Öğretim Teknolojileri ve

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı

Materyal Geliştirme Süreci-Aşamalar

Öğretim teknolojileri ve materyal kullanımında öğretmen eğitimi

Öğretmende olması gereken beceriler

Alan bilgisi

Öğretme-öğrenme sürecini yönetme Öğretim yöntemlerinden yararlanma İletişim kurma

Sınıf yönetimi

Öğrenci kişilik hizmetleri

Kişisel ve mesleki özellikler

Materyal tasarımının yeterlik geliştirmede önemi

Öneriler

Materyalin öğretime etkileri

2.ders

Materyal Geliştirme Süreci-Aşamalar

❑ Materyal Seçme, Geliştirme ya da Kullanma Sürecinin Önkoşulları

▪ Hedef analizi (Hedeflerin incelenmesi)

▪ Öğrenme ve Öğrenenin özelliklerinin belirlenmesi

▪ İçerik (mesaj) analizi ve tasarımı

▪ İçerik ve aracın bütünleştirilmesi (entegrasyonu)

▪ Materyalin öğrenme ortamına taşınması

Materyal Geliştirme Süreci:

Hedef Analizi

❑ Sürecin ilk basamağı bir hedef analizinin yapılmasıdır. Bu aşamada hedefin hangi hedef alanıyla ilgi olduğu

sorusunun yanıtı verilir.

❑ Hedefin, hedef alanlarından “bilişsel”, ”duyuşsal” veya

“psikomotor” alanlarından hangisiyle ilgili olduğuna bağlı olarak farklı seçim ve tasarım ilkelerinin uygulanması gerekebilir.

Materyal Geliştirme Süreci:

Hedef Kitlenin Özellikleri

❑ Hedef kitlenin (öğrenenin) özelliklerinin belirlenmesi basamağında çeşitli durumlara bakılır.

❑ Örneğin, bireylerin öğrenmeleri beklenen konuyla ilgili olarak halihazırda sahip oldukları ön öğrenmeler (bilgi ve beceriler) belirlenir.

Materyal Geliştirme Süreci:

Hedef Kitlenin Özellikleri-2

❑ Bu basamakta ayrıca bireylerin

▪ bireysel ve sosyal özellikleri (bireylerin yaşı,

güdülenme düzeyleri, tutumları, beklentileri vb.),

▪ öğrenme stilleri (bilgiyi işleme alışkanlıkları) ve

▪ zekâ profilleri de incelenir.

Materyal Geliştirme Süreci:

İçerik Analizi

❑ Sürecin bir sonraki basamağında bir içerik analizi yapılır. İletilmek istenen mesajın türüne göre mesaj farklı biçimlerde tasarlanır.

❑ İçerik ve aracın bütünleştirilmesi basamağında hedefe, içeriğe ve hedef kitlenin özelliklerine uygun olarak

çeşitli formatlar seçilir.

❑ Materyal, bu ölçütler göz önünde bulundurularak geliştirilir.

Edgar Dale’in Katkıları

Dale'in Yaşantı Konisi

❑ Dale, yaşantılarla kavramların oluşumu arasındaki ilişkilerden yararlanarak, hedef-hedef davranışlara eriştirecek öğretme durumlarının seçiminde,

öğretmen ve eğitimcilere yardımcı olmak üzere "yaşantı konisi" adını verdiği çok esnek bir model

geliştirmiştir.

Dale’in Konisinin

Orijinal

Yapısı

Çok sayıda duyu organıyla edinilendenAz sayıda duyu organıyla edinilene

BasittenKarmaşığa

Doğrudan doğruya edinilen maksatlı yaşantılar Model ve numunelerle edinilen yaşantılar

Dramatizasyonla edinilen yaşantılar Gösteriler yoluyla edinilen yaşantılar

Geziler yoluyla edinilenyaşantılar Sergiler yardımıyla edinilen yaşantılar

Televizyonla edinilen yaşantılar Hareketli resimlerle edinilen

yaşantılar

Radyo, plak, şerit, resimlerle edinilen yaşantılar Görsel sembollerle

edinilen yaşantılar Sözel sembollerle

edinilen yaşantılar

Kendi kendine edinilen

Başkalarının yardımıyla edinilen

Göz veya kulakla

Göz ve kulakla

Bütün duyu organlarıyla Göz veya kulakla

Gözle

SoyutaSomuttan Kendi kendine edinilendenBaşkalarının yardımıyla edinilene

Dale’in Yaşantı Konisi

Yaşantı Konisinin İlkeleri

Yaşantı Konisinin dayandığı bilimsel ilkeler şöyle sıralanabilir:

▪ Öğrenme işlemine katılan duyu organlarımızın sayısı ne kadar fazla ise o kadar iyi öğrenir ve o kadar geç unuturuz.

▪ En iyi öğrendiğimiz şeyler kendi kendimize yaparak öğrendiğimiz şeylerdir.

▪ Öğrendiğimiz şeylerin çoğunu gözlerimizin yardımıyla öğrenebiliriz.

▪ En iyi öğretim, somuttan soyuta ve basitten karmaşığa doğru giden öğretimdir.

Yaşantı Konisinin Temel Özellikleri

Bu ilke ve sonuçlara uygun olarak Dale' in modelinde;

▪ Kavramların oluşumuna temel olan yaşantı türleri sırası göz önünde tutularak

▪ bütün duyu organlarıyla edinilebilecek somut yaşantılar koninin tabanına,

▪ sayısı gittikçe azalan duyu organlarıyla edinilebilecek daha soyut yaşantılar daha yukarılara yerleştirilmiştir.

▪ Bireylerce kendi kendine edinilebilecek, yaparak öğrenme ürünü yaşantılar koninin tabanına, başkaları yardımıyla edinilebilecek yaşantılar ise daha yukarılara konulmuştur.

▪ İkisinden biri göz olan iki duyu organı söz konusu olduğunda, diğer koşullar eşitse,

▪ gözle edinilen yaşantılar koninin tabanına,

▪ karmaşık olanlar ise sırayla daha yukarılara konulmuştur.

Başvuru Kaynakları

❑ Alkan, C. (1998). Eğitim teknolojisi (Yenilenmiş 6. Baskı).

Ankara: Anı Yayıncılık.

❑ Çilenti, K. (1984). Eğitim teknolojisi ve öğretim. Ankara: Gül Yayınevi.

❑ Ergin, A. (1998). Öğretim teknolojisi iletişim (2. Baskı).

Ankara: Anı Yayıncılık.

❑ Heinich, R., Molenda, M., Russell, J. D. ve Smaldino, S. E.

(1999). Instructional media and technologies for learning (Sixth Edition). New York: Macmillan Publishing Company.

❑ Seferoğlu, S. Sadi (2009). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Teşekkürler!!!

☺