BELÇIKA ÜLKE RAPORU
Ekim 2021
İçindekiler
TEMEL GÖSTERGELER...2
SWOT ANALİZİ ...3
A- GENEL BİLGİLER...4
Coğrafi Konum ...4
Siyasi Ve İdari yapı……….4
Doğal Kaynaklar...6
Nüfus ve İstihdam ...6
B- GENEL EKONOMİK DURUM……….7
C- DIŞ TİCARET…………...………..……...9
Belçika’nın Dış Ticaret Göstergeleri………….…….………...9
Belçika’nın İhracatında Başlıca Ürün Grupları……...10
Belçika’nın İthalatında Başlıca Ürün Grupları……...……….………10
Belçika’nın Ülkelere Göre İhracatı………...10
Belçika’nın Ülkelere Göre İthalat……….11
D- DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR……….………11
Yabancı Yatırım Mevzuatı……….12
Serbest Bölgeler………..12
E- TÜRKİYE İLE TİCARET………..12
Türkiye’nin Belçika ile Ticareti……….………..………..13
Türkiye’nin Belçika ile İhracatında Başlıca Ürün Grupları ………..………13
Türkiye’nin Belçika’dan İthalatında Başlıca Ürün Grupları……….………13
Yatırım İlişkileri………14
Ülkede İş Kurma Mevzuatı….……….14
Belçika’da Şirket Kurmak………..16
Sorumluluk.………...18
Kuruluş Masrafları……….18
F- KOCAELİ’NİN BELÇİKA İLE TİCARETİ…….…...20
İş İnsanlarının Dikkat Etmesi Gereken Hususlar………...20
Para Kullanımı………..20
Pasaport ve Vize Uygulaması……….20
Kullanılan Lisan………20
Yerel Saat……….20
Yararlı Adresler……….….….………21
Kaynakça………..………22
TEMEL GÖSTERGELER
Üyesi Olduğu Başlıca Uluslararası Kuruluşlar:
CE, EFTA, EITI, FAO, G-10, ICAO, ILO, IMF, ISO, OECD, Schengen Konvansiyonu, UN, UNCTAD, UNESCO, WHO, WTO.
Resmi Adı Belçika Krallığı
Yönetim Şekli Anayasal Monarşi
Nüfus (Milyon) 11.542.000 (Ekim 2021, IMF)
Yüzölçümü 30.250 km2
Dil Flamanca, Fransızca, Almanca
Başkent Brüksel
GSYİH ( Milyon $ ) 581.844 (Ekim 2021, IMF)
KBGSYİH ( $ ) 50.413 (Ekim, 2021, IMF)
Büyüme Oranı ( % ) 5,64 (Ekim 2021, IMF)
Para Birimi Avro (€)
Başlıca Şehirleri Brüksel, Antwerp, Gent, Liege, Charleroi
SWOT ANALİZİ
GÜÇLÜ YÖNLER - Yüksek popülasyon - Enerji maliyetleri
- Ekonomi payı olarak yüksek net yardım hacmi
- Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa arasında ideal konum
- Net dış alacaklı konumunda olması - Mükemmel iş ortamı
ZAYIF YÖNLER
- Flandre ve Wallonia arasındaki siyasi ve mali gerilimler
- Batı Avrupa ekonomik döngüsüne oldukça bağımlılık
- Yüksek yapısal işsizlik - Ağır kamu borç yükü - Sıkı konut piyasası
FIRSATLAR - Büyüme Oranları ve Karlılık - Büyüyen Ekonomi
- Yeni satın alma talepleri - Gelir seviyesindeki sürekli artış
TEHDİTLER
- Artan faiz oranları
- İşgücü maliyetlerindeki artış - Dış Riskler
- Hükümet Düzenlemeleri - Finansal Kapasite
- Hammadde maliyetleri - Artan trafik
- Nakit akımı
A-GENEL BİLGİLER Coğrafi konum:
Belçika, Kuzeybatı Avrupa'da 30.528 km² yüzölçümüne sahiptir. Kuzeyde Hollanda (450 km.), doğuda Almanya (167 km.) ve Lüksemburg (148 km.), batı ve güneyde de Fransa (620 km.) ile sınırı vardır.
Kuzeyde, Kuzey Denizi’ne kıyısı bulunmaktadır. Kara sınırları uzunluğu 1.385 km., deniz kıyısının uzunluğu ise 66.5 km’dir. 30,528 km² yüzölçümünün; 30,278 km² sini karasal alan, 250 km² sini nehir ve göller gibi sulak alanlar oluşturmaktadır.
Kuzeybatıda yer alan kıyı kesimlerinde düz kıyılarda ovalar, orta kısımlarında küçük tepeler yer alan Belçika'nın güneyi dağlıktır. Ülkenin güneydoğusunda Ardennes ormanında dağlar bulunmaktadır.
Ülkenin denize yakınlığı, iklimi büyük ölçüde etkilemektedir. Hava, batı rüzgârlarının da etkisiyle genellikle kapalı, nemli, çoğunlukla da yağmurludur. Kışlar ılıman, yazlar ise serin geçmektedir.
Belçika’nın önemli akarsuları, Meuse (183 km), Scheldt (200 km) ve Yser’dir (50 km). Ayrıca, Ren ve Seine Nehirlerinin kolları küçük akarsular halinde yer almaktadır. Ülkenin önemli gölleri, Bütchenbach Gölü, Eupen Gölü, Gileppe Gölü, Robertville Gölü, Warfaaz Gölü, Nisamın Gölü ve Eau d'Heure Gölleridir.
Ülkenin en büyük şehirleri Brüksel, Antwerp, Gent, Liege, Charleroi’dır. Ülkenin büyük limanları ise:
Anvers, Bruges, Ghent, Ostend, Charleroi, La Louviere, Liege ve Namur’dur. Anvers limanı Avrupa’nın 2.en büyük limanıdır.
Coğrafi konumu, ülke ekonomisini ve ticareti büyük ölçüde etkilemektedir. Almanya, Fransa, Hollanda ve Lüksemburg’a komşu olması; yaygın ulaştırma altyapısı ve özellikle, otoyolları, demiryolları ve iç suyolları ağının çok gelişmiş bulunması; gelişmiş limanları ve hava ulaşımı imkânları ülkenin önemli ticaret merkezlerinden biri olmasını sağlamaktadır.
Ülkenin konumu Avrupa pazarına giriş açısından uygun koşullara sahiptir. Brüksel merkez olarak alındığında 250 km’lik yarıçap içinde ulaşılabilen 5 ülke bulunmaktadır. Lojistik açıdan 153.595 km karayolu ve 1763 km otoyolu tamamen komşu ülkelerle birleşmiş vaziyettedir. Hızlı tren ile Londra, Paris, Amsterdam, Köln ve Frankfurt gibi Avrupa’nın önde gelen kentlerine varılabilmektedir.
Ülkedeki uluslararası havalimanları; Brüksel havalimanı, Brüksel Güney (Brüksel Charleroi) Havalimanı, Anvers Havalimanı ve Liege Havalimanı’dır.
Siyasi ve İdari Yapı:
Anayasal monarşi ile yönetilen ülkede Kral, Devlet Başkanı’dır. Anayasal monarşi ile idare edilen ülkede kral sembolik bir rol oynamaktadır. Kralın temel siyasi görevi, seçimler sonucunda ya da hükümetin istifa etmesi durumunda, yeni bir hükümet kurulması amacıyla görevlendirme yetkisine sahip olmasıdır.
Kral, ülkede birleştirici bir rol oynayarak, ortak Belçika kimliğinin geliştirilmesi için çaba göstermektedir.
Parlamento, Senato ve Temsilciler Meclisi’nden oluşmaktadır. Temsilciler Meclisi’nin 150 üyesi, Senato’nun 71 üyesi bulunmaktadır. Temsilciler Meclisi üyeleri genel seçim ile 4 yıl görev yapmak üzere seçilmektedir.
Üye sayısı, başbakanla beraber, 15 bakandan oluşan Federal Hükümet’in görevleri: ülke savunması, uluslararası ilişkiler, adalet, iç güvenlik, sosyal güvenlik ve kamu borçları idaresidir. Senatonun 40 üyesi genel seçim ile doğrudan, 31’i de dolaylı olarak 4 yıl görev yapmak üzere seçilmektedir. Temsilciler Meclisi, hükümetin güvenoyu alması gereken ana yasama organı niteliğindeyken, Senato’nun yasaları
veto hakkı bulunmamakta, ancak kabulünü erteleme yetkisi bulunmaktadır. Ancak, herhangi bir anayasal ya da idari reform veya uluslararası anlaşma, Senato’nun onayı ile yürürlüğe girebilmektedir.
Nispi temsil sisteminin geçerli olduğu genel oylama ile seçilen Temsilciler Meclisi üyelerinden farklı olarak, senatörler, ülkedeki dil topluluklarına göre yapılan özel bir düzenleme çerçevesinde bir kısmı doğrudan seçilerek, bir kısmı da çeşitli şekillerde atanarak parlamentoda görev almaktadırlar.
Belçika’nın idari yapısında, yukarıda belirtilen Federal Hükümetin dışında dört farklı düzeyde idare daha bulunmaktadır. Bunlar; Topluluklar (Communes), Bölgeler (Régions), Eyaletler (Provinces) ve Belediyelerdir (Municipalités). Ülkede geniş yetkilere sahip 3 adet yönetim bölgesi bulunmaktadır:
Flaman Bölgesi, Valon Bölgesi, Brüksel Başkent Bölgesi. Buna ek olarak ülke, anayasaya kapsamında, konuşulan dillere göre bölgelere ayrılmıştır.
Ülkenin kuzeyindeki Flaman bölgesinde ‘Felemenkçe Konuşanlar Topluluğu (Flamanlar/ Felemenkler), güneydeki Valon Bölgesinde Fransızca Konuşanlar Topluluğu (Valonlar), Ülkenin doğusunda Valon Bölgesinde Almanca Konuşanlar Topluluğu, ülkenin merkezindeki Başkent Brüksel Bölgesinde çift dilin (Fransızca ve Felemenkçe) kullanıldığı dil bölgeleri yer almaktadır. Söz konusu dil esasına göre ayrılan topluluklardan her birinin kendi yasama organı ve kendi hükümeti vardır. Topluluk hükümetleri ve yasama organları kültür, eğitim, dil, sağlık hizmetleri vb. konularda karar verir.
Flaman Topluluğu, Flaman Bölgesinde ve Brüksel Başkent bölgesindeki Flaman sakinlerinden oluşur.
Brüksel Flamanları iki dilli Brüksel-Başkent Bölgesi'nde yaşar ve Felemenkçe (Flamanca) konuşur.
Fransız Topluluğu, Valon Bölgesinin tüm sakinlerini ve Brüksel'in Fransızca konuşan sakinlerini kapsar.
Almanca Konuşan Topluluk, Belçika'nın doğusundaki Almanca konuşan dokuz belediyenin tüm sakinlerinden oluşur. Flaman Topluluğu ve Flaman Bölgesi parlamentoları ve hükümetleri birleştirilmiş olup, yetkiler tek parlamento ve hükümette toplanmıştır. Buna karşılık, Fransızca ve Almanca konuşan Toplulukların Parlamentoları ile Valon Bölgesi Parlamentosu ayrıdır.
Brüksel Bölgesi Parlamentosu’ndan bazı üyeler, ait oldukları dil grubuna göre, Flaman Parlamentosu’nda veya Fransızca konuşan Topluluk Parlamentosunda da eş zamanlı olarak görev almaktadırlar. Bu üyeler, Flaman ve Valon Bölgelerini ilgilendiren kararlarda oy sahibi değildirler.
Eyaletler ve Belediyeler: Belçika, Flaman Bölgesi’nde 5 ve Valon Bölgesi’nde 5 olmak üzere toplam 10 eyalete ayrılmıştır. Flaman Bölgesi Eyaletleri, Batı Flaman Eyaleti, Doğu Flaman Eyaleti, Anvers, Limburg, Flaman Brabant; Valon Bölgesi Eyaletleri ise: Namur, Liege, Hainaut, Lüksemburg ve Valon Brabant’tır. Eyaletlerde bulunan ve doğrudan seçilen üyelerden oluşan parlamentolar, eyalet idaresinden sorumlu olan Daimî Temsilciyi seçmektedirler. Ancak, Kral tarafından atanan vali, söz konusu temsilcinin bir üstü niteliğindedir.
Eyalet idareleri, kanunların uygulanması ve düzenin sağlanması, bölgesel kalkınma, yolların bakımı, bulaşıcı hastalıklarla mücadele gibi konular ile belediyeleri denetlemekten sorumludur. Belediyeler, eyaletlere bağlı en küçük idareler olup, ülkede 589 belediye bulunmaktadır.
Belediyelerin de kendi meclisleri bulunmakta ve belediye başkanının başkanlığında çalışan belediye encümeni tarafından yönetilmektedir. Belediyeler polis gücüne sahip olup, görevleri arasında, kanunların uygulanması, düzenin sağlanması, seçimlerin organize edilmesi, nüfus işlemlerinin takibi, ilk ve orta öğrenimin gerçekleştirilmesi, sosyal yardımlar yapılması, inşaat ruhsatı verilmesi, yol tamiratı ve itfaiye hizmetleri gibi sorumlulukları bulunmaktadır. Federal makamlar ile topluluk ve bölge idareleri, eyalet ve belediyelere göre daha yetkili idareler olup, bu idareler, eyalet ve belediyelere yasaların izin verdiği çerçevede görev verebilmektedir.
Doğal Kaynaklar:
Ülke yüzölçümünün %22,7'sini ormanlık alan, % 44,7sini tarım alanı oluşturmaktadır. Belçika’nın özellikle iç bölgelerinde verimli topraklar bulunmaktadır. Ülke tarım ve hayvancılığa elverişli ılıman iklime sahiptir. Belçika'daki çiftlikler büyük ölçeklidir. Ülke süt ürünleri, kümes hayvanları, meyveler, sebzeler, arpa, patates, tütün ve tahıllar gibi tarımsal ürünlerin üreticisidir.
Belçika’da, gelişmiş üretim yöntemleri kullanılmaktadır. Bu amaçla konuyla ilgili bilimsel araştırmalar yürütülmekte ve modern tarım alet ve makineleri kullanılmaktadır. Belçika'da yetiştirilen ürünlerin bir bölümü iç tüketimde yönlendirilirken bir bölümü de başta Avrupa ülkeleri olmak üzere ihraç edilmektedir. Tarım sektöründe ülke nüfusunun yaklaşık%2'si istihdam etmektedir.
Belçika, büyük köknar ağacı ormanlarına ev sahipliği yapmaktadır. Ormanlar çoğunlukla Ardennes ‘in engebeli bölgesinde yer almaktadır. Belçika'nın ünlü ormanlarından biri, ülkenin başkenti Brüksel'in yakınında bulunan Mavi Orman'dır. Ormanların büyük bölümü koruma altındadır. Ormanlar turistik bir cazibe merkezidir ve turizm sektörüne katkıda bulunmaktadır.
Ormanlar, barındırdığı hayvan varlığı ve bitki florası nedeni ile Belçikalılar için besin ve doğal ilaç kaynağıdır. Ayrıca ağaçlar, kereste üretiminde kullanılmaktadır. Belçika'da zengin kireçtaşı (kalker) yatakları bulunmaktadır. Söz konusu yataklar ülkenin kuzey kesiminde bulunur. Kalker, karbonat, dolomit siderit gibi birçok farklı biçimde bulunur. Bunlar sanayi ve inşaat sektöründe kullanılmaktadır.
Ürünler; gazlı içecek sanayi, inşaat sektörü, demir madenciliği, çimento üretimi ve cam yapımında kullanılmaktadır. Silika, Belçika'da bol miktarda bulunan bir kum çeşididir. Silika, yapıştırıcılar, inşaat sektörü, dişçilik ürünleri ve yalıtım malzemeleri gibi çeşitli sektörlerde kullanılmaktadır. Belçika'nın doğal kaynakları arasında çinko ve kurşun bulunmaktadır.
Çinko madenciliği 14. yüzyılın başlarında başlamıştır. Ülke, dünyanın en büyük çinko üreticisi Nyrstar'a ev sahipliği yapmaktadır. Belçika ayrıca demir cevheri yatağına sahiptir. Yüksek nüfus yoğunluğu ve Batı Avrupa'nın merkezindeki konumu nedeniyle, Belçika ciddi çevre sorunları ile karşı karşıyadır.
Şehirleşme, yoğun ulaşım ağı, sanayileşme yaygın hayvan yetiştiriciliği ve tarımsal üretim gibi faktörler nedeniyle çevre kirliliği söz konusudur.
Ülkedeki; hava ve su kirliliği komşu ülkeleri de etkilemektedir. Yale üniversitesince 2019 yılında yapılan bir araştırmada Belçika Hava kalitesi Değerlendirmesinde dünyada 20. Avrupa Kıtasında 19. sırada yer almıştır. Detaylı bilgi için: https://epi.yale.edu/downloads/epi2020report20210112.pdf
Nüfus ve İstihdam:
2021 yılı başı itibari 11.521.000 kişi olan nüfusun %57 si Flaman bölgesinde (6.653.000), %31,7’si Valon Bölgesinde (3.649.000), %10,6’sı Brüksel Bölgesinde (1.220. 000) yaşamaktadır. Ülkede nüfus yoğunluğu kilometrekarede 374 kişidir. 2021 yılında dünyada 75. sırada yer alan Belçika nüfusunun 2026 yılında 12 milyon kişi olacağı tahmin edilmektedir. Nüfusun %51’i kadın, %49’u erkektir.
Batı Avrupa ülkelerinin çoğunda olduğu gibi, Belçika’da da son 30 yıldır düşen doğum oranları ve artan yaşam süresi nedeniyle nüfus giderek yaşlanmaktadır. Ülkenin nüfus artış hızındaki yavaşlama, ülkeye gelen göçmenler vasıtasıyla dengelenmektedir. Nüfus artış hızı 2019 yılında %0,59 iken 2020 yılında
%0,25’e gerilemiştir.
Ulusal düzeyde nüfus artışı temel olarak iki demografik faktör ile sağlanmaktadır: Net nüfus artışı (doğum- ölüm dengesi) ve göç dengesi (gelen ve giden göçmen). 2019'da 115.565 doğum gerçeklemiştir. 2019 ‘da nüfus artışının %11,0'i doğal artışla (ölümden daha fazla doğumla) gerçekleşmiş olup doğal yol ile ülke nüfusu 6,820 kişi artmış ve pozitif bir "doğal denge" sağlanmıştır.
Kalan %89,0 artış ise pozitif göç dengesi ile gerçekleşmiştir.
Ülkeye alınan göç verilen göçten daha fazladır. 2019 için bu denge +55.031 kişidir. Toplamda, 2019 yılında ülke nüfusu toplamda 61.851 kişi artmıştır. 2020 yılında ise, Covid-19 salgınının etkisi ile, son 40 yıldır ilk kez doğum sayısı ölüm sayısının altında gerçekleşmiş ve 2020 yılı net nüfus artışı, göçmen nüfus da dahil olmak üzere 28.597 kişi düzeyinde kalmıştır.
Doğal nüfus artışı (doğum sayısı -ölüm sayısı) -13.111 iken göçmen sayısı 41.756 kişi olmuştur. Göç vermede de bir önceki yıla göre düşüş kaydedilmiş olup bu değer 2019 da 119.560 iken 2020 de 102.413 kişi olmuştur. Belçika nüfusunu %87,6’sını Belçikalılar, %12,4’ünü yabancılar oluşturmaktadır.
Bu pay içerisinde AB vatandaşların payı %8,4, AB dışı ülkelerden kişi payı %4,2’dir. Belçika'da 2020 yılı başı itibari ile 1.427.000 yabancı yaşamaktadır.
Ülkeye yerleşik yabancılar arasında ilk beşi; Fransızlar, Hollandalılar ve İtalyanlar, Romanyalılar, Faslılar oluşturmaktadır. Belçika verilerine göre Türk nüfusu 37.426 kişi ile 11. sırada yer almaktadır. 2020 yılında Belçika’ya göç eden nüfus milliyetleri itibari ile sıralandığında Belçikalılar, Romenler, Fransızlar, Hollandalılar, İtalyanlar ilk beş sırayı almaktadır.
Belçika’dan göç edenler de yine aynı ülkeler ön sıralarda yer almaktadırlar. 2020 yılında bir önceki yıla göre ülkeye gelenler arasında, göç artış hızı en yüksek olan göçmenlerin sıralamasında Romanyalılar, Fransızlar, Faslılar, Bulgarlar ve İspanyollar başı çekmektedir. Ülkede çalışan nüfus 2020 yılında 17 milyon kişidir. Ülkede işsizlik oranı 2021 yılı ilk yarısında %6,1, 2021 yılı 9. ayında %6,5 düzeyinde gerçekleşmiştir.
Diğer taraftan, 2021 ve 2022 yıllarında istihdam artışının sırasıyla 72.000 ve 27.000 olacağı tahmin edilmektedir. İnsani gelişmişlik endeksine göre dünyada 189 ülke arasında Belçika 17. sırada yer almaktadır.
Detaylı bilgi için:
Belçika İstatistik Kurumu http://statbel.fgov.be/fr , https://www.nbb.be/en/publications- andresearch/employment-statistics-trends/summary-tables/unemployment )
B- GENEL EKONOMİK DURUM
Belçika’nın Avrupa’nın merkezinde yer alması, gelişmiş ulaşım ağı sesinde, hizmet, imalat ve yüksek teknoloji, ulaştırma gibi çeşitli alanlar ekonominin gelişmesinde önemli katkı sağlamıştır. Hizmet
sektörü ve yüksek teknoloji gerektiren sanayi endüstrileri Flaman bölgesinde yoğunlaşırken, Valon bölgesinde kömür ve çelik üretimi gibi endüstrilere ev sahipliği yapmaktadır.
Belçika yabancı fosil yakıt kaynakları için tamamen dışa bağımlıdır. 2025 yılına kadar kapatılması planlanan yedi nükleer santral, ülkenin yabancı enerji kaynaklarına bağımlılığını artıracaktır. 2020 yılı verilerine göre ülkenin GSYİH’si içinde tarım sektörü payı %0,6, sanayi sektörü payı %13,8, imalat sektörü payı %11,5 inşaat sektörü payı %0,5, hizmetler sektörü payı ise %73,6’dır. Belçika, cari fiyatlara göre, 2021 yılı itibariyle 196 ülke arasında dünyanın 25. büyük ekonomisidir.
2021 yılında 582 milyar dolar olacağı tahmin edilen GSYİH’nin 2022 yılında 619 milyar dolar olması beklenmektedir. 2021 yılında cari fiyatlara göre Belçika 50.413 dolarlık kişi başına düşen milli gelir ile dünyada 18. sırada yer almaktadır. 2021 yılında %2,4 olan tüketici fiyatlarına göre yıllık ortalama enflasyon oranının 2022 yılında %2,2 olacağı tahmin edilmektedir. Dünya Bankası tarafından yayınlanan 2020 İş Yapma Kolaylığı sıralamasında Belçika, 190 ülke arasında 46. sırada yer alarak bir önceki yıla göre bir sıra gerilemiştir.
Ülkenin bölgesel lojistik merkezi olması ve dış ticaretinin büyük bölümünü diğer AB ülkeleriyle yapması nedeniyle, başta AB’deki ticari ortakları olmak üzere, dış talepteki olası olumsuz değişikliklerin ülke ekonomisini kolaylıkla savunmasız duruma düşürmesi ihtimali bulunmaktadır. 2020'deki COVID-19 salgını Belçika'nın ekonomik büyümesini olumsuz yönde etkilenmiştir.
Mali tedbirler kapsamında verilen desteklere rağmen, sosyal hayata getirilen kısıtlama ve yasaklamaların etkisiyle tüketim ve yatırımda düşüş olmuştur. Tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar ve ekonomik güven konusunda tarihsel düşüşün iç talebi olumsuz yönde etkilemesi beklenmektedir.
Ayrıca, uluslararası ticaretin azalmasının da 2020 ve 2021 yıllarında ülke büyümesini olumsuz etkileyeceği öngörülmektedir. 2020 yılı GSYİH %6,2 oranında küçülürken; salgının etkisi en fazla %6,4 oranında daralan hizmetler sektöründe görülmüş, ekonomik faaliyetlerdeki daralma sanayi ve inşaat sektörlerinde sırasıyla %4,4 ve %3,3 seviyesinde gerçekleşmiştir.
2020 yılında %2,4 olan tüketici fiyatlarına göre yıllık ortalama enflasyon oranının, 2026 yılında %1,8 olması beklenmektedir. 2020 yılında, pandemi kapsamında uygulanan önlemler sonucunda Belçika ekonomisinin daralması nedeniyle KDV ve kurumlar vergisinden elde edilen vergi gelirlerinde düşüş yaşanmıştır. Belçika Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, 2020 yılı vergi gelirleri %9,8 oranında (11,5 milyar avro) düşüşle 105,2 milyar avro seviyesine gerilemiştir.
Pandemi önlemleri kapsamında zaruri olmayan ürünleri satan mağazalar yaklaşık üç ay, hazır yemek sektörü (catering) ise yaklaşık altı ay kapalı kalmıştır. Hane halkı tüketimindeki daralmanın etkisiyle en keskin düşüşün görüldüğü KDV gelirleri 2020 yılında 4,3 milyar avro azalarak 27,2 milyar avroya gerilemiştir. Kurumlar vergisi gelirleri 3,1 milyar avro azalmış ve 1,3 milyar avroya gerilemiştir.
Vergi gelirlerindeki düşüşte ekonomik daralmanın yanı sıra sağlık krizi kapsamında alınan ekonomik önlemler çerçevesinde bazı vergilerin 2021 yılına ertelenmesi de etkili olmuştur. Tedarik zincirindeki aksaklıklar ve toplam talebin düşmesi nedeniyle kamu yatırımlarında azalma tahmin edilmektedir.
Tedarik zincirinin yeniden düzenlenmesinin zaman alması ve talepte gelişiminde belirsizliğin sürdürmesi nedeniyle ticari yatırımlarda toparlanmanın yavaş olacağı beklenmektedir.
Louvain Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (UCL-Institut de Recherche Économique et Sociale-IRES) tarafından yayınlanan çalışmaya göre Belçika’da hane halkı ve iş dünyası güveninin gücünü koruduğu, uluslararası ekonomik görünümün pozitif seyrettiği ve ülkedeki sağlık koşullarını kontrol altında kaldığı sürece toparlanmanın devam etmesinin beklendiği belirtilmektedir.
Sağlık krizi ile ötelenen talepte 2021 yılında görülen hızlı canlanmanın etkisinin azalması ve hammadde
ve ara malı tedarikindeki zorluklar nedeniyle şirketlerde görülen üretim kısıtlamasının 2022 yılında büyümeyi sınırlandıracağı öngörülmektedir.
Belçika, insani gelişmişlik endeksine göre dünyada 189 ülke arasında 14. sırada, ekonomik serbestlik endeksine göre 178 ülke arasında 37. sırada, küresel rekabetçilik açısından dünyadaki 141 ülke arasında Belçika 22. sırada, İş yapma kolaylığı açısından 191 ülke arasında 46. sıra yer almaktadır.
Detaylı bilgi için:
https://www.nbb.be/en/articles/belgian-economy-gradually-recovering-after-huge-covid-19-hit- budget-deficitremains Resident population by nationality in Belgium, broken down by Region nbb.be https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/nama_10_a10/default/table?lang=en C- DIŞ TİCARET
Belçika, 2020 yılında dünya ihracatında %2,4 pay ile 10. sırada, dünya ithalatında %2,3 pay ile 12. sırada yer almıştır. 2016-2020 yılları arasında ülkenin ihracat ve ithalatında yıllık ortalama %1 oranında artış kaydetmiştir. 2020 yılında ülkenin ihracatı 419,5 milyar dolar, ithalatı 395,9 milyar dolar olmuştur.
Dış ticaretinde 2019 yılında 23,6 milyar dolarlık fazla vermiştir. 2020 yılında bir önceki yıla göre ihracatta 6 %, ithalatta %7 düşüş olmuştur. Ülke ihracatının %70‘inden, ithalatının ise %60’ından fazlasını AB ülkeleri ile gerçekleştirmektedir.
Ülke 2001-2020 yılları dönemi boyunca sürekli olarak dış ticaret fazlası vermiştir. Ülkenin ihracatında en önemli ürün grupları sırasıyla motorlu kara taşıtları, eczacılık ürünleri, mineral yakıtlar, yağlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, organik kimyasallar, plastikler ve mamulleri, kuyum, demir ve çelik, elektrikli makine ve cihazlar, optik, fotoğraf, tıbbi alet ve cihazlardır.
Yüksek teknoloji ihracatı 2020 yılında 35 milyar dolar olan Belçika dünyada 17. sırada yer almaktadır.
Ülkenin ithalatında en önemli ürün grupları sırasıyla motorlu kara taşıtları, mineral yakıtlar, eczacılık ürünleri, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, organik kimyasallar, elektrikli makina ve cihazlar, plastikler ve mamulleri, kuyum, optik, fotoğraf, tıbbi alet ve cihazlar, demir ve çeliktir.
Başlıca Ürünler İtibarıyla Dış Ticareti:
Başlıca Ülkeler İtibarıyla Dış Ticareti:
D- DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR
Belçika’yı Avrupa pazarlarının kesişme noktasındaki stratejik coğrafi konumu, nakliye kalitesi, (Avrupa'nın en büyük ikinci limanı olan Anvers ile birlikte) lojistik ve telekomünikasyon altyapısı, çok dilli ve kalifiye iş gücü, yüksek satın alma gücü ve uluslararası ticarete yatkın kültüre sahip olması, ülkeyi yatırım için cazip hale getirmektedir.
UNCTAD tarafından yayınlanan Dünya Yatırım Raporu'na göre Belçika ’ya 2018 yılında 30.821 milyar dolar DYY girişi olmuş, bu değer 2019 da sert bir düşüşle 2. 886 milyar dolara gerilemiş ve 2020 yılında Covid etkisine rağmen 8.437 milyar dolar ile bir miktar toparlanan Belçika, 2020 yılında en çok yatırım alan ülkeler sıralamasında 20. sırada yer almıştır.
2020'de DYY stokları bir önceki yıla göre hafif bir artışla 635 milyar dolara ulaşmıştır. Öte yandan, 2020 yılında Belçika’nın yurt dışı DYYlarında önemli bir artış yaşanmış, 1,5 milyar ABD dolarından 10 milyar ABD dolarına yükselmiştir.
Covid-19 salgınıyla, AB-27'ye DYY girişi 2019'daki 373 milyar ABD dolarından 2020'de tahmini olarak 110 milyar ABD dolarına inerek %71 düşmesine karşılık bu dönemde Belçika’nın yatırımları arttırmıştır.
Belçika’da yatırım yapan başlıca ülkeler Fransa, Hollanda, Lüksemburg, İsviçre, Japonya, ABD ve Almanya’dır. Yatırımlar ağırlıklı olarak imalat, finans ve sigorta faaliyetleri, toptan ve perakende ticaret, elektrik, gaz, özel gayrimenkul, bilgi ve iletişim, nakliye ve depolamaya yöneliktir.
Toplumun istikrarı, emeğin kalitesi ve altyapıları projeleri yabancı yatırımcıları cezbetmektedir.
Kurumlar vergisinin düşürülmesi yatırım cazibesini artırmıştır. 2021’de kurumlar vergisi %29, 58’den
%25’e; Kobiler için ise bu oran %20,4’den %20’ye indirilmiştir. Dünya Bankası tarafından yayınlanan 2020 İş Yapma Kolaylığı sıralamasında Belçika, bir önceki yıla göre bir sıra gerileyerek 190 ülke arasında 46. sırada yer almaktadır.
Belçika'nın yatırımcılar açısından olumsuz yanları olarak ücretlerinin yüksekliği, işten çıkarma prosedürlerinin karmaşıklığı, bölgeler arası gerginlik, tüketicilerin farklı dillerde konuşması nedeniyle farklılaştırılması gereken etiketleme ve pazarlama stratejisine odaklanma ihtiyacı ve tüm bunlara ilave olarak ülke dinamiklerini AB politikasına bağımlılığı ve yüksek kamu borcu sıralanabilir.
Detaylı bilgi için:
UNCTAD Yatırım Eğilimleri İzleme Raporu, Ocak 2021.
https://unctadstat.unctad.org/wds/ReportFolders/reportFolders.aspx?sCS_ChosenLang=en
Yabancı Yatırım Mevzuatı:
Belçika’da yabancı yatırımcılarla yerel yatırımcılar arasında ayrım gözetilmez ve eşit koşullar uygulanmaktadır. Yatırım teşvikleri ve sübvansiyonlar genellikle Brüksel, Flaman ve Valon bölgesi tarafından ayrı ayrı yönetilmektedir. Bölgesel hükümetlerin yatırım politikalarında inovasyon teşviki, ar-ge, enerji tasarrufu, çevre koruma, ihracat ve istihdamın teşvikine önem verilmektedir.
Belçika'da yatırım yapan şirketler, çeşitli vergi indirimleri ve muafiyetlerinden yararlanabilmektedir. Bu kapsamda, patent telif hakkıyla korunan yazılımlar, tarımsal üretimdeki yenilikçi yaklaşımlar, ar-ge faaliyetleri, fikri mülkiyet hakları ve bu kapsamda elde edilecek elde edilecek kârlar üzerinden yüksek oranda vergi muafiyeti söz konusudur.
Belçika’da doğrudan yabancı yatırımlar bir ön izne tabi değildir, ancak bankacılık, gıda üretimi veya satışı, sigortacılık ve perakende ticaret dahil olmak üzere bazı faaliyet sektörlerinde hükümetten izin almak zorunluluğu bulunmaktadır.
Detaylı bilgi için:
• www.business.belgium.be
• www.investinwallonia.be
• hub.brussels invest & export (en)
• www.investinflanders.com (en)
• International Investment Agreements Navigator | UNCTAD Investment Policy Hub
• https://www.belgium.be/fr/economie/informations_economiques/statistiques
• Investment framework and opportunities in Belgium - Investing - International Trade Portal International Trade Portal (lloydsbanktrade.com)
Serbest Bölgeler:
Belçika’da Serbest Ticaret Bölgesi bulunmamaktadır.
E-TÜRKİYE İLE TİCARET
Belçika’ya ihracatımız 2001-2020 döneminde 5 kattan fazla artış gerçekleşmiştir. 2018 ve 2019 yıllarında ülkemiz lehine dış ticaret fazlası verilmiştir. Ülkeye ihracatımızda öne çıkan sektörler, otomotiv, demir-çelik, makine hazır giyim, maden ve kuyum sektörleridir.
Yatırım İlişkileri:
T.C Merkez Bankası verilerine göre 2020 yılında Belçika’nın ülkemizdeki yatırım stoku 4.228 milyon dolardır. Bu değer 2019 yılında stok değeri olan ise 2.890 milyon dolar ile kıyaslandığında %46, 3 artışa işaret etmektedir.
Belçika’nın AB (Birleşik Krallık dahil) ülkeleri tarafından ülkemizde yapılan DYY içerisindeki payı %2,77 olmuştur. Ülkemizden Belçika’ya yapılan yatırım stoku 2018 yılında 192 milyar dolar, 2019 yılında 826 milyar dolar ve 2020 yılında 875 milyar dolar olmuştur. 2020 yılı yatırım değeri 2001- 2020 yılları arasında gerçekleşmiş olan en yüksek değere ulaşılmıştır.
Ülkede İş Kurma Mevzuatı:
Ülkede İş Kurma Mevzuatı Belçika’da yatırım yapan uluslararası şirketler, faaliyetlerini geliştirme stratejilerine uygun olarak, birçok şirket şeklinden birini seçebilmektedir. Örneğin, bir işyeri, tek bir çalışandan oluşabileceği gibi, yatırımcı satış temsilciliği veya acentesi kurulabilmektedir.
Faaliyetlerini daha uzun süre sürdürmek isteyen şirketler ise, şube veya ana şirketten bağımsız şirket seçeneklerini de değerlendirme olanağına sahiptir. Belçika vatandaşı olmayan yabancı şahıslar da, kişisel olarak Belçika’da yatırım yapabilmektedirler. Diğer bir ifade ile, Belçika'da sinai ve/veya ticari faaliyetler; esnaf (bakkal, kasap, tamirci, vb.), ticari şirket (anonim şirket, limited şirket, vb.) veya Belçika dışındaki bir şirketin bir şubesi olarak gerçekleştirilebilmektedir.
Yatırımcıların, şahıs, şube veya yeni bir şirket olup olmadığına bakılmadan önce, Belçika’da kurulan her kuruluş için yerine getirilmesi gereken genel şartlar vardır. Gerçek kişiler, yaşlarını ispatlayan resmi bir belge sunmak zorundadırlar. Ayrıca, gerçek kişiler, faaliyete geçtikten sonra 90 gün içinde, Belçika Sosyal Güvenlik Sistemi’ne dahil olmak zorundadırlar.
Aynı şekilde, şube veya yabancı şirketin Belçika’da mevcut kanuni temsilcisi de sözkonusu Sosyal Güvenlik Sistemi kapsamına dahil olmak zorundadır. Bunların yanısıra, bir banka hesabı açmak ve her türlü hizmet ve mal satışı için de KDV kaydı gerekmektedir.Bağımsız şirketler, iştiraki bulundukları ana şirketten kanunen ayrı bir yapıya sahiptir. Yurtdışında yerleşik bir ana şirket, Belçika’da bağımsız bir firma kurabileceği gibi, halihazırda var olan bir Belçikalı firmayı satın alarak da faaliyetlerini gerçekleştirebilir. En sık rastlanan iki kanuni şirket yapısı, hisseleri oranında sorumluluğu olan anonim şirket ve özel sınırlı sorumluluğa haiz limited şirkettir. Bunlarla birlikte, yine sınırlı sorumluluğa haiz kooperatif şirket ve ortaklıklar da diğer sık rastlanan şirket şekilleridir.
Bağımsız şirketlerden farklı olarak şubeler, ana şirkete yapısal olarak bağımlılık gösteren şirket türünü teşkil etmektedir. Ana şirket, Belçika dışında yerleşik olmasına rağmen, Belçika’daki şubesinin her türlü faaliyetinden mali olarak sorumludur. Şubelerin, kanuni temsilci tarafından yönetilmesi gereklidir.
Belçika'da sinai ve/veya ticari faaliyet göstermek üzere şirket kurulması için ilk olarak, gerekli başlangıç sermayesinin bankaya yatırılması ve bankanın, bu tutarın bloke edildiğini gösterir bir belge düzenlemesi gerekmektedir.Daha sonra, kurucuların, sermaye yeterliliğini kanıtlayan, gizli nitelikte 2 yıllık bir mali plan hazırlayarak noter onayı alması gerekmektedir.
Bu plan, sermayenin, firmanın ilk 2 yıllık faaliyetlerini kapsadığını gösterecek şekilde hazırlanmalıdır.
Şirket ana sözleşmesi, noter huzurunda imzalanarak, noter tarafından onaylanmaktadır. Kayıt ücretinin ödenmesinden sonra, noter, ilgili belgeleri, mahalli ticari mahkemede kayıt altına almakta ve ‘Belçika Resmi Gazetesi’nde- Moniteur Belge’ yayınlanmak üzere, şirketin yönetim şemasını gösterir (Yönetim kurulunun atanması dahil) bir belge düzenlemektedir.
Bu işlemlerden sonra, şirket, Şirketler Veznesi’nden (Guichet d’Enterprises), o şirkete özgü kimlik numarası olan, şirket numarasını ve daha sonra da Belçika Maliye Bakanlığı'ndan Katma Değer Vergisi (TVA) numarasını almaktadır. Ticaret sicili kaydı için, müteahhitlik hizmetleri gibi mesleki özellik arz eden faaliyetleri yürütecek şirketlerden ve KOBİ niteliğinde olan firmalardan, yerel "El Sanatları ve Küçük İşler" odalarından alınacak "Tesis Sertifikası" talep edilmektedir. Müteahhitlik hizmeti verecek şirketlerin, ayrıca Belçika Maliye Bakanlığı'ndan "Kayıt Sertifikası" almaları gerekmektedir.
Şirket ana sözleşmesinin noterce onayının ardından noter tarafından, banka hesabını kullanmaya yetkili kişileri bankaya bildiren bir belge düzenlenmekte; sermaye hesabının açılmasının üzerinden üç ay geçmesine rağmen şirketin kurulamaması halinde ise, banka hesabı serbest bırakılarak sermaye sahiplerine tutar iade edilmektedir.
Belçika dışında faaliyet gösteren bir şirketin Belçika'da şube açması halinde, herhangi bir minimum sermaye şartı bulunmamaktadır. Belçika’da şube açmak isteyen Türk firmalarının hazırlık aşamasında Türkiye’de yapacağı işlemler şunlardır:
İlk olarak noter veya apostil mührü sahibi bir makam veya Belçika Konsolosluğu’ndan, ana dilde olmak üzere aşağıdaki belgeler hazırlanmalıdır:
-Şirket ana sözleşmesi ve ilgili belgeler
-Belçika’da bir şube kurma, bir hukuki temsilci atama ve verilecek yetkilerin tam olarak tanımlandığı kararın alındığı Yönetim Kurulu Kararı
- Türk firmasının en son yıllık mali tabloları
-Firmanın Türkiye’de kayıtlı olduğu sanayi veya ticaret odasından alınacak, şirketin var olduğunu gösterir Ticaret Sicil Kaydı
Belçika’daki formaliteler ise aşağıdaki gibidir:
-Yukarıda belirtilen belgelerin, “Hague Konvansiyonu” (Türkiye’nin de dahil olduğu Konvansiyon’a üye ülkelerin firmaları için) şartlarına uygun olarak “Apostil” alarak Belçika’da yerleşik resmi bir tercüman tarafından, Belçika içindeki şirket yerleşim yerine (Brüksel, Valon veya Flaman Bölgesi) bakılarak Fransızca veya Flamancaya çevrilmesi
-Sözkonusu belgelerin ilgili Ticaret Mahkemesi’ne ve yıllık hesapların Belçika Merkez Bankası’na teslim edilmesi
-Şirketle ilgili bilgilerin, Belçika Resmi Gazetesinde yayınlanması.
Bu aşamada şube, ticaret sicil kaydını yaptırabilmekte ve kayıt için, yukarıda da belirtildiği gibi mesleki özellik arz eden faaliyetler yürütecek olan ve KOBİ niteliğinde olan şirketlerden “Tesis Sertifikası” talep edilmektedir. Şirket son aşamada Katma Değer Vergisi numarasını alabilmektedir.
Eğer şirket, Belçika kanunlarına göre küçük veya orta ölçekli ise, Yönetici Yeterlik Belgesi, Ticaret Sicil Kaydı için gereklidir. Resmi işlemlerin basitleştirilmesini amaçlayan ve Belçika Hükümeti tarafından hazırlanarak 1 Haziran 2006 tarihinden itibaren yürürlüğe konulan ‘Kafka Planı’ çerçevesinde geliştirilen yeni sistem ile Belçika’da yeni bir şirketin kurulma süresi, 3 güne düşürülmüştür.
Bu süre ile Belçika, Avrupa’nın en hızlı şirket kurulan ülkesi konumuna gelmiştir. Bu sisteme göre, noter, şirketin kuruluş belgesini ve başvuru dosyasını elektronik olarak onaylamakta ve belgeler, bir defada resmi veri bankasına, Ticaret Odası’na ve Resmi Gazete’ye gönderilmektedir.
Bu şekilde girişimci, gerekli sermaye tutarını bankaya yatırmak, kuruluş belgesini vermek üzere notere başvurmak ve şirket numarasını almak gibi, geriye kalan 3 işlemi 3 günde tamamlayabilmektedir.
Belçika’da faaliyet gösteren şirketler, Sosyal Güvenlik Milli Ofisi’ne (ONSS) başvurarak çalıştırdıkları tüm personeli bildirmek ve kaydettirmek zorundadır.
Belçika’da Şirket Kurmak:
İşletmelerin ana şekli, sınırlı sorumlu bağımsız firmalar veya şubeleridir. Bunlar, öncelikle Kurumlar Kanunu ile düzenlenmiştir. Merkezleri Belçika’da bulunan bütün firmalar, başka bir yerde kurulsalar bile, Belçika firması olarak anılmaktadırlar. Bağımsız şirket veya şube arasında seçim yapmak, genellikle yatırımın yapıldığı ülkede bulunan vergi yapılanması ile ilgilidir (işletmenin başlangıcında Belçika’da oluşan zararların yurtdışında kullanımı; kar dağıtımının vergilendirilmesi gibi).
Ancak, küçük ölçekli firmanın yönetiminden doğacak işletme maliyetleri, yerleşik firmalara yönelik uygulanan vergi anlaşmalarından sağlanacak faydalar veya korunmalar ile Belçika işletmesinin mali yapısı da bu kararda önemli rol oynayabilecek unsurlardır.
Belçika’da yatırım şekilleri (Şube veya Bağımsız Şirket) Faaliyetler, Belçika’da ana şirketten bağımsız, yeni bir şirket olarak gerçekleştirilebileceği gibi, satış veya üretim amaçlı olarak ana şirketin bir şubesi olarak da yapılabilir.
Ltd. Şti (BVBA/SPRL) ve A.Ş. (NV/SA) Bağımsız şirketler, iştiraki bulundukları ana şirketten kanunen ayrı bir yapıya sahiptir. Yurtdışında yerleşik ana şirket, Belçika’da bağımsız bir firma kurabileceği gibi, hâlihazırda var olan bir Belçikalı firmayı satın alarak faaliyetlerini gerçekleştirebilir.
Belçika’da şirketler, Belçika vatandaşı olmayan bireyler ve kurumsal yatırımcılar için mevcut olan birçok kanuni yapı arasından, yatırımlarına en uygun yapıyı seçebilmektedirler. En sık rastlanan 2 kanuni şirket yapısı; Hisseleri oranında sorumluluğu olan Anonim Şirket ve özel sınırlı sorumluluğa haiz Limited Şirkettir. Bunlarla birlikte, yine sınırlı sorumluluğa haiz Kooperatif Şirket ve Ortaklıklar da diğer sık rastlanan şirket şekilleridir.
Şube: Bağımsız şirketlerden farklı olarak Şubeler, ana şirkete yapısal olarak bağımlılık gösteren şirket türünü teşkil etmektedir. Ana şirket, Belçika dışında yerleşik olmasına rağmen, Belçika’daki şubesinin her türlü faaliyetinden mali olarak sorumludur. Şubelerin, kanuni temsilci tarafından yönetilmesi gereklidir. Belçika’da iş kurma kararı alan yatırımcılar, yukarıda bahsedilen farklılıklar ile birlikte, kanuni yükümlülükleri, vergi ve mali yönleri, elde edilecek ticari kazanımları da dikkate alarak, kurulacak şirketin yapısına karar vermelidirler.
Şirket yapılarına göre elde edilebilecek avantajlar aşağıda belirtilmiştir: Bağımsız şirket kurmanın avantajları:
• Yeni kurulan şirket ve yatırımı gerçekleştiren ana şirket, hukuki olarak ayrı yapılar olduğundan, ana şirket, yeni kurulan şirkete ait hiçbir hukuki veya cezai sorumluluğa haiz değildir. Yeni kurulan şirketin sorumluluğu, kendi varlıkları ile sınırlıdır. Buna karşılık, şubenin her türlü ticari faaliyeti için ana şirket, birebir sorumludur.
• Pazarlama açısından, bağımsız şirket, yabancı bir şirket yerine, Belçika veya Avrupa firması olarak kabul edilecektir.
• Bağımsız şirketin birçok vergi avantajı bulunmaktadır:
- Elde edilen net karın, çok az bir payla veya pay edilmeden dağıtımına imkân sağlanmaktadır.
-Sermaye yükümlülüğü bulunmasına rağmen, bazı şartlarda, şirket yapısı altında sermaye yükümlülüğünden muaf olunabilir.
- Bağımsız şirketler, Belçika tarafından çifte vergilendirilmeden muaf tutulmaktadır.
- Avrupa Konseyi’nin, 1990 yılında kabul edilen 90/435/EEC sayılı “Avrupa Birliği içinde Ana Şirketler ve Bağlı Şirketleri Direktifi”nin, 22 Aralık 2003 tarihinde yürürlüğe giren 2003/123/EC sayılı Direktifi ile genişletilmesi sonucu, Avrupa Birliği içinde Ana Şirket olarak tanımlanan bir şirketin, diğer bir ülkede hizmet merkezi, dağıtım merkezi veya irtibat merkezi olarak faaliyet gösteren bağımsız şirketinin de bulunması durumunda, bahsekonu şirketlerin özel vergi muafiyetlerinden ve avantajlarından faydalanması mümkündür.
Şube kurmanın avantajları:
• Belçika Şirketler Yasası, birkaç istisna haricinde, yönetim kurulu, kar dağıtımı veya hissedarlar toplantısı gibi zorunlulukları şubeler için talep etmez.
• Sermaye yükümlülüğü veya şube karları üzerinden herhangi bir kar payı dağıtımı mecburiyeti bulunmamaktadır.
• Hizmet merkezi, dağıtım merkezi veya koordinasyon merkezi olarak faaliyet gösteren şubeler için, özel vergi düzenlemeleri ve muafiyetleri mevcuttur. Belçika’da şirket kurma prosedürü Ltd. Şti (BVBA/SPRL) ve A.Ş. (NV/SA) Belçika'da sinai ve/veya ticari faaliyet göstermek üzere şirket kurulması için ilk olarak, gerekli başlangıç sermayesi bankaya yatırılır ve banka, bu tutarın bloke edildiğini gösterir bir belge düzenler.
Kurucular, daha sonra sermaye yeterliliğini kanıtlayan gizli nitelikte 2 yıllık bir mali plan hazırlayarak noter onayı alırlar. Bu plan, sermayenin, firmanın ilk 2 yıllık faaliyetlerini kapsadığını gösterecek şekilde hazırlanmalıdır. Şirket ana sözleşmesi noter huzurunda imzalanır ve noterce onaylanır. Kayıt ücretinin ödenmesinden sonra, noter, ilgili belgeleri, mahalli ticari mahkemede kayıt altına alır ve Belçika Resmi Gazetesi’de (Moniteur Belge) yayımlamak üzere, şirketin yönetim şemasını gösterir (Yönetim kurulunun atanması dahil) bir belge düzenler. Bu işlemlerden sonra, şirket, Şirketler Veznesi’nden (Guichet d’Enterprises) şirket numarası alır.
Bu, o şirkete özgü kimlik numarasıdır. Şirket, bunu takiben Belçika Maliye Bakanlığı'ndan Katma Değer Vergisi (TVA) numarasını alabilir. Ticaret sicili kaydı için müteahhitlik hizmetleri gibi mesleki özellik arz eden faaliyetleri yürütecek şirketlerden ve KOBİ niteliğinde olan firmalardan, yerel "El Sanatları ve Küçük İşler" odalarından alınacak "Tesis Sertifikası" talep edilmektedir. Müteahhitlik hizmeti verecek şirketlerin ayrıca Belçika Maliye Bakanlığı'ndan "Kayıt Sertifikası" almaları gerekmektedir. Şirket ana sözleşmesinin noterce onayının ardından noter, banka hesabını kullanmaya yetkili kişileri bankaya bildiren bir belge düzenler. Sermaye hesabının açılmasının üzerinden üç ay geçmesine rağmen şirketin kurulamaması halinde ise banka hesabı serbest bırakılarak sermaye sahiplerine tutar iade edilebilir.
Şube:
Belçika dışında faaliyet gösteren bir şirketin Belçika'da şube açması halinde herhangi bir minimum sermaye şartı bulunmamaktadır.
Yabancı ülkelerdeki formaliteler:(Belçika’da şube açmak isteyen Türk firmalarının hazırlık aşamasında Türkiye’de yapacağı işlemler) İlk olarak noter veya apostil mührü sahibi bir makam veya Belçika Konsolosluğu’ndan, ana dilde olmak üzere aşağıdaki belgeler hazırlanmalıdır:
-Şirket ana sözleşmesi ve ilgili belgeler,
-Belçika’da bir şube kurma, bir hukuki temsilci atama ve verilecek yetkilerin tam olarak tanımlandığı kararın alındığı Yönetim Kurulu Kararı,
-Yabancı firmanın en son yıllık mali tabloları,
-Yabancı ticaret odasından alınacak, şirketin var olduğunu gösterir Ticaret Sicil Kaydı.
Belçika’daki formaliteler:
-Yukarıda belirtilen belgelerin, “Hague Konvansiyonu” (Türkiye’nin de dahil olduğu Konvansiyon’a üye ülkelerin firmaları için) şartlarına uygun olarak “Apostil” alarak Belçika’da yerleşik resmi bir tercüman tarafından, Belçika içindeki şirket yerleşimine (Brüksel, Valon veya Flaman Bölgesi) bakılarak Fransızca veya Flamanca’ya çevrilmesi,
-Sözkonusu belgelerin ilgili Ticari Mahkemesi’ne ve yıllık hesapların Belçika Merkez Bankası’na teslim edilmesi, - Evrakların Belçika Resmi Gazetesinde yayımlanması. Bu aşamada şube, ticaret sicil kaydını yaptırabilmektedir ve kayıt için, yukarıda da belirtildiği gibi mesleki özellik arz eden faaliyetler yürütecek olan ve KOBİ niteliğinde olan şirketlerden “Tesis Sertifikası” talep edilmektedir.
Şirket son aşamada Katma Değer Vergisi numarasını alabilecektir. Eğer şirket, Belçika kanunlarına göre küçük veya orta ölçekli ise, Yönetici Yeterlik Belgesi, Ticaret Sicil Kaydı için gereklidir. Bununla birlikte, resmi işlemlerin basitleştirilmesini amaç edinen ve Belçika Hükümeti tarafından hazırlanarak 1 Haziran 2006 tarihinden itibaren yürürlüğe konulan Kafka Planı çerçevesinde geliştirilen yeni sistem ile Belçika’da yeni bir şirketin kurulma süresi, 3 güne düşürülmüştür.
Bu süre ile Belçika, Avrupa’nın en hızlı şirket kurulan ülkesi konumuna gelmiştir. Bu sisteme göre, noter, şirketin kuruluş belgesini ve başvuru dosyasını elektronik olarak onaylamakta ve belgeler, bir defada resmi veri bankasına, Ticaret Odası’na ve Resmi Gazete’ye gönderilmektedir. Bu şekilde girişimci, bankaya en az gereken sermaye tutarını yatırmak, kuruluş belgesini vermek üzere notere başvurmak ve şirket numarasını aktive etmek gibi geriye kalan 3 işlemi 3 günde tamamlayabilmektedir.
Belçika’da faaliyet gösteren şirketler, Sosyal Güvenlik Milli Ofisi’ne (ONSS) başvurarak çalıştırdıkları tüm personeli bildirmek ve kaydettirmek zorundadırlar. Limited Şirket, Anonim Şirket ve Şubelerin kuruluşları ve hukuki/mali hususlarda karşılaştırılmalı bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Sorumluluk:
Belçika’da yeni bir şirket kurulduğunda, şirketin sorumluluğu, ayrı olarak değerlendirilir ve şirketin kendi varlıkları ile sınırlıdır. Yabancı bir şirketin Belçika’da kurulan şubesi için sorumluluk, ana şirketten ayrı olamaz ve şube kanalıyla gerçekleştirilen her türlü yükümlülük için ana şirket, kendi varlıkları ile sorumludur.
Kuruluş masrafları:
-Kayıtlı sermayenin % 0,5’i + noter masrafları + Belçika Resmi Gazetesi’nde yayım ücreti
- Yabancı şirket belgelerinin çevirisi için Belçika’da bulunan yeminli tercümanın masrafları + Belçika Resmi Gazetesi’nde yayım ücreti En az Kayıtlı Sermaye tutarı: Kanunen, 6.200 Avrosu ödenmiş olmak üzere toplam en az 18.550 Avro sermayenin olması gereklidir.
Sadece bir ortağın bulunması veya bir ortağın mevcut kalması halinde, ödenmiş sermayenin en az 12.400 Avro olması gerekmektedir Kanunlar, en az 61.500 Avro tutarındaki sermayenin kayıtlı olmasını zorunlu kılmıştır.
61.500 Avro’nun üzerindeki sermayenin sadece % 25’lik kısmı kayıtlı olmalıdır. Ortaklar, ödenmemiş sermayenin tamamı için sorumludurlar.
Yasal statü:
Şirket, hissedarlarından ayrı bir kanuni yapı oluşturmaktadır. Sorumluluklar, şirketin kayıtlı sermayesi oranında kısıtlanmıştır. Şirket, hissedarlarından ayrı bir kanuni yapı oluşturmaktadır. Şube, merkez büronun bir parçasıdır ve Belçika’da ayrı bir kanuni yapıya sahip değildir.
Şube için sınırsız sorumluluk mevcuttur. Muhasebe açısından zorunluluk: Belçika şubesinin her türlü faaliyeti için Muhasebe Hukuku’na tabidir.
Yapısal gereklilikler:
•Bir adet hissedar (eğer gerçek şahıssa) + eğer tek ortak bir şirket ise: sınırlı sorumluluk yoktur.
•Bir adet Yönetici Ortakların ve müdürün Belçika’da ikamet etme zorunluluğu yoktur.
Eğer aşağıdaki şartlardan en az iki veya daha fazlası sağlanıyorsa, bu durumda Şirket Müfettişleri Enstitüsü’ne bağlı resmi bir muhasebecinin de, ortaklar tarafından 3 yıllığına atanması söz konusudur;
•6.250.000 Avroluk ciro
•Toplam bilanço tutarının 3.125.000 Avro olması
•50 çalışan Resmi muhasebeci, eğer şirket çalışan sayısı 100’ü geçiyor ise, her şartta atanmalıdır. Bu şartlara göre herhangi bir zorunluluk olmaması halinde bile, istenirse resmi muhasebeci atanabilir.
Atanacak resmi muhasebecilerin sayısı ve maaşı, Hissedarlar Toplantısı’nda belirlenir ve muhasebecilerin çalışma süreleri 3 yıldır (süre uzatılabilir).
En az:
•2 hissedar
•3 yönetici veya 2 hissedarın olması durumunda 2 yönetici eğer aşağıdaki şartlardan en az iki veya daha fazlası sağlanıyorsa, bu durumda Şirket Müfettişleri Enstitüsü’ne bağlı resmi bir muhasebecinin de, ortaklar tarafından 3 yıllığına atanması söz konusudur
•6.250.000 Avroluk ciro
•Toplam bilanço tutarının 3.125.000 Avro olması
•50 çalışan Resmi muhasebeci, eğer şirket çalışan sayısı 100’ü geçiyor ise, her şartta atanmalıdır.
Bu şartlara göre herhangi bir zorunluluk olmaması halinde bile, istenirse resmi muhasebeci atanabilir.
Atanacak resmi muhasebecilerin sayısı ve maaşı, Hissedarlar Toplantısı’nda belirlenir ve muhasebecilerin çalışma süreleri 3 yıldır (süre uzatılabilir).
Resmi temsilcinin atanması:
Temsilci, Belçika firması direktörü ile aynı sorumluluklara sahiptir. Resmi muhasebeci, Belçika’daki şube çalışanlar sayısının 100’ü geçmesi halinde zorunludur.
Resmi Bildirim:
Her yıl, şirket, yıllık hesaplarını açıklamak zorundadır (bilanço, Kar/Zarar Cetveli, hisseler) Yıllık hesapların büyüklüğüne göre, yönetici(ler) yıllık raporu ve eğer mevcutsa, resmi muhasebeci raporu da
açıklanmak zorundadır. Her yıl, şirket, yıllık hesaplarını açıklamak zorundadır (bilanço, Kar/Zarar Cetveli, hisseler) Yıllık hesapların büyüklüğüne göre, yönetici(ler) yıllık raporu ve eğer mevcutsa, resmi muhasebeci raporu da açıklanmak zorundadır. Her yıl, merkez büronun yıllık hesapları açıklanmalıdır.
Bu açıklamada, resmi temsilci hakkında bilgiler (eğer gerekiyor ise, merkez büro yöneticilerinin de detay bilgileri) yer almalıdır.
F- KOCAELİ’ NİN BELÇİKA İLE TİCARETİ:
2019 yılında; Kocaeli İlinden Belçika’ya 334,3 milyon dolar değerinde ihracat gerçekleşirken, ithalat rakamı; 209,3 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
2020 yılına gelindiğinde ise bu rakam ihracatta; 253 milyon dolar olarak gerçekleşirken, ithalat rakamı 148 milyon dolarda kalmıştır.
Son 4 yıllık dönem ele alındığında İlimiz Kocaeli, Belçika ile yaptığı ticarette her zaman fazla veren taraf konumunda bulunmuştur.
2021 yılı ilk yarısına bakıldığında Kocaeli ilinden Belçika’ya 237 milyon dolar değerinde ihracat gerçekleşirken ithalat rakamının yaklaşık 175 milyon dolar olarak gerçekleştiği gözlemlenmektedir.
Yıl İl Ülke İhracat $ İthalat $ Hacim $ Denge $
2018 Kocaeli Belçika 334.298.881 209.233.969 543.532.850 125.064.912
2019 Kocaeli Belçika 228.457.361 148.404.288 376.861.649 80.053.073
2020 Kocaeli Belçika 253.137.376 157.378.965 410.516.341 95.758.411
2021
(ilk 6 ay) Kocaeli Belçika 237.183.200 174.597.606 411.780.806 62.585.594
İŞ İNSANLARININ DİKKAT ETMELERİ GEREKEN HUSUSLAR:
Para Kullanımı:
Ülkede 2002 yılından itibaren Euro kullanılmaktadır.
Pasaport ve Vize Uygulaması:
Ülkeye girişte, Avrupa Topluluğu vatandaşları için pasaport ya da nüfus cüzdanı yeterlidir. Diğer ülke vatandaşlarından istenilen belgeler, yasal geçerlilik taşıyan bir pasaport ve Belçika Büyükelçiliği veya konsolosluklarından alınmış geçici giriş veya oturma vizeleridir. Vize uygulamasının olmadığı ülke vatandaşları için, 90 günü aşmamak ve çalışmamak kaydıyla geçici giriş hakkı mevcuttur. Belçika, lacivert pasaport sahibi Türk vatandaşlarından vize talep etmektedir. Gri, yeşil ve kırmızı pasaportlarda ise vize uygulaması bulunmamaktadır. Bu tür pasaportları olan Türk vatandaşları 90 günü aşmamak kaydıyla, Belçika’ya giriş yapabilmektedirler.
Kullanılan Lisan:
Belçika, ülkenin anayasasına göre üç dilli bir ülkedir. Anayasada belirtilen diller Flamanca, Fransızca ve Almanca’dır. Bir başka deyişle, ülke göçmenler dışında Almanca, Fransızca ve Flamanca konuşan üç halktan oluşur.
Yerel Saat:
GMT +2
YARARLI ADRESLER:
BRÜKSEL BÜYÜKELÇİLİĞİ:
Adres: 4,RUE MONTOYER 1000 BRUXELLES BELGIQUE
Telefon: 00 32 2 513 40 95-506 11 20 00 32 2 506 11 36-506 11 41 00 32 2 506 11 42 00 32 2 506 11 32 Faks: 00 32 2 514 07 48
[email protected] http://bruksel.be.mfa.gov.tr
Görev Bölgesi: Belçika
ANVERS BAŞKONSOLOSLUĞU:
Adres: SORBENLAAN 16, 2610 WILRIJK ANTWERPEN Telefon: 00 32 3 820 71 00
Faks: 00 32 3 830 05 63
[email protected] http://anvers.bk.mfa.gov.tr
Görev Bölgesi: Anvers, Doğu ve Batı Flandre ile Limburg Eyaletleri BRÜKSEL BAŞKONSOLOSLUĞU:
Adres: 4,RUE MONTOYER 1000 BRUXELLES Telefon: 00 32 02 548 93 49 - 548 93 50 Faks: 00 32 2 512 44 01
[email protected] http://bruksel.bk.mfa.gov.tr
Görev Bölgesi: Brüksel Bölgesi, Brabant Flaman Eyaleti, Brabant, Valon Eyaleti, Liege Eyaleti, Namur eyaleti, Hainaut eyaleti, Luxembourg Eyaleti
AB D.T.:
Adres: AVENUE DES ARTS, 36-38, B-1040 BRUXELLES/BELGIQUE Telefon: 00 32-2 289 62 40
Faks: 00 32-2 511 04 50 [email protected] http://avbir.dt.mfa.gov.tr
Görev Bölgesi: Belçika NATO D.T.:
Adres: BOULEVARD LEOPOLD III, 1110 BRUXELLES, BELGIQUE Telefon: 00 32-2 707 68 01 / 00 32-2 707 68 05
Faks: 00 32-2 707 68 33 [email protected]
BELÇİKA BÜYÜKELÇİLİĞİ ANKARA:
Adres: Mahatma Gandi Cad., no: 55, 06700 Gop/Ankara Telefon: +90 312 405 61 66
BELÇİKA BAŞKONSOLOSLUĞU İSTANBUL:
Adres: Sıraselviler Cad, No: 39 Taksim - İstanbul – Türkiye Telefon: +90 212 243 20 68
E-Mail: [email protected] Kaynakça:
Ticaret Bakanlığı Bilgi Sistemi: www.ekonomi.gov.tr Türkiye İstatistik Kurumu: www.tuik.gov.tr
Dış Ekonomik İlişkiler Kurumu (DEİK): www.deik.org.tr IMFCEF: www.cef.imf.org
Coface Economic Studies: www.coface.com TradeMap: www.trademap.org
