9. Hafta-Okuma güçlüğü gösteren öğrencilerin okuduğunu anlama problemleri

(1)

9. Hafta-Okuma güçlüğü

gösteren öğrencilerin okuduğunu

anlama problemleri

(2)

• Okuduğunu anlamadaki sorunlar

- metne ilişkin çıkarım sorularını yanıtlamada

- metne ilişkin ana düşünce/düşünceleri bulmada

- metindeki olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurmada - metindeki bilgi ve olayları organize etmede

- metni özetlemede

- okuduğunu anlama stratejilerini bilme ve kullanmada

(3)

Okuduğunu Anlama Becerilerinin Değerlendirilmesi

Öğrenci metni sessiz okuduktan sonra (en az iki kez) metin önünden alınır ve metne ilişkin sorular öğretmen tarafından sorulur ya da yazılı olarak verilir. Yanıtlama şekli açık uçlu ya da çoktan seçmeli olabilir.

Soru Türleri

Sorular farklı bilişsel düzeylere (“bilgi”, “çıkarım“ «uygulama” ) dönük olarak hazırlanmalıdır:

• 1. Metinde açıkça anlatılan düşünceleri bulma (doğrudan çıkarım yapma)

• 2. Metinde açıkça anlatılmayan düşünceleri bulma (yorumlama)

• 3. Metinde geçen olayları kişisel bilgi ve deneyimlerle ilişkilendirme

• 4. Metnin ögelerini, içeriğini ve dilini inceleme ve değerlendirme (eleştirme)

Okuduğunu anlama becerilerinin değerlendirilmesi metne başlık önermelerini isteyerek, özetleme yaptırılarak da değerlendirilebilir.

Okuduğunu anlama değerlendirmesinin sonuçları da diğer değerlendirme sonuçları gibi örnek olarak verilen

“Metin Okuma Becerilerini Değerlendirme Formu”na işlenebilir. Hata analizi form.docx BÜYÜYÜNCE NE OLACAKSIN.doc

(4)

Yürütücü işlevler

Duyguların kontrolü

Çalışan Bellek

Bir işi başlatma ve tamamlamak

için odaklanma

Planlama, ve öncelik verme Organize etme

(İşleri/olayları fiziksel ve zihinsel olarak

takip etmek) Kendini izleme

Dürtü kontrolü (Bir davranışta

bulunmadan önce düşünmek)

Esnek düşünme/Esneklik

(Beklenmeyen değişikliklere uyum sağlama)

(5)

Okuduğunu Anlamada Kullanılan Bilişsel Stratejiler

Okuma öncesinde kullanılan stratejiler

• amaç oluşturma (ne okuyacağını ve okuma sonucu ne elde edeceğini bilmek)

• metni gözden geçirme (metnin amacına uygun olup olmadığını kontrol etmek vb.).

Okuma sırasında kullanılan stratejiler

• ön bilginin kullanılması ve konu ile ilişkilendirilmesi (konu ile ilgili bilinenlerin düşünülmesi, geçmiş bilginin metindeki bilgilerle ilişkilendirilmesi ve

metinde verilmeyen bilgi eksikliğinin geçmiş bilgi ile kapatılması vb.),

(6)

• metin hakkında tahmin yürütme (başlıktan ya da metne ilişkin

resimlerden yararlanarak metin hakkında tahmin yürütülmesi, metnin gözden geçirilerek metinde ne olacağının düşünülmesi, metin

okunurken bir sonraki olayın tahmin edilmesi vb.),

• metnin netleştirilmesi (örneğin, bilinmeyen sözcüklerin anlamlarının bulunması ya da zor cümlelerin, paragrafların netleştirilmesi),

• okuma hızının ayarlanması (metnin zorluğuna göre okuma hızının ayarlanması),

• metindeki önemli yerlerin işaretlenmesi, belirginleştirilmesi ya da

altının çizilmesi,

(7)

• not alma (metindeki önemli bilgilerin tekrar bakmak üzere not alınması),

• zihninde canlandırma (öyküdeki olayların ya da metindeki bilgilerin zihinde canlandırılması)

• ve metin yapısı bilgisinin kullanılması (örneğin, bilgilendirici ve yazınsal metnin birbirinden ayrılması, metin yapısı bilgisinin

kullanılarak metnin farklı bölümlerindeki düşüncelerin, olayların

ilişkilendirilmesi, neden sonuç ilişkisi kurulması, metindeki bilginin

organize bir biçimde hatırlanması, metnin özetlenmesi).

(8)

Okuma sonrasında kullanılan stratejiler

• metni tekrar okuma,

• metni özetleme,

• metindeki olayları sıralama,

• metinle ilgili soru üretme,

• metindeki soruları yanıtlama

(9)

9. Hafta-Okuma güçlüğü gösteren öğrencilerin okuduğunu anlama problemleri