'nun 53. ve takip eden maddeleri su<;:a itiIen <;:ocuklarla ilgili yasa maddeleridir. TLirk Ceza Kanunu'nun 53. maddesine gore: ':flili i~ledigi zaman / J ya~111l hitirmemi~' olanlar hakkznda takihat yapLlamaz \'!:' CI:'W vl:'rill:'mez." Bu tammlamayla <;:ocuklar i<;:in mutlak ceza sorumsuzlugu donemi tarif edilmektedir. Tlirk Ccza

Kanunu'nun 54. maddesinde ise: ':tlili i~led(~i zaman 11 ya~llll hitirmi~ ve 15 ya~lnt hitirmemi~ \'ocuklar fari/{, Vi:' nll:imeyyiz almadlklan takdirde haklarznda ceza uygulanamaz." hlikmli getirilmi§tir (2). Fark etme vc sorumlu olllla olarak tanllllianan "farik ve Illlillleyyizlik" kavrallli iyi/ko!li, dogru/yanh§ kavralllianm ayllt edebillllenin yanmda, giirmc ve se<;:llle yetenegini de kapsalllaktadir (3,4). Bu yetenegin <;:ocuklarda belli bir ya~tan soma olu~lllasl, ilgili

yasa maddesinin dayanagml olu§turmu§tur. Onbq ya§ml doldurmu§ 18 ya§ml doldurmaml§lara ise T.C.K. 'nun 55.

maddcsine gore indirimli ceza uygulal1lr (2).

Uygulamadaki 2253 saydl <;ocuk MahkemeIeri Kurulu§ ve YargJ\ama Usulleri Hakkmdaki Kanun'un 20. mad-desine gore \'ocu<~lm i~ledi<~i sUI/un anlam ve sonUl,)anm kavray,ahilme yetene<~inin uzman ki~'ilerl:' tl:'spit I:'uirilml:' -sf zorunludur". Yargnay i<;:tihat kararlannda da, uzman olmayan saghk ocagl hekimlerinin raporlannll1 yeterli

01-macligl ileri sLirLilerek, bu karann noroloji, psikiyatri veya adli tip uzmanlannca yapdacak muayene ile verilmesi

gcrcktigi, son karann mutlak hakim tarafll1dan takdir edilecegi belirtilmektedir (1).

SlI<;:a itilen <;:ocuklarda adli soru§turmaya ba§lamadan once, bu <;:ocuklar, uzman hekime gonderilerek i§ledikleri iddia olunan slI<;:un farik ve mLimeyyizi olup olmadlklan belirlenir. Su<;: i§Iendigi sirada <,;ocuglln gostermckte

oldll-gll zeka geli§imi, ruhsal saghk dllrumu ile etkisi altll1da bulundugu sosyo-klil!lirel ortamll1 bir blitlin olarak deger

-lendirilmesi onerilmi§tir (3,4). Farik ve mlimeyyizlik muayenesinde, ceza sorumlulugllnll ortadan kaldHacak zeka geriligi yada <,;ocukluk donemi psikiyatrik hastahklannll1 olup olmachgll1ll1 yam Slra, <;:ocugun kendisini i§Iemi§ 01-dllgll slI<;:tan koruyabilecek derecede akli ve ruhi olgunluga ula§lp ula§madlgl ara§tlflhr (4-6 ).

<;all§mada, Kocaeli Adli TIp ~ube MlidLirlLigLi 'ne bq ydhk donemde farik ve ri1Limeyyizlik i<,;in ba§vllran olgll

-lar degerlendirilerek, Kocaeli 'nde <;:ocuklann itildigi su<,;lann !lirLi ile bu incelemelerdeki uzman sorumluillguna

dikkat <,;ekilmesi ama<;:lanml§tlr.

Gere<; ve Y ontem

1996-200 I yillan arasll1da Adli TIp Kurumu Kocaeli ~ube MLidLirlLigLi 'ne ba§vllran Wm olglllar dcgerlendiril

-mi~ ve altl yIlhk donemde dLizenlenen farik vc mLimeyyizlik raporlannda yer alan bilgiler, hazlrlanan fonnlardaki bolLimlere gore kaydedilmi§tir.

<;ocllklann sosyo-kLiltLirei ozellikleri, go<,;, ruhsal durum degerlendirmeleri, istenen konsLiltasyonlar gibi farik ve

mlimeyyizlik incelemeleri i<,;in ara§unimasl gereken ba§\Jklar raporlarda yer almadlgl i<;:in deger\endirilememi§tir.

Raporlarda yer alan ya§, cinsiyet, su<;: cinsi, raporun istendigi birim ve farik-i mLimeyyizlik muayenesi sonll<,;lan

Microsoft Excel programma kaydedilerek tablolar ve grafikler Olu§tllrulmu§tllL

Bulgular

1996-2001 yIllan arasmda bq ydhk sLirede 751 <;:ocugun muayeneye gonderildigi, 751 <;:ocuktan 666'smlll

(C;b~8,7) erkck, 85 'inin (% 11,3) kIz oldugu gorLildLi (Grafik 1).

<;ocllklann ya§a gore dagIllmlan incelendiginde 15 ya§mm 260 (%34,6) de ilk sHada oldugu, bunu 241 (%32, I)

ile 14 ya§m izledigi,13 ya§m 155 (%20,6) ile 3. way! aldlgl, 12 ya§m olgulann 92'sini(%12,3) olu§turdugu

gorlil-dli. 3 (%0,4) ki§inin ya§mm 19-22 oldugu, bu ki§ilerin saglr ve dilsiz olduklan belirlendi (Grafik 2).

Olgulann su<;:lara gore daglhmlan incelendiginde hlrslzhk slI<;:unun %68 ile ilk slrada oldugu, bunu % 11,5 ilc

2

1996-2001 Yillannda Kocaeli'nde Yapilan Farik-i Mumeyyizlik Muayenelerinin Degerlendirilmesi

darp, %3,4 ile cinsel saldlfl sU ylannll1 izledigi goriildii (Tablo 1),

751 olgudan 728 'inin (%96.9) i§ledikleri bildirilen suyun farik-i miimeyyizi, 23 'iiniin (%3.1) ise farik-i

mLimey-yizi olmaclIklan yonLinde rapor verildigi gorLildLi.

Gruplar halinde suy i~leme oranll1l11 %19,3 oldugu saptandl. Gruplar halinde sU y i§leycnlerin J42'inin (G7a97.9)

nkek, en fazla sUy i§leme ya~lmn 14 ya§ (%43.4) oldugu, 99 (%68.3) ki§inin ImSlzllk suyu nedeniyle mllayeneye

gonderildigi, gruplar halinde Slly i§leyenlerden 138 (%95.2) ki§inin i§ledikleri iddia edilen sUylann farik-i mLime

y-yizi olclugunun rapor edildigi belirlendi.

Farik-i miimeyyiz olmadlgl belirlenen 23 olgudan 16'slI1da farik-i mLimeyyiz olmama nedeninin bclirtilmedigi

saptanclI.7 olgunun 5 'inde okur yazar olmamamn neden olarak gosterildigi, aynca debilite ve epilepsinin de

neden-ler araslI1da yer aldlgl goriildii (Tablo 2).

1999 Agustos depremi oncesi ve somaSI degerlendirildiginde Agustos 1999 sonraSl, sUy i§leme iddialannda ilk

yIl azalma saptamrken, 2001 yIlI degerlerinde bir artl§ oldugu gorLildii (Tablo 3).

Seksenbe~ klZ yocugllndan 61 'inin (%71.7) hlrslzlIk Sllyll iddiasl ilc mllayeneye getirildigi saptandl (Tablo 4).

88,7%

Grafik 1: Olglliann cinsiyctlerine gore dag1l1ml

300

250

200

150 100

50

a

SaYI

Grafik 2: Olgulann ya§lanna gore dagIllll1l

cerkek • kadm

1312

11113 014 015

.19-22

Adli Tıp Dergisi 2003; 17(2): 1-7

GUndogmll~ UN, (oi<lk B, Boz H, Bi~cr U

Tablo 1. Olgulann sUylara gore clagJill111

, - - ' - - ' " " " ' . _ - - - _ . _ ' - - - , - - - , - - - ,

sue;:

TDRD

SAYI

%

- - - " " - - - - , - - - ! - - - + - - - 1

Durp

Cinscl saldll'l

C;'t:vreYI rahatslz clme

6136 sayIiI kanuna mllhalcfct

EhlivC1Siz

araba

kulldJ1ma

1-- ~

/\lqli silah ilc yaralama

Yangll1 ((I karma

M,lia zarar VCrIne

lzinsiz gosteri ve ylirliyli~c katIillla

Tl:hdit,Hakaret

Dlkkalsizllk teclbirsizlik SOl1l1CU adam yaralama

Sukaga ((rkma yasagll1l ihlal Gcircvl i Illcillura lllllkavclllct

Okul bahycsincleki ((am agac;lanl1l klima

Kuru slkl labanca bulundurllla

I

r_'l'lllda pasapor\sllz bH;ak giri~

Yasak yiinlcmlcrlc ballk <1vl,\I11(\

! Duv:u<l izinsiz yazi y:u,ma

I Cam klrm<l

Orman bc;akc;Iilgl

/\te~li silah ile iillirne sebebiyCl

Dikkatsizlik tcdblrsi71ik sonllcu adam iilclUrlllc ljYll~lllrllClI Illadde bulunclurma vc kullanma

Aci,ll11 ()Idurmeyc azmeltirmc

Cczaevinc uyu~lurueu

sokma

~1'cll1ura

yalan beyan

'~DTni nikahla cvicnme

Sahle pma bulundurma Belli olmayan

Tablo 2. fcmk-I MLimeyyiz OlmalllCl Ncdcnlcri

"

!

Debilite Debilile + okur Okur yazar degil

yazar degil

Erkck

2

1

2

Kddlll I Toplam 2 2 2 511 61:\,04 1:\7 11.58 26

3A6

14 US6 12 1,60 II I

A6

8

I Jl6 8 I ,{)6 ::\ I 'c)6 8 1 J16 7 () 93 (; (),80

5

CL66 4 () ,53 4 OSl 4 () ,53 3

(lAO

3

OAO

:1

(lA()

, -~ 0.26 L

2

(),26 2 ()26

2

()26 I

013

1 (), 13 I

() 13

I () I 3 I 0.13 I

o

13 I (J, I 3 I () 13 3 (),40 Epilcpsi + okur

yazar degil Bilgi yok

I 15 I 1

16

Toplam 21 2

23

Adli Tıp Dergisi 2003; 17(2): 1-7

1996·2001 YJllalindil KllcilcJi'ncie Yapilan Farik·i Mlirneyyillik Muaycneiclinin Dcgcrlcndililmcsi

Tablo 3. Olgularm

1999

Agustos Depremine Gore Degerlendirilmesi

Agustos

Agustos

Belli

Toplam

%

YIL

Oncesi

SOlll'asl

Degil

SaYI

1995

ve onces i

20 2.66 1996 12 15 2 29 3.S6 1997 53 37 2 92 12,25 --_._---.---. 199/\ 118 43 2 163 21.71 1999

70

17

2

89

11,8.5 2000

158

29 9 126 16.77 2001 161 71 - 232 30.90

TOPLAM

502 212 17 751 100.00

Tablo 4. Klz

~ocllklannda

Yapilan Farik-i Mumcyyizlik Muayeneleri

sue;

TlJRlJ

SaYI

%

Farik Miimeyiz

Neden

Hlrslzllk

61 71.76

PM dcgil

(I

olgu)

Darp

10 11,76

iZlnsiz Gosteri ve

YurLiyu~e

KalIima

5 5)\8

Tchdil Hakaret

I 1.17

Ale~li

Silah ile Yaralama

I 1.17

i

Maid zarm vennc

I 1.I7

UyU~lurlicu

Madde Bulllndllnna ve Kullanma

I 1.17

U l l / (

IJasaportsllz ka\ak

giri~ I 1.17

Adam Oldlirmeye Azmettirme

I 1,17

Din! Nikah ile Evlenme

1 1.17

.~~-KurllSlkl Tabanca Bulllndurma

I 1.17

PM elegit

dcbil+okul yazar degil

Belli Degil

I 1.17

TOPLAM

85 100.00

Tartl5ma

Zihll1.\el, i'iziksel Ve ruhsal yonden tam bir olgllniliguna

cri~memi'i.

toplumsal

1'01

ve gorevicrinl hgrenmeklc:

Olill1 \oellk, bll ,lire\

i~:inde

bir dereeeye Kadar antJsosyal impulslar ve

dLi~Linceler ta~lr.

Ama

dlj~lil1celCl'll1i

her

let-11l,1Il

eylemc

ge~irmez.

Ev, okul ve toplum bll dLirtLilerin sosyal kabul goren aktivilelere

dbmi~meslJle

olanak

sar~IM

(I (U 1,12, U, 14, 15, 16, 17),

<;:ocuk su\lulugunda claha \ok sosyal \cvrenin etkili olclugu ileri SllrlilmcklCcill'

CJ(i(;

[<lktiirli ve buna bagll sosyal-ekonomik uyllm

gli~ILikleri,

sagliksil ve

kli~lik

konutlar, yeterli egillJn ve dengeli

cli-,iplin vC;'ilcmelllcsi,

par\alanml~

aileler, kitle

ileli~im

arae,:lannclaki

~idclet

i\erigi fazla olan programlar

\:OCllgll

SlI-~'a

itcil

ba~llca

elkcnlcr araslnda g()sterilmekleliir

(7,8,

I 0,

18), Ki~Jsel

faktiirler araslIlcia is\';, anne-b,Jba yoklugll,

bi-ILl

ya cia lL!lar.SIZ disiplin YOlltemlcri, \OClIgUIl ozdqilll yapabileccgi bircylcrin

oll1laYI~1

ya cia lIygunsuzlugu

giistc-rilmcktcclir (ILl 8) Etkenlerin her birinin sue,:a yi'inelmede kesin sebep olmadlgl, genellikle bir e,:ok fakLiiriin bir c!liIY,\

gclclck SlI\<l

elvcri~li

Orlalll

olu~lL!rdllgll

savunulmaklaclir. Yapllan

e,:all~malar

gerek ball lilkelerinde, gercbe Lilke

I11l/(ic

hllslzllk gibi mala ybnelik sLI\lann claha fazla giirlilclligLinLi, cn e,:ok su\ i?lenen y;l.?ln

14

oldllgUI1U ullaya

k()ym

L1~Il!r.

Son

y

ill arda iize II i k I e mal a yi)nel

i

k sue,: Ian gruplar hal inde iC;; leme egi lim

i

artm

I~t

Ir (

10,15, 16,17).

(dll~ll1aI11II.Ja,

slIe,:lann bLiYl1k e,:ogunillkta

((/r)88.7)

erkek

~oeuklar

tarafilldan

i~1clldigi

ve bu sonUCLIfl diger vii

relcrdc

Y'lpilJl1l.?

ara~llrmalarla

uYllmlli oldugu

gi'irlilrnLi~tlir (7.8,9,10,11)

G[jndogmll~ ON, <;:olak B, Boz H. Biyer 0

SUylann ya~lara gore dagIilmmda 15 ya~ % 34.6 ile birinci, 14 ya§ % 32.1 ile ikinci waYI almaktadlr. Bu ya~­

lardaki SUy oranmdaki yogunla~malar ergenlik doneminin etkisini du~undurmektedir. En yok i§lenen SUy hlrSlzlIk olup, istanbul, izmir, Bursa, Antalya, Ankara, Elang, Trabzon, Adana, Diyarbaklr ve Konya'da yapIlml§ yalI~n1a­

larla uyumlu bulunmu§tur. Farik-i mumeyyiz bulunma oram diger yalI§malaria uyumlu olarak % 96.9'dir

(7,8,9,10,11). Farik-i mumeyyiz bulunmama oram % 3.1 'dir. Farik-i mumeyyiz olmadlgl kanaati bildirilen 23 yO -cuktan 16' smm raporunda "gerekye" aYlklanmaml§tlr.

SUylann yIilara gore dagIilml dikkate aiIndlgmda 2000 ydl ve sonrasl bir artl§ dikkati yekmektedir. Turkiyc gc

-nelinde ya~anan ckonomik krizin bir sonucu olarak SUy artl§1 du§unulmeklc birlikte ekonomik krizden yok ctkile-nen yerlqim bolgeleri ve Turkiye geneli degerlendirildiginde veriler bu du§unceyi desteklememektcdir (19). Koea-d i bolgesinKoea-de SUy artl~ml aylklayabilccek diger bir olay ise, 1999 yIilllda ya§anan deprem ve depremin uZLIn sureli etkileri olabilir. Literatilrde deprem gibi felaketlerin ardmdan iki yIia kadar, sava§ gibi YlkImlarda ise, daha uzallll~

semptomlann ve travma somasl strcs bozuklugunun ortaya ylktIgl belirtilmi§tir (20,21,22,23). Travma sonrasl slres bozuklugunu ara~tIrmak iyin yapIian yalI§malarda, felaketin ardmdan davral11§ bozukluklan, sakiIrgan davranl~lar.

sosyal ve okul uyumunda bozulma ve madde kullanlmllldaki artl~ gibi durumlann travmatik §iddetin bir dl~avuru­

mu olarak ortaya ylktlgl ileri surulmu§tur (21,24). Felaketler sonrasmda klZ yocuklannda gozlenen semptomlann ve travma sonrasl stres bozuklugunun, erkek yocuklanna oranla daha ~iddetli oldugu ve daha uzun surdugu

bildiril-1l1i~tir (21,23,25). Ancak verilerilllizde bu yonde bir gozleme rastlanmaml§tlL Bulgulann ara§tmimasl iyin

izlene-cck muayenc yontemleri ve olyeklerin onellli vurgulanml§tlr. Bu durulll adli raporlann duzcnlenmesi surccinde he-kil1ller tarafmdan konsultasyon istenerek degerlendirill1lesi ve fclaketin letikleyici roli.i bulunup bulunllladlgllllll ve cylcl1lin gcryekle§l1lesi uzerindeki etkisinin aynmllllll yapdmasl gerekmektedir. SUya itilen yocuklarda, suyun all

-yaplsll11 olu§turan etkenler, yargl surecinde oldugu kadar suyun engellenmesi yonunde yapilacak yall§malarda da buyuk oncm ta§lmaktadlr.

Bir yoeugun "farik-i mi.imeyyiz" olup oll1ladlgll1l11 ara§tInlmaSI "yocugun SUy lqkil eden daVranl§1Il1ll analizi. ki§iliginin ve geli§iminin tum boyutlannll1 incelenmesi, yocugun ailesi ve iyinde oldugu yevre §artlannlll degcrlen-dirilmesi vc bu verilerin I§lglllda yocugun korunlllasl iyin en uygun yontemin tespit edilmesi unsurlanl1l kapsamall-dlr.

Bu nedenle bilirki§i raporlan yok buyi.ik onem ta§llnaktadlL Bilirki§i raporu, bilirki~iye sorulan konu lizcrinde yapilan irdelellleyi iycrmelidir. Ancak i.ilkemizde genellikle "farik-i mi.imeyyizlik "raporlan matbll evrak lizcrinde

biljrki~inin hiybir gerekyesi olmayan kanaatini iyeren raporlar tarzlIlda di.izenlenmektedir. Mevcut di.izenleni~

tar-zlyla farik-i mlimeyyiz raporlan, yarglclll sonuca ula§masl iyin ihtiyay duydugu bilgileri aktarmaktan lIzaktir.

Bilir-ki~i raporlannlll yarglclll karannda yardimci olacak §ekilde di.izenlenmesi gerekir. BUllun ko§ullanndan biri. bu

so-runun hllkuki bir problem degil, sosyolojik, psikolojik, fizyolojik bir problem olarak kabul edilmesi ve ara~t111nanll1

hem kapsamllllll, hem de uzmanlannlll bu §ekilde geni§letilmesi geregidir (26).

Bilirki~i raporiannda, yocugun ailesi, c,;evresi, geli§imi, §imdiki durumu hakklllda bilgi bulunmalI, sistemik mll-ayene yapIlmalJ, tum bulgular kaydedilmeli, psikiyatrik degerlendirmeler ve incelemeler yapJlarak rapora son hali verilmelidir. Farik-i mumeyizlik kavraml ve bu nedenle di.izenlenen raporlar, yocugu suya iten nedenlerin ortadan kaldmlmasl ve yeniden SUy i§lemesinin onlenmesi aylSlndan yok onemli bir rol oynayabilecegi gibi, yocugun SUy orlamll1da tcrk edilmesine de yol ayabilir. Tum bilirki§i1ik uyglliamalanmlzda oldllgu gibi farik-i mumcyyizlik du-rllmunlln saptanmaslI1da da gerekli ozenin gosterilmesi ile adli tlbblll toplumsal konumunun ve oneminin daha da peki~cceginc inal1lyoruz.

Ka,Ynaklar

I. Tlizlin B. Elmas i. incc H, Akkay E. Bir olgll nedeniyle farik ve mUlllcyyizlik kaVrallllnJl1 irdelenmesi. Adli Tip Blilteni. 1997; 2 (3): 135-8

2. Ccza kallllnu. Alkllll Kitap~lhk YaYlllclhk. 1993: 53-4

3. Dil1~lllcl1 K. Adli Psikiyatri. Birlik Yaytnlan. istanbul. 1984: 16-9.

6

1996-2001 Yillannda Kocaeli'nde Yapilan Farik-i Miimeyyizlik Muayenelerinin Degerlendirilmesi

4. ATUD. Hirinci basamak it;:in adli ltp el kilahl. Rit;:er 0, Hanci H. Adli Psikiyatri. TIE Yayml. Ankara. 1999: 147-56. 5. Aykaq M. Adli tip del's kitaui. Nobel TIp Kitapcvleri. istanbul. 1993; 292-6

6. TiizUn R, <;ocuk slH,:lulllgu kavraml vc ya.s;ll- kurumsal di.izenkmclrr. Uzmanhk lezi. istanhul. 1995; 6-13

7. <;oltu A. Hanci iH. Ege B. Demircan S. 1988-1992 Yillan arasmda Bursa'da farik-I mUmeyyizlik muayenesme gondenlen t;:ocuklann demoglilfik '·;zellilderi. 7. (Jlusal Adli TIp GUnleti. I·) K'lSlm 1993. Antalya. Poster SUllulan Kitilhl. 1993; 51-8

S. Hanci tH. <;ocuk sw;:lulugu: aile ve egitim etkisi. 7. Ulusal Adli TIp Giinleri. 1-5 Kaslm 1993. Antalya. Poster SunularI KilabL 1993: 199-208

9. Giinaydm G, <;olak B, ~ahin TK, Demirci ~. 3. Adli Bilimler Kongresi. 14 -17 Nisan 1998. Poster bildiri

10. Kllragi .. il Y, Altlgilll M. Anlalya'cla 19X7- 993 y,llannda farik-; miimeyyilJik muayenesi yapllan 408 olgunun retrospektii degerlendirilmesi. 1. Ulusal Adli TIp Kongresi. 1-4 Kaslm 1994. istanbul. Poster Sunllian Kitabl. 1994; 357-61

II. Trlllci Goren 1985-1994 yrHan arasmda Diyarbaku'Ja yarglya intikal eden <;,oclIklarm 11lediklen suyJann ~Ikhgl ve ckmografi.k ozellikleri. R. Ulusal Adli TIp Giinleri. 16-20 Ekim 1995. Antalya. Poster Sunu!an Kitab •. 1993; 295-8

12, Eri~ S. Adli lIbda slI'i'lu t;:ocuk kavraml. Uananlik tcoli. Adli TIp Kurumu. istallbul. 1980; 6-20

13. Hanci iH, Ege B. izmir islahevi'ndeki hiiklimlii ,ocuklann dernografik ozellikleri. 7. Ulusal Adli TIp Giinleri. 1-5 Ka~lm 1993. Anwlva.

Poster Sunulan Kitabl. 1993; 333-41

14. Tiirkmcn M. Giimii~ A. Adana'da gozaltIrla ahnan ve tutuklanan <,:ocuklann durumu. <;:ocuk Forumu. 1999; 2(2): 64-7 15. Donmezler S. Kriminoloji. 7. BaSI, Filiz Kitabevi, istanbul. 1984

16. TUllcer O. C;ocuk sut;:lulugu. biyo-psiko-sosyal lh;ldan ergenlik. AYll1 Kilabl. OniversiteSl Matbaasl. izmir. 1976; 12-3 17. Yavllzer H. C;ocuk ve su<;. 5. BasI. Remzi Kitabevi. istanbul. 1990

UL Karagol Ytsl, Karagoz S. «(lcuk sU'i'lulugu ve ailenin sosyo-ekonomik kiiltilrel dlizeyi: hlr aoket ~a!J~masI. Ulusal Adli T,p (iLinlen Poster Sunulafl Kitabl. 16-20 Ekim 1995. Antalya; 161-6

19. www.adli-sicil.gov.trlistatisLhtm

2n, Eth Spencer. PTSD in Children and Adolescents. (Review of Psychiatry Series. Volume 20 No: 1. Ol.dham JM, Riba MBseries editors). Washinhgton DC. American Psyciatric Publishing, 2001:

21. March 1S, Amaya·Jackson L, Pynoos RS. Pediatric Posttraumatic Stres Disorder. in: Textbook of Child Adolescent Psychiatry. Ed:Wiener JM. American Psychiatric Press.Jnc, 2nd, 1997: 507-24

22. Green RL. Gcace MC. Vary MG. Kramer TL, GleseL Gc. Leonard AC. Chidren of Disaster the Second Decade: a 17 year follow· up of Buffalo Creek Survivors. LAm,Acad. Child Adolesc. Psychiatry, 33:1. January 1994: 71-9.

23. Garrison C7.. Bryant Addy Spurrier PC;. Frecdy Kilpatrick D(::;. Posttraumalic Slless Disorder Adolesc,cnts after Hurricane' Andrew. l.Am.Acad. Child Adolesc. Psychiatry, 34:9, September 1995: 1193-201.

24. B",nt f)A, Perper .lA, Moritz G. Liolus L, Richardsoll D, Canobbio Schweers l. Roth C. PTSD in Pers 01 Adolescent Slicide Viclims

Predisposing Factors and Phenomenology. l.Am.Acad. Child Adolesc. Psychiatry. 34:2. February 1995: 209--15.

25. Scileeringa MS. Zcanah CII, Drc-II MJ, Larrieu lA. Two Approaches to Diagnosis of PTSD in infancy ,md Early Childhood. J.Am.Acad. Chilo Adolesc. Psychiatry. 34:2, February 1995: 191-200. Akt;:o S, <;aklrozer E, <;:Idam N, Elban

26, H, KaralJeyoglu Y, Toraman N, Tuned A, Ya~al A. TUrk eeza hukuku a<;lsmdan ya~ kti~UklUgli yargIlay kararlan ve uygul<lmadaki ornekleri ile farik ve miimeyyizlik raporlafl. 8. Ulusal Adli TIp Giinleri Poster Sunlllal'l Kitabl. 16-20 Ekim 1995. Antalya; 195-200

7

I1eti~im Adresi: Yrd. Dot;:. Dr. Omit Naci Glindogmll~

KOCle1i Onivcrsitesi TIp Fakliltesi Adli TIp Anabilim Dab 1900 Dcrince Kocaeh