İtalya: Auteurler ve Sonrası
• 1960’larda İtalyan sinemasının gişe gelirleri yükseldi. Bu dönemin öne çıkan üç filmi;
Visconti’nin Rokko ve Kardeşleri , Federico Fellini’nin Tatlı Hayat ve Michelangelo
Antonioni’nin Macera filmleriydi. Bu filmler yurt dışında da gişe başarısı elde etti.
• Federico Fellini’nin önemli filmlerinden birkaçı; Tatlı Hayat, Roma ve 8.5’dur.
• 1970’lerin sonundan itibaren İtalya’da sinema gerilemeye başlamıştır. Bunun en önemli
nedenlerinden biri devletin sinemayı ihmal etmesi ve televizyon istasyonlarının
çoğalmasıdır.
• 1970’lerin sonunda İtalyan komedisinde daha sert, grotesk bir üslup görülmeye başlanmıştır.
• Roberto Benigni ve Nanni Moretti bu alanda öne çıkan yönetmenler olmuştur.
1960’lar ve 1970’lerin Yeni Yönetmenleri
• 1960’ların başlarında birçok yeni yönetmen ilk filmini çekti. Bunlar arasında en önemlileri; Pier Paolo
Pasolini, Vittorio de Seta, Ermanno Olmi, Elio Petri, Bernardo Bertolucci ve Taviani Kardeşlerdir.
• Pier Paolo Pasolini: Pasolini için sinema edebi ve siyasal söylemin devamı niteliğindedir. Hristiyan olmalarına karşın İtalyanları hala etkileyen pagan alışkanlıkları ile ilgilidir. Aziz Matta’ya Göre İncil
(1964) ve Şahinler ve Serçeler (1966) yönetmenin bu dönemde gerçekleştirdiği filmler arasındadır.
Bernardo Bertolucci
• Devrimden Önce (1964)
• Konformist (1970)
• 1900 (1976)
• Gülünç Bir Adamın Trajedisi (1981)
• Çölde Çay (1990)
Vittorio ve Paolo Taviani
• Bozguncular (1967)
• Aziz Michel’in Bir Harozu Vardı (1971)
• Babam ve Ustam (1977)
• Çayır (1979)
• San Lorenzo Gecesi (1982)
• Kaos (1984)
Film Türleri
Siyasal Sinema: 1945 yılından itibaren İtalya’da siyasi filmler çekilmiştir. 1960 sonrasında ise siyasi filmler 4 kategori çerçevesinde ele alınır. Bunlar; Güney
sorunu; savaş, faşizm, anti faşizm ve direniş adalet ve tarih olarak ifade edilebilir.
Korku Sineması: Dario Argento korku sineması alanında dönemin en önemli yönetmenlerinden biridir.
Spagetti Western: Ünlü yönetmen Sergio Leone ile özdeşleştirilir.
İtalyan Komedisi
• İtalya’da 1930’larda gelişen komedi, 1950’lerde
canlanmış, 1960’larda ise film endüstrisini etkileyen önemli bir tür haline gelmiştir. İtalyan komedisi
ağırlıkla eril değerlerin hakim olduğu şovenist bir türdür. Dönemin pek çok filminde Marcello
Mastroianni temel erkek oyuncu olarak karşımıza çıkar.
Öne çıkan konular:
• Gelenek ve görenekleriyle taşra, Güney İtalya.
• Rahip skandallarıyla tanınan Katolik kilisesi
İtalyan Komedisi (devam)
• Kadın-erkek ilişkileri
• İtalyan demokrasisinin başarısızlığını gösteren meslekler
• Sokaktaki İtalyan’ın önyargıları ve uçarılıkları
Önemli Yönetmenler: Pietro Germi ve Vittorio De Seta
• İtalyan Usulü Boşanma (Pietro Germi): Filmin erkek karakteri aşık olduğu kuzeniyle evlenmek için karısına kumpas kurar. Karısını başka biriyle ilişki kurmaya
yönlendirir ve karısını öldürür. Kasaba halkını kirlenen namusunu temizlemek için karısını öldürdüğüne ikna
ederek kahraman haline dönüşür. Filmdeki erkek karakter Marcello Mastroianni tarafından canlandırılır.
Künye
Morando Morandini, “İtalya: Auteur’ler ve Sonrası”, s. 663-672.
(Okuma metinlerinde ayrıntılı kaynak belirtilmeyen bütün makaleler Geoffrey Nowell-Smith editörlüğünde hazırlanan Dünya Sinema Tarihi (Kabalcı yay, İstanbul, 2003, çeviren: Ahmet Fethi) kitabından alınmıştır).
