İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMLI
TEFTİŞLERİ
TÜRKİYENİN DÖRT BİR YANINA HER AN ULAŞAN
DİNAMİK BİR YAPIYA SAHİPTİR
İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI
BAKANLIK TEŞKİLATINDAKİ YERİ
İŞ TEFTİŞ KURULU İDARİ YAPISI
İŞ TEFTİŞ KURULUNUN YENİ YAPISI
GÖREVLERİMİZ
• İŞ TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞI BAKAN ADINA:
• Çalışma hayatı ile ilgili mevzuat çerçevesinde programlı veya program dışı teftiş, inceleme, soruşturma yapmak, gerekli önlemleri almak veya aldırmak
• Kayıt dışı istihdamla mücadele etmek, sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek.
6
GÖREVLERİMİZ
• Çalışma hayatı ile ilgili mevzuat çalışması yapmak, mevzuatın aksayan yönleri,
uygulanabilirliği, sektörel bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken
önlemleri belirleyen Genel Değerlendirme Raporu hazırlamak.
• Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak.
7
TEFTİŞ FAALİYETLERİ
• İş Teftişi: Çalışma süreleri, ücretler, iş sağlığı ve güvenliği, işçilerin refahı, çocuk ve gençlerin
çalıştırılması, kayıtdışılık, işsizlik, istihdam ve işgücü piyasası uygulamaları gibi çalışma
şartlarına ve ortamına ilişkin tüm mevzuat hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili olarak araştırma, inceleme ve denetlemeyi de
kapsayan ve Devlet adına gerçekleştirilen teftiş faaliyetleri ile mevzuat ile verilen diğer teftiş
faaliyetlerini ifade eder.
8
İŞİN YÜRÜTÜMÜ
PROGRAMLI TEFTİŞLERİ
Uygulayacak Grup Bşk: Adana Grup Başkanlığı.
Uygulanacak İller: Adana, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Giresun, Hatay,
İstanbul, İzmir,
Kocaeli,
Mersin, Muğla, Ordu, Rize, Samsun, Tekirdağ, Trabzon, Yalova ve Zonguldak.(21 il)Öncelikli Riskler: Asıl işveren-alt işveren ilişkisi, çalışma süreleri, işçilik alacakları, yıllık ücretli izin, kayıt ve belge tutma yükümlülükleri,
kayıtdışılık ve haksız rekabetin önlenmesi.
Liman İşyerlerinde Çalışma Şartlarının
İyileştirilmesi Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Bşk: Ankara Grup Başkanlığı.
Uygulanacak İller: Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya, Gaziantep, Erzurum, Samsun,
Kocaeli,
Konya.(9 il)Öncelikli Riskler: Çalışma süreleri, işçilik
alacakları, yıllık ücretli izin, kayıt ve belge tutma yükümlülükleri, kayıtdışılık ve haksız rekabetin önlenmesi.
Kargo Hizmeti Veren Şirketlerin Çalışma
Şartlarının İyileştirilmesi Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Bşk: Ankara Grup Başkanlığı.
Uygulanacak İller: Ankara, İzmir, Adana,
Gaziantep,
Kocaeli
, Antalya, Trabzon.(7 il)Öncelikli Riskler: Çocuk, genç, yabancı ve engelli işçi istihdamı, kısmi süreli çalışma, çalışma
süreleri, işçilik alacakları, yıllık ücretli izin, kayıt ve belge tutma yükümlülükleri, kayıtdışılık ve haksız rekabetin önlenmesi.
Restoran ve Hazır Yemek İmalatı Yapan
İşyerlerinde Çalışma Şartlarının İyileştirilmesi
Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Bşk: Bursa Grup Başkanlığı.
Uygulanacak İller: Adana, Afyon, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bolu, Bursa, Çanakkale, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İzmir, Karaman,
Kırklareli,
Kocaeli
, Konya, Kütahya, Manisa,Mersin, Muğla, Tekirdağ, Sakarya, Samsun.(25 il) Öncelikli Riskler: Asıl işveren-alt işveren ilişkisi,
çalışma süreleri, işçilik alacakları, yıllık ücretli izin, kayıt ve belge tutma yükümlülükleri,
kayıtdışılık ve haksız rekabetin önlenmesi.
Gübre ve Yem Sanayinde Çalışan İşçilerin Çalışma Şartlarının İyileştirilmesi Programlı
Teftişi
Uygulayacak Grup Bşk: Bursa Grup Başkanlığı.
Uygulanacak İller: Afyon, Ankara, Antalya, Burdur, Eskişehir, Gaziantep, İzmir, Kastamonu, Kayseri,
Kocaeli
, Konya, Kütahya, Manisa, Sinop, Tekirdağ, Tokat, Samsun, Zonguldak, Bartın, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Şanlıurfa.(23 il)Öncelikli Riskler: Asıl işveren-alt işveren ilişkisi,
çalışma süreleri, işçilik alacakları, yıllık ücretli izin, kayıt ve belge tutma yükümlülükleri, kayıtdışılık ve haksız rekabetin önlenmesi.
Tuğla ve Kiremit Fabrikalarında Çalışan İşçilerin Çalışma Şartlarının İyileştirilmesi Programlı
Teftişi
Uygulayacak Grup Bşk: İstanbul Grup Başkanlığı.
Uygulanacak İller: Edirne, Kırklareli, Gaziantep, Eskişehir, Ankara, İstanbul, İzmir, Kocaeli
,
Sakarya, Bolu,Zonguldak, Bursa, Samsun, Kastamonu, Sinop, Giresun, Trabzon, Amasya, Manisa, Şanlıurfa, Antalya, Isparta, Afyon, Burdur, Konya, Karaman, Nevşehir, Kayseri, Kırşehir, Adana, İçel, Tekirdağ.(32 il)
Öncelikli Riskler: Çocuk, genç ve yabancı işçiler, mevsimlik işçilik, çalışma süreleri, işçilik alacakları, yıllık ücretli izin, kayıt ve belge tutma yükümlülükleri, kayıtdışılık ve haksız rekabetin önlenmesi.
50’den Fazla İşçi Çalıştıran Tarımsal İşletmelerin Çalışma Şartlarının İyileştirilmesi Programlı
Teftişi
Uygulayacak Grup Bşk: İzmir Grup Başkanlığı.
Uygulanacak İller: Adana, Afyon, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Denizli,
Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İzmir, İstanbul, Kayseri,
Kocaeli
, Konya, Manisa, Sakarya, Samsun, Trabzon, Uşak.(23 il)Öncelikli Riskler: Çalışma süreleri, işçilik alacakları, yıllık ücretli izin, kayıt ve belge tutma
yükümlülükleri, kayıtdışılık ve haksız rekabetin önlenmesi.
Hazır Beton İmalatı Yapan İşyerlerinde Çalışma
Şartlarının İyileştirilmesi Programlı Teftişi
İş Sağlığı ve Güvenliği
Programlı Teftişleri
Patlayıcı Madde İmalatında İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Ankara Grup Başkanlığı Uygulama Alanı: Tüm Türkiye
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Yangın, parlama ve patlama – Acil durum planları
– Tahliye planları
Kimyasal Ürünlerin İmalatında İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Ankara Grup Başkanlığı Uygulama Alanı: İstanbul, İzmir, Kocaeli, Ankara,
Konya, Gaziantep, Bursa, Adana, Tekirdağ Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Makinelerin sebep olduğu kazalar. Cismin sıkıştırması,
– Vücudun veya bir organın iki cisim arasında kalarak sıkışması, ezilmesi
– Tahliye planları, Yangın, parlama ve patlama, Acil durum planları
Atık Su Arıtma Tesislerinde İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Ankara Grup Başkanlığı Uygulama Alanı: Yalova, Bolu, Düzce, Kocaeli, Konya,
Nevşehir, Niğde, İzmir, Manisa, Mersin, Antalya, Trabzon, Çanakkale, Bursa, Kütahya, Muğla, Balıkesir.
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Kaza neticesinde zehirlenmeler
– Zararlı maddelere solunum, sindirim veya cilt temasıyla maruz kalma
– Kaymalar ve çökmeler
Atık Su Arıtma Tesislerinde İSG Programlı Teftişi
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Taşıma sırasında taşınan cisimlerin düşmesi sonucu oluşan kazalar
– Başka yerde sınıflandırılmamış düşen cisimlerin çarpması, devrilmesi
– Yangın, parlama ve patlama – Acil durum planları
– Tahliye planları
Motorlu Kara Taşıtı İmalatında İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Bursa Grup Başkanlığı
Uygulama Alanı: İzmir, Manisa, Bursa, Sakarya, Kocaeli.
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Makinelerin sebep olduğu kazalar
– Taşıma sırasında taşınan cisimlerin düşmesi sonucu oluşan kazalar
– Vücudun veya bir organın iki cisim arasında kalarak sıkışması, ezilmesi
Motorlu Kara Taşıtı İmalatında İSG Programlı Teftişi
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Cismin sıkıştırması
– Göze veya vücudun doğal boşluklarına yabancı cisim kaçması
– Yangın, parlama ve patlama – Acil durum planları
– Tahliye planları
Motorlu Kara Taşıtı İmalatında İSG Programlı Teftişi
Meslek hastalığı riskleri:
– Kurşun – Benzen
– Kas iskelet rahatsızlıkları – Mesleki bronşiyal astım
Kimyasal Gübre ve Azot Bileşiklerinin İmalatında İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Bursa Grup Başkanlığı
Uygulama Alanı: Adana, Afyonkarahisar, Antalya, Ankara, Balıkesir, Bursa, Kocaeli, Kütahya, Konya, İzmir,
İstanbul, Samsun, Manisa, Osmaniye, Hatay.
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Makinelerin sebep olduğu kazalar
– Vücudun veya bir organın iki cisim arasında kalarak sıkışması, ezilmesi
– Cismin sıkıştırması
Kimyasal Gübre ve Azot Bileşiklerinin İmalatında İSG Programlı Teftişi
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Yangın, parlama ve patlama – Acil durum planları
– Tahliye planları
Parlayıcı ve Patlayıcı Kimyasalların Depolanmasında İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: İstanbul Grup Başkanlığı Uygulama Alanı: İstanbul, Bursa, Tekirdağ, Kocaeli,
Mersin, Adana, Gaziantep, İzmir
Belirlenen öncelikli iş kazası riskleri:
– Yangın, parlama ve patlama – Acil durum planları
– Tahliye planları
Yapı İşyerlerinde İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Ankara, Bursa, İstanbul ve İzmir Grup Başkanlıkları
Uygulama Alanı: Tüm Türkiye Belirlenen öncelikli riskler:
–Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği Ek-4 Yapı Alanları İçin Asgari Sağlık ve Güvenlik Şartları
Büyük İnşaat İşyerlerinde İSG Yönünden Programlı Araştırma Faaliyetleri
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Ankara Grup Başkanlığı Uygulama Alanı: Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Kocaeli,
Balıkesir, Manisa, Ordu.
Belirlenen öncelikli riskler:
– Yapı alanları için asgari sağlık ve güvenlik şartları.
Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Tüm Grup Başkanlıkları Uygulama Alanı: Tüm Türkiye
Belirlenen öncelikli riskler:
– Yeraltı kömür, yeraltı metal ve yerüstü maden işyerlerinde İSG mevzuatı.
Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmeliğe İlişkin Uygulama
Kapasitesini Araştırma İSG Programlı Teftişi
Uygulayacak Grup Başkanlığı: Tüm Grup Başkanlıkları Uygulama Alanı: Tüm Türkiye
Belirlenen öncelikli riskler:
– Güvenlik yönetim sisteminin yedi unsuru.
32
ÖNLEYİCİ DENETİM ANLAYIŞI
Teftişlerde noksanlık ve aykırılıklar tespit edilmesi halinde doğrudan idari para cezası uygulanması yerine;
•Bunların işverence giderileceğinin beyan edilmesi,
•Noksanlık ve aykırılıkların işverence uygun sürede giderilebileceğinin müfettişçe takdir edilmesi,
Durumlarında teftişe ara verilerek, noksanlık ve aykırılıkların giderilmesi için işverene süre
verilmesini öngörmektedir.
İŞ TEFTİŞ SİSTEMİNE GETİRİLEN
YENİLİKLER / YAKLAŞIMLAR
• Mesleki risklerin önlenmesi
• Sağlık ve güvenliğin korunması
• Risk ve kaza faktörlerinin ortadan kaldırılması
• İş ilişkilerinin iyileştirilmesi
• İş sağlığı ve güvenliği ile iş ilişkileri konusunda işveren ve işçilerin bilgilendirilmesi
İŞ TEFTİŞİNDE YENİ YAKLAŞIM
İŞ TEFTİŞİNDE YENİ YAKLAŞIM
35
Güvenlik kültürü ve sosyal sorumluluk konusunda
bilinç oluşturulması Yaş, cinsiyet ve özel
durumları sebebi ile özel olarak korunması gereken kişilerin korunması ve
çalışma şartlarının iyileştirilmesi
• İş teftişi daha önceleri
Reaktif/Tepkisel denetim anlayışında iken
Proaktif / Öngörerek önlemeyi amaçlayan
denetim anlayışına doğru yönelmiştir.
• Bu nedenle “ Risk Esaslı “ projelerin
teftişlerinin yapılması yönünde uygulamalara başlamıştır.
İŞ TEFTİŞİNDE YENİ YAKLAŞIM
ÖNLEMEK ÖDEMEKTEN UCUZDUR
• İbn-i Sina’ya ülkesinin bilge hekimlerini sormuşlar; “Şu dağın ardındaki hekim en ağır hastaları bir görüşte
teşhis eder. Verdiği ilaçla onları yataktan kaldırır.” Soran kişi o zaman ülkenizin en büyük hekimi odur der. Hayır diye cevaplar İbn-i Sina,”Ondan daha bilgesi öbür dağın ardında oturur ve o, hastalanacak kişiyi daha ilk
görüşünde anlar ve ona hazırladığı ilaçlarla sağlığını geri verir.” Demek ki ülkenin en yüce hekimi o’dur deyince, ; İbn-i Sina “Hayır iki köy ötedeki hekim en
büyüktür. Çünkü o insanlara hasta olmamayı öğretir.” der.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
SORUNLARININ ÇÖZÜMÜ
(Sağlıksız, güvensiz işyeri ortamı,artan veya azalmayan
iş kazaları /meslek hastalıkları)
DEVLET İŞVEREN
İŞÇİ
SENDİKALAR
SİVİL TOPLUM ÖR.
SAHA ELEMANLARI YETKİLİ İDARE OSB
İŞYERLERİ ve İSG SORUNLARI
SÜREKLİ İYİLEŞTİRME
ÖNLEME VE KORUMA ANLAYIŞI
RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAKLAŞIMI BİLGİLENDİRME
ÇALIŞANLARIN GÖRÜŞLERİNİN ALINMASI EĞİTİM
FARKLI İŞVERENLERLE İŞBİRLİĞİ
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE YAKLAŞIM
Günümüzde kuruluşlarda
karşılaşılan en önemli sorunlardan biri, çalışanların emniyetli ve
sağlıklı bir çalışma ortamına sahip olmamalarıdır. Hâlbuki kuruluşların daha iyi rekabet koşullarına
ulaşabilmeleri, ancak çalışanlarının İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
konusunda planlı ve sistemli çalışmalar yürütmeleri ile
mümkündür.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
İş sağlığı ve güvenliği
faaliyetlerinin kuruluşların genel stratejileri ile
uyumlu olacak biçimde sistematik bir şekilde ele alınarak sürekli iyileştirme yaklaşımı çerçevesinde çözümlenmesi
gerekmektedir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
SÜREKLİ İYİLEŞTİRME
42
İnşaat işçilerinin 69 katlı New York'taki Rockefeller Center'ın inşaatının
tepesinde çektirdiği
fotoğrafı, İngiliz inşaat işçisi Michael Crompton (61) ve 11 arkadaşı Londra'da
yaklaşık 250 metre
yükseklikteki bir gökdelene çıkarak 1932'de çekilen
fotoğrafı canlandırdı.
SÜREKLİ TAKİP
43
• Hedeflerin yönetim programları ile hayata geçirilmesi,
Yönetim sistemi içinde;
• İŞ SAĞLIĞI VE
GÜVENLİĞİ risklerinin belirlenmesi ve alınan önlemlerle asgari
seviyeye indirilmesi,
• Bu alandaki yasalara uyulması,
• Acil durumlara hazır olunması,
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
• Önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele
• İlk yardım ve benzeri konularda uygun donanıma sahip ve bu konularda eğitimli yeterli sayıda çalışanın görevlendirilmesi
• Her zaman hazır bulundurulması
• Uygun eğitimlerin uygun kişilere verilmesi,
• Performansın izlenmesi ve izleme sonuçlarının
iyileştirme faaliyetleri için kullanılması,
• Faaliyetlerin denetlenmesi, yapılanların gözden
geçirilmesi ve dokümante edilmesi,
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
• En önemlisi kuruluş içindeki her bireyin ve her birimin İSG
faaliyetlerine gereken önemi vermesi gerekir .
• Üst düzey yöneticiler, iş
güvenliğinin üretim sürecinin bir parçası olduğunu anlamalı ve sürece etki eden diğer
unsurlarda da iyileştirmeler yapılmadıkça iş güvenliği standartlarının
yükseltilemeyeceğini bilmelidir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
• İş güvenliği tedbirlerinin alınması sadece işverenin insiyatifine
bırakılmamalı ve çalışanlar
bizzat veya sendikaları vasıtası ile sürece müdahale ederek
yasalardan doğan haklarını kullanmalıdırlar.
• İşçiler kendi sağlık ve güvenliklerini ilgilendiren konularda alınması gerekli kurallara ve tedbirlere uygun
hareket etmeli, bu şuur ve bilinç içerisinde çalışmalıdır.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
• Bütün çalışanlar, en üst yöneticisinden işçisine
kadar periyodik eğitimden geçirilmelidir.
• Öncelikle işi yaptıracak kişilerin buna inanması sağlanmalı ve yerine
getirilmeyen ve çalışanları olumsuz yönde etkileyen olaylarda sebepler ortaya çıkarılmalıdır.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
• İşyeri amirlerinin işyerinde meydana
gelebilecek olaylardan birinci derecede
sorumlu olduklarını,
• diğer çalışanların da yürüttüğü görevin
önemine göre sorumlu tutulacaklarını bilmeleri gerekmektedir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
• Emniyetli çalışanlar
ödüllendirilmeli, sağlıklı ve güvenlik içerisinde
geçirilecek bir hayatın ne kadar lüzumlu ve gerekli olduğu anlayışı her
kesime yerleştirilmelidir.
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ
Bir adam okyanus sahilinde yürüyüş yaparken, denize telaşla
bir şeyler atan birine rastlar.
Biraz daha yaklaşınca bu Kişinin, sahile vurmuş deniz yıldızlarını
denize attığını fark eder ve
"Niçin bu deniz yıldızlarını denize atıyorsun ?" diye sorar.
Topladıklarını hızla denize atmaya devam eden kişi,
"Yaşamaları İçin" yanıtını verince, adama şaşkınlıkla:
"İyi ama burada binlerce deniz yıldızı var. Hepsini atmanıza imkan
Yok. Sizin bunları denize atmanız neyi değiştirecek ki ?" der.
Yerden bir deniz yıldızı daha alıp denize atan kişi,
"Bak Onun İçin Çok Şey Değişti,"
karşılığını verir.
DENİZ YILDIZININ HİKAYESİ
HERŞEY SİZE BAĞLI ZİRA
52
BİR TOHUM BİR ORMANI BAŞLATABİLİR
53
BİR TEBESSÜM BİR DÜŞMANLIĞI BİTİREBİLİR
54
BİR SELAM BİR ARKADAŞLIĞI BAŞLATABİLİR
55
BİR GÜLÜŞ ÇOK SIKINTIYI BİTİREBİLİR
56
BİR TEDBİR ÇOK KAZALARI ÖNLEYEBİLİR
57
BİR İNSAN İSTERSE ÇOK ŞEYLERİ DEĞİŞTİREBİLİR
58