Osmanlı
İmparatorluğu’nda Haberleşme
11. Hafta
Dr. Öğr. Üyesi Gül Karagöz Kızılca
Osmanlı haberleşme sisteminin biçimlenmesinde etkili olan
medeniyetler:
*İslamiyet öncesi Çin etkisi
*İslamiyet'in kabul edilmesinden sonra Müslüman devletlerin etkisi
-Mısır ve Suriye’de Bizans kurumlarından yararlanan Emeviler aracılığıyla Batı etkisi
-Selçuklu etkisi (Bunlar Orta Asya Türkleri, Abbasi İmparatorluğu'ndan etkilenen Samani, Karahanlı ve Gaznelilerden etkilenmişlerdi).
-İlhanlı etkisi
Kuruluş Döneminde Osmanlı Haberleşmesi
• Kavramlar
*Devletin örgütlenme düzeyi- haberleşme ilişkisi
*Devletin dış ve iç sınırların gelişmesi- haberleşme ilişkisi
*Haberleşmeden sorumlu görevli
*Casusluk sistemi
Kuruluş Döneminde Osmanlı Haberleşmesi
*Divanda haberleşme ile ilgili görevli bulunmamaktadır.
*Haberleşme gereksinimi büyük ölçüde askeri amaçlıdır.
*Devletlerarası ticaretin gerektirdiği özel haberleşme vardır.
İmparatorluk Dönemi Haberleşme
• Kavramsal Çerçeve:
• Merkeziyetçilik haberleşme ilişkisi
• Yönetim yapısında değişiklik ve haberleşme örgütünün düzenlenişi
• İstihbarat faaliyetleri
İmparatorluk Dönemi Haberleşme
Haberleşme ile ilgili görevleri idari ve askeri işler altında örgütlenmiştir.
Haberleşme sisteminden kural olarak özel kişilerin yararlanmasına izin verilmez.
Haberin taşınmasından sorumlu görevliler: Posta tatarı, ulak, çavuş ve peykler
Ulak
Peyk
Posta tatarı ve posta tatar ağası
Osmanlı postanesi
