Kovid-19'u iş kazası, meslek hastalığı veya hastalık olarak nitelendirmek; Hem verilecek mali yardımın içeriği hem de hak kazanma koşulları açısından önemli farklılıklara yol açmaktadır. Şunu da belirtelim ki, Kovid-19'un meslek hastalığı olarak kabul edilip edilmeyeceği genel olarak sınırlı bir grup, özellikle sağlık sektöründe çalışanlar ve diğer çalışanlar için değerlendirilirken, odak noktası, Kovid-19'un meslek hastalığı olarak kabul edilip edilmeyeceğidir. iş. kaza. Ülkemizde Kovid-19'un değerlendirileceği sigorta branşı çeşitli idari işlem ve kararlara konu olmuştur.
Söz konusu Genelgede Kovid-19'un bulaşıcı bir hastalık olduğu ve mevzuatımızda hastalığın yasal tanımının (s.K. 5510) tespit edilmesi üzerine Kurum, davacının iddialarına cevaben, iptali istenen genelgenin geçerli olmadığını belirtmiştir. İş kazası açısından Kovid-19'a, Sosyal Sigortalar Kanunu açısından meslek hastalığı veya hastalık sigortasının hukuki statüsünü belirlemediğini, sadece karşılık türlerini birleştirmeyi amaçlayan genel bir düzenleme olduğunu da belirtti. onun için). Başvuruda alınması gereken Kovid-19'un tüm dünyanın maruz kaldığı bir risk olduğunu, bu nedenle sadece iş yeri ve işverenlerin değil, tüm toplumun salgının hastalık olarak kabul edilmesine karşı önlem alması gerektiğini de vurgulayan Dr.
11 Kovid-19'un iş kazası ve hastalığı olarak kabul edildiği ülkeler ve uluslararası kurum ve kuruluşların bu konudaki görüşleri için bakınız: Kovid-19'un uzun vadeli etkileri henüz bilinmediğinden 30 günlük yükümlülük süresi da sorun teşkil edebilir. Örneğin, “6 ay sonra ortaya çıkacak COVİD-19 hastalığına bağlı komplikasyonlar (kardiyomiyopati, pulmoner fibrozis) durumunda, sorumluluk süresini (30 gün) aştığı için gelişen bu durum kapsam dahilinde değerlendirmeye alınmayacaktır. mesleğin."
SAĞLIK BAKANLIĞI YAZISI 22
Aynı şekilde 11.08.2019 tarihinde Kovid-19 nedeniyle meslek hastalığı sonucu vefat eden bir doktorun işyerinde vefat etmesinin kabulü ve yakınlarına ölüm yardımlarının dağıtılması talebinin de reddedilmesiyle Kurum tarafından. Kovid-19'un bulaşıcı meslek hastalıkları listesinde yer almadığı gerekçesiyle İzmir Tabip Odası tarafından itirazda bulunulmuş ve değerlendirme yapılmış, 2021/1672 tarihli karar gereğince vefatın şu şekilde olduğu tespit edilmiştir: meslek hastalığı nedeniyle ölümden elde edilen gelirin verilmesi kabul edilmiştir21. Son bölümde ise Kovid-19 tanısı konulan ve hastalanan veya ölen sağlık çalışanlarının meslek hastalıkları ve görevli maluliyet hükümleri çerçevesinde yer almaya çalışması halinde yapılacak iş ve işlemler anlatılmıştır. ve öngörülen haklardan yararlanabilirsiniz. İlgili mevzuattan bahsedilmektedir. Böylelikle Kovid-19 hastalığına yakalanmanın iş kazası mı yoksa meslek hastalığı (görev başında sakatlık) mi olduğu sorusu ve tartışması sağlık çalışanları tarafından kısmen de olsa yanıtlanmış oldu24.
Ancak aşağıda detaylı olarak ele alacağımız üzere bazı eksiklikler ve belirsizlikler nedeniyle yeni eleştiriler gündeme gelmiştir.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU GENEL YAZISI
GÜNCEL GELİŞMELER IŞIĞINDA SİGORTALININ YARARLANACAĞI SİGORTA KOLUNUN TESPİTİ
Hangi sigorta branşının 19 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini düşünürken çeşitli seçeneklerin incelenmesinin yanı sıra şu ayrımı da yapmak gerekiyordu: "sağlık sektöründe çalışan sigortalılar açısından" ve "diğer sigortalılar açısından". Sorunun anlaşılabilmesi için öncelikle meslek hastalığı ve iş kazası kavramlarına ve mevzuatımızdaki kurallara kısaca değinmek faydalı olacaktır. 14/I maddesindeki tanıma göre meslek hastalığı, "Sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden veya başka bir sebepten dolayı tekrarlayan bir sebeple uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya zihinsel bozukluktur." işin yürütülmesine ilişkin koşullar."
Buna göre meslek hastalıklarının unsurları; Sigortalının çalışma koşulları sonucu ortaya çıkan veya işin niteliği gereği daha uzun süre tekrarlanan zararlı sebeplere maruz kaldığının, bedensel veya ruhsal zarara uğradığının ve meslek hastalığına uğradığının kanıtıdır. Bu kapsamda D-1 Helminthiasis Grubu, D-2 Tropikal Mesleki Bulaşıcı Hastalıklar Grubu, D-3 Hayvanlardan İnsanlara Bulaşan Mesleki Bulaşıcı Hastalıklar Grubu ve D-4 Enfeksiyon Hastalıklarına Özel Olarak Maruz Kalan İnsanlarda Mesleki Bulaşıcı Hastalıklar olarak sınıflandırılmaktadır. Mesleğe. Anılan hükme göre, "a) Sigortalı işyerinde iken, b) İşverenin yaptığı iş nedeniyle, sigortalı kendi hesabına ve masrafları kendi hesabına bağımsız olarak çalışıyorsa yaptığı iş nedeniyle iş kazası meydana gelir." c) Bir işverenin emrinde çalışan sigortalının işçi olarak işyeri dışında bir yere gitmesi, d) İşe gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmadan geçirdiği sürelerde, d) Emzirmeye ayrılan sürelerde, 4 üncü maddenin 1 inci fıkrasının a), e) bendi çerçevesinde emziren kadın için çalışma mevzuatı uyarınca çocuk, sigortalının işveren tarafından sağlanan araçla işyerine gidiş gelişi sırasında " meydana gelir ve sigortalının derhal veya daha sonra bedensel veya zihinsel engelli hale gelmesiyle sonuçlanır."
Yukarıdaki düzenlemede de görüldüğü gibi yasa koyucu, iş kazasını tanımlamak yerine, zararlı bir olayın hangi hallerde iş kazası sayılacağına ilişkin karinelere yer vermiştir. İş kazası kavramının kanunda bu kadar geniş bir şekilde düzenlenmesinin nedeni, sosyal güvenlik hakkının koruyucu kapsamının mümkün olduğu kadar genişletilmesinin amaçlanmasıdır.”27. İş kazasının doktrinde kabul edilebilmesi için gerekli olan unsurlar şunlardır; Sigortalının ani, istenmeyen ve zararlı bir olayla karşılaşması yani kaza geçirmesi, maddi veya manevi zarara uğraması ve kaza ile uğradığı zarar arasında illiyet bağının bulunması (kısmen 9. madde kapsamında) belirtilmektedir. .
Ancak her durumda bu ayrımın tek başına yeterli olduğunu söylemenin mümkün olmadığını düşünüyoruz. Çünkü Kanunda meslek hastalığı tanımlanırken, "sigortalının yaptığı veya yaptığı işin niteliğinden veya işin yapılma koşullarından kaynaklanan mükerrer sebeplerden dolayı" ibaresi yer almakta ve mükerrer sebep belirtilmektedir. Aslında Alman hukukunda meslek hastalıkları ile iş kazası ayrımının her durumda zaman kriteri esas alınarak yapılamayacağı, bulaşıcı etkenler veya parazitlerin yol açtığı ve zamanla enfeksiyonla ortaya çıkan hastalıkların da bu kapsama girdiği belirtilmektedir. grup29.
SAĞLIK SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN SİGORTALILAR AÇISINDAN
Tespit edilen durum, özellikle sağlık çalışanları açısından Kovid-19'dan kaynaklanan riskin iş kazası ve özellikle meslek hastalığı (görev başında sakatlık) olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusundaki tartışmaların yoğunlaşmasına yol açtı. Amerika Birleşik Devletleri'nde 24.05.2021 tarihi itibarıyla 491.816 sağlık çalışanının Kovid-19'a yakalandığı ve 1.611 kişinin hayatını kaybettiği kaydedildi. Kovid-19'un sağlık ve bakım çalışanları üzerindeki etkileri ve ölüm oranları hakkında bilgi için ayrıca bakınız.
Kol, Emre/Topgül, Seda (2021) "COVID-19 Pandemisinin sağlık çalışanları için iş kazası ve meslek hastalığı olarak değerlendirilmesi", Enderun Dergisi, C: 5, S: 2, s.178;. Dolayısıyla sağlık çalışanları açısından Kovid-19, bir türü olduğu SARS virüsüne genetik olarak yüzde 80 benziyor ancak farklı özelliklere sahip, hatta 20 kat daha ölümcül. Öte yandan Dünya Sağlık Örgütü ve ILO, salgının ilk döneminden itibaren işyerinde Kovid-19'a maruz kalan ve tanısı konulan sağlık çalışanları için bu hastalığın meslek hastalığı olarak kabul edilmesi gerektiği görüşünü dile getirdi39 . .
37 Hatta Kovid-19 salgınının SARS salgınına benzerliğinin deja vu duygusu uyandıracak düzeyde olduğu söyleniyor. Çünkü Kovid-19 da SARS gibi Çin'de kış aylarında ortaya çıkıyor ve zoonotik yeni bir korona virüsten kaynaklanıyor. 39
ILO'nun, Kovid-19'un hem iş kazası hem de meslek hastalığı koşullarını aynı anda sağlayabileceğini belirttiğini de belirtelim. ILO verilerine göre Kovid-19, birçok ülkede sağlık çalışanları için meslek hastalığı olarak kabul edilmiş; Bu ülkelerin bazılarında vaka bazında değerlendirileceği, bazılarında ise doğrudan meslek hastalığı olarak tanımlanacağı öngörülmektedir41. Aslında Fransa'da yayımlanan 2020-1131 Sayılı Kararname'de sağlık profesyonelleri sadece Kovid-19 hizmetlerinde çalışan doktor, hemşire ve hasta bakıcılarla sınırlı değil, oldukça kapsamlı bir şekilde belirlendi.
54 Bu kabul, DGUV (Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung Spitzenverband - Alman Yasal Kaza Sigortası) ve DIVI (Deutsche Interdisziplinäre Vereinigung für Intensiv-und Notfallmedizin - Almanya Yoğun Bakım ve Yoğunluk Tıbbı Alman Disiplinlerarası Birliği) bilgilendirme metinlerinde belirtilmektedir. Bir patojen enfeksiyonun olduğu ve diğer koşulların sağlanması halinde Kovid-19'un meslek hastalığı olarak kabul edilebileceğinin duyurulması ile netlik kazandı. Alman hukukunda meslek hastalığı kavramı ve Kovid-19'un meslek hastalığı olarak tanınması hakkında detaylı bilgi için bkz. Bize göre, söz konusu çalışanlar ile sağlık çalışanları arasında bir fark vardır: Sağlık çalışanlarının Kovid-19'a yakalanması, yaptıkları işin bir gereği olup, enfekte kişilerle veya başka kişilerle sürekli temasın tekrarlanmasının kaçınılmaz ve doğal bir sonucudur. bu kişilerin bulunduğu ortamlarda çalışırlar55.
Almanya'da salgının başlangıcından Ağustos 2021'e kadar 100.000'den fazla Kovid-19 vakası meslek hastalığı olarak kabul edildi ve o tarihten bu yana bu sayı 132.153'e ulaştı.
DİĞER SİGORTALILAR AÇISINDAN
Ancak şunu da vurgulamamız gerekiyor ki, bir olayın iş kazası sayılabilmesi için gerekli unsurların, aynı zamanda Kovid-19'a yakalanmanın iş kazası sayılabilmesi için de mevcut olması gerekiyor. Kanaatimizce, Kanunda belirtilen diğer şartların da sağlanması durumunda sigortalının Kovid-19 hastası olması ve dolayısıyla bedensel veya zihinsel olarak zarar görmesi durumunda iş kazası olarak değerlendirilebilecektir. Ancak diyelim ki bu ülkede Kovid-19'a yakalanmak başlangıçta iş kazası olarak kabul edilmedi, genel bir risk durumu olarak değerlendirildi ve daha sonra doktrinsel görüşler doğrultusunda beyan ettiğimiz sonuca ulaşıldı64.
63 Alman hukukunda iş kazası kavramı ve Kovid-19'un iş kazası olarak nitelendirilmesi hakkında detaylı bilgi için bkz. Örneğin sigortalının yurt içinde veya yurt dışında tatil amacıyla veya bir aile üyesinden hastalığa yakalanması sonucu Kovid-19'a yakalanması iş kazası değil hastalık olarak kabul edilir71. Araştırmamızda bahsettiğimiz özellikler göz önüne alındığında, kanaatimizce, Kovid-19 hem iş kazası hem de iş sağlık sigortasından faydalanma koşullarını oluşturabilecek niteliktedir.
73 Sağlık çalışanları dışında tüm çalışanların iş kazası veya meslek hastalığı olarak tanımlanabilecek Kovid-19 hastalığına yakalanmasının mümkün olmadığı ve hastalık olarak değerlendirilmesi gerektiği görüşünde bkz. ILO'nun da gördüğü üzere işle bağlantılı olarak ortaya çıkan Kovid-19 vakalarının iş kazası veya meslek hastalığı olarak değerlendirilmesi öneriliyor. Çeşitli ülke uygulamalarında Kovid-19'un meslek hastalığı, iş kazası veya her ikisi olarak tanımlandığı örnekler bulunmaktadır.
Ancak iş yerinde veya işle bağlantılı olarak Kovid-19'a yakalanmayı sadece sağlık sigortası çerçevesinde değerlendirmek doğru olmaz. Kovid-19'un bir meslek hastalığı olduğu kadar iş kazasına da neden olabileceği koşulları göz önünde bulundurarak, sağlık çalışanları dışındaki sigortalılar açısından da iş kazası sayılması gerektiğine inanıyoruz. Bahadır, Alican/Nesanır, Nasır (2021) "Pandemide Sağlık Çalışanı Ölümleri", Türk Tabipleri Birliği Kovid-19 Pandemisi 18 Aylık Değerlendirme Raporu,.
Bevernaege, Ellen "COVID-19'daki kirlilik, bir iş kazası veya bir meslek hastalığıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, İşyerinde Yeni Tip Coronavirüse Karşı Koruyucu Önlemler,
Narter, Sami/Şimşek, Cebrail (2020) “Sağlık çalışanları için Kovid-19 hastalığı iş kazası mı yoksa meslek hastalığı mı?”, Karatahta İş Yazıları Dergisi, S: 16, s.139-170.
