(International Labour Organization) (Uluslararası Çalışma Örgütü)
(World Health Organization) (Dünya Sağlık Örgütü)
(United Nations Environment Programme) (Birleşmiş Milletler Çevre Programı)
(United Nations Industrial Development Organization) (Birleşmiş Milletler Sanayi Geliştirme Örgütü)
(International Atomic Energy Agency) (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı)
ILO WHO UNEP UNIDO
IAEA
İSG KONUSUNDA BM’YE BAĞLI KURULUŞLAR
KURULUŞLAR
KURULUŞLAR
(United Nations Development Programme) (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı)
(European Agency for Safety and Health at Work) (Avrupa (Birliği) İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı)
UNDP
EU‐OSHA
ISO
(International Organization for Standardization) (Uluslararası Standardizasyon Örgütü)BM
(United Nations)
(Birleşmiş Milletler)
BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkı;
«Herkesin, çalışma, mesleğini seçme, adil ve uygun koşullarda çalışma hakkı bulunmaktadır.» şeklinde
tanımlanmıştır.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER «BM»
BM Ekonomik‐Sosyal‐Kültürel Haklar Antlaşması‐1976
Söz konusu antlaşmaya taraf olan devletler, herkesin adil ve uygun çalışma koşullarına sahip olmasını ve bu koşulların özellikle «İş Sağlığı ve Güvenliği» gereklerini
karşılıyor olması hususunu tanımaktadır.
İş Sağlığı ve Güvenliği, bu taahhütleri karşılayacak olan kilit faaliyettir.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER «BM»
Avrupa Sosyal Şartı – 1961
1. Adil çalışma koşulları hakkı,
2. Çalışmada sağlık ve güvenlik hakkı,
3. Çocukların ve gençlerin korunması hakkı, 4. Kadın çalışanların korunma hakkı,
5. Bazı zayıf kesimler için çalışma ortamı dışında özel koruma, 6. Zihinsel ve bedensel açıdan getirilen koruma,
7. Sağlığın korunması hakkı,
8. Sosyal ve tıbbi yardım görme hakkı,
……….
AVRUPA BİRLİĞİ
ILO
(International Labour Organization)
(Uluslararası Çalışma Örgütü)
ILO’nun Amacı
Birinci Dünya Savaşından sonra giderek büyüyen sorunlara yönelik;
«Sosyal reform niteliğinde çözümler bulmak ve reformların uluslararası düzeyde uygulanmasını
sağlamaktı.»
ULUSLARARSI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO)
ILO*
ILO, 1919’da imzalanan Versaille (Versay)
Anlaşması’nda öngörülen Milletler Cemiyeti ile ortaya çıkmıştır.
İkinci Dünya Savaşından sonra, Filadelfiya Bildirgesi ile birlikte, ILO yeni bir sürece girmiştir. Bildirge, savaş
sonrası ulusal bağımsızlıkla birlikte büyümeyi öngörmüştür.
ULUSLARARSI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO)
ILO – ÜÇLÜ YAPI
Birleşmiş Milletler kuruluşları arasında yalnızca ILO üçlü bir yapıya sahiptir.
(İşçi‐İşveren‐Hükümet=Üçlü Yapı)
«Bunların her biri eşit söz hakkına sahiptir.»
İşveren ve işçi temsilcileri ekonominin "sosyal tarafları"
hükümet; politika ve programları şekillendiren taraftır.
ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ – ILO
ILO
Uluslararası asgari çalışma şartları ve ILO'nun
genişletilmiş politikaları, her yıl toplanan Uluslararası Çalışma Konferansı'nda belirlenir.
ILO üyesi ülkeler tarafından çalışma programı ve bütçesi finanse edilir
ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ – ILO
ILO
ILO’ya 220 ülke üyedir. Türkiye Cumhuriyeti 1932 yılında üye olmuştur.
ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ – ILO
ILO HEDEFLERİ*
1. Çalışma yaşamında standartlar, temel ilke ve haklar geliştirmek ve gerçekleştirmek,
2. Kadın ve erkeklerin insana yakışır işlere sahip olabilmeleri için daha fazla fırsat oluşturmak, 3. Sosyal koruma programlarının kapsamını ve
etkinliğini artırmak
4. Üçlü yapıyı ve sosyal diyalogu güçlendirmek,
ILO STRATEJİK HEDEFLERİ
ILO ANAYASASI
1. İstihdam ve işsizliğin önlenmesi
2. İş dışındaki hastalık ve kazalardan korunma 3. Çocukların, gençlerin ve kadınların korunması 4. Göçmen işçilerin haklarının korunması
5. Çalışma saatleri 6. Uygun asgari ücret
7. Yaşlılıkta ve maluliyette koruma 8. Eşit işe eşit ücret
9. Örgütlenme özgürlüğü
10.Mesleki eğitim ve sürekli eğitim
ILO ANAYASASI (ILO HEDEFLERİ)
ILO
(Sözleşmeler – Tavsiye Kararları)
ILO SÖZLEŞMELERİ
ILO'nun temel ve en önemli işlevlerinden biri, Uluslararası Çalışma Konferansı'nın uluslararası standartları belirleyen
Sözleşme ve Tavsiye Kararlarının üçlü yapı (işçi‐işveren‐
hükümet) tarafından kabul edilmesidir.
Bu sözleşmeler, üye ülkelerin yasama organlarındaki onaylarıyla birlikte, öngördükleri koşullarının uygulanması
konusunda bağlayıcı hükümler içerir.
Tavsiye kararları ise, politika geliştirme, yasama ve uygulama konularında rehberlik eder.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No 29: Zorla Çalıştırma Sözleşmesi (1930)
Sözleşme zorla ya da zorunlu çalıştırmanın her tür biçimine son verilmesini öngörür.
Ancak, askerlik hizmeti, mahkumların belirli bir
denetime göre çalıştırılmaları, bu arada savaş, yangın ve deprem gibi olağanüstü durumlarda gerek duyulan
çalıştırma biçimleri için istisna tanınır.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No. 87: Örgütlenme Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunması Sözleşmesi (1948)
Bütün işçi ve işverenlerin, önceden izin almaksızın ve serbestçe kendi örgütlerini kurma ve bu örgütlere
katılma haklarını güvence altına almakta ve bu
örgütlerin resmi görevlilerin müdahalelerinden bağımsız serbestçe işlev görebilmelerini sağlayacak güvenceler
getirir.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No.98: Örgütlenme ve Toplu Sözleşme Hakkı Sözleşmesi (1949)
Sendika ayrımcılığı gözetilmesine, farklı kesimlerin örgütlerinin birbirlerinin çalışmalarına müdahale
etmelerine karşı ve toplu sözleşme düzeninin geliştirilmesine yönelik önlemler getirmektedir.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No.100: Ücret Eşitliği Sözleşmesi (1951)
Erkek ve kadınların, eşit işlerde eşit ücret ve sosyal haklara sahip olmalarını öngörmektedir.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No. 105: Zorla Çalıştırmanın Yasaklanması Sözleşmesi (1957)
Zorla ya da zorunlu çalıştırmanın herhangi bir biçiminin siyasal zorlama ve eğitme, siyasal ya da ideolojik
görüşlerin açıklanması nedeniyle cezalandırma, işgücünü harekete geçirme, çalışma disiplinini sağlama, ayrımcılık ve grevi katılanları cezalandırma
aracı olarak kullanılmasını yasaklamaktadır.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No. 111: Ayrımcılık (İstihdam ve Meslek) Sözleşmesi (1958)
İş verme, eğitim ve çalışma koşullarının
düzenlenmesinde ırk, renk, cinsiyet, din, siyasal görüş, ulusal kimlik ve sosyal köken temelinde ayrımcılık yapılmasının ulusal politikalarla önlenmesi, fırsat ve
uygulama alanında eşitliği geliştirme çağrısında bulunmaktadır.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No. 138: Asgari Yaş Sözleşmesi (1973)
İşe kabulde asgari yaşın zorunlu temel eğitimin tamamlandığı yaştan daha düşük olamayacağını öngörerek çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasını
amaçlamaktadır.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
No. 182: Çocuk İşçiliğinin En Kötü Biçimleri Sözleşmesi (1999)
Çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinin acilen ve etkili biçimde ortadan kaldırılmasını sağlayacak önlemlerin
alınmasını öngörmektedir. Çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri arasında kölelik ve benzeri koşullarda
çalıştırılma, silahlı çatışmalarda kullanılmak üzere zorla askere alınma, fuhuş ve pornografi amaçlarıyla ve yasa dışı işlerde kullanılma ve bu arada çocukların sağlığına,
güvenliğine ve ahlaki değerlerine zarar verecek işler yer almaktadır.
ILO SÖZLEŞMELERİ ‐ TAVSİYE KARARLARI
WHO
(World Health Organization)
(Dünya Sağlık Örgütü)
WHO
1945 yılında ABD’nin San Francisco kentinde toplanan Birleşmiş Milletler Konferansında;
«Bütün halkların sağlığının, dünyada barış ve güvenliğin sağlanması açısından temel önem arz ettiğini kabul
ederek»
Çin ve Brezilyalı delegelerin ‘’Uluslararası Sağlık Örgütü’’
kurulması amacıyla toplantı düzenlenmesi oybirliğiyle kabul edildi
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ – WHO
WHO
Birleşmiş Milletler (BM) Ekonomik ve Sosyal Konseyi, söz konusu toplantının hazırlanması için;
Belçikalı Prof. Dr. Rene SARD başkanlığında 15 kişilik bir teknik komite oluşturdu. Teknik komite kısa bir süre
içinde toplantının gündemini saptadı, kurulacak
uluslararası sağlık örgütü için Anayasa taslağını hazırladı ve alınması gereken kararları belirledi.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ – WHO
WHO
19‐22 Temmuz 1946 tarihlerinde New York'ta
düzenlenen Uluslararası Sağlık Konferansı’nda BM’ye üye 51 ülkenin temsilcisi ile;
FAO, ILO, UNESCO, OIHP, PAHO, Kızılhaç ,Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu ve Rockefeller Vakfı Temsilcileri
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Anayasa’sını oluşturdular.
«FAO: Gıda ve Tarım Örgütü, OIHP: Uluslararası Halk Sağlığı Bürosu, PAHO: Pan Amerika Sağlık Örgütü»
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ – WHO
WHO
WHO Anayasası 22 Temmuz 1946 tarihinde 61 ülkenin temsilcisi tarafından imzalandı.
WHO Anayasasının en az 26 üye ülke tarafından resmen kabulü ile yürürlüğe girmesine karar verildi.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ – WHO
WHO
26 üye ülkenin onayı ile 7 Nisan 1948’de WHO kuruldu ve anayasası yürürlüğe girdi.
WHO Anayasası’nın yürürlüğe girdiği 7 Nisan her yıl
‘’Dünya Sağlık Günü’’ olarak kutlanır.
Ara Komisyon WHO Genel Kurulu’nun 24 Haziran 1948 tarihinde toplanması için hazırlıklarını tamamladı ve Genel Kurul bir aylık çalışması için İsviçre’nin Cenevre
kentinde BM Sarayında 48 ülkenin temsilcileri ile toplandı.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ – WHO
WHO
İlk Asamble’de;
Bölge Ofisi kurulması kararlaştırdı. Bölge Ofis’lerinin başlıca amaçlarından biri WHO ile Ulusal Hükümetler arasında etkin bir ilişkinin sağlanması olarak belirlendi.
WHO’ya, Mayıs 2000 itibariyle 191 ülke üyedir ve 2 ülke de ortak üye statüsündedir.
WHO’nun yıllık programı, personeli, bütçesi, İcra (Yönetim) Kurulu’nu oluşturan 18 üyesi belirlendi
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ – WHO
TÜRKİYE’NİN WHO ÜYELİĞİ
Türkiye 2 Ocak 1948 tarihinde WHO üye oldu. 26 üye ülkenin resmi kabul işlemleri 7 Nisan 1948 tarihinde
netleşmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti, 9 Haziran 1949 tarih ve 5062 sayılı Kanun’la Dünya Sağlık Örgütü Anayasası’nı
onaylayarak WHO’ya resmen üye olmuştur.
TÜRKİYE’NİN WHO’YA ÜYELİĞİ
WHO
(World Health Organization)
(Dünya Sağlık Örgütünün Görevleri)
WHO GÖREVLERİ – 1
Sağlık alanında uluslararası nitelik taşıyan çalışmalarda yönetici ve koordinatör makam sıfatıyla hareket etmek,
BM, İhtisas Kuruluşları, sağlık idareleri, meslek grupları ve keza uygun görülecek diğer örgütlerle fiili bir işbirliği kurmak ve sürdürmek,
Hükümetlere, istek üzerine, sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi için yardım yapmak,
WHO’NUN GÖREVLERİ
WHO GÖREVLERİ – 2
Uygun teknik yardım yapmak ve acil durumlarda, hükümetlerin istekleri ya da kabulleri ile gereken yardımı yapmak,
BM’in isteği üzerine, manda altındaki ülkeler halkı gibi özelliği olan topluluklara sağlık hizmetleri götürmek ve acil yardımlar yapmak ya da bunların sağlanmasına yardım etmek,
Epidemiyoloji ve istatistik hizmetleri de dahil olmak üzere gerekli görülecek idari ve teknik hizmetleri kurmak ve sürdürmek,
WHO’NUN GÖREVLERİ
WHO GÖREVLERİ – 3
Epidemik, andemik ( endemi) vb. hastalıkların ortadan kaldırılması yolundaki çalışmaları teşvik etmek ve geliştirmek,
Gerektiğinde diğer İhtisas Kuruluşları ile işbirliği yaparak kazalardan doğan zararları önleyebilecek önlemlerin alınmasını teşvik etmek,
Gerektiğinde diğer İhtisas Kuruluşları ile işbirliği
yaparak, beslenme, mesken, eğlence, ekonomik ve çalışma koşullarının ve çevre sağlığı ile ilgili diğer bütün unsurların iyileştirilmesini kolaylaştırmak,
WHO’NUN GÖREVLERİ
WHO GÖREVLERİ – 4
Sağlığın geliştirilmesine katkıda bulunan bilim ve meslek grupları arasında işbirliğini kolaylaştırmak,
Uluslararası sağlık sorunlarına ilişkin sözleşmeler, anlaşmalar ve tüzükler teklif etmek, tavsiyelerde bulunmak ve bunlardan dolayı Örgüte düşebilecek ve amacına uygun görevleri yerine getirmek,
Ana ve çocuk sağlığı ve refahı lehindeki hareketleri geliştirmek, ana ve çocuğun tam bir değişme
halinde bulunan bir çevre ile uyumlu halde yaşamaya olan kabiliyetlerini arttırmak,
WHO’NUN GÖREVLERİ
WHO GÖREVLERİ – 5
Ruh sağlığı alanında özellikle insanlar arasında uyumlu ilişkilerin kurulmasına ilişkin her türlü faaliyetleri kolaylaştırmak,
Sağlık alanında araştırmaları teşvik ve rehberlik etmek,
Sağlık, tıp ve yardımcı personelin öğretim ve yetiştirilme normlarının iyileştirilmesini
kolaylaştırmak,
WHO’NUN GÖREVLERİ
WHO GÖREVLERİ – 6
Gerekirse diğer ihtisas kuruluşları ile işbirliği
yaparak kamu sağlığı, hastane hizmetleriyle sosyal güvenlik de dahil koruyucu ve tedavi edici tıbbi
bakıma ilişkin idari ve sosyal teknikleri incelemek ve tanıtmak.
Sağlık alanında her türlü bilgi sağlamak,
tavsiyelerde bulunmak ve yardımlar yapmak.
Sağlık bakımından aydınlatılmış bir kamuoyu oluşumuna yardım etmek
WHO’NUN GÖREVLERİ
WHO GÖREVLERİ – 7
Teşhis yöntemlerini gerektiği kadar standart hale getirmek.,
Yiyeceklere, biyolojik, farmasötik ve benzeri
ürünlere ilişkin uluslararası normlar geliştirmek, kurmak ve bunların kabulünü teşvik etmek,
Genel olarak Örgütün amacına ulaşmak için gereken her önlemi almak,
WHO’NUN GÖREVLERİ
IAEA
(International Atomic Energy Agency)
(Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı)
IAEA
Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu atom enerjisinin denetim altına alınmasını ve barışçı amaçlarla kullanılmasını sağlamak için kurulmuş, ama nükleer
santrallerde güvenliği sağlamak ve bu santrallerde çalışanların ve çevre sakinlerinin sağlık ve güvenliğini
korumak da öncelikli görevi olmuştur.
ULUSLARARASI ATOM ENERJİSİ AJANSI – IAEA
IAEA YÖNERGELERİ
Üye Ülkelerin Yasa, Tüzük ve İdari Hükümlerinin İşyerlerindeki Güvenlik İşaretleriyle ilgili Hükümler Açısından Benzeştirilmesi Hakkında Konsey Yönergesi
(77/576/EEC)
Üye Devletlerde Vinil Klorid Monomerine Maruz Kalan İşçilerin Sağlığını Korumakla ilgili Yasa, Tüzük ve
Genelgelerin Benzeştirilmesi Hakkında Konsey Yönergesi (78/610/EEC)
ULUSLARARASI ATOM ENERJİSİ AJANSI – IAEA
IAEA YÖNERGELERİ
Bu yönergeleri İşçilerin İşte Kimyasal, Fiziksel, Biyolojik Etkenlere Maruz Kalmalarından Kaynaklanan
Risklerden Korunmaları Hakkındaki 80/1107/EEC sayılı ilk Çerçeve Yönerge ve bu Yönergenin 8. Maddesi
uyarınca çıkarılan dört Yönerge izlemiştir.
İşçilerin İşte Metalik Kurşuna ve İyonik Bileşiklerine Maruz Kalmalarına Bağlı Risklerden Korunmaları
Hakkında Konsey Direktifi (82/605/EEC)
ULUSLARARASI ATOM ENERJİSİ AJANSI – IAEA
IAEA YÖNERGELERİ
İşçilerin İşte Asbeste Maruz Kalmalarına Bağlı Risklerden Korunmaları Hakkında Konsey Yönergesi
(83/477/EEC)
İşçilerin İşte Gürültüye Maruz Kalmalarına Bağlı Risklerden Korunmaları Hakkında, Konsey Yönergesi
(86/188/EEC)
Çalışanların Belirli Bazı Etkenlerle ve/veya Bazı İşlerde Çalıştırılmaları Yasaklanarak Korunmaları Hakkında
Konsey Direktifi
ULUSLARARASI ATOM ENERJİSİ AJANSI – IAEA
ISO
(International Organization for Standardization)
(Uluslararası Standartlaştırma Örgütü)
ISO
1947 yılında kurulmuştur. 120’den fazla ülkenin standart örgütlerinin üye olduğu Uluslararası bir
federasyondur.
2.800 teknik komitesi bulunmaktadır. 100.000’den fazla uzmanın katkısı ile 200.000 sayfadan fazla olan
10.000’nin üzerinde uluslararası standart oluşturulmuştur.
ISO’nun teknik çalışmalarının sonuçları Uluslararası Standart olarak yayınlanır.
ULUSLARARASI STANDARDİZASYON ÖRGÜTÜ
ULUSLARARASI STANDARTLAR
Bir uluslararası standart üye kuruluşların anlaşması ile onaylanır veya doğrudan ya da ulusal standartlara
dönüştürülerek uygulanır.
Onaylanan standartlar 5 yılda bir gözden geçirilir ve gerekirse güncellenir. ISO 9001‐2008 gibi.
ULUSLARARASI STANDARDİZASYON ÖRGÜTÜ
ISO
ISO standart oluştururken üreticileri, tüketicileri, hükümetleri ve bilimsel komiteleri bir araya getirir.
Her ülkede standartlaştırma alanında temsil gücü en yüksek olan ulusal örgüt ISO üyesi olarak kabul
edilmiştir.
Bu örgütler teknik komitelere katılma, oy kullanma, Konseye seçilme ve Genel Kurulda yer alma hakkına
sahiptir. Kendi ulusal örgütleri bulunmayan ülkeler ISO’ya gözlemci olabilirler ancak komitelerde yer alma
ve oy kullanma hakları yoktur.
ULUSLARARASI STANDARDİZASYON ÖRGÜTÜ
ISO’NUN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÇALIŞMALARI
Teknik çizim, ürün tanımı ve ilgili belgeler, yangından korunma ve yangın söndürme teçhizatı, boya ve vernikler, yangın güvenliği, vinçler, kaynak ve alaşım işlemleri, hava kalitesi, ergonomi, bina inşaatı, makine
güvenliği, petrol ve doğal gaz sanayilerinde malzeme, teçhizat ve yapıları, yapı tasarımının temelleri, madencilik, nükleer enerji, soğutma gibi iş sağlığı ve
güvenliği ile ilgili konularda teknik komiteler bulunmakta ve hepsine ait ISO standartları vardır.
ULUSLARARASI STANDARDİZASYON ÖRGÜTÜ
(İş Teftiş Kurulu Başkanlığı)
(İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü)
(İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi Müdürlüğü)
(Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştıma Merkezi
(Sosyal Güvenlik Kurumu)
İTKB İSGGM İSGÜM ÇASGEM
SGK
İSG KONUSUNDA ULUSAL KAMU KURULUŞLARI
ÇSGB BAĞLI İSG FAALİYETLERİNDE BULUNAN KURULUŞLAR
(Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu)
(Türk Standartları Enstitüsü)
TUBİTAK TSE
İSG KONUSUNDA ULUSAL KAMU KURULUŞLARI
DİĞER KURULUŞLAR
(Sanayi ve Ticaret Bakanlığı / Ölçüler ve Standartlar GM)
STB
(Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü‐Sağlık Eğitimi GM)
SB
(Çevre ve Orman Bakanlığı / Çevre Yönetimi GM)
ÇOB
Basın Konseyi
Çevre Mühendisleri Odası Elektrik Mühendisleri Odası Fizik Mühendisleri Odası Çevre Mühendisleri Odası Gemi Mühendisleri Odası Gıda Mühendisleri Odası İç Mimarlar Odası
İnşaat Mühendisleri Odası
Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası
TMMOB Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Jeofizik Mühendisleri Odası Kimya Mühendisleri Odası Maden Mühendisleri Odası Makina Mühendisleri Odası Metalürji Mühendisleri Odası Mimarlar Odası
Petrol Mühendisleri Odası Peyzaj Mimarları Odası PTSB Türkiye Pamuklu Tekstil Sanayicileri Birliği
Şehir Plancıları Odası
İSG KONUSUNDA KAMU NİTELİĞİNDE KURULUŞLAR
Kamu Kurumu Niteliğindeki Kurumlar Kamu Kurumu Niteliğindeki Kurumlar
Tekstil Mühendisleri Odası Türk Veteriner Hekimleri Birliği Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Türkiye Barolar Birliği
Türkiye Madeni Eşya Sanatkarları Federasyonu
TÜRK MMMB Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Bir TOBB Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Türk Diş Hekimleri Birliği
TUREB Türkiye Turist Rehberleri Birliği
TÜRMOB Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği
İSG KONUSUNDA KAMU NİTELİĞİNDE KURULUŞLAR
Kamu Kurumu Niteliğindeki Kurumlar
ÇSGB
(Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)
ÇSGB KURULUŞ AMACI
«Çalışma hayatını, işçi‐işveren ilişkilerini, iş sağlığını ve güvenliğini düzenlemek, denetlemek ve sosyal
güvenlik imkanını sağlamak, bu imkanı
yaygınlaştırmak ve geliştirmek, yurtdışında çalışan işçilerimizin çalışma hayatından doğan hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek" şeklinde
belirtilmiştir.
«3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Amaç" başlıklı 1. Maddesi»
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
ÇSGB’NİN İSG İLE İLGİLİ GÖREVLERİ
1.İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek,
2.İşyerlerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önleyici ve koruyucu hizmetleri yürütenlerin niteliklerini belirlemek, eğitimlerini ve sertifikalandırılmalarını sağlamak,
3.Mesleki yeterlilik sisteminin oluşturulması ve işletilmesi için gereken tedbirleri almak.
«3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Amaç" başlıklı 1. Maddesi»
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
ÇSGB YAPISI
Bakanlık teşkilatı, merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlardan meydana gelmektedir.
Merkez teşkilatı, ana hizmet birimleri, danışma, denetim birimleri, yardımcı birimlerden oluşmaktadır.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
MERKEZ BİRİMLERİ
1.Ana Hizmet Birimleri a)Çalışma Genel Müdürlüğü
b)Dış İlişkiler ve Yurtdışı İşçi Hizmetleri Genel Müdürlüğü
c)İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
a)İSGÜM (İş Sağlığı Güvenliği Enstitüsü) d)Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığı 2.Danışma ve Denetim Birimleri
a)Teftiş Kurulu Başkanlığı b)İş Teftiş Kurulu Başkanlığı c)İç Denetim Birimi Başkanlığı d)Strateji Geliştirme Başkanlığı e)Hukuk Müşavirliği
f)Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
3.Yardımcı Birimler / Başkanlıklar a)Personel Dairesi Başkanlığı
b)İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı c)Bilgi İşlem Daire Başkanlığı
TAŞRA‐YURTDIŞI‐İLGİL VE BAĞLI KURULUŞLAR
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI
1.Taşra Teşkilatı 2.Yurt Dışı Teşkilatı 3.İlgili Kuruluşlar
a)Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı b)Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü c)Mesleki Yeterlilik Kurumu
4.Bağlı Kuruluşlar
a)Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi
b)Amele Birliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı
İSGGM
(İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü)
İSGGM
Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması
görevi, 1945 yılında kurulan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğüne verilmiştir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İSGGM GÖREVLERİ (3146 Sayılı Kuruluş Kanunu)
İSG konularında, mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve mevzuat çalışması yapmak,
Ulusal politikaları belirlemek ve bu politikalar çerçevesinde programlar hazırlamak,
Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,
Etkin denetim sağlamak amacıyla gerekli önerilerde bulunmak ve sonuçlarını izlemek,
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İSGGM GÖREVLERİ (3146 Sayılı Kuruluş Kanunu)
Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek, ölçüm değerlendirme, teknik kontrol, eğitim, danışmanlık, uzmanlık ve bunları yapan kişi ve kuruluşları inceleyerek değerlendirmek ve yetki vermek,
Kişisel koruyucuların ve makine koruyucularının imalatını yapacak kişi ve kuruluşlara yetki vermek, ithal edilecek kişisel
koruyucuların ve makine koruyucularının standartlara uygunluğunu ve bu hususlarda usul ve esasları belirlemek,
İş sağlığı ve güvenliği ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi konularında inceleme ve araştırma çalışmalarını planlayıp programlamak ve uygulanmasını sağlamak,
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İSGGM GÖREVLERİ (3146 Sayılı Kuruluş Kanunu)
Faaliyet konuları ile ilgili yayım ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve istatistikleri düzenlemek,
Mesleki eğitim görenler, rehabilite edilenler, özel risk grupları, kamu hizmetlerinde çalışanlar dahil olmak üzere tüm çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla gerekli çalışmaları yaparak tedbirlerin alınmasını sağlamak,
İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi ve Bölge Laboratuvarlarının çalışmalarını düzenlemek, yönetmek ve denetlemek
Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İTKB
(İş Teftiş Kurulu Başkanlığı)
İTKB
1936 yılında kabul edilen 3008 sayılı Yasanın, “İş Hayatının Murakabe ve Teftişi” adlı bölümünün 91. maddesinde;
«Devletin, ulusal çalışma bütünlüğünün düzen altında yürütülmesini sağlamak üzere, iş yaşamının yasa kurallarına ve ülke çıkarlarına uygunluğunu takip edeceği, kontrolünü yapacağı ve denetleyeceği
düzenlenmiştir.»
3008 sayılı İş Yasasının kabulü sırasında İktisat Bakanlığına bağlı olarak kurulan iş müfettişliği, İş Dairesi yönetsel birimi bünyesinde
görev yapmış olup, 1946 yılında Çalışma Bakanlığının bünyesine alınmıştır.
İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI
İTKB
1963 yılına kadar, teknik eleman eksikliği nedeniyle, iş sağlığı ve güvenliği teftişleri de, işin yürütümü yönünden teftiş yapan iş
müfettişlerince yapılmıştır.
1963 yılında çıkarılan 174 sayılı yasayla, İşçi Sağlığı Genel Müdürlüğüne bağlı, iş güvenliği müfettişleri oluşturulmuştur. Bu müfettişlerin kadroları SSK’da yer almış, atamaları Çalışma Bakanlığı
tarafından yapılmıştır. 1977 tarihinden itibaren de tamamen SSK ile ilişkileri kesilmiştir.
İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI
İTKB
1974 yılında iş müfettişleri, Çalışma Genel Müdürlüğü merkez kadrolarına alınmıştır.
1975 yılında Ankara’da İş Müfettişleri Merkez Grubu, bölgelerde de Gruplar oluşturulmuştur.
1979 yılında İş Teftiş Kurulu Başkanlığı kurulmuştur.
İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI
İTKB
Nihai olarak da, 16.7.2003 tarih ve 4947 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Teşkilatı Kanununun 41 ve geçici 1. Maddeleri ile getirilen düzenlemelerle "üçlü kararname" ile atama kabul
edilerek, Bakanlık Müfettişliği statüsüne yönelik farklı uygulamalar tamamen ortadan kaldırılmıştır.
«Ülkemizde dayanağını TBMM tarafından onaylanan uluslararası bir sözleşmeden alan tek denetim örgütlenmesi
iş denetimidir.»
İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI
İTKB AMAÇ
İş denetiminin ana amacı çalışanları korumak, çalışma yaşamı ile ilgili mevzuatın uygulanıp uygulanmadığını izlemek ve denetlemek,
81 sayılı ILO Sözleşmesinin 3. ve 129 sayılı ILO Sözleşmesinin 6. maddelerine göre, iş denetiminin temel ve öncelikli görev alanı, çalışma ortamı ve çalışma koşullarıdır. Bu alanlara ikincil olanlar ise çalışma ilişkileri, istihdam ve meslek eğitimidir.
DENETİMİN AMACI
İTKB
Çalışma ortamı kavramıyla, çalışanların sağlığını, güvenliğini ve iyilik halini etkileyen geniş bir alan anlatılır. Fiziksel,
kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal etmenler çalışma ortamında oluşan ve gerekli önlemler alınmazsa çalışanların iyilik durumunu etkileyen etmenlerdir.
Çalışma koşulları kavramı ile, çalışanların korunmasını doğrudan ilgilendiren dört alan anlatılır;
• Çocukların ve Gençlerin Çalıştırılması,
• Kadınların Çalıştırılması,
• Çalışma Süreleri,
• Ücretler ve Genel Olarak Ödeme Sistemleri,
DENETİMİN AMACI
SGK
(Sosyal Güvenlik Kurumu)
SGK KURULUŞ AMACI
Sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına alacak, sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı,
etkin, adil, kolay erişilebilir, malî açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda bir sosyal güvenlik sisteminin
gerçekleştirilmesi amacıyla kurulmuştur.
SGK KURULUŞ AMACI
5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre
- Kurumun temel amacı; sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüeryal* ve malî açıdan sürdürülebilir, çağdaş
standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmektir.
Kurumun görevleri şunlardır:
a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak, bu politikaların geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak.
b) Hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri
konusunda bilgilendirmek, haklarının kullanılmasını ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesini kolaylaştırmak.
c) Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı
ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin gerekli çalışmaları yürütmek, usûlüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak.
ç) Sosyal güvenlik alanında, eğitim, araştırma ve danışmanlık faaliyetleri yapmak ve yaptırmak, kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak.
d) Bu Kanun ve diğer kanunlar ile Kuruma verilen görevleri yapmak.
* Sigorta risklerine ve istatistiklere dayanan
SGK ÜSTLENDİĞİ GÖREVLER
ÇASGEM
(Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Eğitim ve Araştırma Merkezi)
ÇASGEM
ÇASGEM 1955 yılında Yakın ve Orta Doğu Çalışma Enstitüsü (YODÇE) adıyla İstanbul'da kurulmuştur.
YODÇE, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Türkiye Hükümeti arasında 17.01.1955 tarihinde, 5 Eylül 1951 tarih ve 6114 sayılı Kanuna dayanarak hazırlanan 13 Sayılı Ek Anlaşma ile kurulmuş ve
aynı gün faaliyetine başlamıştır.
ÇASGEM
ÇASGEM GÖREVLERİ
Çalışma Bakanlığı ile bu bakanlığa bağlı kurumlarda ve çalışma mevzuatı ile ilgili sair resmi daire ve müesseselerdeki personelin ve bilumum iş yerlerindeki işçi, müstahdem ve işverenlerin iyi bir
şekilde yetiştirilmeleri ve olgunlaştırılmalarını sağlamak için;
Enstitüde, işçi ve işveren münasebetleri, çalışma şartları, iş teftişi, tam çalışma, iş verimi, iş emniyeti, işyeri hekimliği, iş hıfzıssıhhası, sosyal sigortalar, sosyal güvenlik, işgücü ve iş gücünün
teşkilatlandırılması, iş piyasası etütleri, iş istatistikleri ve benzer mevzularda seminerler tertip etmek,
İşyerlerinde aynı mevzularda seminer ve konferanslar tertip
etmek veya bu mevzularda tertiplenmiş konferans ve seminerlerin faaliyetine iştirak etmek,
ÇASGEM’İN GÖREVLERİ
ÇASGEM
Çalışma meseleleri üzerinde milli ve milletlerarası bölge seminerleri tertip etmek,
Çalışma mevzuları ile ilgili araştırmalar ve incelemeler yapmak,
İlgililerin talebi veya muvafakati ile iş yerlerinin çalışma mevzuları ve iş verimi ile ilgili meselelerini inceleyerek istişare ve
tavsiyelerde bulunmak,
İmkânları nispetinde istatistikler hazırlamak,
Türkçe ve yabancı dillerde gayesi ile alakalı derleme ve neşriyat yapmak,
