İKLİMSICAKLIKYAĞIŞBİTKİ-TOPRAKGÖRÜLDÜĞÜ YEREKVATORAL

(1)

İKLİM SICAKLIK YAĞIŞ BİTKİ-TOPRAK GÖRÜLDÜĞÜ YER EKVATORAL — Yıllık Ortalama 25°C

— Yıllık ve günlük sıcaklık farkı çok az.( 1–2 °C)

— Yerleşme 1000 m den başlar

—Her mevsim yağışlı. Yağış en fazla mart ve eylül ayında

—Yıllık ortalama yağış 2000 mm üzerinde

—Yağış türü konveksiyonel

—Her zaman yeşil kalabilen geniş yapraklı yağmur ormanları

—Laterit toprakları

—Kimyasal çözünme fazla

—10 K ve 10G enlemleri G. Amerika Amazon, Orta Afrika Kongo havzası

Endonezya, Malezya, Singapur, Filipinler

SAVAN (YAZI YAĞIŞLI TROPİKAL)

— Yıllık Ortalama 20°C üstü

— Yıllık ve günlük sıcaklık farkı az.( 4–5 °C)

—Yazlar sıcak ve yağışlı Kışlar sıcak ve kurak

—Yağış en fazla yaz ayında

—Yıllık ortalama yağış 1500 mm üzerinde

—Uzun boylu savanlar(otlar)

—Laterit toprakları

—10 ve 20 enlemleri arası ekvatoral iklimi sarmış Sudan, Çad, Nijerya, Mali Moritanya, Brezilya,

Venezüella, Kolombiya, peru ÇÖL Sıcak(Tropik) Çöller: Dönenceler çevresindeki çöller olup Dinamik alçalıcı hava sonucunda oluşmuşlar. Günlük sıcaklık farkı fazla

yıllık sıcaklık farkı azdır. Sahra, Rubu Hali, Nufud, Tar, Kalahari, Namibya, Atakama, Arizona, Viktorya

Kara içi çöller: Orta kuşak büyük kara kütleleri içinde denizden uzak alanlarda nem azlığından oluşan çöllerdir. Özbekistan Kızılkum, Türkmenistan Karakum, Moğolistan Gobi, Çin Taklamakan, A.B.D Arizona, Nevada

Soğuk çöller: Kutuplarda buzullarla kaplı alanlardır. Yağış azlığı sebebiyle çöl olarak nitelendirilirler.

Çöllerin ortak özelliği yıllık yağış miktarının 200mm nin üstüne çıkmamasıdır.

MUSON — Yıllık Ortalama 20°C

civarında

— Yıllık sıcaklık farkı 10°C

—Yazlar sıcak ve yağışlı Kışlar sıcak ve kurak

-Muson rüzgârları sonucunda oluşmuştur.

—Yağış en fazla yaz ayında (%85 i)

—Yıllık ortalama yağış1000 ile 1500 mm

—Yağış türü yamaç

—Kışın yaprağını döken ormanlar ile daha iç bölgelerde savanlar

-Doğu Güney, Güneydoğu Asya, Hindistan, Çın, Japonya, Vietnam, Tayland, Kamboçya, Pakistan Bangladeş,

Avustralya’nın kuzeyi

AKDENİZ İKLİMİ — Yıllık Ortalama 18–20 °C

— Yıllık sıcaklık farkı 18 °C

— Yazları sıcak ve kurak kışları ılık ve yağışlı, don olayı nadirdir.

—Yağış en fazla kış ayında

—Yıllık ortalama yağış 1000–

1200 mm

—Yağış türü cephesel

—Kısa boylu bodur ağaçlardan oluşan makilerdir.(zeytin, zakkum, defne, kocayemiş, mersin, keçibonuzu)

—Kızıl renkli terra-rosa

— kuzey ve güneyde 30 ile 40 enlemleri arasındadır.

Akdeniz’e kıyısı olan ülkeler Avustralya’nın güneybatısı, G. Afrika Cumhuriyetinde Kap bölgesi. Şili’nin orta kesimleri.

Kuzey Amerika’da Kaliforniya çevresinde etkilidir.

ILIMAN OKYANUSAL — Yıllık Ortalama 15°C

— Yıllık sıcaklık farkı azdır.10

° C

—Yazlar serin kışlar ılık her mevsim yağışlıdır.

—Her mevsimde yağış olup Yağış en fazla sonbaharda ayında

—Yıllık ortalama yağış 1500 mm

—Yağış türü batı rüzgârlarına bağlı cephesel

—kışın yaprağını döken geniş yapraklılar ile iğne yapraklı karma ormanlar

—kestane renkli orman toprağı

—Kimyasal çözünme ve humus fazla

—Orta kuşak karalarının batı kıyılarında batı rüzgarları ile sıcak okyanus akıntıları etkisiyle oluşmuşlardır.

Batı Avrupa, Kuzey Amerika batı kıyıları Alaskada, Şili de, Yeni Zelanda, Tasmanya da

(2)

ORTA KUŞAK STEP — Yazlar sıcak ve kurak kışlar soğuk ve kar yağışlı don olayı fazla görülür.

— Yıllık sıcaklık farkı fazladır 15-30 ° C

—Karın yerde kalma süresi 30- 130 gündür.

—Yağış en fazla ilkbahar ayında

—Yıllık ortalama yağış 300- 500 mm

—İlkbaharda yeşerip yazın kuruyan kısa boylu bozkırlar.

—kahverengi step toprağı

—fiziksel çözünme fazla

—Orta kuşak karalarının iç kısımlarında görülür. Orta Asya, orta ABD, orta Anadolu, İran içlerinde

ORTA KUŞAK KARASAL — Yıllık Ortalama 5-10°C civarında

— Yıllık sıcaklık farkı ÇOK FAZLADIR 40-50°C

—Yazlar serin kışlar çok soğuk ve kar yağışlı, donlu günler fazladır.kış 7 ay dır.

—Karın yerde kalma süresi 150 günden fazla

—Yağış en fazla yaz ayında ve çoğunlukla kar şeklinde

—Yıllık ortalama yağış 500- 600 mm

—iğne yapraklı sarıçam ve karaçamın olduğu TAYGA ormanla ile

Yüksek yerlerde uzun boylu Alpin çayırlar

—Fiziksel çözünme fazla

—toprak çernezyom

—Orta kuşakta deniz etkisine kapalı alanlarında

Rusya iç kısımları, Kanada nın büyük bölümü, Doğu Avrupa

TUNDRA(KUTUP ALTI) —Yıllık Ortalama 0°C nin altında

—En sıcak ay 10 °C yi geçmezken kışın sıcaklık -30 ile -40 °C ye ulaşır.

—Yağış en fazla yaz aylarında kar şeklindedir.

—yıllık ortalama yağış 200- 250mm civarında

—Yılın büyük bölümünde toprak donmuş haldedir. Yazın çözünmüş bataklık topraklarına tundra toprağı ve bu toprakta yetişen yosun türü bitkilere de tundra denir.

—60 ve 70 enlemleri kuzey Sibirya, İskandinavya kuzeyi, Kanada ve Grönland kuzeyi ile güney Amerika güneyi

KUTUP —Yıl boyu sıcaklık 0 °C nin altında

—Yağış görülmez yada çok azdır.

—Toprak ve bitki örtüsü yoktur. Yıl boyu zemin kar be buzullarla kaplıdır.

—70 ve 90 enlemleri arasında her iki kutup bölgesinde Antarktika ve grönlandın kuzeyinde