BĐTĐRME TEZĐ / PROJESĐ YAZIM KILAVUZU
1. BĐTĐRME TEZĐ/PROJESĐ NASIL HAZIRLANMALIDIR?
Bitirme tezi, uzun bir çalışma süresinde edinilen bilgileri, deneyimleri içereceği için iyi düzenlenmiş yazılı sunum ile yararlı bir kaynak olacaktır. Bu sebeple tez içeriğinin hazırlanmasında bazı kurallara dikkat edilmelidir.
1.1 Bitirme Tezinin Başlığı Nasıl Olmalıdır?
Başlık, kişilere tez hakkında fikir verecek şekilde belirlenmelidir. Başlık ne çok kısa ne de ilgiyi dağıtacak kadar uzun olmalıdır. Örneğin “Gerilim Kontrollü Osilatör”, konusunda birden fazla yöntem olduğu için, çalışma hakkında yeterli fikir veremeyen genel bir başlıktır. “Çıkıştan Kare ve Üçgen Dalga Alınan Gerilim Kontrollü Osilatör” ise gereksiz kelimeler içerdiği için karmaşık bir başlıktır. “Kare ve Üçgen Dalga Üreten Gerilim Kontrollü Osilatör” konuyu tanıtmak için yeterli ve anlaşılır bir başlıktır.
1.2 Önsöz Nasıl Yazılmalıdır?
Önsöz, uzun bir çalışmayı tamamlayan kişinin tezinin teknik ve bilimsel içeriğinden bağımsız olarak görüşlerini yazdığı bölümdür. Ayrıca bu bölümde, çalışma sırasında bilgi, kaynak vb. yardımı alınan kişi ve kuruluşlara teşekkür edilmelidir.
1.3 Özet Nasıl Yazılmalıdır?
Bir tezin en çok okunan bölümleri özet, giriş ve sonuç bölümleridir. Konu hakkında sadece genel bilgi edinmek isteyen kişiler çoğunlukla bu üç bölümü okumakla yetinirler.
Bunun için tezin konusu ve elde edilen önemli sonuçlar özet, giriş ve sonuç bölümlerinde tekrar tekrar yazılmalıdır.
Özetin amacı, okuyucunun konu hakkında genel bir fikir sahibi olmasını sağlamaktır. Özetin ilk paragrafında konu tanıtılmalıdır. Diğer paragraflarda çalışmanın kapsamı ve amaçları adım adım anlatılmalı, kullanılan yöntemler kısaca tanıtılmalı ve ana sonuçlar verilmelidir.
Özet, bitmiş bir çalışmayı anlattığından geniş geçmiş zaman kipinde yazılmalı, anlatım, ‘yapılmıştır, tamamlanmıştır’ gibi edilgen yapıda olmalıdır.
1.4 Tez Metni Nasıl Yazılmalıdır?
Okuyucunun tezi rahat takip edebilmesini ve ilgilendiği bilgilere kolayca ulaşabilmesini sağlamak için tez metni ana bölümlere ayrılarak yazılmalıdır. Her tez metninin ilk bölümü giriş, son bölümü ise sonuç bölümü olmalıdır.
1.4.1 Giriş Bölümü Nasıl Yazılmalıdır?
Giriş bölümü, okuyucunun ilgili başka yayınları okumaya gerek duymadan tezi anlayıp değerlendirebilmesini sağlamak için yeterli temel bilgileri içermeli, çalışmanın yapılmasının gereğini ve amacını da kısaca anlatmalıdır. Konunun seçiliş sebebi ve konunun neden önemli olduğu, giriş bölümünde iyi bir şekilde vurgulanmalıdır.
Giriş bölümünün yapısı şöyle olmalıdır:
• Konunun tanımı bir kez daha yapılmalıdır.
• Çalışmanın anlaşılabilmesi için bilinmesi gereken ön bilgiler varsa anlatılmalıdır.
• Aynı konuda, daha önce yapılmış çalışmalar varsa anlatılmalı ve değerlendirilmesi yapılmalıdır.
• Çalışmada kullanılan yöntemler ve bu yöntemlerin seçiliş sebebi açıklanmalıdır.
• Okuyucunun hangi bölümleri okuyacağına karar vermesini kolaylaştırmak için tez kitabının sonraki bölümleri kısaca tanıtılmalıdır.
1.4.2 Diğer Bölümler Nasıl Yazılmalıdır?
Tezin girişten sonraki bölümlerinde girişte ana hatlarıyla tanıtılan çalışma, ayrıntılı olarak anlatılmalıdır. Bu bölümler, tez hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olmak veya aynı konuda çalışma yapmak isteyen kişilere yönelik olacağı için yapılan tez çalışması, önemli bilgileri atlamadan adım adım anlatılmalıdır. Genellikle tezi okuyanlar, her ana bölümün ilk paragrafını okuyarak o bölüm hakkında fikir sahibi olmaya çalışırlar. Bunun için her ana bölümün ilk paragrafı o bölümü ana hatlarıyla tanıtmalıdır.
Çalışmanın daha rahat değerlendirilmesi ve anlaşılabilmesi için anlatım, şekil ve çizelgelerle kuvvetlendirilmelidir. Çalışma deneysel ağırlıklı ise yapılan deneylerden elde edilen sonuçlar çizelgeler halinde verilerek, sonuçların değerlendirilmesi kolaylaştırılmalıdır. Deneysel olmayan tez çalışmalarında da özel durumlar haricinde mutlaka bir
“Uygulama” bölümü olmalıdır. Bu bölümde, gerçekleştirilen sistemin nasıl uygulandığı ve uygulama aşamasında elde edilen sonuçlar anlatılmalıdır.
Uygulama bölümünde, veri sayısının genelleme yapılabilecek kadar çok olmasına dikkat edilmelidir.
1.4.3 Sonuç Bölümü Nasıl Yazılmalıdır?
Sonuç bölümü, tezden elde edilen sonuçların değerlendirildiği bölümdür. Bu bölümün yapısı şöyle olmalıdır:
• Tez konusu tanımlanmalı ve kullanılan yöntemler özetlenmelidir.
• Elde edilen sonuçlar açık ve basit cümlelerle ifade edilmelidir.
• Deneysel çalışmalarda, farklı deney sonuçlarının değerlendirilmesinden elde edilen ana sonuçlar anlatılmalı, mümkünse bu sonuçlara göre genellemeler yapılmalıdır.
• Bu konuda çalışmak isteyenlere yol göstermek için başlangıçta belirlenen hedefe ne kadar ulaşıldığı, çalışmanın üstün ve eksik yönleri
anlatılmalı ve ileriye yönelik çalışmalar için, varsa öneriler belirtilmelidir.
2. BĐTĐRME TEZĐ/PROJESĐ DÜZENĐ NASIL OLMALIDIR?
Bitirme tezi/projesi aşağıdaki gibi düzenlenmelidir:
Dış kapak Đç kapak sayfası Đmza Sayfası Teşekkür Sayfası Ön sayfalar
Đçindekiler Şekil Listesi Çizelge Listesi Simge Listesi Kısaltma Listesi Önsöz
Özet Abstract Tez Metni
Giriş Ana Metin Sonuç Son Sayfalar
Kaynaklar Ekler Özgeçmiş
2.1 Dış Kapak
Bitirme tezi/projesinin dış kapağı beyaz karton cilt olmalıdır.
Dış kapakta aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:
• Đnönü Üniversitesi Mühendislik Fakütesi
• Bölüm adı
• Tezin türü
• “Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümünde Bitirme Tezi veya Bitirme Projesi”
• Tezin adı
• Tezi yapan öğrencilerin numarası, adı, soyadı
• Tez danışmanının unvanı, adı, soyadı
• Malatya, yıl
Bu bilgilerin sayfa düzeni Ek 1’deki gibi olmalıdır.
2.2 Đç Kapak Sayfası
Đç kapağın içeriği ve düzeni dış kapak sayfasının aynısıdır.
2.3 Đmza Sayfası
Bu sayfada danışmanın ve bölüm başkanının imzasına yer verilmelidir (Ek 2).
2.4 Teşekkür Sayfası
Teşekkür edilen kişilerin ünvanı (varsa), adı soyadı, gerek duyulursa görevli olduğu kuruluş (parantez içinde ve kısaltma yapılmadan) ve çalışmaya olan katkısı kısa ve öz biçimde belirtilmelidir.
2.5 Ön Sayfalar Đçindekiler
ĐÇĐNDEKĐLER başlığı altında, ön sayfaların, tez metninin bölüm ve alt bölümlerinin ve son sayfaların başlıkları ve sayfa numaraları verilmelidir. Đçindekilerin düzeni Ek 3’teki gibi olmalıdır.
Simge Listesi
Gerekli görülüyorsa, kullanılan sembollerin listesi alfabetik sıra ile SĐMGE LĐSTESĐ başlığı altında verilmelidir (Ek 4).
Kısaltma Listesi
Gerekli görülüyorsa, kullanılan kısaltmaların listesi alfabetik sıra ile KISALTMA LĐSTESĐ başlığı altında verilmelidir (Ek 5).
Şekil Listesi
Gerekli görülüyorsa, tez kitabında yer alan şekillere ait bilgiler, ŞEKĐL LĐSTESĐ başlığı altında verilmelidir Şekil örneği Ek 6’daki gibi verilmelidir.
Çizelge Listesi
Gerekli görülüyorsa, tez kitabında yer alan tablolara ait bilgiler, ÇĐZELGELER LĐSTESĐ başlığı altında verilmelidir. Çizelge örneği Ek 7’deki gibi verilmelidir.
Önsöz
Önsözde tez çalışması ile ilgili gerekli görülen ön açıklamalar ve teşekkür bulunmalıdır.
Özet
Özet başlığı altında tez çalışmasının tanımı, amaçları ve elde edilen sonuçlar anlatılmalıdır.
Abstract
Türkçe özetin Đngilizce’sidir.
2.6 Tez Metni
Tez metni
• Giriş
• Ana Metin
• Sonuçlar
bölümlerinden oluşur. Bu bölümlerin yazılmasında dikkat edilmesi gereken kurallar 1. ve 3. bölümlerde anlatılmaktadır.
2.7 Son Sayfalar Kaynaklar
Tez metninde atıf yapılan kaynaklar tezde ortaya çıkış sırasına göre numaralandırılarak KAYNAKLAR başlığı altında verilmelidir (Ek 8).
Ekler
Tez metni içinde yer alması gerekli olmayan ve tezin akışını bozacak çizelge, fotoğraf, plan, akış diyagramı, bilgisayar programı v.b. bilgiler EKLER bölümünde verilmelidir.
Özgeçmiş
Tezi hazırlayan kişilerin eğitim, öğretim, staj yaptığı yerler, varsa daha önce yaptığı projelere ait bilgiler kronolojik sırayla verilmelidir (Ek 8).
3 BĐTĐRME TEZĐ/PROJESĐNĐN YAZIMINDA UYULACAK KURALLAR
Bitirme tezi/projesinin yazımında aşağıdaki kurallara uyulmalıdır.
3.1 Genel Kurallar
• Tez, anlaşılır bir dille ve yazım kurallarına uygun yazılmalıdır.
• Tez tamamlanmış bir çalışmayı anlattığı için ifadelerde geniş geçmiş zaman kullanılmalıdır. Tez çalışması edilgen bir yapıda (yapılmıştır, kullanılmıştır gibi) anlatılmalıdır. Genel bilgiler ise geniş zaman kullanılarak (yapılır, eklenir gibi) verilmelidir.
3.2 Sayfa Düzeni
• Tez A4 (210 x 297 mm) ölçülerinde beyaz kağıda yazılmalıdır.
• Kağıdın bir yüzü kullanılmalıdır.
• Tez yazımında ‘Times New Roman’ karakter tipi kullanılmalıdır. Harf büyüklüğü 12 punto olmalıdır.
• Sayfa kenar boşlukları soldan 3.5, sağdan 2.5, alttan ve üstten 3 cm olmalıdır.
• Ön sayfalar, Đçindekiler ii ile başlamak üzere Romen Rakamları ile numaralandırılmalıdır (iç kapak sayfası i kabul edilir, yazılmaz).
• Sayfa numarası sayfanın üst kısmına, sağa yanaşık yazılmalıdır.
• Satır ve paragraflar en sol kenardan başlamalıdır.
• Satırlar sağdan ve soldan aynı hizada olmalıdır.
• Tez metninde 1.5 satır aralığı kullanılmalıdır.
• Paragraflar arasında 1.5 satır aralığı boşluk bırakılmalıdır.
• Ana bölümler yeni bir sayfadan başlamalıdır.
• Başlıklardan sonra 1.5 satır aralığı boşluk bırakılmalıdır.
3.3 Bölüm Başlıkları
• Tez metninin bölüm ve alt bölüm başlıkları (1., 1.1., 1.2.5. gibi) numaralandırılmalıdır.
• Ön sayfalar ve son sayfalarda yer alan başlıklar ve birinci derece bölüm başlıkları büyük harflerle, 2. dereceden başlayarak diğer bölüm başlıkları ise kelimelerin ilk harfleri büyük, diğer harfleri küçük olarak yazılmalıdır.
• Tüm bölüm başlıkları, sayfanın sol kenarından başlamalı ve koyu olmalıdır.
• Bir bölüm başlığından hemen sonra bir alt bölüm başlığı başlamamalı, bölümleri tanıtmaya yönelik en az bir cümle yazılmalıdır.
3.4 Şekiller
• Şekil numarası ve açıklaması şeklin altına ve şekilden sonra 1 satır boşluk bırakılarak yazılmalıdır.
• Şekillere her ana bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı şekli olduğunu gösterecek tarzda sayı verilmelidir. Örneğin 2nci bölümün 3ncü şekli “Şekil 2.3” olarak numaralandırılmalıdır.
• Şeklin açıklanması, şekil numarasından sonra bir karakter boşluk bırakılarak, ilk sözcüğün ilk harfi büyük diğer harfler küçük olacak şekilde ve koyu yazılmalıdır.
• Şekiller ve Şekil açıklamaları sayfaya ortalanmalıdır.
• Bir yerden aynen alınan şekillerde şekil açıklamasının sonuna kaynak gösterilmelidir.
Ek 6’da bu kurallara göre düzenlenmiş bir şekil görülmektedir.
3.5 Çizelge
• Çizelge numarası ve açıklaması çizelgenin üstüne yazılmalıdır. Açıklama ve çizelge arasında 1 satır boşluk bırakılmalıdır.
• Çizelgelere her ana bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı çizelgesi olduğunu gösterecek şekilde numara verilmelidir. Örneğin üçüncü bölümün ikinci çizelgesi “Çizelge 3.2” olarak numaralandırılmıştır.
• Çizelgenin açıklaması, çizelge numarasından sonra bir karakter boşluk bırakılarak, ilk sözcüğün ilk harfi büyük diğer harfler küçük olacak şekilde ve koyu yazılmalıdır.
• Çizelgeler ve başlıklar metin içinde ortalanmalıdır.
• Bir yayından aynen alınan çizelgelerde, açıklamanın sonunda kaynak referans verilmelidir.
Ek 7’de bu kurallara göre düzenlenmiş bir çizelge görülmektedir.
3.6 Eşitlikler ve Bağıntılar
• Eşitlik ve bağıntılar sayfaya ortalanarak yazılmalıdır. Eşitlik numaraları sağa yanaşık olarak yazılmalıdır.
• Eşitlik ve bağıntılara her bölümün numarası ile başlayan ve o bölümün kaçıncı eşitlik veya bağıntısı olduğunu gösteren bir numara verilmelidir. Bu numara parantez içinde satır sonuna yazılmalıdır. Örneğin üçüncü bölümde verilen dördüncü bağıntı (3.4) şeklinde belirtilmelidir.
• Metin ile eşitlik veya bağıntı arasında 1 satırlık boşluk bırakılmalıdır.
Örnek:
σy = σ0 + k. d-m (2.3)
3.7 Metin Đçinde Değinmeler Kaynaklara Değinmeler
Tez metni içinde kaynaklar, tez içerisinde ortaya çıkış sırasına göre numaralandırılarak köşeli parantez içinde referans gösterilir. Referans gösterilen kaynağa ait bilgiler, KAYNAKLAR bölümünde numara sırası ile verilir (Ek 8).
Örnek:
Günümüzde artan enerji ihtiyacıyla beraber, enerji kalitesi önemli bir konu haline gelmiştir [2,4, 6-9]. Enerji kalitesi sadece kesintisiz elektrik enerjisi anlamına gelmez. Enerji kalitesinin belirlenmesi hakkında ayrıntılı bilgi almak için Kaynak [2] incelenebilir.
Şekil, Çizelge, Eşitlik ve Bağıntılara Değinme
Tez metini içinde bir şekil, çizelge, eşitlik veya bağlantıya numarası verilerek değinilir.
Örnek:
• Şekil 1.1’de simetrik bir sistem görülmektedir.
• Şekil 4.9-4.10’da verilen zaman yanıtı eğrilerine ve kontrol işaretlerine ait davranış değerleri Çizelge 2.23’te verilmiştir.
• Denklem (4.14) ile verilen sistemin transfer fonksiyonunun derecesini ikinci dereceli transfer fonksiyonuna azaltmak için Routh metodu [75]
uygulanır.
3.8 Kaynaklar
Tez metninde atıf yapılan kaynaklar ortaya çıkış sırasına göre numaralandırılarak köşeli parantez içinde belirtilmelidir.
Kaynakların yazımında aşağıdaki kurallara dikkat edilmelidir.
• Kaynaklar yazılırken tüm yazarların isimleri verilmelidir.
• Kaynak bir makale ise, yazarın adının baş harfi, soyadı, makalenin tam başlığı çift tırnak arasında, derginin adı (veya uluslararası kısaltması), cilt numarası, sayı numarası, parantez içinde yılı, başlangıç ve bitiş sayfa numaraları yazılmalıdır.
• Kaynak, sempozyumdan alınmış bir bildiri ise, adının baş harfi, yazarın soyadı, bildirinin adı, sempozyumun adı, yapıldığı yer, parantez içinde yılı, başlangıç ve bitiş sayfa numaraları yazılmalıdır.
• Kaynak bir kitap ise, adının baş harfi, yazarın soyadı, kitabın adı, yayın evi, parantez içinde yılı, yazılmalıdır.
• Kaynak basılmış bir tez ise, adının baş harfi, yazarın soyadı, tezin adı, tezin türü, sunduğu kuruluş, parantez içinde yılı yazılmalıdır.
• Đnternet sitesine atıf, internet siteleri sıkça değişebildiğinden internet siteleri yerine kalıcı kaynakların gösterilmesi tercih edilmelidir. Ancak mecbur kalınması halinde diğer atıflardaki bilgilere ilaveten internet sitesinin tam adresi, bilginin alındığı tarih ayrıntılı olarak verilmelidir.
Ek 1 Dış Kapak Örneği
T.C.
ĐNÖNÜ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKULTESĐ
ELEKTRĐK-ELEKTRONĐK MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ Bitirme Tezi/Projesi
TEZ/PROJE ADI Öğrencinin Numarası, Adı, Soyadı
Tez/Proje Danışmanı:Öğretim Üyesinin ünvanı, Adı, Soyadı
Malatya,yıl
Ek 2 Đmza Sayfası
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanlığına;
Burada sunulan çalışma tarafımdan yönlendirilmiş olup, Elektrik- Elektronik Mühendisliği Bölümünde bitirme çalışması olarak kabul edilmiştir.
Tarih Danışman
(imza)
Onay:
Burada sunulan çalışmanın, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümünde bitirme çalışması olarak kabul edildiğini onaylarım.
Tarih Bölüm Başkanı
(imza)
Ek 3 Đçindekiler Örneği
ĐÇĐNDEKĐLER Sayfa
SĐMGELER iii
KISALTMA LĐSTESĐ iv
ŞEKĐL LĐSTESĐ v
ÇĐZELGE LĐSTESĐĐ vi
ÖNSÖZ vii
ÖZET viii
ABSTRACT ix
1.GĐRĐŞ 1
2. Bölgeler Arası Düşük Frekanslı Salınımlar 6 2.1 Çalışmanın Amacı ve Kapsamı 11 3. Güç Sistemlerinin Yapısı 13 3.1 Güç Sistemi Üretim Birimi Kontrolleri 13
3.2 Güç Sistem Kararlılığı 14
3.2.1 Genel olarak güç sistemi kararlılığı 15
6.SONUÇLAR. 96
KAYNAKLAR 98
EKLER 101
ÖZGEÇMĐŞ 108
Ek 4 Simge Listesi Örneği SĐMGE LĐSTESĐ
e(t) Hata sinyali u(t) Kontrol çıkış sinyali kp Oransal sabit ki Đntegral sabiti kd Türev sabiti
c(t) Toplam kontrol etkisi
Ek 5 Kısaltma Listesi Örneği KISALTMA LĐSTESĐ
OGR Otomatik Gerilim Regülatörü
SVC Statik Reaktif Güç Kompansatörü (Static VAR Compensator)
STATCOM Statik Senkron Kompansatör (Static Synchronous Compensator)
YG Yüksek Gerilim
EYG Ekstra Yüksek Gerilim NETS New England test sistemi
Ek 6 Şekil Örneği
Şekil 4.2. New England 39 bara sistemindeki alanlar arası mod salınım şekli [45].
Ek 7 Çizelge Örneği
Çizelge 3.1. Değişik bozucu türleri göz önüne alınarak A(s) ve B(s) kontrolörlerinin seçimi
Bozucu Basamak Rampa Darbe/Sinüs
Yok Tipi Tipi Tipi
der{A} n-1 n n+1 n-1
der{B} n-1 n n+1 n-1
Koşul - l0=0 l0=l1=0
-
der{P} 2n-1 2n 2n+1 2n-1
Ek 8 Kaynaklar Örneği KAYNAKLAR
Kaynak kitap ise:
[1] P. Kundur, Power System Stability and Control, McGraw-Hill, NewYork, (1993).
Kaynak makale ise:
[2] M. Klein, G.J. Rogers, P. Kundur, A Fundamental Study of Inter-Area Oscillations in Power Systems, Toronto, Ontario. Transactions on Power Systems, Vol. 6, No. 3, (1991).
Kaynak sempozyum bildirisi ise:
[3] J. C. H Peng, N. K. C. Nair, A. L. Maryani, A.
Ahmad, “Adaptive power system stabilizer tuning technique for damping inter-area oscillations”, Power and Energy Society General Meeting, 2010 IEEE, (25-29 July 2010).
