ARKİTEKT M İ M A R L I K , Ş E H İ R C İ L İ K T U R İ Z M D E R G İ S İ
324 No.
4 — 1 9 6 6
XXXVI. Y I L
İ S T A N B U L
FİATI : 15,00 T.L
L ' A R C H I T E C T E- T H E A R C H I T E C T
P E R I O D I Q U E D ' A R C I Î I T E C T U R E D ' U R B A N I S M E e i d e D E C O R A T I O N
PERIODICAL PUBLICATION ON ARCHITECTURE, T O W N I ' L A N N I N G A N D D E C O R A T I O
No. 324 — 1966 İ Ç İ N D E K İ L E R :
• Mimarlar Odası Kongresi yaklaşırken, Y. Mimar Zeki SAYÂR, 159 • istanbul Opera binası ve kültür merkezi, Y. Müh. Mimar Dr. H. TA "3ANLIOĞLU, 161 • Orhantepe'de bir yazlık ev (Kartal), Y. Mimar E. BİGAT, 169 • Walruti İlkokulu Proje yarışması, Winterthur, Mi- marları, H. İSLER, T. ALTON, 173 • Binzhof sitesi projesi (İsviçre) Mimarları: H. İSLER, T. ALTON, 175 • Turizm, Süratli gelişme gös .eren sanayi dalı, L'Observateur dergisinden, 178 • Amca Hüseyin paşa külliyesi (Saraçhanebaşı), Y. ÖNGE, E. YÜCEL, 181 • Modern Hastahane inşaatı (devam), A. TERZİOĞLU, 191 • Ankara Erkek Teknik Öğretmen Okulu kültür ve dinlenme Merkezi, Mimarları: N. GÜNER, M. POLATOĞLU, 193 • Ankara Bele- diyesi Çankaya parkı turistik tesisleri yarışması jüri raporu, 197 • Bibliografya, Haberler, 201 • Piyasa Fiyat cetveli, 202.
C O N T E N T S :
• At the approach of the Chamber of Archite :ts Congress, Arch. Z. SAYÂR, 159 • istan- bul Opera House, Arch. İng. H. TABANLIOĞLU, 161 • A Summer house in Orhantepe, is- tanbul, Arch. E. BİGAT, 169 • Walruti P r i m a r y School project competition, Switzerland, Arch. H. İSLER, T. ALTON, 173 • Binzhof - tcwn competition projects, Arch. H. İSLER, T. ALTON, 175 • Tourism, rapidly expanding industry, Translated from, «L'Observateur de l'O. C.D. E.», 178 • Amca Hüseyin Paşa cluster at Saraçhanebaşı, istanbul, By Y.
ÖNGE, E. YÜCEL, 181 • Research in modern hospital buildings (continuation), İng. A.
TERZİOĞLU, 191 • Projects for the Cultur and rest center of the Ankara Technical İns- tructors School, Arch. N. GÜNER, M. POLATOĞLU, 193 • Competition for touristic estab- lishments in Çankaya municipal park of Ankara, 197 • Bibliography, news, 201 Q Price table of construction material, 202.
S O M M A İ R E :
• A propos de l'approche du Congres annuel de la Chambre des Architectes Turcs, Arch.
Z. SAYÂR, 159 • La construction de l'Opera et du centre culturel de la ville d'Istanbul, Arch. İng. H. TABANLIOĞLU, 161 • Une villa pour l'ete â Orhantepe, istanbul, Arch. E. BİGAT, 169 • Concours pour l'ecole primaire Walruti (Suisse), Arch. H. İSLER, T ALTON, 173 • Concours pour la çite de Binzhof (Suisse), Arch. H. İSLER, T. ALTON, 175 • Le tourisme, l'industrie en expansion rapide, traduit de la revue «L'Ob- servateur de l'O.C.D.E.» 178 • Complexe de bâtiments sociaux et culturels, Par, Y. ÖNGE, E: YÜCEL, 181 • Recherche sur la planification des höpitaux modernes (süite), A. TER- ZİOĞLU, 191 • Projets d'Ecole Normale superieure Technique et centre de Culture et de repos, Arch. N. GÜNER, M. POLATOĞLU, 193 Q Concours pour le pare municipal, et les ins- tallations touristiques a Çankaya (Ankara), 197 • Bibliographie, nouvelles, 201 • Liste des prix de materiaux de construction, 202.
No. 324 — 1966
No. 324 — 1966
ARKİTEKT
M I M A R L
K,
R e v u e t r i m e s t r i e l l e D ' a r c h i t e c t ı ı ı v - 1>" u r b a n i s m e e t d e s a r t s d Ğ c o r a ı i f s
Ş E H a R C İ L
•
K V E
Q ı u ı r t e r l y p ı ı f o l i c a t i o n o n A r c h i t e c - t u r e c i t y p l a ı ı n i n g a n d d e c o ı a t i o n
T U R İ Z M
•
D E R G I S
I) r e i m ıı n a t s / . e i t s c h r i f t f ü r b a u k u ı ı s t . s t a e « i t e ' ) a u uncl c t e k o r a t i o n
İ M T İ Y A Z S A H İ B İ V E D A Ş Y A Z A R I : Z E K İ S A V A K . U . N E Ş R İ Y A T M Ü D Ü R Ü M İ L H A N O Ö N I - ' f j , W ) R S S • A R K İ T E K T A N A D O L U H A N N o . E M İ N Ö N Ü . İ S T A N B U L T E L E F O N : 2 2 1 3 0 1
K U R U L U Ş U : 1 9 3 1
Cilt: 35 No. : 324
A b o n e ş a r t l a r ı :
Resmî ve özel bürolar için yıllığı 50.— T.L.
Özel kişiler için yıllığı 40.— T.L.
» Altı aylığı ... 22.50 T.L.
Bu sayı 15.— T.L.
Yabancı memleketler için 60.— T.L.
ARKİTEKT'in KOI.LEKSİYONLARI:
1931 — 1935 beher cildi 45.— T.L.
1936—1940 » » 45.— T.L.
1941 — 1945 » » 40.— T.L.
1946— 1965 » » 45.— T.L.
İlân tarifemiz talep üzerine gönderilir.
Yazı; foto; resim ve abone bedelleri ARKİTEKT'in adresine posta ile gönderil- melidir. Basılmıyan yazılar iade edilir.
Adreslerini değiştiren abonelerin en geç iki ay içinde idarehanemizi haberdar etme- leri lâzımdır. Aksi takdirde kaybolan der- g i l e r d e n M ü d ü r l ü ğ ü m ü z m e s ' u l i y e t k a -
b u l e t m e z . Muhabirlerimiz :
B. Almanya: Y. Müh. Mimar Arslan TER- ZİOĞLU — Fransa: Y. Mimar Halûk TOGAY — İsviçre : Y. Mimar Seyfi SONAD — B. Amerika: Y. Mimar Nezahat ARIKOĞLU — İngiltere : Y. Mimar Özcan ALTABAN — İzmir: Y. Mimar Harbi HOTAN — Ankara : Y. Mimar Tuncel KAZMA.
Pour tout payement et demande des ren- seignements; ainsi que pour tout envoi des documents, tels que photos, articles, annon- ces bibliographie â inserer, s'adresser â la Direction.
Abonnements pour l'etrangeı I an 5 Dollars Prix de ce numero 1.25 » Ali subscriptions, letters, photos. articles, advcrtisements ete. Should be addressed T o : A R K İ T E K T
No. 33, Anadolu han Eminönü, İSTANBUL Subscription rates : T U R K E Y Annual subscription Dollars 5.00 Single copy » 1.25
B A Ş Y A Z I
M İ M A R L A R O D A S I K O N G R E S İ Y A K L A Ş I R K E N
Zeki SAYAR Mimar D. G. S. A.
Odamız İstanbul Ş u b e s i b a ş k a n ı S a y ı n N e v z a t Erol'un, Mimarlık'ta
« O D A P R O B L E M İ » başlıklı bir yazısı çıktı.
Erol, b u yazıda oda sorunlarına d e ğ i n i y o r v e sonunda cevaplarını da k e n d i veriyor. Hele, y a z ı n ı n bir y e - rinde m i m a r l a r ı m ı z ı n v e m i m a r l ı ğ ı - m ı z ı n d u r u m u nedir? sorusunu içler acısı, d i y e cevaplandırıyor!
G e r ç e k t e n içler acası... Bir kaç yıldır N. Erol Odanın s o r u m l u kadro- su içindedir. G e ç e n yıllar zarfında Odanın gidişinin, daha doğrusu s e v k idaresinin h i ç de iç açacak bir halde o l m a d ı ğ ı n ı idrak ederek yazıda bir m u h a s e b e s i n i y a p ı y o r v e k o n g r e n i n arifesinde m e s l e k d a ş l a r ı n a içini dö- küyor. B u d u r u m u n s u ç u n u y ü k l e y e - cek sebepleri arıyor. Y i n e k e n d i s i n e göre, başarısızlığa sebep olan iki k a - bahatli var. Biri, k a n u n î yetersiz-ik, diğeri de, m i m a r l a r ı n ilgisizliği.
N. Erol hastalığın n e d e n l e r i n i d o ğ r u teşhis e d e m e m e k t e d i r . K a n ı - mıza göre, d u r u m d a n e n çok s o r u m l u olanlar, son yıllarda Odamızı y ö n e - t e n kadro ile onların t a k i p v e tatbik ettikleri çalışma sistemidir. O d a n ı n çalışma sistemi k o m i t e l e r e , k o m i s - y o n l a r a d a y a n m a k t a d ı r . M i m a r l ı ğ ı n öz k o n u l a r ı v e m i m a r l ı k l a ilişkisi o- l a n diğer k o n u l a r t e m a halinde, bu k o m i t e v e y a k o m i s y o n l a r a t e v d i edil- m e k t e , u z u n i n c e l e m e l e r , çalışma- l a r d a n sonra, birer rapor hali- ne g e t i r i l e r e k u m u m î h e y e t su- n u l m a k t a d ı r . B u t ü r k o m i t e v e k o - misyonlarım raporlarından, aldıkları k a r a r l a r d a n a l m a n sonuçlar, iki p a r - m a k l a s a y ı l a c a k kadar azdır. İşte E- rol'u v e Y ö n e t i m K u r u l l a r ı n d a çalı- şanları n e v m i d i y e s e v k e d e n sebep.
Bir yıl s ü r e s i n c e çok sayıda çalışan K o m i s y o n l a r , ü y e l e r , masraflar... bu- na m u k a b i l t a t m i n k â r o l m a y a n so-
M O Z A İ K L E ! ) smîsPSiHS
D E K O R A S Y O N O A
W : 222 111
A R K . — 707
nuç, N. Erol'un dediği gibi « i ç l e r a c ı s ı ! . . . » Uğraştıkları k o n u l a r k e n - di öz m e s e l e l e r i n d e n ziyade, m i m a r - lıkla, dolayısile, ilgili konulardır. Y e - ni ihale kanunu, İstanbul S a n a y i i plânı vesaire gibi.
O halde, bu kadar kalabalık ko- m i s y o n çalışmalarına n e l ü z u m var?
Bir kaç yıldır Odamız « H e r ş e y e b u r n u n u s o k a n ! » s e v i m s i z bir Teşkilât mıdır ki, b ü t ü n iyi n i y e t l e - rine rağmen, t e k l i f l e r i alâkalılarca dinlenmiyor v e h e r k e s bildiğini o k u - yor!
İşte misalleri: K o m i t e l e r içinde bir İstanbul İmâr K o m i s y o n u vardır ki, yıllardan beri Yapı Talimatna- mesini hazırlamış, teklifini kitap ha- linde bastırmış v e B e l e d i y e ile bera- ber k o n u y u bir sonuca erdirmek için çaba sarfetmiştir. Fakat, İmâr v e İs- k â n Bakanlığı bu çalışmaları hiç kâ- le almadan, B e l e d i y e y i de, Odayı da bir kenara iterek, İstanbul v e A n - kara için kimseyi t a t m i n e t m e y e n bir
t a l i m a t n a m e taslağını tatbike k o y - muştur.
İkinci b i r ö r n e k v e r e l i m : İstanbul S a n a y i N a z ı m P l â n ı K o - m i s y o n u v a r "ki, keza çalrşmaları İs- t a n b u l N a z ı m plânı gibi (şok)- b e l k i de bir m ü d d e t sonra rafa k o n m a s ı ih- timal dahilinde..
B i r ü ç ü n c ü örnek dara verelim...
Mimarlığı dolayısile, p e k az i l g i l e y e n
« İ h a l e K a n u n u » K o m i t e s i ça- lışmaları var!.. B u gibi konularla, k e n d i m e s e l e l e r i ortada d u r u r k e n m i m a r l a r d a n ilgi b e k l e n e m e z . Mi- m a r l a r ı n hallini dört gözle b e k l e d i k - leri öz k o n u l a r ı var. M e s l e k î tanıt- ma v e icra, sosyal sigorta, m i m a r l ı k ücretleri, proje k o n t r o l v e s a i r e gibi..
Oda Y ö n e t i m K u r u l l a r ı b u n l a r ı n s o n u ç l a n m a s ı n ı t e m i n e d e c e k çalış- maları ö n c e l i k l e yapmalıdırlar.
Yalnız M i m a r l ı k camiasını değil, Yöneticileri de ü m i t s i z l i ğ e düşüren Odanın b u g ü n k ü d u r u m u n a bir çare
b u l m a k , çalışmalara y e n i bir y ö n v e r - m e k gerekiyor.
Odanın bir süredir tatbik ettiği çok bürokratik v e a k a d e m i k çalışma sistemi yerine, acaba m i m a r l ı k k o n u - larına daha pratik v e realist olarak el k o y m a k kabil değil midir? Y e n i Y ö n e t i m K u r u l l a r ı v e bilhassa Mer- kez Y ö n e t i m K u r u l u çok a c e l e halle- d i l m e s i g e r e k l i öz m e s e l e l e r i m i z i ,
« K o m i t e » l e r e havale! e d e c e k yerde, d o ğ r u d a n d o ğ r u y a k e n d i l e r i el k o y a r a k bir sonuca bağlayamazlaı-
mı?
Her halde, y ı l a n h i k â y e s i n e ben- z e y e n bir çok d â v a n ı n h a l l e d i t e m e - mesi, N. Erol'un, Mimarların ilgisiz- liği, d i y e adlandırdığı b ı k k ı n l ı ğ ı do- ğ u r m u ş o l d u ğ u n u u n u t m a m a l ı d ı r .
Ö n ü m ü z d e k i K o n g r e d e u m u m î h e y e t i n , y ü z l e r c e sahifelik sonuçsuz çalışma raporlarile b u n a l m a m a s m ı , s e ç e c e ğ i Y ö n e t i m Kurullarına, y e n i bir z i h n i y e t l e çalışma direktifi ver- mesini b e k l e m e k t e y i z .
Foto: A K A D E M İ
İSTANBUL OPERA BİNASI VE KULTUR MERKEZİ
Y. Müh. Mimar Dr. Hayati Tabanlıoğlu
A. İ S T A N B U L O P E R A B İ N A S I (KÜLTÜR M E R K E Z İ ) N İ N U Y G U - L A N M A K T A O L A N MİMARİ P R O - JELERİ :
P l â n l a m a d a k i ana p r o b l e m : İkinci D ü n y a S a v a ş ı n d a n sonra inşa edilen b ü y ü k tiyatro binaların- dan m e v c u t harabeler ü z e r i n e y e n i - den inşa edilenleri, a y n i y e r d e e v v e l - ce yapılmış b u l u n a n eski t i y a t r o n u n tradisyonel iç v e dış f o r m u n a az çok, hatta t a m a m e n intibak etmektedir.
Yani k o n s e p s i y o n d a bir değişiklik yoktur.
Meselâ M ü n i h ( N a t i o n a l Thea- tsr), Viyana (Staats Oper), H a n n o -
v e r (Opern haus) bu m i s a l l e r e dahil- dir.
İstanbul Opera Binasında m e v - cut bir kaba inşaat bahis k o n u s u ol- m a k l a beraber d u r u m t a m a m e n fark- lıdır.
29 Mayıs 1946 yılında inşaasma b a ş l a n a n binanın o sırada y a p ı l m ı ş projeleri Dış Mimarisi ile n e o k l a s i k , iç h a c i m l e r i ile daha ziyade B a r o k Tiyatro f o r m l a r ı n ı b e n i m s e m e k t e idi.
B u projelere göre seyirci kısmı karkası ile s a h n e y e ait bazı t e m e l l e r inşa edilmiştir.
O z a m a n a kadar m e y d a n a getiri- l e n inşaat n e nitelikte olursa olsun,
bir d o n n e olarak k a b u l e d i l m i ş v e m e v c u t karkas inşaat azamî d e r e c e d e d e ğ e r l e n d i r i l e r e k y e n i bir ç ö z ü m e gi- d i l m e ğ e çalışılmıştır. M e v c u t k a r k a - sın o l d u k ç a b ü y ü k t u t u l m u ş ölçüleri içinde, sadece bir (Opera B i n a s ı ) te- sisi yerine, m e m l e k e t i m i z şartları v e i m k â n l a r ı göz ö n ü n d e b u l u n d u r u l a - rak, y e n i h a c i m p r o g r a m ı n d a çeşitli ü n i t e l e r i n y e r alacağı bir ( İ S T A N - B U L K Ü L T Ü R M E R K E Z İ ) n i n teş- kili esas alınmıştır.
Özet olarak, şartlar bir v e r i ka- b u l e d i l e r e k y e p y e n i bir proje h ü v i - y e t i n d e p l â n l a m a bitirilmiştir; v e tat- bikatı y a p ı l m a k t a d ı r .
Parter Katı Plânı 1. B ü y ü k S a l o n Parteri 2. T e k n i k Loca
3. Parter F u a y e s i 4. B ü r o
5. G ü n d ü z Gişeleri h o l ü
6. Lokanta, San'at Galerisi merdi- v e n v e asansörü
7. L o k a n t a servis m e r d i v e n i 8. M a k e - u p
9. K a d ı n W.C.
10. E r k e k W.C.
11. Y a n g ı n M e r d i v e n i 12. Orkestra - Ön S a h n e 13. Esas S a h n e
14. A r k a S a h n e 15. S a ğ Y a n S a h n e 16. S o l Y a n S a h n e 17. A k s e s u a r 18. Işıkçı 19. Işık D e p o s u 20. Tesisat
21. Solist Gardropları 22. D u ş - L â v a b o 23. S a h n e - A m i r i 24. O y u n Ş e f i 25. Artistler H o l ü 26. A c e l e Gardrop 27. Y ü k asansörü
Y e n i P r o j e n i n t a n z i m i n d e k i esas- lar:
1 — Ş E H İ R C İ L İ K V E TRAFİK Y Ö N Ü N D E N :
B i n a esas cephesi T a k s i m Mey- danına b a k a n v e diğer cihetleri çe- p e ç e v r e 6 ilâ 8 katlı apartmanlarla çevrili gayri m ü s a i t bir arsa üzerinde y e r almaktadır. Çevresi ile bağdaş- ması v e ç e v r e s i n e b i n a n ı n hüviyeti ile orantılı olarak icra etmesi gerekli tesiri s a ğ l a m a k ü z e r e B o ğ a z v e Maç- ka t a r a f ı n d a n g ö r ü l e n silüette şehrin bu c i v a r ı n d a k i en y ü k s e k noktasın- da T e k n i k Ü n i v e r s i t e , A l m a n Sefa- reti gibi y a t a y k o n u m l u binalara kontrast d ü ş e y tesirler aranmıştır.
Taş Kışla v e H i l t o n tarafındaki he- nüz inşa e d i l m e m i ş ç e v r e binalar m e v z i î i m a r plânında kaldırtılarak bu c i h e t t e n b i n a n ı n serbestçe görül- mesi sağlanmış, b u kısımda dekor magazinleri v e oto park blokları ge- liştirilmiştir. Y e g â n e serbest olan ve T a k s i m m e y d a n ı n a açılan ön cephe ö n ü n d e t a k r i b e n 20 m e t r e derinliğin- de bir m e y d a n sağlanmıştır. B u su- retle b i n a y a giriş çıkışta yaya trafiği için g e r e k e n alan t e m i n edilmiştir.
Bu ön h a c ı m d a çiçeklik, havuz ve ba-
1. B a l k o n Katı P l â n ı
7. Y a n g ı n M e r d i v e n i 13. Y ü k asansörü
1. 1. B a l k o n 8. L o k a n t a - San'at galerisi m e r d i - 14. K a d ı n - E r k e k Figüranlar
2. Grup Locası v e n v e asansörü 15. R e s e r v e
3. B ü y ü k F u a y e 9. Esas S a h n e B o ş l u ğ u
16. Tesisat
4. M a k e - U p 10. A r k a S a h n e B o ş l u ğ u 16. Tesisat
5. Kadın W.C. 11. S a ğ y a n S a h n e B o ş l u ğ u 17. Solist Odaları
6. Erkek W.C. 12. Sol y a n S a h n e B o ş l u ğ u 18. D u ş - L â v a b o
2. B a l k o n Katı : 8. Lokanta, San'at Galerisi merdi- 15. P r o s p e k t asansörü
2. B a l k o n v e n v e asansörü 16. M u t f a k
1. 2. B a l k o n
2. Grup Locası 9. Esas S a h n e b o ş l u ğ u 17. S e r v i s
3. Galeri - F u a y e 10. S o l y a n S a h n e b o ş l u ğ u 18. K a f e t e r y a
4. M a k e - U p 11. E r k e k B a l e 19. K o r i s t l e r
5. Kadın W.C. 12. D u ş l a r 20. D e p o
6. E r k e k W.C. 13. Y ü k asansörü 21. K o r o - P r o v a S a l o n u
7. Y a n g ı n M e r d i v e n i 14. Tesisat 22. K o r o Ş e f i
Ati kat,
zı plâstik e l e m a n l a r y e r alacaktır. Ön c e p h e n i n sağında v e solundaki çok y a k l a ş m ı ş a p a r t m a n l a r d a n bir kısmı malî i m k â n l a r n i s b e t i n d e istimlâk edilmiştir. H e n ü z y ı k ı m ı n a m u v a f f a k o l u n m ı y a n bu binaların k a l k m a s ı y l a yapı asgarî bir serbest h a c i m kazana- rak Mimarî v e Ş e h i r c i l i k b a k ı m m d ? n aranan tesiri icra edebilecektir. A y - rıca bu y a n b o ş l u k l a r ı n s 3 ğ l a n m a s \ binanın y a n c e p h e l e r i n d e n t a k r i b ' n 4000 kişinin e m n i y e t l e boşalmasını va T a k s i m m e y d a n n a doğru ç ' k s b i l - m e s i n i v e oto parklara irtibatları te- m i n edeesktir. B i n a y a o t o m o b i l l e ge- lişte y a n c e p h e d e k i saçaklı g'riş kul- lanılacaktır.
konser salonu çocuk v e s t ü d y o tiyatro
2 — SEYİRCİ S A L O N U V E S A H N E N İ N T E R T İ B İ N D E Y E N İ K O N S E P S İ O N :
T a k s i m m e y d a n ı n a b a k a n dört grup h a l i n d e k i r ü z g î r l k l a r d r n v o sa- çak altındaki y a n girişten esas giriş h o l ü n e g e l i n m e k t e d i r . B u h o l e san- tral, gardroplar, t u v a l e t l e r bağlan- maktadır. Adeta r.ımpa m e y l i n d e k i biri düz, diğeri y u v a r l a k g e n i ş mer- d i v e n l e r l e parter f u a y e s i n e çıkıl- maktadır. Giriş holü ile p a r t r fua- yesi bir hacim d e v a m l ı l ı ğ ı içerisinde- dir.
Parter f u a y e s i n d e n iki y a n cep- h e d e b u l u n a n geniş m e r d i v e n l e r l e esas f u a y e y e çıkılmakta b u m d a n dn
salonları
a y n i m e r d i v e n l e r ikinci b a l k o n f u a - y e s i n e ulaşmaktadır. S e y i r c i salonu- nu y a n l a r d a n v e a r k a d a n saran v e ikinci b a l k o n f u a y e s i i l e bir h a c i m d e v a m l ı l ı ğ ı t e ş k i l e d e n b u esas f u a y e sadece antraklarda k u l l a n ı l m a y a c a k , b ü y ü k m e r a s i m l e r e , r e s m î k a b u l l e r e i m k â n sağlıyacak, San'at v e K ü l t ü r h a r e k e t l e r i n e reprezantatif bir buluş- ma yeri teşkil edecektir. F u a y e l e r d e - ki h a c i m i m k â n ı a y n ı z a m a n d a perio- dik m ü z e l e m e v e y a s e r g i l e m e y i sağ- lıyabilecsktir. F u a y e l e r d e n e r k e k v e kad>n t u v a l e t hacımlarına, m a k e - u p salonlarında d o ğ r u d a n doğruya gidi- l e b i l m e k t e d i r .
B ü y ü k S e y i r c i Salonu: E v v e l c a
Opera salonu t a v a n ı n ı n detayı
y a p ı l m ı ş inşaatta at nalı ş e k l i n d e v e üç b a l k o n l u olarak kaba inşaatı bi- tirilmiş olan b ü y ü k salonda isteni- len f o n k s i y o n u v e f o r m u t e m i n et- m e k için o l d u k ç a b ü y ü k tadilât ge rakmiştir. Ö n e m l i bir k ı s m ı n d a n t a m görüş s a ğ l a n a m ı y a n üç b a l k o n tama- m e n yıktırılmıştır. S a l o n u ç e v r e l e y e n taşıyıcı k o l o n l a r salonu s ı n ı r l a y a n pa- nolar arasında gizlenmiş, b ö y l e c e y a n
S E ' V . j i » » s u M î
İç görünüş Kesit
16(5
< — „
duvarlar s a h n e y e doğru k a d e m e l e r halinde intikâl ettirilerek, seyirci sa- lonu ile s a h n e arasındaki h a c i m s e l bağlantı s a ğ l a n m ı ş v e b u panolar ara- sında partere, birinci v e ikinci b a l k o - na rahat giriş çıkışlar t e m i n edilmiş- tir. Ayrıca s a h n e y e y ö n e l t i l m e s i ge- rekli çok sayıda projektörün, h a c m i rahatsız e t m e d e n y e r l e ş t i r i l m e s i m ü m k ü n olmuştur. B u panolar: n ö- nemli bir f o n k s i y o n u da salonun a- kustiği y ö n ü n d e n d i r .
M e v c u t parterin b e t o n a r m e dö- şeme m e y l i , s a h n e y i g ö r m e k bakı- mından k i f a y e t s i z d u r u m d a idi, bu m e y l i arttıran hafif m a l z e m e ile ya- pılmış bir i l â v e d ö ş e m e altına k l i m a kanallarını y e r l e ş t i r m e k m ü m k ü n o- lacaktır. B ü y ü k salon 1500 seyirci almaktadır. S a l o n t a v a n ı akustiğin gerektirdiği f o r m d a v e k l i m a tesisa- tı ile ı ş ı k l a n d ı r m a y ı da k o m b i n e eden piramidal e l e m a n l a r l a t e z y i n e d i l m i ş - tir.
Orkestra ç u k u r u n u n başlad'ğı y e r d e n itibaren salon y a n panoları- nın bir d e v a m ı h a l i n d e k i ön sahne yan duvarları hareketlidir.
B u suretle çeşitli s a h n e y e k o y u - şa göre sun'î e l e m a n l a r k u l l a n ' l m a k - sızm h a c i m bağlantısı s a ğ l a n a b i l e c e k - tir.
Operanın dış g ö r ü n ü ş ü
Orkestra b ö l g e s i n d e inip çıkabi- l e n p o d y u m l a r icabında sahne döşe- m e s i ile b i r l e ş e b i l e n seyirci salonuna i y i c e y a n a ş m ı ş bir o y u n y e r i t e ş k i l e- d e b i l m e k t e , y a n s a h n e d u v a r l a r ı n d a n o y u n c u l a r ı n s a h n e y e giriş çıkış im- kânları sağlanmaktadır.
Ön sahne açıklığını rejisörün is- t e k l e r i n e göre 8 m. ile 18 m. arasın- da a y a r l a m a k m ü m k ü n d ü r . Ö n sahne esas o y u n sahnesi gibi istenildiği şe- kilde ışıklandırılabilir. B ö y l e c e sah- ne ile seyirci s a l o n u n u n b u g e ç i ş n o k - tasında, rejisöre, h e r t ü r l ü s a h n e y e k o y m a i m k â n ı v e r e n v e b u iki h a c m i birbirine b a ğ l ı y a n f l e k s i b l bir ü ç ü n c ü kısım, teşkil edilmiştir.
Esas Sahne: Ön s a h n e n i n h e m e n girişinde çelik p e r d e d e n sonra esas sahne y e r almaktadır. 25 m. genişlik v e 23 d e r i n l i k t e k i esas sahnede 3 m.
g e n i ş l i ğ i n d e v e 16 m. u z u n l u ğ u n d a 6 h a r e k e t l i p o d y u m vardır. S a h n e üs- tünde 25 m. y ü k s e k l i k t e k i dekor, pa- no, ışık köprüleri v e sair e l e m a n l a - rın as'lacağı m a k a r a d ö ş e m e s i ile lik taşıyıcı k o n s t r ü k s i y o n k o m b i n e bir sakildedir. S a h n e k u l e s i n i ç e p e ç e v r e 5 ayrı s e v i y e d e çalışma galerileri sar- maktadır. Esas S a h n e sağ v e solun- da 8 m. y ü k s e k l i ğ i n d e 20 m x 20 m lik y a n sahneler bağlanmaktadır. B u
H. Tabanlıoğlu
y a n s a h n e l e r d e esas s a h n e d e k i kürsü- ler ü z e r i n e s ü r ü l e b i l e n arabalar m e v - cuttur. A r k a s a h n e 16 m. çapındaki d ö n e r s a h n e y i ihtiva etmektedir. B u döner p l â k ö n s a h n e y e sürülebilir.
Sahne, b ü t ü n ü ile, z a m a n ı m ı z ı n de- n e n m i ş v e otomatik bir sistemini esas almaktadır. Hareketleri t e m i n eden b ü t ü n m a k i n e l e r , biri s a h n e üstü, di- ğeri ise s a h n e altı k ı s m ı n a k u m a n d a e t m e k üzere iki k u m a n d a kürsüsün- d e n yönetilebilir. Sahnede, s a h n e y e k o y u ş u n gerektirdiği y ü k s e l m e v e al- çalmalar v e y a % 17 y e kadar eğiklik e l e k t r i k î olarak t e m i n e d i l m e k t e d i r .
Çeşitli kullanışlara i m k â n v e r e - cek esas, iki y a n v e arka s a h n e d e n m ü t e ş e k k i l dört g r u b u n teşkil ettiği bu sistem, alçalma v e y ü k s e l m e im- kânları, eğik d ü z l e m t e m i n i v e m u h - telif pozisyonlarda s ü r ü l e b i l e n d ö n e r plâk s a y e s i n d e çok sayıda t e m s ' l l e - rin b ü t ü n d e k o r a s y o n u n u n ö n c e d e n hazırlanmasını m ü m k ü n k ı l m a k t a , is- tenildiği anda repertuardaki h e r h a n - gi bir t e m s i l i n belli bir sahnesi gürül- tüsüz v e çok kısa z a m a n i ç i n d e ter- t i p l e n s b i l m e k t e d i r . B ü y ü k bir ranta- bilite e s a s m a d a y a n a n bu s a h n e siste- m i n d e y ö n e t i c i l e r e v e sanatkârlara san'at g ü ç l e r i n i n m a k s i m u m kapasi- tesini ortaya k o y m a i m k â n ı sağlan- m ı ş olacaktır. B ü y ü k salon da y u k a - rıda a ç ı k l a n a n ön v e esas s a h n e ter- tibi v e tesisat ile, Opera, m ü z i k l i v e - y a m ü z i k s i z tiyatro eseri, Operet, Mü- zikal o y u n , R e v ü , K o n s e r v e y a bü- y ü k lron^po salonu olarak h e tiirlü te- masa v e toplantıyı t a n z i m e i m k â n olacaktır.
3 — S A H N E G E R İ S İ N D E Y E R A L \ N T E S İ S L E R :
Arka s a h n e d e t e r t i p l e n m i ş bü- ( D e v a m ı 188. s a h i f e d e )
M
ISTANBUL OPERA BINASı INŞAATıNıN BUGÜNE KADAR GEÇIRDIĞI SAFAHAT
-ı? ' U H I ff U " "
1444 |
D. İ N Ş A A T I N K I S A T A R İ H Ç E S İ : İstanbul'da uluslararası s e v i y e d e bir tiyatro binasının ele alınması ikinci D ü n y a S a v a ş ı n d a n öncedir. İs- tanbul B e l e d i y e s i b u k o n u d a y e r seç'.- m i v e proje için bir çok çalışmalar yapmış, ilk a v a n projeyi A u g u s t Per- ret'ye hazırlatmıştır.
Hazırlattırılan ilk projelere gö- re b i n a n ı n 29 M a y ı s 1946 da, T a k s i m - de etrafı, apartman blokları ile çev- rili arsada t e m e l i atılmıştır.
S e y i r c i k ı s m ı karkası bu proje- lere göre t a m a m l a n a n b i n a n ı n inşaa- tının ikmali, idare v e işletilmesi 1953 yılında çıkarılan 6165 sayılı k a n u n - la h a z i n e y e bırakılmiştir.
A y n i k a n u n l a B a y ı n d ı r l ı k Ba- k a n l ı ğ ı n c a işin y ü r ü t ü l m e s i n e girişil- m i ş ancak, e v v e l c e hazırlanan proje- lerin g ü n ü n t e k n i k g e l i ş i m i n e v e m o - dern Mimarlık anlayışına u y g u n bir hale getirilmesi g e r e k t i ğ i n e inanıla- rak, y e n i d e n proje tanzimi k o n u s u e l e alınmıştır.
1954-55 yıllarında Mimar Prof.
P a u l Bonatz k o n u y l a i l g i l e n m i ş 1 / 5 0 0
ölçeğinde eskiz v e etüdler y a p m ı ş - tır. B a y ı n d ı r l ı k B a k a n l ı ğ ı n c a projele- rin y e n i d e n tadil v e tanzimi Y. Mi- marlar R ü k n e d d i n v e F e r i d u n K i p ' e verilmişti.
1956 yılı N i s a n a y ı n a kadar ha- zırlanan y e n i projeler tatbikat proje- leri halin? g e t i r i l m e k t e i k e n B a y ı n - dırlık B a k a n l ı ğ ı v e D e v l e t Tiyatro- ları G e n e l M ü d ü r l ü ğ ü ilgililerinden k u r u l u bir h e y ' e t A v r u p a ' d a önerrli Tiyatro v e Opera binalarını tetkik et- miş, b u t e t k i k a t s o n u c u B a y ı n d ı r l ' k B a k a n l ı ğ ı n c a İstanbul Opera Binası- nın m e v c u t karkasına d e v a m edil- m e k ü z e r e p r o j e l e r i n t a m a m e n y e n i bir k o n s e p s i y o n l a ele alınması lüzu- m u n a karar verilmiştir.
Opera Binası ş a n t i y e s i n d e 1956 yılı haziran a y ı n d a n itibaren B a k a n - lığa bağlı m ü s t a k i l bir proje v e k o n - trol bürosu, g e r e k l i e l e m a n l a r l a teş- k i l e d i l e r e k başına Dr. Y. Müh. Mi- mar H a y a t i T a b a n l ı o ğ l u getirilerek çalışmalara b a ş l a m ı ş v e projelerin tü- m ü y e n i d e n hazırlanmıştır.
4 — H a l e n y ı k t ı r ı l m ı ş o l a n 1., 2. b a l k o n l a r ı n eski hali.
1 — O p e r a n ı n ilk pro- jesi.
2 — R ü k n e t t i n G ü n e y , F e r i d u n Kip'in tâ- dilen y a p t ı k l a r ı cep.
3 — A y n i m i m a r l a r ı n t â d i l e n y a p t ı k l a r ı plân.
O R H A N T E P E ' D E BİR YAZLIK EV (KARTAL)
P r o j e v e tatbik M i m a r E r c ü m e n d Bigat D.G.S.A.
Y a r d ı m c ı M i m a r : Mimar A l p a y A ş k u n İ.T.Ü.
Statik M ü h e n d i s M ü ş f i k Türsan Y. Müh.
TERAS KAT I PLÂNI
Ü ç y o l a cephesi b u l u n a n çok m e - yilli bir arazide, rüzgâr v e cihetlen- d i r m e n i n b ü t ü n g ü ç l ü k l e r i y e n i l m i ş bir eser s u n m a k t a y ı z .
Mimar; p r o j e n i n t a n z i m i n d e bir- çok g ü ç l ü k l e r l e karşılaşmıştır. Arsa
her tarafa meyilli, ü ç g e n ş e k l i n d e çok ufak v e dardır. Ş i m a l rüzgârları h e - m e n h e m e n m e v s i m i n her g ü n ü açık- ta oturma i m k â n ı v e r m e m e k t e d i r . Garp g ü n e ş i manzara tarafında bu- l u n d u ğ u n d a n a k ş a m üstleri arsayı ha-
k i m i y e t i altında b u l u n d u r m a k t a d ı r . A r s a n ı n ö n ü n d e k i y o l l a a r k a s ı n d a k i y o l arasında çok irtifa f a r k ı b u l u n - maktadır.
İmar d u r u m u arsa sahasında ze- m i n e o t u r a n bir saha b ı r a k m a m a k t a ,
V i l l a n ı n dış görünüşleri
V i l l â n ı n iç v e dış görünüşleri
ancak tabiî z e m i n d e n 2.50 m. irtifada 1.50 m. ç ı k m a y a m ü s a a d e e t m e k t e - dir. Bina irtifaı ise üst y o l d a n 5.50 m. y e kadar y ü k s e l t i l e b i l m e k t e d i r .
A r s a n ı n y a y ı l m a y a i m k â n v e r - m e m e s i sebebi ile y ü k s e l m e y e karar verilmiştir. Ş ö y l e k i : A r a z i z e m i n i n - de k a p a l ı teras v e servisleri ile m ü s - t a h d e m dairesi d ü ş ü n ü l m ü ş t ü r . B u n u t e m i n için esas bina k o l o n l a r ü z e r i n e alınmıştır, z e m i n k a t ı n d ö ş e m e s i ile kapalı bir teras t e m i n edilmiştir. E- sas m u t f a ğ ı n salon, b a l k o n katında y a p ı l m a s ı m e c b u r i y e t i n d e n z e m i n te- ras k a t m a bir o f i s k o n a r a k servis montşarj ile t e m i n edilmiştir. B u o f i s a y n i z a m a n d a çay v e m ü s t a h d e m m u t f a ğ ı olarak k u l l a n ı l m a k t a d ı r . Ze- m i n terasının ortasında k e b a p yap- m a k v e b a h a r aylarında istifade et- m e k için bir ş ö m i n e k o n m u ş t u r . B u tertibin ü z e r i n d e esas bina v e giriş katı vardır. Salon, y e m e k , m u t f a k , teras v e b a l k o n l a r ile kat t u v a l e t i bu katta d ü ş ü n ü l m ü ş t ü r .
S a l o n u n her cephesi manzaralı- dır, arkada t e p e n i n karakteri olan k a y a l ı k l a r , ö n d e deniz v e adalar, di- ğer c e p h e l e r i de h e r türlü tabiat gü- zelliği, b ü t ü n b u n l a r d a n istifadeyi d ü ş ü n e n m i m a r b i n a y ı şeffaf bir h a l e
g e t i r m e k m e c b u r i y e t i n d e kalmıştır.
B u d ü ş ü n c e ile ş ö m i n e s a l o n u n orta- sına alınmıştır. Ş i m a l rüzgârını önle- y e b i l m e k için m u t f a k bu tarafa k o n - muştur. E v i n h a n ı m ı m u t f a k t a çalış- makta, servisi bizzat y a p m a k t a d ı r . Bu s e b e p l e m u t f a k manzara cihetinde cephelendirilmiştir. Çalışan ev kadı- nının y o r g u n l u ğ u b u suretle gideril- m e y e çalışılarak m u t f a k işinin bir eziyet o l m a k t a n kurtarılması sağlan- mıştır. Y e m e k terasının şimal cephe- si kapatılarak m a h f u z bir h a l e geti- rilmiştir. M u t f a k t a n b u terasa k o l a y - lıkla servis y a p ı l m a k t a d ı r .
Y e r k a y b e d i l m e m e s i için y a t a k katı m e r d i v e n i salo- n u n içinden serbest olarak çıkartıl- mıştır. M e r d i v e n altına rastlayan ma- halle bir bar tesis edilmiş, barın ar- kasına k o n a n b ü y ü k bir ayna ile de- niz v e adalar içki i ç e r k e n bile temaşa e d i l m e k t e d i r . Salona giriş kapısı ku- z e y e nazır o l d u ğ u için ufak bir rüz- gârlıkla b u n u n m a h z u r u g i d e r i l m e y e çalışılmıştır. M u t f a k t a n bir servis av- lusuna çıkılmaktadır.
Yatak odaları katı: S a l o n d a n çı- k a n m e r d i v e n bir g a l e r i y e u l a ş m a k t a v e bu g a l e r i y e açılan üç y a t a k odası v e bir b a n y o b i n a y ı t a m a m l a m a k t a - dır. Yatak odaları birbirinden dolap-
larla a y r ı l m a k t a v e her odaya g ö m - m e dolaplar t e m i n e d i l m e k t e d i r .
M a l z e m e v e inşaat: Bina k a r k a s iskelettir. D o l g u m a l z e m e s i v e döşe- m e l e r tuğla v e rekstir. Çatı örtüsü o l u k l u eternittir. Binada çatı b o ş l u ğ u o l m a d ı ğ ı için perliton ile hararet izo- l a s y o n u yapılmıştır. Mutfak tezgâhları v e e v i y s l e r p a s l a n m a z çeliktir. Döşe- m e k a p l a m a l a r ı sulu m a h a l l e r d e dök- m e m o z a y ı k , diğer y e r l e r d e ise H a l l e y f l e x ile yapılmıştır. B i n a n ı n dışı çi- m e n t o sıva ü z e r i n e S a d o s a n badana yapılmıştır. Mutfak, b a n y o , h e l â du- varlarında E v r o k m a l z e m e s i k u l l a n ı l - mıştır. Ş ö m i n e t r a v e r t e n v e e v r o k l a yapılmıştır.
m a d i ğ i için fosseptik yapılmıştır. Ta- vanlarda g ö m m e l â m b a l a r m e v c u t - tur. İnşaatta e n iyi m a l z e m e k u l l a n ı l - m ı ş o l u p f  a y a n s t a k ı m l a r Eczacıba- şı, bateriler ise E C E A dır.
İnşaatın t ü m sahası 180.00 M2 dir, m a l i y e t i 160 b i n T.L. sidir. B u fi- ata elektrik apareyleri, hidrofor, sar- nıç v e bir k ı s ı m b a h ç e duvarları da- hildir
İnşaat sahipleri m i m a r ı çalışma- sında serbest bırakmışlar, sahib ola- cakları e v i n g ü z e l bir eser o l a b i l m e s i için e l l e r i n d e n g e l e n m a d d î m a n e v î i m k â n l a r ı sağlamışlardır.
I V L U S
ÇELİK EŞYA SANAYİİ
— BÜRO
— OTEL
— HASTAHANE ve EV
EŞYALARINI EN ZARİF, EN ÜSTÜN EVSAFTA İMAL EDEN TEK MÜESSESEDİR.
K U R U L U Ş : 1944 ADRES :
C U M H U R İ Y E T CADDESİ 223/A
T E L E F O N
— BÜRO : 47 79 44
— FABRİKA : 44 50 87
— P. K. 549 — Beyoğlu T E L G R A F : MASİSÇELİK — İSTANBUL
A R K . — 708
W A L R U T İ İ L K O K U L U P R O J E YARIŞMASI, W İ N T E R T H U R
Mimarları:
H. isler, Dipl. Arch. E.T.H. Sİ.A Turgut A l t o n Y. M i m a r T.M.M.O.
Okul, üç y ü k s e k l i k t e k a d e m e l e n - miş t e n e f f ü s b a h ç e s i n i n etrafında, sı- nıf ve j i m n a s t i k h a n e guruplarıyla, arsanın k u z e y i n d e k i ü ç odalı y u v a - dan t e ş e k k ü l e t m e k t e d i r .
16 sınıf, elişleri atölyeleri, öğret- menler odası, üç katlı t e r a s s i s t e m l i bir binaya y e r l e ş t i r i l e r e k , ilk o k u l - lar için ideal o l a n k a r e f o r m l u sınıf- ların d e r i n l i ğ i n d e n m e y d a n a g e l e n ışık k a y b ı v e h a v a l a n d ı r m a i m k â n ı , üst kat terasına a ç ı l a n p e n c e r e l e r d e n temin edilmiştir.
J i m n a s t i k h a n e , m ü z i k s a l o n u v e atölyeler, o k u l z a m a n ı h a r i c i n d e d e kullanılacağından ayrı girişler t e m i n edilmiştir. A r s a n ı n d o ğ u s u n d a n g e ç e n tren y o l u n u n g ü r ü l t ü s ü n d e n k o r u n - mak için, binalar b a t ı y a yaklaştırıl- mış v e a ğ a ç l a n d ı r m a i l e g ü r ü l t ü n ü n kısmen ö n l e n m e s i t e m i n edilmiştir.
IHİİİf
BINZHOF SITESI PROJESI (ISVIÇRE)
Mimarları:
H e r b e r t i s l e r Dipl. A r c h S İ A T u r g u t A L T O N İ. T. Ü.
5 s e n e önce, s a d e c e 70.000 n ü - f u s l u bir endüstri şehri o l a n Winter- thur'a h e r s e n e 10.000 i n s a n a k ı y o r . B u g ü n şehir 130.000 n ü f u s l u . H e r y e - ni g e l e n tabiî bir e v y a p ı y o r . G e n ç çiftler ilk ö n c e k ü ç ü c ü k , a i l e g e n i ş l e - d i k ç e daha b ü y ü k , v e eski e v l e r d e o - t u r a n l a r daha y e n i s i n i daha m o d e r n o l a n ı n ı arıyorlar.
G e l i ş e n bir şehirde y e n i i s k â n bölgeleri k u r u l m a s ı g a y e t n o r m a l . A - ma n e r e d e ? Ş e h i r sıkışık e v l e r v e fabrika bacaları i l e dolu. G ü n ü n y a - rısını endüstri tozları i ç i n d e g e ç i r e n bu insanların t e m i z h a v a y a v e s ü k û - n e t e ihtiyaçları var. Ertesi g ü n e y e n i ç a l ı ş m a g ü c ü k a z a n m a l a r ı lâzım.
Ş i m d i y e kadar, ticaret b ö l g e s i - nin, i s k â n b ö l g e s i n e , — g i d i p g e l m e - d e n d o ğ a n z a m a n k a y b ı n ı ö n l e m e k i ç i n — y a k ı n o l m a s ı l ü z u m u n d a n çok bahsedildi. A m a ticarî f i r m a l a r ara- l a r ı n d a k i çeşitli m ü n a s e b e t l e r d e n do- l a y ı birarada t o p l a n m a k istiyorlar.
V e bir çok şehirde — b e l k i de sade-
ce prestij i ç i n — ş e h r i n m e r k e z i n d e t o p l a n d ı k l a r ı g ö r ü l ü y o r .
İ s k â n b ö l g e s i n i n seçiminde, tica- ret b ö l g e s i n d e n çok daha serbestiz.
Onlar dışarda, t e m i z h a v a v e y e ş i l l i k içinde, s â k i n bir b ö l g e d e o l m a l ı .
— A m a ticaret b ö l g e l e r i n e y a k ı n ol- m a l a r ı isteniyor a y n ı z a m a n d a — . B u i ç i n d e n ç ı k ı l m a z gibi g ö r ü l e n prob- l e m e a n c a k «Modern trafik» yardı- m ı y l a ç ö z ü m bulabiliyoruz. Yani; gi- d i p - g e l m e l e r olacak a m a e n az v a k i t k a y b ı y l a .
Winterthur'un 6 k m . kadar dı- şında, bir o r m a n kenarında, k ü ç ü c ü k bir t e p e s i y l e 2 3 0 . 0 0 0 m . 2 lik bir arazi var. A d ı « B i n z h o f » . Winterthur b e l e - diyesi v e bir k a ç b ü y ü k sanaî firması, b u arazi ü z e r i n d e bir « U y d u » v e y a
« U y k u » şehri k u r u l m a s ı i ç i n dört m i - m a r l ı k f i r m a s ı n d a n t e k l i f istediler.
P r o j e l e r i n t e t k i k i n d e ; H. İsler, Dipl.
Arch. E.T.H.S.İ.A. v e T. A l t o n Dipl.
Arch. T.M.M.O. n u n hazırladıkları şehircilik projesinin, diğer ü ç m i m a r - lık b ü r o s u ile b e r a b e r tatbikatına k a - rar verildi.
B İ N Z H O F ' U N F İ K İ R V E T A N - ZİMİ:
Binzhof'ta ö y l e bir t o p l u l u k m e y d a n a g e t i r m e k istiyoruz ki; b u - rada insan k e n d i n i serbest, h ü r hisse- dip, doğal bir h a y a t s ü r e r e k diğer f e r t l e r l e arasındaki s o s y a l m ü n a s e - betleri e n iyi bir ş e k i l d e d e v a m etti- rebilsin. B u n u n içinde, P r o f . S c h w a - g e n s c h e i d t ' i n ç a l ı ş m a l a r ı n d a n istifade edilerek, — E n d ü r s t r i öncesi k ö y h a - y a t ı — f o r m u ideal olarak alındı.
Binzhof'ta 7000 insanı barındıra- cak;
2 odalı daireler 180 3 odalı daireler 1350 4 odalı daireler 350 5 odalı m ü s t a k i l e v l e r + 120
T o p l a m 2000 daire, çarşı, idare v e k ü l t ü r m e r k e z i , ilk v e o r t a - o k u l m e v c u t .
20 s e n e ö n c e inşa e d i l e n i s k â n b ö l g e l e r i n i g e c e l e y i n z i y a r e t edersek, yollarda, k a l d ı r ı m l a r d a arka arkaya sıralanmış o t o m o b i l y ı ğ ı n l a r ı görürüz.
O z a m a n l a r park p r o b l e m i b u g ü n k ü
kadar b ü y ü k değildi tabiî. Binzhof'ta bin tanesi bina g u r u p l a r ı n ı n t e ş k i l ettiği a v l u l a r ı n altında o l m a k ü z e r e 1400 otomobil için park ihtiyacı dü- şünüldü. Tabiatıyla yeraltı g a r a j ı n ı n m a l i y e t i y e r ü s t ü n d e inşa e d i l e n d e n daha fazla. A m a b ü t ü n garajlar y e r - ü s t ü n d e inşa edilseydi b u k a d a r çok iskân y a p ı l a m a z d ı . V e y a a y n ı sayıda iskân için 1 / 6 daha fazla arsaya ihti- y a c ı m ı z olurdu. Y e r altı garajlar-n-n üstü ç i m e n v e ç i ç e k l e r l e v e y a ç o c u k - ların o y u n b a h ç e l e r i y l e örtülü.
Vasıta y o l l a r ı n ı n n o r m a l arazi k o t u n d a n aşağıda inşa e d i l m e s i y l e e v - lerin toz v e g ü r ü l t ü d e n k u r t u l m a s ı sağlandı. B u y o l l a r ile en uzak e v i n girişi arasındaki m e s a f e y i 60 m e t r e olarak tesbit e d e r k e n e n başta çöp p r o b l e m i n i d ü ş ü n d ü k . H e r e v grubu- n u n e n y a k ı n vasıta y o l u k e n a r ı n d a u m u m i bir çöp t o p l a n m a k u t u s u var.
V e ev h a n ı m ı n ı çöp t a ş ı m a k için asla fazla y ü r ü t m e k istemiyoruz. Çöp k a m y o n u çöpü b u k u t u l a r d a n alarak
s i t e n i n y e g â n e bacalı binası o l a n ısıt- m a m e r k e z i n e g ö t ü r e c e k . Çöpler bu- rada y a k ı l a r a k kışın ısı, y a z ı n e l e k - trik enerjisi olarak tekrar Binzhof'a v e r i l e c e k .
B i r insan y ü r i y e r e k sitenin her- h a n g i bir n o k t a s ı n d a n d i ğ e r i n e hiç bir vasıta ile k a r ş ı l a ş m a k o r k u s u ol- m a d a n gidebilir. B u y o l l a r d a dinleni- lir, ç o c u k l a r oynar, y a ş l ı l a r karşılaşıp saatlerce d e d i k o d u yapabilirler. Sa- d e c e ü ç y a y a k ö p r ü s ü b ü t ü n siteyi birbirine bağlar.
E s k i d e n binaların cadde tarafı esas c e p h e y d i . O c e p h e y e e n b ü y ü k e h e m m i y e t verilirdi. A m a t r a f i ğ i n ço- ğ a l m a s ı ile cadde b ü t ü n e h e m m i y e - tini kaybetti. Toz v e g ü r ü l t ü b u cep- h e n i n ö n e m i n i y o k ettiler. 1925 sene- sinden itibaren e v l e r t a m 9 0 ° d ö n d ü - rüldü v e c a d d e y e dik olarak inşa e- d i l m e ğ e başladı.
Binzhof'ta k i t l e l e r k u z e y - g ü n e y v e d o ğ u - batı i s t i k a m e t i n d e yerleşti- rilerek, aralarında serbest d-ş h o c ' m -
ler e l d e edildi. B u h a c i m l e r i n t e k e r t e k e r dört d u v a r l a çevrili o l m a s ı şart değil. B i l â k i s birbirinin içine geçen, b ü y ü k , k ü ç ü k çeşitli f o r m l a r d a , b i n a , b a h ç e v e istinad duvarlarıyla, ağaç g u r u p l a r ı y l a sınırlanmış, y a y a y o l l a - rı, parklar, çocuk o y u n b a h ç e l e r i ile birbirine b a ğ l a n m ı ş , c a d d e y l e irtibatı talî olarak d ü ş ü n ü l m ü ş t ü r .
S i t e d e 1, 2, 4, 5, 12 katlı b l o k l a r var.
12 katlılarda, ç o c u k s u z y e n i k u - r u l m u ş a i l e l e r için iki ile ü ç odalı da- ireler var.
4-5 katlılarda iki ç o c u k l u a i l e l e r için üç v e dört odalı daireler var.
B u n l a r e n iktisadî tip. Zira inşaat sis- t e m l e r i basit v e asansörleri y o k .
5 odalı m ü s t a k i l e v l e r i n k ü ç ü k de olsa k e n d i l e r i n e ait birer b a h ç e l e r i var. Bilhassa ç o c u k l a r için, t a b i î k i 4.
k a t t a n bir b a h ç e y e b a k m a k l a , d o ğ r u - dan d o ğ r u y a b a h ç e y e k o ş m a k a y n ı şey değil. B u y ü z d e n b ü t ü n çok ço- c u k l u aileleri b u e v l e r d e g ö r m e k is-
terdik. A m a ç o c u k l a r k e n d i l e r i y l e b i r l i k t e o k a d a r masraf getiriyorlarki, g e r i y e kira için ekseri m a a l e s e f çok az k a l ı y o r .
B i n a v e a v l u l a r ı n guruplandı o l - m a s ı n d a kat'î v e d e ğ i ş t i r i l e m i y e c e k ç ö z ü m y o l l a r ı n d a n kaçınıldı. B ü t ü n site inşa e d i l i n c e y e kadar m u h a k k a k
k i çeşitli s e b e b l e r l e t ü r l ü d e ğ i ş i k l i k - ler y a p ı l a c a k . B u y ü z d e n d e ğ i ş e m i y e - cek s i s t e m l e r a r a m a y a n e l ü z u m var.
P r o j e l e r i n t e k r a r tekrar etüd edilip daha iyi h a c i m tesirleri b u l u n a b i l e - c e ğ i n e inanıyoruz.
P l â n v e m a k e t t e n b u optik tesir- leri h i s s e t m e k tabiî m ü m k ü n değil.
İnşaat bitip te sitede g e z e r k e n , d u v a r - lar arasından değişik manzaralar, ba- k ı ş noktaları, insanı d i n l e n d i r e n sa- k i n h a c i m l e r çıkacağını u m u y o r u z . Hatta b e l k i de y e r y e r şehirlerin o k a y b o l m u ş g ü z e l n i s b e t l e r i n e tekrar tesadüf edebiliriz.
T U R İ Z M
S Ü R A T L E G E L İ Ş M E G Ö S T E R E N S A N A Y İ D A L I
O.C.D.E. n i n
«L'Observateur» d e r g i s i n d e n ç e v r i l m i ş t i r
1961 den b u y a n a y ı l l ı k %15 g e - lir artışı ile, turizm, e n z i y a d e geli- şen e k o n o m i k f a a l i y e t l e r arasında y e r alır. İstatistikler, 115 m i l y o n k i ş i n i n k e n d i m e m l e k e t l e r i n d e n dış m e m l e - k e t l e r e gittiklerini v e b u y e k û n için- de % 82 oranda O.C.D.E. y e ortak m e m l e k e t l e r i n s e y y a h l a r ı b u l u n d u - ğ u n u g ö s t e r m e k t e d i r . 1S65 yılı i l e 1966 y ı l ı n ı n ilk altı a y l ı k raporları O.C.D.E. ü l k e l e r i n d e hissedilir dere- cede bir turizm h a r e k e t i n i n arttığı v e b u h a r e k e t l e r d e n , o m e m l e k e t l e r e kâr getirdiği de k e s i n l i k l e a n l a ş ı l m ı ş b u l u n u y o r . Milletler arası b o r ç l a n m a - ların t a s v i y e s i n d e t u r i z m i n en ö n e m l i k a y n a k t e ş k i l ettiği sarahaten anlaşıl- mıştır. O.C.D.E. n i n t u r i z m Özel K o - m i s y o n u n u n neşrettiği, aşağıda özet- l e n e n rapor bazı m ü ş a h e d e v e tavsi- y e l e r l e istatistik! c e t v e l l e r i s u n m a k l a bu k o n u d a etraflı bilgi edinebilir.
1961 d e n beri d ü n y a t u r i z m ha- r e k e t l e r i % 12 n i s b e t t e artmıştır. Y a - şama s e v i y e s i n d e y ü k s e l i ş g ö s t e r e n O.C.D.E. y e dahil ü l k e l e r d e , şehirler- d e n u z a k l a ş m a k istidadı g i t g i d e geli- şeceği m u h a k k a k t ı r . U l a ş ı m k o l a y l ı k - ları, b u ü l k e l e r arasındaki g ü m r ü k f o r m a l i t e l e r i i l e idarî z o r l u k l a r ı n za- m a n l a daha da b a s i t l e n d i r e c e ğ i dü- ş ü n ü l ü r v e g e n ç n e s i l l e r i n t u r i z m ha- r e k e t l e r i n e daha fazla k a t ı l a c a k l a r ı da nazarı itibare alınırsa, b u oranın y a k m z a m a n d a hızla çoğalacağı açık- tır. O.C.D'E. ü l k e l e r i n d e g e n e l l i k l e n ü f u s u n % 55 i h a f t a d a dört g ü n ta- til kullanır. ( H o l l a n d a v e İ n g i l t e r e
% 54 - F r a n s a % 4 2 ) . Tatil z a m a n - larını dış m e m l e k e t l e r d e k u l l a n a n n ü f u s daha azdır. ( H o l a n d a % 16 - İs- v e ç % 13 - F r a n s a v e İngiltere % 8 - İtalya % 6 ) .
T U R İ Z M D E N E L D E E D İ L E N H A S I L A T
1965 de, b e y n e l m i l e l d ü n y a tu- rizm gelirleri 11,6 m i l y a r dolara y ü k - selerek 1964 y ı l ı n d a y a p ı l a n ihracat y e k û n u n u n % 5,9 u s e v i y e s i n e v e 1965 y ı l ı ihracatlarının t o p l a m ı n ı n
% 6,2 oranına ulaşmıştır. B u r a k a m - lar turizm açısından m i l l e t l e r a r a s ı
n a k l i y a t faslı g e l i r l e r k a l e a l ı n m a d a n hesaplanmıştır.
O.C.D.E. y e ortak o n üç d e v l e t arasında y a p ı l a n t a h m i n l e r d e b u tür, g e l i r l e r 1,2 m i l y a r doları a ş m a k t a ol- d u ğ u v e 1961 d e n beri t u r i z m y o l u ile e l d e e d i l e n gelirleri % 15 oranda art- tığı b s l l i olmuştur. B u süre zarfında fiat artışlarının a y n ı seyir t a k i p etti- ğini k a b u l l e n s e dahi, e k o n o m i k f a a l i - y e t l e r m e y a n ı n d a t u r i z m i n e n çok g e - lişen bir k o l o l d u ğ u a n l a ş ı l m a k t a d ı r .
1965 de b ü t ü n O.C.D.E. ortak ü l k e l e r i n döviz olarak s a ğ l a d ı k l a r ı girişler 9 m i l y a r dolar tutar. B u ra- k a m g ö r ü n ü r v e gizli ihracat y e k û n u - n u n % 6 sı d e m e k t i r .
B u nisbet bazı m e m l e k e t l e r için daha fazladır.
Meselâ: 1964 y ı l ı n d a b u oran, İspanya için
A v u s t u r y a için İrlanda için Y u n a n i s t a n için P o r t u g a l için İtalya için İsviçre için
% 42
% 2 4
% 18
% 14
% 13
% 12
% 12 dir.
U l u s l a r arası t u r i z m h a r e k e t l e r i O.C.D.E. y e h e n ü z t a m ortak o l m a y ı p da, iştiraklı olan m e m l e k e t l e r i d e f a y d a l a n d ı r m a k t a d ı r . 1965 de 2 1 / 2 m i l y a r dolar gelir y e k û n u n d a n 1,3 m i l y a r ı A f r i k a v e Karaib, 1 / 2 m i l y a - rı ise Orta-Şark m e m l e k e t l e r i n e isa- bet etmiştir. V e b u m e m l e k e t l e r e se- y a h a t e d e n t u r i s t l e r i n ç o ğ u O.C.D.E.
y e dahil k i m s e l e r d i r .
D e m e k o l u y o r ki, d ü n y a ihracat m a d d e l e r i n d e n e n ö n e m l i l e r i n d e n o- lan t u r i z m b u k a l i t e s i n d e n ötürü, az g e l i ş m i ş m e m l e k e t l e r , h ü k ü m e t l e r i n - ce t e ş v i k görmelidir. Zira o m e m l e - k e t l e r d e daha az y a t ı r ı m l a daha sü- ratle kâra g e ç m e k çaresini b ü t ü n di- ğ e r s a n a y i k o l l a r ı n a nazaran e n k o - l a y olarak t u r i z m y a t ı r ı m l a r ı sağlar.
N i t e k i m t u r i z m dövizi s a y e s i n d e k a l - k m a n ü l k e l e r d e n , İ s p a n y a b u k o n u - da m i s a l t e ş k i l eder. Y u n a n i s t a n , Portekiz, Y u g o s l a v y a v e son z a m a n - larda T ü r k i y e d e t u r i z m , hızla geli- şen bir s a n a y i olmuştur.
GELİR V E GİDER M U V A Z E N E S İ Turizm, bazı m e m l e k e t l e r harca- m a l a r ı n d a ö n e m l i bir f a s ı l t e ş k i l e- d e r . B u s e b e p l e g e n e l b ü t ç e l e r i d e n k o l m a y a n m e m l e k e t l e r için, t u r i z m h a r c a m a l a r ı k o n u s u e n d i ş e u y a n d ı - rır v e b u m e m l e k e t l e r t u r i z m d e n el- d e e d i l e n hasılat ile giderler arasın- da d a i m î bir k ı y a s l a m a y a p m a t e m a - y ü l ü gösterirler.. H a l b u k i b u k ı y a s l a - m a l a r u m u m î m a s r a f l a r ç e r ç e v e s i i ç i n d e m ü t a l â a e d i l m e l i d i r v e d ö v i z olarak m i l l î g e l i r oranına nisbet e - dilmelidir. V e y a özel i s t i h l â k m a s - rafları açısından m ü t a l â a e d i l m e l i - dir.
B i r ü l k e n i n h a y a t s e v i y e s i n e kadar y ü k s e k ise, t u r i z m h a r c a m a - larının döviz olarak o n i s b e t t e y ü k - sek o l a b i l e c e ğ i akla gelebilir. M a d e m ki, b e y n e l m i l e l ö d e m e l e r i n y a p ı l m a s ı v e ticareti g e l i ş t i r m e k esas k a b u l edi- liyor, ö d e m e l e r d e k i d e n g e s i z l i k l e r i t a s h i h e t m e k için, l ü z u m l u çareler de k a b i l o l d u ğ u k a d a r y e r i n e getiril- melidir. V e b u h u s u s h a r c a m a l a r ı n k ı s ı t l a n m a s ı s u r e t i y l e değil, g e l i r l e r i n arttırılması y o l u i l e e l d e e d i l e b i l e c e ğ i varittir.
A ş a ğ ı d a k i tablolarda m u h t e l i f m e m l e k e t l e r i n t u r i z m gelirleri, gi- derleri, aktif v e pasif d u r u m l a r ı gös- terilmiştir:
T u r i z m gelirleri C e t v e l i :
İtalya 1.288 m i l y o n dolar ( + 2 4 % ) İspanya 1.157 m i l y o n dolar (4- 26 %) Fransa 910 m i l y o n dolar ( + 11 %) Batı A l m a n y a 731 m i l y o n dolar
( + 6 %)
T u r i z m giderleri c e t v e l i :
F r a n s a 939 m i l y o n dolar (20 %) Batı A l m a n y a 1.543 m i l y o n dolar
( + 2 0 % ) İ n g i l t e r e 812 m i l y o n dolar (20 %)
Batı A l m a n y a hariçte t u r i z m m a s r a f l a r ı e n y ü k s e k olan A v r u p a m e m l e k e t i d i r .
T U R İ Z M K O N U S U N D A B Ü T Ç E L E R İ Z İ Y A N D A G Ö R Ü L E N
M E M L E K E T L E R :
B a t ı A l m a n y a — 812 m i l y o n do- lar, 1964 de nazaran % 37 oranda b i r z i y a n ilâvesi olmuştur.
i n g i l t e r e — 272 m i l y o n doier, 1964 de nazaran z i y a n artmıştır.
Fransa — 29 m i l y o n dolar, 1964 de 33 m i l y o n dolar kârda i k e n ilk de- fa ziyanda.
T ü r k i y e (Gelirleri b u s e n e art- mıştır v e 1964 13 m i l y o n dolar zi- yanlı i k e n b u 1965 de 6 m i l y o n do- lar ziyana inmiştir.)
U l u s l a r a r a s ı t u r i z m i n »serbestlik v e d e m o k r a t i k bir h ü v i y e t e k a v u r - ması s a y e s i n d e dış m e m l e k e t l e r d e h a r c a n a n paraların l ü k s t e l â k k i edil- mesi z i h n i y e t i değişmiştir. B u n d a n sonra da o l a y ı n n o r m a l karşılanacağı belli olmuştur. T u r i z m f a y d a l a r ı n ı n sırf e k o n o m i k alanda değil, ayrıca sosyal e ğ i t i m v e k ü l t ü r b a h s i n d e de esaslı rolü o l d u ğ u ü z e r i n e ısrarla d u r m a k gerektir. Hatta m i l l e t l e r i n birbirlerini daha iyi t a n ı m a l a r ı n ı te- m i n b a k ı m ı n d a n da turizmin, s u l h u n s a ğ l a n m a s ı n a rolü o l d u ğ u n u da k a - bul edimelidir.
T u r i z m i n g e l i ş m e s i o l a y ı v e elde g ö r ü l e n neticeler, O.C.D.E. m e m l e - k e t l e r i n i n e k o n o m i k d u r u m u n sağ- l a m l a ş m a s ı n ı da t e m i n e d e b i l d i ğ i m ü ş a h e d e edilmiştir. B i l h a s s a diğer e k o n o m i k f a a l i y e t l e r i ç e ş i t l e n d i r m e - si, y e p y e n i iş sahaları açılması v e d o l g u n gelir t e m i n i b a k ı m l a r ı n d a n t u r i z m i n f a y d a l a r ı ö n e m l i o l m a k t a - dır. D e m e k ki, e k o n o m i k d u r u m l a r ı - n ı n m ü s a a d e s i n i ş b e t i n d e h ü k ü m e t l e r b e y n e l m i l e l t u r i z m i t e ş v i k t e n geri k a l m a m a l a r ı icap eder. B u y o l d a h ü - k ü m e t l e r i n v i z e h u s u s u n d a , h ü v i y e t k o n t r o l u n d a , g ü m r ü k v e döviz k o n - t r o l l a r m d a , a n l a y ı ş l a d a v r a n m a l a r ı k e n d i m e n f a a t l a r ı icabıdır.
T U R İ Z M G E L İ Ş M E S İ N İ S A Ğ L A Y A C A K S T R A T E J İ :
P s i k o l o j i k f a k t ö r l e r e v e e k o n o - m i k v e politik k o n j e k t ü r e karşı olan h a s s a s i y e t i n d e n ötürü, t u r i z m h ü k ü - m e t l e r i n v e m e s u l otoritelerin özel ih- t i m a m ı n a m a z h a r o l m a k d u r u m d a - dır. K e z a t u r i z m e n d ü s t r i s i n i n m u h - telif k o l l a r ı n d a t e r a k k i l e r e u y m a k v e a y a r l a n m a k m e c b u r i y e t i vardır.
G e l i ş t i k ç e b e y n e l m i l e l t u r i z m deği- şik ş e k i l l e r e b ü r ü n m e k t e v e gittikçe y e p y e n i değişik c e r e y a n l a r göster- m e k t e d i r . B u b a h i s t e z i k r e d e b i l e c e - ğ i m i z o l a y l a r arasında b ö l ü m l ü tatil zamanları, özel h a d i s e l e r i n m e y d a n a getirdiği s e y a h a t i m k â n l a r ı v e k o n - f e r a n s v e k o n g r e l e r gibi olaylardan m â d a , turistler için a i l e l e r d e pansi-
y o n u s u l ü c i n s i n d e n o t e l c i l i ğ e yar- d ı m c ı k o n a k l a m a çareleri, b ü t ü n b u n l a r m e m l e k e t m i l l î plânlarında di- ğ e r endüstri k o l l a r ı n d a o l d u ğ u gibi p r o g r a m l a ş t ı r ı l m a s ı z o r u n l u olan h u - suslardır. Turistlerin k o n a k l a y a c a ğ ı m e v k i i v e m a h a l l e r i n d e v a m l ı k o n - trolü de, i h m a l e d i l m e m e l i d i r . Ecne- bi turistlerin z e v k l e r i v e t e m a y ü l l e r i v e a l ı ş k a n l ı k l a r ı sıkı bir ş e k i l d e izle- n e b i l m e l i v e ona g ö r e ihtiyaçlarının, arzularının k a r ş ı l a n m a s ı n a d i k k a t e- dilmelidir. Turistlerin g i d e c e k l e r i m e m l e k e t l p r i n s e o i m i n d e v e r e c e k l e - ri karar e n z i y a d e ucuzluk, k o n f o r , s e r v i s i n kalitesi v e e ğ l e n c e i m k â n l a - rının n e v i l e r i n d e d i r .
OTEL Y A P I L A R I N D A G E L İ Ş M E T A B L O S U :
1965 senesi zarfında O.C.D.E.
m e m l e k e t l e r i n d e g e r e k y e n i otel y a - pıları olarak, g e r e k s e t e v s i i olarak m ü h i m g e l i ş m e olmuştur.
O t e l l e r d e k o n a k l a m a i m k â n l a r ı : J a p o n y a d a % 12
Y u n a n i s t a n d a % 10 İspanyada % 9 A v u s t u r y a d a % 8 İtalyada % 5
İrlandada % 5 artmıştır.
E N Z İ Y A D E K O N A K L A M A İ M K Â N L A R I O L A N
M E M L E K E T L E R :
İspanya'da k a m p i n g i m k â n l a r ı ( + % 17) arttrılmıştır.
E N Z İ Y A D E K A M P İ N G S A H A L A R I O L A N M E M L E K E T L E R :
i n g i l t e r e İtalya
Batı A l m a n y a F r a n s a
J a p o n y a A v u s t u r y a İspanya
1.077.500 y a t a k 1.076.500
701.200 596.900 596.300
401.200 » 328.100 »
Fransa İngiltere N o r v e ç İtalya D o ğ u A l m a n y a
3614 k a m p i n g alanı 3000 ı> »
947 » » 764 » » 721 »
OTEL İ M K A N L A R I Y A N I N D A Y A R D I M C I K O N A K L A M A T Ü R L E R İ :
Fransa'da artış + 3 4 % İrlanda'da artış + 2 4 % İspanya'da artış 4- 21 % T ü r k i y e ' d e artış + 14 % Y u g o s l a v y a ' d a artış + 11 % K A M P İ N G S A H A L A R I N I N S A Ğ L A - D I K L A R I İ M K Â N L A R D A A R T I Ş G Ö S T E R İ R :
Bilhassa T ü r k i y e ' d e k a m p i n g i m k â n l a r ı ( + % 3 6 ) a u l a ş m ı ş t ı r v e k a y d a d e ğ e r bir terakkidir.
Fransa'da k a m p i n g i m k â n l a r ı ( + % 35) arttırılmıştır.
Y u g o s l a v y a ' d a (kamping i m k â n - ları ( + % 17) arttırılmıştır.
A P A R T I M A N V E E V L E R D E O D A K İ R A L A M A D U R U M U :
İsviçre ( + % 15) artış Y u g o s l a v y a ' d a ( + % 15) artış A v u s t u r y a ( + % 6) artış A P A R T I M A N V E E V L E R İ N B O Ş O L A R A K K İ R A Y A VERİLMESİ:
En z i y a d e İspanya ( + % 2 5 ) artış G E N Ç L İ K T E Ş E K K Ü L L E R İ N E A İ T K O N A K L A M A T E S İ S L E R İ
A y n ı s e v i y e y i m u h a f a z a ediyor, yalnız Y u g o s l a v y a ' d a ( + % 7) artış görünür.
T A T İ L M Ü D D E T İ N İ N U Z A T I L M A S I P O L İ T İ K A S I N D A T U R İ Z M İ N F A Y - D A S I :
T u r i z m g e l i ş m e s i karşısında m e y d a n a çıkan p r o b l e m l e r i n en sü- ratli ç ö z ü m b e k l e y e n k o n u l a r ara- sında k o n a k l a m a , el e m e ğ i k a l i t e s i v e adedi, u l a ş ı m v e t e ç h i z a t b a z ı h a l - lerde h ü k ü m e t l e r i y e r i n d e u y g u l a y a - cakları y a r d ı m l a r l a h a l l e d i l e b i l i r .
En kritik p r o b l e m i tatil m ü d d e - tinin u z a t ı l m a s ı p r o b l e m i d i r . Zira en sıcak a y l a r d a hasıl o l a n t r a f i k v e k o - n a k l a m a y o r g u n l u ğ u n u h a f i f l e t m e k g a y e s i y l e , turistik m e v s i m i n uzatıla- b i l m e s i i ç i n t u r i z m s a n a y i i n i n m u h - telif k o l l a r ı n ı n b u n u n t a h a k k u k u n u s a ğ l a m a k ü z e r e t e ş v i k v e tedbirleri ü z e r i n d e d u r m a l a r ı f a y d a l ı olur. Ta- t i l m ü d d e t l e r i n i n t e v s i i m e v z u u n d a s e n d i k a t e ş e k k ü l l e r i , iş b u l m a k u - r u m l a r ı e ğ i t i m m ü e s s e s e l e r i y l e resmî otoriteler, işbirliği n e t i c e s i n d e m e y - dana ç ı k a r ı l a c a k g e n e l bir tatil prog- r a m ı n ı n tatbikatı v e ayrıca k a m u o - y u n d a g e n i ş bir propaganda sayesin- de başarılı sonuçlanabilir. O.C.D.E.
n i n t u r i z m işleri özel k o m i t e s i ayrı- ca b u s o n u c u n e l d e edilebilmesini s a ğ l a y a c a k i m k â n l a r ı araştırmakta- dır. N e t i c e alıcı o l a b i l m e s i için g e r e k ö z e l s e k t ö r ü n g e r e k s e h ü k ü m e t l e r i n h a z ı r l a y a c a k l a r ı plânların hatasız v e
