Çin’in küresel rekabet gücünün açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler yöntemine göre değerlendirilmesi

T.C

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ DIŞ TİCARET ENSTİTÜSÜ

ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI

ULUSLARARASI TİCARET YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

ÇİN’İN KÜRESEL REKABET GÜCÜNÜN

AÇIKLANMIŞ KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜKLER YÖNTEMİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

Yüksek Lisans Tezi

ADILA. TUERXUN 100039822

İstanbul, 2017

T.C

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ DIŞ TİCARET ENSTİTÜSÜ

ULUSLARARASI TİCARET ANABİLİM DALI

ULUSLARARASI TİCARET YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

ÇİN’İN KÜRESEL REKABET GÜCÜNÜN

AÇIKLANMIŞ KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜKLER YÖNTEMİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

Yüksek Lisans Tezi

ADILA. TUERXUN 100039822

Danışman:

Yrd. Doç. Dr. Muhittin ADIGÜZEL

İstanbul, 2017

ii

İÇİNDEKİLER

Sayfa no.

ÖZET………iv

Tablo Listesi………...v

ġekil Listesi………vi

Kısaltmalar………...xi

GĠRĠġ……….1

1. KÜRESEL REKABET GÜCÜNÜN KAVRAMI………...2

1.1. Rekabet ve Rekabet Gücünün kavramı………2

1.1.1. Rekabetin Kavramı………....2

1.1.2. Rekabet Gücünün Kavramı………2

1.2. Küresel Rekabet Gücünün kavramı………..4

2. DIġ TĠCARETĠN ÖLÇME YÖNTEMLERĠ VE ARAġTIRMA YÖNTEMĠ………....5

2.1. Rekabet gücünün ölçülmesi………5

2.2. AraĢtırma Yöntemi………..8

3. ÇĠN’ĠN GENEL DURUMU VE DIġ TĠCARETĠ………..9

3.1. Çin’in Genel Durumu………...9

3.1.1. Çin’in Siyasi Yöntemi………9

3.1.2. Coğrafi Konumu………9

3.1.3. Nüfus ve toplum yapısı………..9

3.1.4. Ekonomisi………10

3.2. Çin’in dıĢ ticareti………...10

3.3. Çin’in dıĢ ticaret bulguları………...11

3.3.1.Çin ekonomisinin harmonize sisteme göre 97 kategoride yer alan tüm ürünlerin rekabet gücünün incelenmesi……….11

iii

3.2.Çin’in dıĢ ticaretinin tüm fasılları için hesaplanan AKÜ değerleri………...60 4. SONUÇ VE DEĞERLENDĠRME………65 5. KAYNAKÇA………69

iv

ÖZET

Çin’in Küresel Rekabet Gücünün Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Yöntemine Göre Değerlendirilmesi

Bu çalıĢmada Çin’in 2006-2015 yılları arası dönemindeki 97 kategoride yer alan tüm ürünlerin üzerinde yapılan ithalat ve ihracatı incelenmiĢtir. Rekabet gücünün kavramı ve ölçme yöntemleri tanımlanması ile yola çıkarak Ballasa’nın ortaya koyduğu ve Vollrath’ın geliĢtirdiği AçıklanmıĢ KarĢılaĢtırmalı Üstünlükler Yöntemi kullanılmıĢtır. Alınan veriler bu yöntemi kullanarak hesaplanmıĢtır. Hesaplanan değerlerin incelenmesi sonucunda Çin’in 2006-2015 yıllarında sürekli olarak rekabet gücüne sahip olduğu 46 faslın mevcut olduğu, 24 faslın rekabet gücü açısından sınırda olduğu ve 27 faslın rekabet gücünün düĢük olduğu görülmüĢtür. Bununla beraber tablo ve Ģekilleri kullanarak Çin’in 10 yıl döneminde baĢlıca olarak ithalat ve ihracat yaptığı ülkeler ve tutarları, Çin’in 10 yıl boyunca dünya üzerinde yaptığı ihracat ve ithalat tutarları yıllara göre ayrıca gösterilmiĢtir. ÇalıĢma sonunda ise elde edilen değerlere göre, Çin’in dıĢ ticareti için öneriler verilmiĢtir.

Anahtar kelimeler: Çin, Rekabet, Rekabet gücü, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Yöntemi

ABSTRACT

Chinese Global Competitiveness’s Evaluation With the Method of Revealed Competitive Advantages

Purpose of this research study is to examine and evaluate Chinese global competitiveness of all products in global market. In this context first wrote about concept of competitiveness and it’s measured with method of Ballasa and Vollrath’s Revealed Comparative Advantage with import and export value between 2006-2015 years priod. This research study is investigation GTIP All Products. According to the obtained data, was determined, Chinese has high competitiveness at 46 sectores, has low competıtıveness at 27 sectores and has limit competitiveness at 24 sectores. Using charts and grafic pointed that in this period time which countries are has moreforeign trade with China. Also pionted that 2006-2015 period time, China’s import and export value to world in every year. Put forward some suggestion for China’s foreign trade at the end of the study.

Key Words: China, Competition, Competitiveness, Method of Revealed

Competitive Advantages

v

TABLO LİSTESİ

Tablo 1. Küresel Rekabet Gücünün Altın Kuralları………5

Tablo 2. 2015 yılında Çin’in Ġthalat ve Ġhracatındaki BaĢlıca Ülkeler………10

Tablo 3. Çin’in DıĢ Ticaretinin Tüm Fasılları için Hesaplanan AKÜ Değerleri………..60

Tablo 4. Çin’in Rekabet Gücünün Yüksek Olduğu Fasıllar……….63

Tablo 5. Çin’in 2006-2015 Arası Dönemindeki Rekabet Gücündeki DeğiĢiklikler………….65

vi

ŞEKİL LİSTESİ

ġekil 3.2.Çin’in 2006-2015 yılları dönemindeki Dünya üzerindeki Ġthalat ve Ġhracat

Tutarı……….11

ġekil 1. Canlı hayvanlar………12

ġekil 2. Etler ve yenilen sakatat………12

ġekil 3. Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuĢakçalar ve suda yaĢayan diğer omurgasız hayvanlar………...13

ġekil 4. Süt ürünleri; yumurtalar; tabii bal; diğer yenilebilir hayvansal menĢeli ürünler…….13

ġekil 5. Hayvansal ürünler………14

ġekil 6. Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler; yumrular, kökler ve benzerleri; kesme çiçekler ve süs yaprakları………..14

ġekil 7. Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular………..15

ġekil 8.Yenilen meyveler ve yenilen sert kabuklu meyveler; turunçgillerin ve kavunların ve karpuzların kabukları………...15

ġekil 9.Kahve, çay, Paraguay çayı ve baharat………16

ġekil 10.Hububat.. ……….16

ġekil 11. Değirmencilik ürünleri; malt; niĢasta; inülin; buğday glüteni………17

ġekil 12. Yağlı tohum ve meyveler; muhtelif tane, tohum ve meyveler; sanayide ve tıpta kullanılan bitkiler; saman ve kaba yem……….17

ġekil 13. Lak; sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar………18

ġekil 14. Örülmeye elveriĢli bitkisel maddeler; tarifenin baĢka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan bitkisel ürünler………18

ġekil 15. Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar; yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar………...19

ġekil 16. Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuĢakçalar veya diğer su omurgasızların müstahzarları……….19

ġekil 17. ġeker ve Ģeker mamulleri………20

ġekil 18. Kakao ve kakao müstahzarları………20

ġekil 19. Hububat, un, niĢasta veya süt müstahzarları; pastacılık ürünleri………21

vii

ġekil 20. Sebzeler, meyveler, sert kabuklu meyveler ve bitkilerin diğer kısımlarından elde

edilen müstahzarlar……….21

ġekil 21. Yenilen çeĢitli gıda müstahzarlar……….22

ġekil 22. MeĢrubat, alkollü içkiler ve sirke………22

ġekil 23. Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüler; hayvanlar için hazırlanmıĢ kaba yemler….23 ġekil 24. Tütün ve tütün yerine geçen iĢlenmiĢ maddeler………23

ġekil 25. Tuz; kükürt; topraklar ve taĢlar; alçılar, kireçler ve çimento……….24

ġekil 26. Metal cevherleri, cüruf ve kül………24

ġekil 27. Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler; bitüm enli maddeler; mineral mumlar………25

ġekil 28. Anorganik kimyasallar; kıymetli metal, radyoaktif element, metal ve izotopların organik-anorganik bileĢikleri………..25

ġekil 29. Organik kimyasal ürünler………26

ġekil 30. Eczacılık ürünleri………26

ġekil 31. Gübreler………..27

ġekil 32. Debagatte ve boyacılıkta kullanılan hülasalar; taneneler; boyalar, pigmentler; vernikler, vb; macunalr; mürekkepler………27

ġekil 33. Uçucu yağlar ve rezinoitler; parfümler, kozmetik veya tuvalet müstahzarları…...28

ġekil 34.Sabunlar, yüzey-aktif organik maddeler, yıkama-yağlama müstahzarları, mumlar, bakım müstahzarları, diĢçilik müstahzarları………...28

ġekil 35. Albüminoid maddeler; değiĢikliğe uğramıĢ niĢasta esaslı ürünler; tutkallar; enzimler………..29

ġekil 36. Barut ve patlayıcı maddeler; pirotekni mamulleri; piroforik alaĢımlar; ateĢ alıcı maddeler……….29

ġekil 37. Fotoğrafçılıkta veya sinemacılıkta kullanılan eĢya……….30

ġekil 38. ÇeĢitli kimyasal ürünler………..30

ġekil 39. Plastikler ve mamulleri………....31

ġekil 40. Kauçuk ve kauçuktan eĢya………..31

ġekil 41. Ham postlar, deriler (kürkler hariç) ve köseler………32

viii

ġekil 42. Deri-saraciye eĢyası, eyer-koĢum takımları; seyahat eĢyası, el çantaları vb

mahfazalar; havan bağırsağından mamul eĢya………32

ġekil 43. Kürkler ve taklit kürkler; bunların mamulleri………..33

ġekil 44. Ağaç ve ahĢap eĢya………..33

ġekil 45. Mantar ve mantardan eĢya………34

ġekil 46. Hasırdan, sazdan veya örülmeye elveriĢli diğer maddelerden mamuller; sepetçi ve hasırcı eĢyası………34

ġekil 47. AhĢap hamuru, lifli selülozik malzeme vs………35

ġekil 48. Kağıt ve karton; kağıt hamurundan, kağıttan veya kartondan eĢya………35

ġekil 49. Basılı kitaplar, gazeteler, resimler vb……….36

ġekil 50. Ġpek……….36

ġekil 51. Yapağı ve yün, ince veya kaba hayvan kılı; at kılından iplik ve dokunmuĢ mensucat………37

ġekil 52. Pamuk……….37

ġekil 53. Dokumaya elveriĢli diğer bitkisel lifler; kağıt ipliği ve kağıt ipliğinden…………38

ġekil 54. Sentetik ve suni filamentler, Ģeritler ve benzeri sentetik dokumaya elveriĢli maddeler………38

ġekil 55. Sentetik ve suni devamsız lifler……….39

ġekil 56. Vatka, keçe ve dokunmamıĢ mensucat; özel iplikler; sicim, kordon, ip, halat ve bunlardan mamul eĢya………..39

ġekil 57. Halılar ve diğer dokumaya elveriĢli maddelerden yer kaplamaları………40

58. Özel dokunmuĢ mensucat; tüfte edilmiĢ dokunabilir mensucat; dantela; duvar halıları; Ģeritçi ve kaytancı eĢyası; iĢlemler………40

ġekil 59. EmdirilmiĢ, sıvanmıĢ, kaplanmıĢ veya lamine edilmiĢ mensucat; dokunabilir maddelerden eĢya ………41

ġekil 60. Örme eĢya………41

ġekil 61. Örme giyim eĢyası ve aksesuarı………..42

ġekil 62. ÖrülmemiĢ giyim eĢyası ve aksesuarı……….42

ix

ġekil 63. Dokunabilir maddelerden hazır eĢya; takımlar; kullanılmıĢ giyim ve dokunmuĢ diğer

eĢya; parçalar………43

ġekil 64. Ayakkabılar, getrler, tozluklar ve benzeri eĢya; bunların aksamı……….43

ġekil 65. BaĢlıklar ve aksamı(Ģapka, kasket, koruyucu baĢlıklar vb)………..44

ġekil 66. ġemsiyeler, güneĢ Ģemsiyeleri, bastonlar, iskemle bastonları, kamçılar ve bunların aksamı ………..44

ġekil 67. HazırlanmıĢ ince ve kalın kuĢ tüyleri ve bunlardan eĢya………..45

ġekil 68. TaĢ, alçı, çimento, amyant, mika veya benzeri maddelerden eĢya…….…………..45

ġekil 69. Seramik mamulleri………46

ġekil 70. Cam ve cam eĢya………...46

ġekil 71. Ġnciler, kıymetli veya yarı kıymetli taĢlat, kıymetli metaller; taklit mücevherci eĢyası; metal paralar……….47

ġekil 72. Demir ve çelik………...47

ġekil 73. Demir veya çelikten eĢya………..48

ġekil 74. Bakır ve bakırdan eĢya………..48

ġekil 75. Nikel ve nikelden eĢya………..49

ġekil 76. Alüminyum ve alüminyumdan eĢya………..49

ġekil 78. KurĢun ve kurĢundan eĢya………50

ġekil 79. Çinko ve çinkodan eĢya………50

ġekil 80. Kalay ve kalaydan eĢya……….51

ġekil 81. Diğer adi metaller; sermetler; bunlardan eĢya………..51

ġekil 82. Adli metallerden aletler, bıçakçı eĢyası ve sofra takımları; adi metallerden bunların aksam ve parçaları………52

ġekil 83. Adi metallerden çeĢitli eĢya(kilit, kasa, mobilya tertibatı, vb.)……….52

ġekil 84. Nükleer reaktörler, kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler, bunların aksam ve parçaları………..53

ġekil 85. Elektrikli ve elektronik aletler………..53

ġekil 86. Demiryolu vb. hatlara ait taĢıtlar ve malzemeler, bunların aksam- parçaları; mekanik trafik sinyalizasyon cihazları ………..54

x

ġekil 87. Motorlu kara taĢıtları traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taĢıtlar;

bunların aksam, parça, aksesuarı………..54

ġekil 88. Hava taĢıtları, uzay taĢıtları ve bunların aksam ve parçaları……….55

ġekil 89. Gemiler ve suda yüzen taĢıt ve araçlar………..55

ġekil 90. Optik, fotoğraf, sinema, ölçü, kontrol, ayar, tıbbi, cerrahi alet ve cihazlar; bunların aksam, parça ve aksesuarı……….56

ġekil 91. Saatler ve bunların aksam ve parçaları………..56

ġekil 92. Müzik aletleri; bunların aksam, parça ve aksesuarı………..57

ġekil 93. Silahlar ve mühimmat; bunların aksam, parça ve aksesuarı………..57

ġekil 94. Mobilyalar, yatak takımları; aydınlatma cihazları; reklam lambaları, ıĢıklı tabelalar vb.; prefabrik yapılar……….58

ġekil 95. Oyuncaklar, oyun ve spor malzemeleri……….58

ġekil 96. ÇeĢitli mamul eĢya……….59

ġekil 97.Sanat eserleri, koleksiyon eĢyası ve antikalar……….59

ġekil 99. BaĢka yerde belirtilmeyen mallar………..60

xi

KISALTMALAR

AB --- Avrupa Birliği

ABD --- Amerika BirleĢik Devletleri ASEAN --- Güneydoğu Asya Ulusal Birliği WTO --- Dünya Ticaret Örgütü

1

Giriş

Çin 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) katıldıktan sonra, yatırım ortamında iyileştirilmesi ile Çin'de yabancı yatırım miktarı artmış ve Dünya ile ticareti hızla büyümüştür.

Çin giderek artan miktarda dış ticaret fazlası vermiştir.¹Çin önceleri emek yoğun ürünlerde rekabet gücüne sahipken teknoloji ve Ar-ge yatırımları ile orta ve ileri teknoloji ürünlerindede rekabet gücü elde etmiştir. Bugün dünyanın en büyük ihracatçısı olan Çin ekonomisinin hangi ürün kategorilerinde rekabet gücüne sahip olduğunu veya olmadığını belirlemek sadece Çin ekonomisi için değil tüm dünya ekonomisi için bir öneme haizdir.

Bu çalışmada Çin ekonomisinin harmonize sisteme göre 97 fasılda yer alan tüm ürünlerin rekabet gücü incelenmiştir. Dünyada 4, 6 ve 12 haneli kodlardan oluşan Armonize Sistem, uluslararası ticaret istatistikleri ve ülkelerin gümrük tarifeleri için evrensel bir temel teşkil etmektedir. Resmi adı Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi (The Harmonized Commodity Descriptionand Coding Systems) olan Armonize Sistem, uluslararası ticarete konu olan tüm mallar için kullanılan uluslararası bir ticari sınıflandırma sistemidir. Armonize Sistem’de ticarete konu tüm ürünler belirli bir mantık ve sistematik çerçevesinde 97 kategoride sınıflandırılmaktadır. Rekabet gücü hesaplamasında Dünya Ticaret Merkezi’nin (ITC) ülkelerin ihracat ve ithalat verileri kullanılmıştır. Hesaplanan değerler ile bu kategorilerin hangisinde Çin’in rekabet gücünün yüksek olduğu, hangisinde rekabet açısından sınırda olduğu ve hangilerinde rekabet gücünün düşük olduğu sonucu elde edilmiştir.

Giriş Bölümünden sonra Birinci Bölümde endüstri ve ülke düzeylerindeki yaklaşımlarını incelemek üzere rekabet ve rekabet gücü kavramlarının teorik tanımları irdelenmiştir. İkinci bölümde dış ticaret ölçme yöntemleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise fasıllar ve yıllara göre ithalat ve ihracat verilerini kullanarak toplam Armonize Sistemdeki 97 faslın her biri için ayrı ayrı rekabet gücü hesaplanmıştır. Hesaplamaların ortaya koyduğu, Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) – Revealed Competitive Advantages (RCA) ve Vollarth’ın geliştirdiği indekse göre Çin’in 2006-2015 yılları arası dönemindeki rekabet gücü incelenmiştir. Son bölüm olan dördüncü bölümde Sonuç ve Değerlendirme yer almaktadır.

1LIANG HAO FEI. (2007): Çin’in Dış Ticaret Fazlası Hakkında Görüş. http://www.mofcom.gov.cn

2

1. KÜRESEL REKABET GÜCÜNÜN KAVRAMI

1.1.REKABET VE REKABET GÜCÜNÜN KAVRAMI 1.1.1. REKABETİN KAVRAMI

Rekabet kavramının sözlük anlamı, “aynı amacı güden kimseler arasındaki çekişme, yarışma ve yarış” tır.²

Rekabet; ürünlerin kimler tarafından, ne miktarda üretileceği ve hangi ticari koşullarda hangi fiyattan pazarlanacağının piyasa koşullarında belirlenmesini sağlamaya yönelik olmak üzere, birimlerin ekonomik kavramlarını bağımsız olarak alabilmeleri olgusunu içeren ekonomik yarış olarak ifade edilmektedir. Birimlerin; tüketicilerin, üreticiler ve aracılar, kararları ise;

pazara giriş kararı, üretim miktarı ve fiyatın belirlenmesi yanında ürünü tercih edilir kılacak, tüketici tarafından tanınmasını, ulaşılmasını sağlayacak değişiklik ve gelişmeler oluşturmaktadır.³

Rekabet sadece mevcut rakipleri değil, gelecekte sektöre girebilecek potansiyel rakipleri de kapsar.⁴

Bir başka tanıma göre rekabet serbest piyasa mekanizması içinde faaliyet gösteren en az iki iktisadi birimin fiyat ve fiyat dışı çeşitli araçlar ile kararlarını yükseltmek ve en büyük pazar payını elde etmek amacıyla giriştikleri stratejik etkileşim sürecini ifade eder.⁵

Encyclopedia İnternational ’da “Rekabet, etkin ve güçlü bir sermaye ekonomisinin temelidir. ”⁶

1.1.2. REKABET GÜCÜNÜN KAVRAMI

Rekabet gücü kavramı bir firmanın rekabet ortamında karşılaştığı rekabet baskısına dayanabilmesi şeklinde pasif olarak tanımlanabileceği gibi, bir firmanın rekabet baskısı yaratabilmesine olanak tanımlanabileceği gibi, aktif bir biçimde de tanımlanabilir. Rekabet gücü mutlak değil nispi açıdan tanımlanabilecek bir güçtür ve rekabet gücünün rakiplere göre tanımlanması esastır.⁷

2 TDK Sözlüğü Ankara, 1998, s.1219

3 www.rekabet.gov.tr/word/muratayber.doc

4 BAUMOL, W.J.,Panzar, J.C. and Willing, R.P.,(1982): Contestable marke tsand the theory of industry structure. HarcourtvBraceJovanovichInc/. New York

5 GÜLEŞ, HASAN K., H.BÜLBÜL (2004): Yenilikçilik, İşletmeler İçin Stratejik Rekabet Aracı, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara 2004, s.38.

6 ENCYCLOPEDİA International

7 ADIGÜZEL, M. (2011). Küresel Rekabet Gücü, Türkiye için Sistematik ve Eklektik Bir Yaklaşım. Ankara:

Nobel

3

Rekabet gücü ülkelerin bilinen serbest pazar koşullarında kişilerin reel gelirlerini arttırmaya çalışırken, aynı anda ürettiği ürün ve hizmetleri pazarlara sunması ve bu konuda başarılı olmasıdır.⁸

Paul Krugman’a göre; rekabet gücü kavramı firma düzeyinde ele alınması gereken, ülke düzeyinde kullanılması durumunda bir anlam ifade etmeyen ve verimlilik kavramının başka bir biçimde ifade edilmesinden başka bir anlamı olmayan bir kavramdır. Krugman’a göre, rekabet gücü kavramı firmalar ve ülkeler için farklı anlamlar ifade eder. Firmalar, birinin kaybı diğerinin kazancı olarak şekilde birbirleriyle rekabet ederlerken, ülkeler karşılaştırmalı üstünlükler yasası gereği uluslararası ticaretten hep birlikte kazanç elde edebilirler.⁹

Rekabet gücü daha fazla miktarda ve daha yüksek kalitede mal ve hizmet üretip, satışının gerçekleşmesi olarak ifade edilmektedir. ¹⁰Rekabet gücü genel bir tanımlamayla, firmaların, endüstrinin, bölgenin, ülkenin ya da ekonomik birliklerin, uluslararası rekabette göreli olarak daha yüksek gelir ve istihdam seviyesindeki üretim gücü olarak tanımlanabilir. Diğer bir değişle bir ülkenin, ürettiği mallarda diğer ülkenin malları ile fiyat, kalite, tasarım, güvenirlik ve zamanında teslim gibi unsurlarda yarışabilir düzeyde olmasını ifade etmektedir.¹¹

Firmalar üzerine odaklanan rekabet gücü çalışmalarına göre bir ülkenin rekabet gücü, ülkenin firmalarının rekabet gücünden kaynaklanır ve rekabet gücüne öncülük eden firmaya özgü faktörler ve yetenekler belirlenmelidir.¹²

Dünya Ekonomik Forumu rekabet gücünü, fiyat dışındaki unsurları da esas alarak tanımlamıştır. Bu tanıma göre rekabet gücü firmaların rakipleri ile karşılaştırıldığında fiyat ve fiyat dışı unsurlar açısından daha çekici olan mal ve hizmetleri üretme ve müşterilerine satma yeteneğidir.¹³

8USA Prezident’s Commission on Indusrtial Competitiveness, 1985, s.5. den aktaran M. ADIGÜZEL

9RUGMAN, Paul (1994); Competitiveness: A Dangerous Obsession, Foreign Affairs, 73:2, (1994: Mar./Apr.) p.28-44 den aktaran C.C AKTAN ve İ. YAŞAR VURAL; Rekabat Gücü ve Rekabet Stratejileri, TİSK Yayınları, Ankara, 2004, s.11.

10 KAYABAŞI, AYDIN(2007); İşletmelerin Rekabet Gücünün Geliştirilmesinde Lojistik Faaliyet Performansının Arttırılması: Üretim İşletmeleri Üzerine Bir Uygulama, Yayınlanmamış DoktoraTezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2007, s.4.

11http//ekutup.dpt/gov.tr/imalatsa, erişimtarihi: 18/09/2005

12 AKTAN, COŞKUN CAN ve İ. YAŞAR VURAL (2004); Rekabet Gücü ve Rekabet Stratejileri, TİSK Yayınları, Ankara, 2004, s.15.

13WORLD EKONOMİC FORUM, (1989): The World Competitiveness Yearbook 1989, s.5-12.

4

İşletme düzeyinde rekabet gücü, müşterilerin işletmenin sunduğu mal ve hizmetleri alternatifleri karşısında tercih etmelerinin sürdürülebilirliğini sağlayabilme yeteneğidir.¹⁴ Endüstrinin rekabet gücü Markusen’in tanımına göre; bir endüstrinin rakipleri ile aynı ya da ileri seviyede bir verimlilik düzeyine ulaşması, bu verimlilik düzeyini sürdürme yeteneği ya da rakipleri ile aynı ya da rakiplerinden daha düşük maliyette üretme ve satma yeteneğidir.¹⁵ 1.2. KÜRESEL REKABET GÜCÜNÜN KAVRAMI

Uluslararası rekabet gücü temelde, uluslararası ticaret tarafından sağlanan fırsatları gerçekleştirerek bir ülkenin yaşam standartlarını yükseltmekle ilgilidir. Verimlilik artışı, uluslararası rekabet gücünün en önemli unsurudur.¹⁶

Markusen, küresel düzeyde rekabet gücünü şu şekilde tanımlamaktadır: “Bir ülke, serbest ticaret koşulları altında dış ticaretini dengede tutarak ticaret ortaklarınınkine eşit bir reel milli gelir büyümesini sürdürebiliyorsa rekabet edebilen bir ülkedir. ”¹⁷

Uluslararası Yönetim Geliştirme Derneği Dünya Rekabet Gücü Yıllığı’nda (World Competitiveness Yearbook ) küresel rekabet gücünü şu şekilde tanımlamaktadır: “ Bir ülkenin rekabet gücü, ülkenin firmaları için daha fazla değer yaratılmasını ve insanları için daha fazla refahın sürdürülmesini sağlayan bir çevrenin oluşturulması ve sürdürülmesi yeteneğidir.”¹⁸ Uluslararası Yönetim Geliştirme Derneği’ne göre, küresel rekabet gücünün oluşmasındaki faktörler dört başlık altında toplanmaktadır. Bunlar; ekonomik performans, kamunun etkinliği, özel sektörün etkinliği ve altyapıdır.¹⁹

Bir ülkenin küresel rekabet gücünün yüksekliği faktörler tarafından belirlenmektedir.

Uluslararası Yönetim Geliştirme Derneği bir ülkenin rekabetçi kalabilmesi için “Altın Kurallar” olarak adlandırdığı bir takım kurallar Tablo-1’de yer almaktadır. Bu kurallar, ekonomik alandan yasal alana kadar pek çok konuyu kapsamaktadır. Ulusal anlamda rekabet gücünü yükseltmek istikrarlı bir ekonomik yapı yanında yatırımların ve verimliliğin

14ŞENEL ,TUBA BURCU(2006);AB sürecinde İşletmelerin Rekabet Gücü ve Girişimciliğin Desteklenmesi, Yayınlanmamış Master Tezi, GaziÜn. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, s.10 ve s.32.

15 MARKUSEN, J (1992); Productivity, Competitiveness, Trade Performans and Real İncome; The Nexus Among Four Concept, Ecomomic Counsil of Canada: Ottawa’dan aktaran Hayriye ATİK (2005); Yenilik ve UlusalRekabet Gücü, DetayYayıncılık, Ankara, 2005, s.19.

16HAUGE, İRFAN UL (1995); “Epilogue:The Role of Public policy” içinde TradeTechnology and International Competitiveness, The World Bank, Washington D.C., s.179-196.

17MARKUSEN, J. (1992:2).

18IMD (2005): Competitiveness Yearbook 2005,IDM, s.55.

19IMD(2005:610)

5

artırılmasını kapsamaktadır. Bunun yanı sıra iş gücünün eğitimi ve kalite, önem verilmesi gereken diğer konular arasında yer almaktadır.²⁰

Tablo 1. Küresel Rekabet Gücünün Altın Kuralları²¹ -İstikrarlı ve tahmin edilebilir ve yaşama ortamının oluşturulması,

-Esnek bir ekonomik yapıya sahip olma, -Teknolojik ve diğer alt yapıya yatırım yapma, -Özel tasarrufları ve yurt-içi yatırımları teşvik etme,

-Uluslararası piyasalarda atılgan bir tavır takınmak, yabancı sermaye yatırımları için cazip bir hale gelme

-Kalite üzerinde odaklanma, kamu yönetiminde hızlı ve şeffaflığı arttırma, -Ücret seviyesi, verimlilik ve vergileme arasındaki ilişkiyi sürdürme,

-Ücret farklılığını azaltarak ve orta sınıfı güçlendirerek sosyal yapıyı koruma,

Eğitim yatırımlarını artırma(özellikle orta öğretim seviyesinde ve iş gücünün hayat boyu eğitiminde)

Vatandaşların arzu ettikleri değer sistemini korurken; ekonomik yapı ve globalleşme süreci arasında dengenin korunması.

2. Dış Ticaretin Ölçme Yöntemleri ve Araştırma Yöntemi

2.1.Rekabet gücünün ölçülmesi

Firmalar veya ekonomi düzeyinde rekabet gücünün ölçülmesi zor ve tartışmalı bir konudur.

Konunun zorluğu, rekabet gücünü etkileyen, belirleyen unsurların bir kısmının (ürün kalitesi, yenilik gücü, tüketici ihtiyaçlarına cevap verebilme kapasitesi, işgücü piyasası üzerindeki kısıtlamalar vb.) nesnel olarak ölçülmesinin neredeyse imkânsız olmasından, tartışmalı olması ise yine değerlendirmelerin öznellikten uzak olmamasındandır. Bununla birlikte, değişik rekabet gücü tanımlarına göre belirli endeksler üretilebilmektedir. Konu ile ilgili karmaşanın bir sebebi de rekabet gücü konusunun birçok disiplinin ilgi alanına girmesi nedeniyle tek bir kuramsal temelin bulunmaması olduğu öne sürülmektedir.²²

Rekabet gücünün firma, endüstri ve ulusal düzeyde tanımlanması, rekabet gücünü etkileyen ve belirleyen faktörlerin çok sayıda olmasına ve farklı rekabet çeşitlerine bağlı olarak rekabet gücü göstergeleri ve ölçümü farklı olmaktadır. Rekabet gücünün genellikle rekabet gücünü

20ATIK, HAYRİYE (2005); Yenilik ve Ulusal Rekabet Gücü, Detay Yayıncılık, Ankara, 2005.

21 IMD, (2005), World Competitiveness Yearbook, s. 615’den aktaran H. Atik(2005): age, s.22.

22KİBRİTÇİOĞLU, A. (1996) ; “Uluslararası Rekabet Gücüne Kavramsal Bir Yaklaşım”, içinde Uluslararası (Makro) İktisat – Okumalar, A. Kibritçioğlu (ed.), TDFOB Yayıncılık, Ankara,ss.1-16,s.2

6

etkileyen faktörlerden yararlanılarak ölçüldüğü görülmektedir. Bu bağlamda bir firmanın, endüstrinin veya ülkenin rekabet gücü tek boyutlu bir gösterge ile ölçülmeye çalışıldığı gibi birden fazla çok boyutlu hatta Dünya Ekonomik Forumunun ölçümlerindeki gibi birkaç yüz göstergenin birleştirilerek kompozit bir yöntemde ölçümü yapılabilmektedir.²³

Diğer taraftan rekabet gücü ex-ante veya ex-post olarak, rekabet gücündeki zamana bağlı değişimi göz önüne alması yönünden dinamik veya statik olarak, olan veya olması gereken rekabet gücü yönünden pozitif veya normatif rekabet gücü göstergeleri veya ölçme yöntemleri kullanılabilmektedir.

Seçilmiş bazı makro ve mikro rekabet gücü ölçme yöntemleri ve göstergeleri;²⁴

1. Dünya Ekonomik Forumu Global Rekabet Gücü Endeksi (World Economic Forum-WEF;

Global Competitivenessİndex)

2. Dünya Rekabet Gücü Yıllığı Endeksi (World Competitiveness Yearbook-IMD) 3. Rekabetçi Endüstriyel Performans Endeksi (CIP)

4. İngiltere Rekabet Gücü Ölçüm Yöntemleri 5. Dış Ticaret Göstergeleri

Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) Göreli İhracat Avantajı Endeksi

Göreli İthalat Nüfuz Endeksi Ticari Performans Ölçütü (TPE) Dış Ticaret Hadleri

İhracatın Kompozisyonu ve Piyasa Payı Net İhracat Oranı (NETİHR):

İthalat Nüfuz Oranı (İmportPenetrationRatio) İhracat/İthalat Oranı (XMR)

Uluslararası Rekabete Maruz Kalma Düzeyi

23 WEF (2015);The Global Competitiveness Report 2015–2016

24ADIGÜZEL, M. (2011a). Uluslararası Rekabet Gücü Belirleyici Faktörler ve Ölçülmesi, Türkiye Bağlamında Bir Değerlendirme. Ankara: Nobel

7 6. Maliyet Rekabetçiliği Göstergeleri

Sermaye Maliyeti

Birim Ücretler ve İş Gücü Maliyetleri Enerji maliyetleri

Vergiler

1. Makro Göstergeler Cari (Ödemeler) Denge(si) Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kişi Başına Düşen Reel Milli Gelir Verimlilik

2. Mal ve Sektörlerin Payları Pazar payı

Toplam Çıktı İçinde İmalat Sanayinin Payı Dünya İmalat Sanayi Üretimindeki Pay Mal ve Sektörlerin İhracat Payları Endüstri İçi Ticaret (EİT)

3. Teknoloji Göstergeleri Arge ve Patent Sayısı

Patentler-Açıklanmış Teknolojik Üstünlük (ATÜ):

4. Fiyat Rekabeti Göstergeleri İhracat Kar Marjları

İhracat Kâr Marjı Endeksi Kâr Marjı

Bazı Alternatif Fiyat Rekabeti Ölçütleri i) Nisbî İhracat Fiyat Endeksi (NİFE)

ii) Nisbî Toptan Eşya Fiyat Endeksi (NTFE) iii) İhracat Kârlılık Endeksi (İKE)

iv) Nisbî İhracat Kârlılık Endeksi (NİKE)

8 v) İthalat Fiyatları Rekabet Edebilirlik Endeksi (İFRE) 5. Diğer Bazı Göstergeler

Kaynaklara Erişim

Dışa Açıklık ve Uluslararasılaşma Ülkenin Dış Borçlanma Miktarı

Kamu Kesimi Borçlanma-Bütçe Açığı Düzeyi İhracat Piyasalarının Çeşitliliği

Dış Ticaret Politikaları

Mali Sektörün Tutarlılığı, Yaşama Kabiliyeti Sayılabilir.

2.2.Araştırma Yöntemi

Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler yöntemini kullanarak Çin’in GTİP ikili düzeyde ve sektörel bazda 2006-2015 yılları arası dönemindeki rekabet gücü incelenmiştir.

Hesaplamada yararlanılan ithalat ve ihracat verileri Uluslararası Ticaret Merkezi’nin (International TradeOrganization - ITC) Trademap veri tabanından alınmıştır.

Kullanılan formül aşağıdaki gibidir:

RCA = {ln (X_j / X_t) / (X_j / X_t)} * 100

Formüldeki i indiksi belirli bir ülkeyi ifade etmektedir. Çalışmamızda, ülkelerin değil harmonize sistemde yer alan ürün gruplarının göreli rekabet güçleri karşılaştırılacaktır. RCA indeksi mal grubu (j) sabitken, farklı ülkelerin (i) aynı mal grubundaki göreli üstünlüklerini karşılaştırmaya yöneliktir. Bu nedenle, çalışmamızda 97 ürün grubuna göre Çin'in dünyaya ihracatı ile, Çin'in dünyadan ithalatı dikkate alınacağından, formüldeki ülke indisi olan (i), her bir sektör (j) için sabittir ve ihmal edilebilir. Bu durumda formülün yeni hali,

RCA = ln [(Xj / Xt) / (Mj / Mt)]

olacaktır.²⁵ Dolayısıyla, herhangi bir mal (sektör) için rekabet gücü o malın (sektörün) ihracatının ülke toplam ihracatına (bizim çalışmamızda sanayi sektörü ihracatı) oranının, o malın (sektörün) ithalatının ülke toplam ithalatına (bizim çalışmamızda sanayi sektörü ithalatı) oranının doğal logaritmasına eşit olacaktır. Bu formül ile hesaplanan RCA değeri +50’den büyük ise ülkenin bu fasılda rekabet gücüne sahip olduğu, RCA -50 ile +50’nin arasında ise

25 VOLLRATH, Thomas L. (1991): ‘A Theoretical Evaluation of AlternativeTrade Intensity Measures of Revealed Comparative Advantage’,Weltwirts chafliches Archiv, 127, 265–279

9

ülkenin bu fasılda rekabet gücü açısından sınırda olduğu ve bu değer -50’nin altında ise ülkenin bu sektörde rekabet gücünün olmadığını göstermektedir.

3. Çin’in Genel Durumu ve Dış Ticareti

3.1. Çin’in Genel Durumu 3.1.1. Çin’in Siyasi Yöntemi

Dünya tarihindeki en eski uygarlıklardan biri olan Çin araştırmalara göre 4 bin yıllık bir kayıtlı tarihe sahiptir.Geniş coğrafyaya yayılan uygarlık yüzyıllar boyunca farklı hanedanlar tarafından yönetildi. Çin Halk Cumhuriyeti, 1949 yılından bu yana Çin Komünist Partisi tarafından yönetilmektedir. Dokuz üyeden oluşan veXiJinping devlet Başkanlığı görevini yürütmektedir.²⁶

3.1.2.Coğrafi Konumu

Çin, Pasifik Okyanusu’nun batı kıyısında, Asya’nın doğusunda yer alır. Kuzeyinde Moğolistan Halk Cumhuriyeti, kuzeydoğusunda Rusya Federasyonu ve Kuzey Kore, doğusunda Sarı Deniz ve Doğu Çin Denizi, güneydoğusunda Güney Çin Denizi, Güneyde Vietnam, Laos, Birmanya, Hindistan, Butan ve Nepal, güneybatıda Pakistan, Afganistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Kazakistan ile çevrilidir. 9 milyon 598 bin km² yüzölçümüyle, Rusya ve Kanada’dan sonra en büyük üçüncü ülkedir.

3.1.3. Nüfus ve toplum yapısı

Çin dünyanın en kalabalık ülkesidir. Ülkenin tahmin edilen nüfusu 1 milyar 300 milyon civarındadır. Ayrıca en fazla en fazla nüfus yoğunluğuna sahip ülkelerden de biridir. Çin genelindeki kilometrekareye düşen nüfus yoğunluğu 135 kişidir. İç bölgelerdeki nüfus yoğunluğu 71.4 kişi iken, batı bölgelerde kilometrekare başına 11.8 kişi düşmektedir.

Ülkedeki bu nüfusun etkisi; küresel gıda talebi, enerji kullanımı ve çevre üzerinde kendisini göstermektedir. Bu durum Çin'i ucuz işgücü pazarı haline getirmiştir. Ülkenin 2020 yılında 1.4 milyarlık bir nüfusa ulaşması bekleniyor.21. yüzyıl ortalarına kadar nüfusun artmaya devam edeceği ve 1.6 milyar civarında dengeleneceği beklenmektedir. Ailelerin tek çocuk sahibi olmaya teşvik edilmesi gibi politikalar sonucunda hızı azalsa da nüfus artışı devam etmektedir.

3.1.4. Ekonomisi

Çin zengin tarihi, özgün uygarlık yapısı, dünyanın en kalabalık nüfusu ve son yıllarda hızla gelişen ekonomisiyle dikkatlerin üzerine çekmiş ve 19. yüzyılın başlarına kadar dünyanın

26 http://www.aljazeera.com.tr(y.y)

10

diğer bölgelerine göre oldukça gelişmiş bir ülke olan Çin, batıdaki sanayileşme devrimi sonrasında Avrupalı devletlerin yakaladığı teknolojik gelişim ve deniz aşırı ticaret karşısında duramamış ve değişime ayak uyduramayarak hızlı bir ekonomik çöküş süreci yaşamıştır.

Batılı devletler, Rusya ve Japonya ile yaşanan savaşlar sonucunda bazı topraklarını kaybetmiş, sömürgeci devletlerin hedefi durumuna gelmiştir. Dünya güç dengesinde İngiltere, Almanya, Japonya, Rusya ve daha sonra ABD gibi güçler ön plana çıkarken, Çin geri planda kalmıştır.Uzun yıllar dış dünyaya kapalı bir ekonomi politikası uygulayan Çin, 1980'lerin başlarında, kolektif tarım uygulamasını durdurdu ve özel teşebbüse yeniden izin vermesiyle dünyanın en büyük ihracatçılarından olan ülkeve rekor düzeylerde dış yatırım çekmiştir.Aralık 2001'de, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Dünya Ticaret Örgütü'yle 15 yıldır sürdürdüğü üyelik müzakereleri tamamladıktan sonra Dünya Ticaret Örgütü’nün üyesi olmuş ve bu Çin’in ekonomisinde olumlu gelişimleri sağlamasına neden olmuştur.

3.2. Çin’in Dış Ticareti

2010 yılında dış ticaret hacmi 3 trilyon dolara yaklaşan Çin’in 2010 yılı ihracatı bir önceki yıla göre % 31.3 artarak 1.57 trilyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2010 yılı ithalatı, bir önceki yıla göre % 39 artarak 1.39 trilyon dolara yükselmiştir. 2008 -2010 döneminde verdiği dış ticaret fazlasında gerileme görülen Çin’in, dış ticaret fazlası, 2010 yılında 184.5 milyar dolardır.2015 yılındaki verilere göre, ülkenin başlıca olarak ithalat ve ihracat yaptığı 10 ülke sıralanmıştır. Bunlar:Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği, Avustralya, Hindistan, Hong Kong, Güney Kore, Güneydoğu Asya Ulusal Birliği, Rusya Federasyonu, Tayvan, JaponyaTablo.2’de yer almaktadır.²⁷

Tablo.2 2015 yılında Çin’in İthalat ve İhracatındaki Başlıca Ülkeler Ülke

İhracat (Milyardolar)

İthalat

(Milyar dolar)

Amerika Birleşik Devletleri 410 151

Avrupa Birliği 42 17

Avustralya 40 5

Hindistan 58 3

Hong Kong 334 13

Güney Kore 101 175

Güneydoğu Asya Ulusal Birliği 279 189

27http://zhs.mofcom.gov.cn yazar: LIU QING HONG

11

Rusya Federasyonu 35 33

Tayvan 45 145

Japonya 136 144

Çin’in 2006-2015 yılları arası dönemindeki ithalat ve ihracat verilerini inceleyerek, Çin’in bu 10 yıllık dönemdeki ihracatında sürekli artış sağladığı ve 2006 yılındaki 791 milyar dolardan 2014 yılındaki 2342 milyar dolara ulaştığı görülmektedir ve Şekil 3.2’de yer almaktadır.

Şekil 3.2.Çin’in 2006-2015 yılları dönemindeki Dünya üzerindeki İthalat ve İhracat Tutarı

3.3. Çin’in Dış Ticaret Bulguları

3.3.1.Çin ekonomisinin harmonize sisteme göre 97 kategoride yer alan tüm ürünlerin rekabet gücünün incelenmesi:

791

956

1132

1006

1396

1743 1818

1949 1958

1681

969

1220

1430

1202

1578

1898

2049

2209

2342 2282

0 500 1000 1500 2000 2500

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

Çin'in 2006-2015 yılları dönemindeki Dünya üzerindeki İthalat ve İhracat Tutarı (Milyar Dolar)

İthalat İhracat

12 Şekil 1. Canlı hayvanlar

Canlı hayvanlar ürün faslının 2006 -2015 arası 10 yıllık dönemindeki AKÜ değerleri tabloda görüldüğü gibi dönem ortalaması +50’nin üzerinde olmuştur. Çin’in bu sektörde az da olsa rekabet gücünün olduğu görülmektedir. Bu da Çin’in bu sektördeki gelişiminde olumsuz bir tablodur.

Şekil 2. Etler ve yenilen sakatat

Etler ve yenilen sakatat ürün sektörünün 2009-2015 dönemindeki AKÜ değerleri 2006 yılın dışında arasında sürekli-50’nin altında olmuştur. Dönem ortalaması -129.51 olarak Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olmadığını göstermektedir.

145.6 138.6 134.7

96.8

40.0 33.1

35 16.9.

-53.4 -22,5 -100,0

-50,0 0,0 50,0 100,0 150,0 200,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü D E Ğ E R L E R i

YILLAR

-11,7

-97,5

-130,1

-97,9 -92,8

-124,0

-155,2

-191,6 -177,7

-216,6 -250,0

-200,0 -150,0 -100,0 -50,0 0,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü D E Ğ E R L E R i

YILLAR

13

Şekil 3. Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar

Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri +7.9 ile +61.2 olmuştur.

Dönem ortalaması -50 ile +50’nin arasında olduğu görülmektedir. Çin bu sektörde rekabet gücü açısından sınırdadır.

Şekil 4. Süt ürünleri; yumurtalar; tabii bal; diğer yenilebilir hayvansal menşeli ürünler

Süt ürünleri; yumurtalar; tabii bal; diğer yenilebilir hayvansal menşeli ürün sektörünün 2006- 2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri -57.4 ile -258.4 arasında sürekli -50’nin altında olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olmadığı görülmektedir.

20,6

7,9 11,7

45,8

57,9 59,1 60,5 61,2

58,1

43,8

0,0 10,0 20,0 30,0 40,0 50,0 60,0 70,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R i

YILLAR

-82,9 -73,3 -57,4

-130,1

-172,1 -175,9

-192,6

-238,9

-258,4

-200,4

-300,0 -250,0 -200,0 -150,0 -100,0 -50,0 0,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü

D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

14 Şekil 5. Hayvansal ürünler

Hayvansal ürünler sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri +103 ile +143.9 arasında sürekli olarak +50’nin üzerinde olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olduğu görülmektedir.

Şekil 6. Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler; yumrular, kökler ve benzerleri; kesme çiçekler ve süs yaprakları

Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler; yumrular, kökler ve benzerleri; kesme çiçekler ve süs yaprakları ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri +1.4 ile +59.4 arasında, Dönem ortalaması -50ile +50’nin arasındaki değerler içinden yer almıştır. Çin bu sektörde rekabet gücü açısından sınırdadır.

143,9

127,9

144,4

130,8

105,5

137,0 140,8 136,1 138,6

103,0

0,0 20,0 40,0 60,0 80,0 100,0 120,0 140,0 160,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

21,2 20,6

25,8

55,7 55,9

49,1 50,9

33,8

59,4

1,4 0,0

10,0 20,0 30,0 40,0 50,0 60,0 70,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

15 Şekil 7. Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular

Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri +93.1 ile +174.4 arasında sürekli +50’nin üzerinde olmuştur.

Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olduğu görülmektedir.

Şekil 8.Yenilen meyveler ve yenilen sert kabuklu meyveler; turunçgillerin ve kavunların ve karpuzların kabukları

Yenilen meyveler ve yenilen sert kabuklu meyveler; turunçgillerin ve kavunların ve karpuzların kabukları ürün sektörünün 2005-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri tablodan görüldüğü gibi, -44.8 ile +35.5 arasında sürekli -50 ile +50 sınır değerleri arasında kalmıştır. Çin bu sektörde rekabet gücü açısından sınırdadır.

139,0 137,6

174,4

135,0 147,4 148,0

93,5 100,3 98,0 93,1

0,0 20,0 40,0 60,0 80,0 100,0 120,0 140,0 160,0 180,0 200,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

35,1 33,5

29,7

14,6 10,3

-3,6

-12,9 -10,8

-35,4

-44,8 -50,0

-40,0 -30,0 -20,0 -10,0 0,0 10,0 20,0 30,0 40,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

16 Şekil 9.Kahve, çay, Paraguay çayı ve baharat

Kahve, çay, Paraguay çayı ve baharat ürün sektörünün 2006-2015 yılları dönemindeki AKÜ değerleri +154.8 ile +271.5 arasında sürekli +50’nin üzerinde olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün yüksek olduğu görülmektedir.

Şekil 10.Hububat

Hububat ürün sektörünün AKÜ değerleri 2006-2015 yılları arası dönemin başında +109.6 iken rekabet gücünde hızlı bir azalma ile 2015 yılında -367.4 olmuştur. Dönem ortalaması - 50’nin altında olan bu sektörde Çin’in rekabet gücü düşüktür.

271,5

240,0 233,1

261,7

228,0

207,9

172,8

204,5

179,0

154,8

0,0 50,0 100,0 150,0 200,0 250,0 300,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

3,3

109,6

-27,1 -52,7

-114,6 -128,3

-249,2 -241,0

-280,8

-367,4 -400,0

-300,0 -200,0 -100,0 0,0 100,0 200,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

17

Şekil 11. Değirmencilik ürünleri; malt; nişasta; inülin; buğday gluteni

Değirmencilik ürünleri; malt; nişasta; inülin; buğday glüteni ürün sektörünün 2006-2015 arası 10 yıllık dönemdeki AKÜ değerleri son 2 yıl hariç sürekli -50 ile +50 arasında kalarak sınırda yer alamsına karşın, son 2 yılda eksi değer alması rekabet gücü açısından göreli zayıflığını göstermektedir.

Şekil 12. Yağlı tohum ve meyveler; muhtelif tane, tohum ve meyveler; sanayide ve tıpta kullanılan bitkiler;

saman ve kaba yem

Yağlı tohum ve meyveler; muhtelif tane, tohum ve meyveler; sanayide ve tıpta kullanılan bitkiler; saman ve kaba yem ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri -201.7 ile -292.5 arasında sürekli olarak -50’nin altında olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olmadığı görülmektedir.

-24,8

58,8 60,3

25,7

7,9

-0,3 -8,1

-39,8

-63,3

-77,8 -100,0

-80,0 -60,0 -40,0 -20,0 0,0 20,0 40,0 60,0 80,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

-201,7

-226,3

-266,2 -261,1 -270,4 -269,9 -280,7 -280,4 -286,9 -292,5

-350,0 -300,0 -250,0 -200,0 -150,0 -100,0 -50,0 0,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

18 Şekil 13. Lak; sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar

Lak; sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri +52.4 ile +173.9 arasında sürekli olarak +50 üzerinde olmuştur.

Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olduğu görülmektedir.

Şekil 14. Örülmeye elverişli bitkisel maddeler; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan bitkisel ürünler

Örülmeye elverişli bitkisel maddeler; tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan bitkisel ürünler sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri 2008 yılın dışında -41.3 sürekli olarak -50’nin altında olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olmadığını göstermektedir. Son 4 yılda azda olsa bile bir düzelme görülmektedir.

52,4 58,7

115,3 127,9

155,7

173,9

146,3 151,2 153,7

141,7

0,0 20,0 40,0 60,0 80,0 100,0 120,0 140,0 160,0 180,0 200,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

-82,6

-62,5

-41,3

-73,9

-127,4

-113,7

-87,2 -85,5 -83,4 -75,8

-140,0 -120,0 -100,0 -80,0 -60,0 -40,0 -20,0 0,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

19

Şekil 15. Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar; yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar

Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar; yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar ürün sektörünün 2006-2015 yılları dönemindeki AKÜ değerleri -250.8 ile -338.6 arasında sürekli olarak -50nin altında olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olmadığı görülmektedir.

Şekil 16. Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızların müstahzarları

Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızların müstahzarları ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri +320 ile +462.2 arasında sürekli olarak +50nin üzerinde olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün yüksek olduğu görülmektedir.

-250,8

-338,6

-313,2

-333,3 -330,2 -313,9 -325,4

-300,6 -282,9 -277,7

-400,0 -350,0 -300,0 -250,0 -200,0 -150,0 -100,0 -50,0 0,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

462,2

422,5 409,7 429,6

394,7

369,1 377,2 369,3

339,6

320,4

0,0 50,0 100,0 150,0 200,0 250,0 300,0 350,0 400,0 450,0 500,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü D E Ğ E R L E R

İ YILLAR

20 Şekil 17. Şeker ve şeker mamulleri

Şeker ve şeker mamulleri ürün sektörünün 2006-2010 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri tablodan da görüldüğü gibi -81.8 ile -9.1 arasında sürekli -50 ile +50 arasında kalarak rekabet gücü açısından sınırdadır. Son 5 yılda -50 değerine yakın değer alması rekabet gücü açısından göreli zayıflığını göstermektedir.

Şekil 18. Kakao ve kakao müstahzarları

Kakao ve kakao müstahzarları ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri tablodan görüldüğü gibi -59.5 ile -98.4 arasında sürekli olarak -50’nin altında olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün olmadığı görülmektedir.

-49,2

-9,1

23,4 30,2

-9,8

-58,8

-81,8

-61,2

-32,5

-59,1

-100,0 -80,0 -60,0 -40,0 -20,0 0,0 20,0 40,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 A

K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

-59,5 -60,2

-68,0

-88,2 -84,3

-73,8 -74,8 -74,0 -75,7

-98,4 -120,0

-100,0 -80,0 -60,0 -40,0 -20,0 0,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

21

Şekil 19. Hububat, un, nişasta veya süt müstahzarları; pastacılık ürünleri

Hububat, un, nişasta veya süt müstahzarları; pastacılık ürünleri sektörünün 2006-2015 yılları dönemindeki AKÜ değerleri tablodan görüldüğü gibi 2006 ve 2007 yılları hariç, -122.7 ile - 16.4 arasında, sınır değerleri içinde yer almıştır. Çin bu sektörde rekabet gücü açısından sınırdadır. Son 4 yılda -50’ye yakın değerler almaktadır. Çin’in bu sektördeki rekabet gücü gelişiminde olumsuz bir tablodur.

Şekil 20. Sebzeler, meyveler, sert kabuklu meyveler ve bitkilerin diğer kısımlarından elde edilen müstahzarlar

Sebzeler, meyveler, sert kabuklu meyveler ve bitkilerin diğer kısımlarından elde edilen müstahzarlar ürün sektörünün 2006-2015 yılları arası dönemindeki AKÜ değerleri +182.8 ile+ 274.6 arasında sürekli olarak +50’nin üzerinde olmuştur. Çin’in bu sektörde rekabet gücünün yüksek olduğu görülmektedir.

67,2

48,3

9,0

-20,4 -17,4

-16,4 -38,0

-64,8

-75,9

-122,7 -150,0

-100,0 -50,0 0,0 50,0 100,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR

274,6 274,8 273,3

247,8 236,2 238,1 237,6 234,9

212,1

182,8

0,0 50,0 100,0 150,0 200,0 250,0 300,0

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

A K Ü D E Ğ E R L E R İ

YILLAR