Prof.Dr. Meral Tunçbilek
İLAÇ AKTİVİTESİNDE
İZOMERİ
Geometrik izomeri ve farmakolojik aktivite
* Olefinik veya doymuş halkalı yapılarda molekül rijit * Sübstitüentler uzayda farklı konumlanır
* Konfigürasyon izomerisi
* Yapılar üst üste çakıştırılamaz
* cis/trans izomerler, geometrik izomerler olup
* Cis ve trans geometrik izomerler farklı özellikler gösterir: * kaynama noktası, * reaktivitesi, * erime noktası, * yoğunluğu, * çözünürlüğü
* cis/trans izomerlerin dipole momentleri farklıdır * Alkenlerde, trans izomerler
cis izomerlerden
* daha yüksek erime noktası, * düşük çözünürlük, ve
*oksim, diazo, ve azo bileşikleri
* bir veya daha fazla karbon-azot veya azot-azot çifte bağ içerir
C=N taşıyan yapılarda
cis için syn
trans için anti kullanılır
Cahn-Ingold-Prelog öncelik sıralaması kullanılarak cis/trans izomerlerin absolü konfigürasyonu belirlenir
cis Z (Zusammen: beraber)
Farklı konfigürasyona sahip E/Z izomerlerin * fizikokimyasal özellikleri
* farmakolojik özellikleri farklı
Bu izomerlerde farmakolojik aktivite farklılıkları;
* Fizikokimyasal özellikleri farklı olması nedeniyle biyolojik ortamda dağılmaları, buna bağlı olarak reseptör yöresine ulaşmadaki farklılık
* Taşıdığı grupların uzayda farklı konumlanmaları sonucu spesifik reseptöre bağlanmadaki farklılıklardan kaynaklanır
trans-Dietilstilbestrol cis-Dietilstilbestrol
14 kat östrojenik aktivite
Antipsikotik doksepin’in Z izomeri, E izomerinden çok daha aktif