Laboratuvar - IPv6 Adreslerini Tanımlama

(1)

Laboratuvar - IPv6 Adreslerini Tanımlama

Topoloji

Hedefler

1. Bölüm: Farklı IPv6 Adresi Türlerini Tanımlama

• Farklı IPv6 adresi türlerini gözden geçirin.

• IPv6 adresini doğru türle eşleştirin.

2. Bölüm: Host IPv6 Ağ Arayüzünü ve Adresini İnceleme

• Bilgisayarın IPv6 ağ adresi ayarlarını kontrol edin.

3. Bölüm: IPv6 Adresi Kısaltmayı Deneme

• IPv6 adresi kısaltma kurallarını araştırın ve gözden geçirin.

• IPv6 adreslerini sıkıştırmayı ve sıkıştırmasını açmayı deneyin.

4. Bölüm: IPv6 Global Tekil Yayın Adres Ağı Önekinin Hiyerarşisini Tanımlama

• IPv6 ağ öneki hiyerarşisini araştırın ve gözden geçirin.

• IPv6 adresinden ağ önek bilgileri türetmeyi deneyin.

Arka Plan / Senaryo

Internet Protocol version 4 (IPv4) ağ adres alanının tükenmesi ve IPv6'nın benimsenip bu protokole geçiş yapılması ile, ağ uzmanlarının şimdi IPv4 ve IPv6 ağlarının nasıl çalıştığını anlaması gerekiyor. Birçok cihaz ve uygulama, şimdiden IPv6'yı destekliyor. Bu, kapsamlı Cisco cihazı Internetwork Operating System (IOS) desteğini ve Windows ve Linux'ta bulunanlar gibi iş istasyonu/sunucu işletim sistemi desteğini içeriyor.

Bu laboratuvar, IPv6 adreslerine ve adresin bileşenlerine odaklanmaktadır. 1. Bölüm'de IPv6 adres türlerini tanımlayacak ve 2. Bölüm'de bir bilgisayardaki IPv6 ayarlarını görüntüleyeceksiniz. 3. Bölüm'de, IPv6 adres kısaltmayı deneyecek ve 4. Bölüm'de IPv6 ağ önekinin bölümlerini global tekil yayın adreslerine odaklanarak tanımlayacaksınız.

Gerekli Kaynaklar

• 1 bilgisayar (İnternet erişimine sahip Windows 7 veya Vista)

Not: IPv6 protokolü, Windows 7 ve Vista'da varsayılan olarak etkindir. Windows XP işletim sistemi, IPv6'yı varsayılan olarak etkinleştirmez ve bu laboratuvarda kullanılması önerilmez. Bu laboratuvarda Windows 7 hostları kullanılmaktadır.

(2)

1. Bölüm: Farklı IPv6 Adres Türlerini Tanımlama

1. Bölüm'de, farklı IPv6 adres türlerini tanımlamak için IPv6 adreslerinin özelliklerini gözden geçireceksiniz.

1. Adım: Farklı IPv6 adresi türlerini gözden geçirin.

Bir IPv6 adresi, 128 bit uzunluğundadır. Bu çoğu zaman 32 onaltılı karakter olarak sunulur. Her bir onaltılı karakter, 4 bitin (4 x 32 = 128) eşdeğeridir. Burada kısaltılmamış bir IPv6 host adresi gösterilmektedir:

2001:0DB8:0001:0000:0000:0000:0000:0001

Onaltılı, IPv4 sekizlisinin onaltılı IPv6 versiyonudur. Bir IPv4 adresi, noktalarla ayrılmış 4 sekizli uzunluğundadır. Bir IPv6 adresi, iki nokta üst üstelerle ayrılmış 8 onaltılı uzunluğundadır.

Bir IPv4 adresi 4 sekizlidir ve genellikle onlu gösterimde yazılır ve ya görüntülenir.

255.255.255.255

Bir IPv6 adresi 8 onaltılıdır ve genellikle onaltılı gösterimde yazılır ve ya görüntülenir.

FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF

Bir IPv4 adresinde her bir sekizli 8 ikili basamaktır (bit). Dört sekizli, bir 32 bitlik IPv4 adresine eşittir.

11111111 = 255

11111111.11111111.11111111.11111111 = 255.255.255.255

Bir IPv6 adresinde her bir onaltılı 16 bit uzunluğundadır. Sekiz onaltılı, bir 128 bitlik IPv6 adresine eşittir.

1111111111111111 = FFFF

1111111111111111.1111111111111111.1111111111111111.1111111111111111.

1111111111111111.1111111111111111.1111111111111111.1111111111111111 = FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF:FFFF

Bir IPv6 adresini soldan başlayarak okursak, ilk (veya en soldaki) onaltılı, IPv6 adres türünü tanımlar.

Örneğin, IPv6 adresinin en solundaki onaltılı tamamen sıfırsa, adres büyük olasılıkla bir loopback adresidir.

0000:0000:0000:0000:0000:0000:0000:0001 = loopback adresi ::1 = loopback adresi kısaltılmış

Diğer bir örnek olarak, IPv6 adresinin ilk onaltılısında FE80 varsa, adres bir yerel bağlantı adresidir.

FE80:0000:0000:0000:C5B7:CB51:3C00:D6CE = yerel bağlantı adresi FE80::C5B7:CB51:3C00:D6CE = kısaltılmış yerel bağlantı adresi

İlk onaltılıdaki sayı türlerine bağlı olarak farklı IPv6 adresi türlerini tanımlamanıza yardımcı olması için aşağıdaki tabloyu inceleyin.

(3)

İlk Onaltılı (En Solda) IPv6 Adresi Türü

0000 ile 00FF Loopback adresi, herhangi bir adres, belirtilmeyen adres veya IPv4 uyumlu

2000 ile 3FFF

Global tekil yayın adresi (Internet Assigned Numbers Authority [IANA] tarafından dağıtılmakta olan bir adres aralığındaki yönlendirilebilir adres)

FE80 ile FEBF Yerel bağlantı (yerel alan ağındaki hostu tanımlayan tekil yayın adresi)

FC00 ile FCFF

Benzersiz yerel (yerel alan ağındaki belirli bir alt ağın parçası olarak bunu tanımlamak için bir hosta atanabilen tekil yayın adresi)

FF00 ile FFFF Çoklu yayın adresi

Henüz geniş şekilde uygulanmayan veya iptal edilerek artık desteklenmeyen başka IPv6 adres türleri de vardır. Örneğin, her noktaya yayın adresi, IPv6'da yenidir ve yönlendiriciler tarafından yük paylaşımına olanak tanımak ve yönlendirici kullanılamaz duruma geldiğinde yol esnekliği sağlamak için kullanılabilir.

Her noktaya yayın adresine sadece yönlendiriciler yanıt vermelidir. Alternatif olarak, yerel site adresleri iptal edilmiş ve yerlerini benzersiz yerel adresler almıştır. Yerel site adresleri, ilk onaltılıdaki FEC0 sayıları tarafından tanımlanmıştır.

IPv6 ağlarında, IPv4 ağlarındaki gibi ağ (kablo) adresleri veya genel yayın adresleri yoktur.

2. Adım: IPv6 adresini türüyle eşleştirin.

IPv6 adreslerini ilgili adres türüyle eşleştirin. Adresler, kısaltılmış gösterimlerine sıkıştırılmıştır ve kesme işareti ağ öneki sayısı gösterilmemektedir. Bazı yanıt seçenekleri, birden fazla kullanılmalıdır.

IPv6 Adresi Yanıt Yanıt Seçenekleri

2001:0DB8:1:ACAD::FE55:6789:B210 1. ____ a. Loopback adresi

::1 2. ____ b. Global tekil yayın adresi

FC00:22:A:2::CD4:23E4:76FA 3. ____ c. Yerel bağlantı adresi 2033:DB8:1:1:22:A33D:259A:21FE 4. ____ d. Benzersiz yerel adres

FE80::3201:CC01:65B1 5. ____ e. Çoklu yayın adresi

FF00:: 6. ____

FF00::DB7:4322:A231:67C 7. ____

FF02::2 8. ____

(4)

2. Bölüm: Host IPv6 Ağ Arayüzünü ve Adresini İnceleme

2. Bölüm'de, ağ arayüzü IPv6 adresinizi tanımlamak için bilgisayarınızın IPv6 ağ ayarlarını kontrol edeceksiniz.

1. Adım: Bilgisayarınızın IPv6 ağ adresi ayarlarını kontrol edin.

a. IPv6 protokolünün PC-A'ya yüklendiğini ve etkin olduğunu doğrulayın (Yerel Alan Ağı Bağlantısı ayarlarınızı kontrol edin).

b. Sırasıyla Windows Başlat düğmesine ve Denetim Masası'na tıklayın ve Görüntüleme ölçütü: Kategori seçeneğini Görüntüleme ölçütü: küçük simgeler olarak değiştirin.

c. Ağ ve Paylaşım Merkezi simgesine tıklayın.

d. Pencerenin sol tarafında, Bağdaştırıcı ayarlarını değiştirin'e tıklayın. Kurulu ağ adaptörlerinizi temsil eden simgelerin görünmesi gerekir. Etkin ağ arayüzünüze (bu bir Yerel Alan Ağı Bağlantısı veya Kablosuz Ağ Bağlantısı olabilir) sağ tıklayın ve Özellikler'e tıklayın.

e. Ağ Bağlantısı Özellikleri penceresinin görüntülenmesi gerekir. Öğeler listesini kaydırarak IPv6'nın mevcut olup olmadığını (kurulu olduğunu gösterir) ve işaretli olup olmadığını (etkin olduğunu gösterir) belirleyin.

f. Internet Protokolü sürüm 6 (TCP/IPv6) öğesini seçin ve Özellikler'e tıklayın. Ağ arayüzünüzün IPv6 ayarları görüntülenir. IPv6 özellikleri pencereniz büyük olasılıkla Otomatik olarak IPv6 adresi al'a ayarlanmıştır. Bu, IPv6'nın Dynamic Host Configuration Protocol'u (DHCP) kullandığı anlamına gelmez.

IPv6, DHCP'yi kullanmak yerine IPv6 ağ bilgilerini almak için yerel yönlendiriciyi inceler ve daha sonra kendi IPv6 adreslerini otomatik olarak yapılandırır. IPv6'yı manuel olarak yapılandırmak için, IPv6 adresini, alt ağ önek uzunluğunu ve varsayılan ağ geçidini sağlamanız gerekir.

(5)

Not: Yerel yönlendirici, IPv6 bilgileri (özellikle Domain Name System (DNS) bilgileri) için host isteklerini ağdaki bir DHCPv6 sunucusuna yönlendirebilir.

g. IPv6'nın bilgisayarınızda yüklü ve etkin olduğunu doğruladıktan sonra, IPv6 adres bilgilerinizi kontrol etmeniz gerekir. Bunu yapmak için, Başlat düğmesine tıklayın, Programları ve dosyaları ara ekran kutusuna cmd yazın ve Enter'a basın. Bir Windows komut istemi penceresi açılır.

h. ipconfig /all yazın ve Enter'a basın. Çıktınız aşağıdakine benzemelidir:

C:\Users\user>ipconfig /all Windows IP Configuration

Wireless LAN adapter Wireless Network Connection:

Connection-specific DNS Suffix . :

Description . . . : Intel(R) Centrino(R) Advanced-N 6200 AGN Physical Address. . . : 02-37-10-41-FB-48

DHCP Enabled. . . : Yes Autoconfiguration Enabled . . . . : Yes

Link-local IPv6 Address . . . : fe80::8d4f:4f4d:3237:95e2%14(Preferred) IPv4 Address. . . : 192.168.2.106(Preferred)

Subnet Mask . . . : 255.255.255.0

Lease Obtained. . . : Sunday, January 06, 2013 9:47:36 AM Lease Expires . . . : Monday, January 07, 2013 9:47:38 AM Default Gateway . . . : 192.168.2.1

DHCP Server . . . : 192.168.2.1 DHCPv6 IAID . . . : 335554320

(6)

DNS Servers . . . : 192.168.1.1 8.8.4.4

i. Çıktıda istemci bilgisayarın, rasgele oluşturulmuş bir arayüz No'suna sahip bir IPv6 yerel bağlantı

adresine sahip olduğunu görebilirsiniz. Bu, IPv6 global tekil yayın adresi, IPv6 benzersiz yerel adresi veya IPv6 ağ geçidi adresiyle ilgili olarak ağ konusunda neyi gösterir?

____________________________________________________________________________________

j. ipconfig /all komutunu kullandığınızda ne tür IPv6 adresleri buldunuz?

____________________________________________________________________________________

3. Bölüm: IPv6 Adresi Kısaltmayı Deneme

3. Bölüm'de, IPv6 adreslerini doğru şekilde sıkıştırmak ve açmak için IPv6 adres kısaltması için kuralları inceleyecek ve gözden geçireceksiniz.

1. Adım: IPv6 adresi kısaltma kurallarını araştırın ve gözden geçirin.

1. Kural: Bir IPv6 adresinde, onaltılıdaki dört sıfırlı (0'lar) bir dize, tek sıfır olarak kısaltılabilir.

2001:0404:0001:1000:0000:0000:0EF0:BC00

2001:0404:0001:1000:0:0:0EF0:BC00 (tek sıfırlarla kısaltılmış)

2. Kural: IPv6 adresinde, her bir onaltılının başındaki sıfırlar atılabilir, ancak sonundaki sıfırlar atılamaz.

2001:0404:0001:1000:0000:0000:0EF0:BC00

2001:404:1:1000:0:0:EF0:BC00 (başındaki sıfırlar atılarak kısaltılmış)

3. Kural: IPv6 adresinde, dört veya daha fazla sıfırdan oluşan sürekli tek dize, iki nokta üst üste (::) olarak kısaltılabilir. Çift iki nokta üst üste, bir IP adresinde sadece bir kez kullanılabilir.

2001:0404:0001:1000:0000:0000:0EF0:BC00

2001:404:1:1000::EF0:BC00 (baştaki sıfırlar kısaltılmış ve sürekli sıfırlar üst üste iki noktayla değiştirilmiştir)

Aşağıdaki görüntüde, bu IPv6 adres kısaltma kuralları gösterilmektedir:

(7)

2. Adım: IPv6 adreslerini sıkıştırmayı ve sıkıştırmasını açmayı deneyin.

IPv6 adresi kısaltma kurallarını kullanarak, aşağıdaki adresleri sıkıştırın veya sıkıştırmalarını açın:

1) 2002:0EC0:0200:0001:0000:04EB:44CE:08A2

________________________________________________________________________________

2) FE80:0000:0000:0001:0000:60BB:008E:7402

________________________________________________________________________________

3) FE80::7042:B3D7:3DEC:84B8

________________________________________________________________________________

4) FF00::

________________________________________________________________________________

5) 2001:0030:0001:ACAD:0000:330E:10C2:32BF

________________________________________________________________________________

4. Bölüm: IPv6 Global Tekil Yayın Adres Ağı Önekinin Hiyerarşisini Tanımlama

4. Bölüm'de, IPv6 ağ önekinin hiyerarşik ağ bileşenlerini tanımlamak için IPv6 ağ önekinin özelliklerini inceleyecek ve gözden geçireceksiniz.

1. Adım: IPv6 ağ öneki hiyerarşisini araştırın ve gözden geçirin.

IPv6 adresi, iki bölümden oluşan 128 bitlik bir adrestir. Bunlar, ilk 64 bit veya dört onaltılı ile tanımlanan ağ bölümü ve son 64 bit veya son dört onaltılı ile tanımlanan host bölümüdür. Bir IPv6 adresindeki her bir sayının veya karakterin onaltılı olarak (dört bite karşılık gelir) yazıldığını unutmayın. Aşağıda tipik bir global tekil yayın adresi bulunmaktadır:

Ağ bölümü: 2001:DB8:0001:ACAD:xxxx:xxxx:xxxx:xxxx Host bölümü: xxxx:xxxx:xxxx:xxxx:0000:0000:0000:0001

(8)

Çoğu global tekil yayın (yönlendirilebilir) adresi, 64 bitlik bir ağ öneki veya 64 bitlik bir host adresi kullanır.

Ancak IPv6 adresinin ağ bölümü, uzunluk olarak 64 bitle sınırlı değildir ve adresin sonunda kesme işareti ve sonra uzunluğunu belirten onlu bir sayı ile tanımlanır. Ağ öneki /64 ise, IPv6 adresinin ağ bölümü soldan sağa 64 bit uzunluğundadır. Son 64 bit olan host bölümü veya arayüz No, IPv6 adresinin kalan uzunluğudur.

Loopback adresinde olduğu gibi bazı durumlarda, ağ öneki /128 veya yüz yirmi sekiz bit uzunluğunda olabilir.

Bu durumda, arayüz tanımlayıcısı için kalan bit olmadığından ağ tek hostla sınırlıdır. Aşağıda farklı ağ önek uzunluklarına sahip bazı IPv6 adresi örnekleri verilmiştir:

Global tekil yayın adresi: 2001:DB8:0001:ACAD:0000:0000:0000:0001/64 Loopback adresi: ::1/128

Çoklu yayın adresi: FF00::/8

Bütün ağ adresleri: ::/0 (IPv4'teki dört sıfır adresine benzer) Yerel bağlantı adresi

fe80::8d4f:4f4d:3237:95e2%14 (adresin sonundaki kesme işareti ön dört, bir yüzde işareti ve on dört onlu sayısı ile temsil edilir. Bu adres, Windows Komut İstemindeki ipconfig /all komutunun çıktısından alınmıştır)

Soldan sağa, IPv6 global tekil yayın adresinin ağ bölümü, aşağıdaki bilgileri sağlayacak bir hiyerarşik yapıya sahiptir:

1) IANA Global Yönlendirme Numarası (ilk üç ikili bit, 001 olarak sabittir) 200::/12

2) Regional Internet Registry (RIR) Öneki (/12 ile /23 arasındaki bitler)

2001:0D::/23(onaltılı D karakteri ikilide 1101'dir. 21 ile 23 arasındaki bitler 110'dur ve son bit, İSS Önekinin bir parçasıdır)

3) İnternet servis sağlayıcısı (İSS) Öneki (/32'ye kadar olan bitler) 2001:0DB8::/32

4) İSS tarafından müşteriye atanan Site Öneki veya Site Düzeyi Birleştirici (SLA) (/48'e kadar olan bitler) 2001:0DB8:0001::/48

5) Alt Ağ Öneki (müşteri tarafından atanan; /64'e kadar olan bitler) 2001:0DB8:0001:ACAD::/64

6) Arayüz No (adresteki son 64 bit tarafından host) 2001:DB8:0001:ACAD:8D4F:4F4D:3237:95E2/64

Aşağıdaki görüntüde, IPv6 adresinin dört temel bölümde gruplandırılabileceği gösterilmektedir:

1) Global Yönlendirme Öneki /32 2) Site Düzeyi Bileştirici (SLA) /48 3) Alt Ağ No (LAN) /64

4) Arayüz No (son 64 bit)

(9)

IPv6 adresinin host bölümü hostun kendisini değil, hostun ağ arayüz kartını tanımladığından buna Arayüz No denir. Her bir ağ arayüzü, birden çok IPv6 adresine sahip olabileceğinden, birden çok arayüz No'suna da sahip olabilir.

2. Adım: IPv6 adresinden ağ önek bilgileri türetmeyi deneyin.

Aşağıdaki adresi dikkate alarak aşağıdaki soruları yanıtlayın:

2000:1111:aaaa:0:50a5:8a35:a5bb:66e1/64 a. Arayüz No'su nedir?

____________________________________________________________________________________

b. Alt ağ numarası nedir?

____________________________________________________________________________________

c. Site numarası nedir?

____________________________________________________________________________________

d. ISS numarası nedir?

____________________________________________________________________________________

e. İkilideki İSS numarası nedir?

____________________________________________________________________________________

f. Kayıt numarası nedir?

____________________________________________________________________________________

g. İkilideki Kayıt numarası nedir?

____________________________________________________________________________________

h. IANA global numarası nedir?

____________________________________________________________________________________

i. Global yönlendirme öneki nedir?

____________________________________________________________________________________

(10)

Değerlendirme

1. Sizce IPv6'yı gelecekte nasıl desteklemelisiniz?

_______________________________________________________________________________________

2. Sizce IPv4 ağları devam edecek mi yoksa herkes sonunda IPv6'ya mı geçecek? Sizce bu ne kadar sürecek?

_______________________________________________________________________________________