DENEME SINAVI- 01
1. Bu tip cümle tamamlama sorularında cümledeki boş- luklar en uygun biçimde doldurulmalıdır. Bu nedenle sözcüklerin birbiriyle olan anlamsal ve yapısal bağlan- tısına dikkat etmek gerekir. O hâlde cümledeki birinci boşluğa yemyeşil ormanların yıkılması, bozulması an- lamında “tahrip edilmesi” ifadesinin ve ikinci boşluğa
“…vücut ısısını kaybederek ölüyor.” ifadesinden ötü- rü “soğuktan” sözcüğünün getirilmesi cümleyi anlam- ca en uygun şekilde tamamlayacaktır.
Doğru yanıt “E” seçeneğidir.
2. Parçada öncelikle senaryo yazarlarının yaşamla içli dışlı olmaları, yaşamın gerçeklerini iyice araştırıp gör- meleri gerektiği vurgulanmaktadır. Bu vurgu, altı çizi- li sözdeki “gözlerini açarak” sözüne denk düşmektedir.
“Gözlerini yumarak kaleme almak” da gerçekleri oldu- ğu gibi değil, zihinde tekrar tasarlayarak, kurgulaştıra- rak senaryoya dönüştürmek anlamına gelir.
Doğru yanıt “D” seçeneğidir.
3. ÖSYM’nin son yıllarda sınavlarda sıklıkla sorduğu ke- sin yargı sorularında “en, daha, oysa…” gibi karşılaş- tırma bildiren sözcüklere ve bağlaçlara dikkat edilme- lidir. O hâlde “…her dönem farklı yazarlara yazdırdığı birbirinden özgün soru bankalarıyla…” ifadesinden ka- leme alınan soru bankalarının birbirinden nicelik ve ni- telikçe farklı olduğu, birbiriyle benzerlik göstermediği yargısına kesin olarak ulaşılır.
Doğru yanıt “D” seçeneğidir.
4. Sorudaki cümleye dikkatle bakıldığında cümlede iki boyutun bulunduğu görülür. İlki mutlu olma hâlinin ha- taları görmeyi engellemesi, ikincisiyse mutsuzluğun hataları kavramayı sağlamasıdır. Bu iki boyutu içeren bir cümle arandığında A, B, D ve E’deki cümlelerin bu özelliği içermediği saptanır. Ancak C’deki yargıda mut- luluk için “gerçeklerin perdesi” sözüyle hataları görme- yi engellediği yönündeki vurguya, mutsuzluk için “ger- çeklerin büyütecidir” sözüyle hataları görmeyi sağladı- ğı yönündeki vurguya paralel düşünceler belirtilmekte- dir.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
5. Parçaya bütün olarak yaklaşıldığında II, III, IV ve V.
cümlelerde iletişim olanaklarının artmasıyla yalnızlaş- ma, arkadaşlıkların niteliksizleşmesi gibi durumların ilişkilendirildiği görülür. Ancak I. cümlede, bu bağlam- dan tamamen kopuk şekilde iletişim araçlarının dünü ve bugünü arasındaki fark söz konusudur.
Doğru yanıt “A” seçeneğidir.
6. Cümlelere genel olarak bakıldığında cümlelerin evlilik, çekirdek aile gibi kavramların tanımları ve birbirleriy- le olan ilişkileri üzerine olduğu görülür. II. cümle bir ta- nım cümlesi olarak giriş niteliği taşımaktadır. Ayrıca IV.
cümle “hiçbir evlilik tanımı” sözüyle II. cümleye bağlan- maktadır. I. cümle de “çünkü” sözcüğünün etkisiyle IV.
cümleye bağlanmaktadır. Buradan hareketle sıralama- nın “II - IV - I - V - III” şeklinde olması gerekir.
Doğru yanıt “D” seçeneğidir.
7. Parçanın cümleleri dikkatle incelendiğinde I, II, III.
cümlelerin dilsel ve anlamsal bir ardışıklık içinde oldu- ğu görülür. Ancak V. cümlenin “bu kendine özgülüğün”
sözüyle III. cümledeki “büyük ölçüde kendine özgüydü”
sözüne bağlandığı açıktır. Bu durumda IV ve V. cümle- lerin yerlerinin değiştirilmesi gerekir.
Doğru yanıt “E” seçeneğidir.
8. Parçanın cümleleri soru kökündeki anlam açısından değerlendirildiğinde I, II, III ve IV. cümlelerde söz konu- su yönde bir vurgu olmadığı görülür. Ancak V. cümle- de geçen “zihnimizdeki dev aynasını yerle bir ediyor.”
sözü, kişilerin önceden gerçekçi olmayan abartılı algı- lara sahip olduğu ancak bu algının değiştiği anlamına gelmektedir.
Doğru yanıt “E” seçeneğidir.
9. Parçada özel ada getirilen çekim ekini ayıran I numa- ralı kesme işaretinin, sıralı cümleleri ayırmak için kulla- nılan II numaralı virgülün, alıntı bir sözü belirtmek için IV numaralı tırnak işaretinin, eksiltili bir cümlenin so- nunda sözü edilenlerin devamının bulunduğunu belirt- mek için kullanılan üç noktanın kullanımı doğrudur. An- cak tırnak içindeki alıntı sözden önce kullanılan nokta- lı virgülün kullanımı yanlıştır. Bunun yerine III numaralı yere iki nokta getirilmelidir.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
10. Parçada “nüfusun” sözcüğü ve “makineli” sözcüğü doğru yazılmıştır. Ayrıca “Genetiği Değiştirilmiş Orga- nizmalar” sözünün kısaltması olan “GDO” ya gelen
“-lu” eki kesme işaretiyle doğru şekilde ayrılmıştır. V.
söz de isim tamlamasıdır ve doğru yazılmıştır. Ancak I’deki “Dünya” sözcüğü yanlış yazılmıştır. Çünkü bura- da “dünya” gezegen adı olarak değil, “her yerde” anla- mında bir tür adı olarak kullanılmıştır ve küçük harfle başlamalıdır.
Doğru yanıt “A” seçeneğidir.
11. Parçada numaralanmış sözcüklerin kendilerinden son- raki sözcüklerle ilişkisi incelendiğinde şu sonuçlara ulaşılır:
(Belirtili Ad Tamlaması)
(Birleşik Eylem)
(Sıfat tamlaması)
(Hiçbir sözcüğü nitelememektedir.) II’de
III’de
ceketinin
Bilgin ad
ad
ad önünü
IV’de
V’de var
iğrenç ad
sıfat
yardımcı eylem
ad olmasına
çıkarlar
Ancak I’de “dostça sarıp sarmalama” söz grubunda
“dostça” zarfı, “sarıp sarmalama” eylemsisini nitele- mektedir.
Doğru yanıt “A” seçeneğidir.
12. Seçeneklerdeki cümleler dikkatle incelendiğinde A se- çeneğindeki “gidildi” eyleminde aynı zamanda edilgen- lik söz konusudur ve E seçeneğindeki “döküldü” eyle- minin “birlikte yapıldığı”; C seçeneğindeki “takıldı” ve D seçeneğindeki “çakıldı” eylemlerinin “tek kişi veya var- lık tarafından yapıldığı”, “karşılık bulmadığı” görülür.
Ancak B seçeneğindeki “sarıldık” eylemi en az iki kişi- nin karşılıklı olarak yapabileceği bir eylemdir.
Doğru yanıt “B” seçeneğidir.
13. Cümlenin ögelerinde öncüllü sorularda yapılması ge- reken ilk işlem, öncülü ögelerine ayırmaktır.
Ünlü fotoğrafçı David Magro, Avustralya’nın
“Güney Işıkları”nın çarpıcı renklerini yakaladı.
doğu kıyısındaki Tasmanya eyaletinde
Seçeneklerdeki cümleler ögelerine ayrıldığında;
Özne
B’li Nesne Yüklem
Çiftlik hayvanlarının çabuk büyümesi için kullanılan antibiyotiklerin zararlı olduğunu bugün bilim insanları açıkladı.
Özne B’li Nesne
Yüklem ZT
A)
DT
Servetifünun şairlerinden Tevfik Fikret,
Türk edebiyatında köy konulu romanların çoğu
Ömer Seyfettin’in öykülerinde insanların
Uzmanlar, çocuğun ev ödevini eksik Şermin adlı eserinde yoksul ve sakatlara
Cumhuriyet Dönemi’nde yazılmıştır.
olaylar karşısındaki tepkileri en çarpıcı biçimde
yapmasının ya da unutmasının altında ciddi sorunlar olabileceğini vurguluyor.
sonucuna ulaşılır.
görülür.
yardım etmenin gereğini anlatmıştır.
Yüklem
Yüklem
Yüklem
Yüklem DT
ZT
ZT B’li Nesne
B’li Nesne Özne
Özne
Özne DT
Özne B)
C)
D)
E)
Doğru yanıt “B” seçeneğidir.
14. ÖSYM’nin son yıllarda sıklıkla sorduğu sorulardan biri de ses olaylarıdır ve ÖSYM bunu bir dizede veya par- çada olmayanı bulmak şeklinde sormaktadır. O hâlde
“yalnızlığımızla, çığlığı, çiçeği” sözcükleri ünsüz yumu- şamasına, “gitti, hoyrattır” sözcükleri ünsüz benzeş- mesine, “yalnızlığımızla, saltanatıyla” sözcükleri ünlü düşmesine ve “bir el” söz öbeğindeki ilk sözcüğün ün- süzle bitip ikinci sözcüğün ünlüyle başlaması ve bun- ların birbirine bağlanarak okunması ulamaya örnektir.
Ancak dizelerde ünlü daralması örneklenmemiştir.
Doğru yanıt “A” seçeneğidir.
15. ÖSYM’nin son yıllarda sıklıkla sorduğu karma dil bil- gisi sorularında her sözcük ayrı ayrı, cümlenin yapısal ve anlamsal bütünlüğüne göre incelenmelidir. O hâlde
“kullanabilmesi” sözcüğü yeterlik eylemine, “en” söz- cüğü üstünlük zarfına, “başta” sözcüğündeki -ta eki bu- lunma durumu ekine ve “yoğun bir huzur” ifadesi sıfat tamlamasına örnektir. Ancak cümlede, dönüşlülük za- miri olan “kendi”ye yer verilmemiştir.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
16. Parçadaki cümleler incelendiğinde “Gerçi eleştiri ve senaryo yazarlığı yaparken vaktim olmasına rağ- men…” ifadesinden A seçeneğine, “Ben kalem adamı- yım. Kalemden ve en nihayetinde yazıdan başka bir şey düşünmem.” ifadelerinden B seçeneğine, “…yine de kısa, anlaşılır yazmaya özen gösterirdim.” ifadesin- den C seçeneğine ve “…kısa sürede yeni bir roman yazmadınız mı unutulup gidiyorsunuz.” ifadesinden E seçeneğine ulaşılır. Ancak yazarın, romanlarını diğer eserlerinden değerli bulduğuna ilişkin bir bilgiye yer ve- rilmediği için D seçeneğine ulaşılamaz.
Doğru yanıt “D” seçeneğidir.
17. Parçanın genelinde “ödül” kavramı açıklanmakta,
“Ödül, sözlüklerde iyi ve özgün bir çabanın karşılığı olarak verilen armağan ya da yapılan bir iyilik olarak geçiyor.” cümlesinde de görüldüğü üzere tanım yapıl- makta, ödülün çağdaş anlamıyla Osmanlıcadaki anla- mı karşılaştırılmakta ve parçanın son cümlesinde de görüldüğü üzere soru cümlesiyle ve devrik cümleyle görüşler desteklenmektedir. Ancak parçada görüşleri desteklemek adına alanında uzman bir kişinin sözle- rinin aktarılmasına dayanan “tanık gösterme” kullanıl- madığı için C seçeneğine ulaşılamaz.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
18. Parçanın genelinde yazma ve okuma ortak bir yönden ele alınmakta, özellikle insanın yaşamdaki eksiklikle- ri arama, daha mükemmele yönelme, farklı hayatları tanıma gibi ihtiyaçlarını gidermede yazma ve okuma- nın önemi belirtilmektedir. Bu durumda parça, yazma- nın ve okumanın yaşamda nasıl bir yeri olduğunu açık- lamak için oluşturulmuştur, denebilir.
Doğru yanıt “B” seçeneğidir.
19. Parçanın I, II, III, IV ve V. cümlelerde 20.yüzyılda- ki önemli keşifler olan atomun parçalanması ve sine- manın uzantısı olan televizyonun etkilerinden söz edil- mektedir. Ancak VI. cümlede bu bağlamdan uzaklaşı- larak sinema-siyaset ilişkisinin göz ardı edildiği vurgu- landığına göre ikinci paragraf VI. cümleyle başlar.
Doğru yanıt “E” seçeneğidir.
20. Parçada bir benzetmeyle toplumun sorunlarla yüzleş- mesinin ne denli sancılı olduğu anlatılmaktadır. Toplu- mu yönetenlerin, toplumun bazı konularda gerçekleri görmesini engelleyerek bilgisizliğe; dolayısıyla gerçek- lerle yüzleşmenin daha sancılı olmasına sebep oldu-
ğu vurgulanmaktadır. Bu vurguyla A, B, D, E seçenek- lerindeki yargılar uyuşmaz. Ancak C seçeneğinde top- lumun bilgisizliğinin, yüzleşmeleri problemli hâle getir- diği üzerinde durulmaktadır.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
21. Parçadaki cümleler incelendiğinde I. cümledeki “…ba- lıklarla birlikte aynı ortamda yüzmekle kalmayıp aynı onlar gibi soluk alıyor.” ifadesinden A seçeneğine, II.
cümledeki “…oluşturdukları ipeğimsi örümcek ağla- rı arasındaki geniş hava kabarcıkları içinde yaşıyor.”
ifadesinden B seçeneğine, V. cümledeki “…böcekler- de fiziksel solungaçların bulunması yeni bir bilgi değil.”
ifadesinden D seçeneğine ve VI. cümledeki “Bazı kü- çük böcekler vücutlarını kaplayan ince hava zarı saye- sinde ...; ... zarın içindeki hava yenileniyor ve onların en önemli mücadelesi yani hayatta kalma devam et- miş oluyor.” ifadesinden de E seçeneğine ulaşılır. An- cak parçanın IV. cümlesinde örümceklerin hava kabar- cıkları içinde hareket etmesinin mümkün olmadığından değil, örümceklerin hareketsiz bir şekilde dinlenmele- rinden bahsedilmiştir.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
22. Parçanın genelinde bilgi verildiği için A seçeneğine,
“Avrasyalı dalgıç hücreli örümcekler, bazı küçük bö- cekler…” ifadelerinden B seçeneğine, parça gözlemci bakış açısıyla anlatıldığı için C seçeneğine ve “…onla- rın en önemli mücadelesi…” ifadesinden de D seçene- ğine ulaşılır. Ancak parçada soyutlama yoktur.
Soyutlama: Tek başına kullanıldığında somut anlamı olan bir sözcüğün, cümle içerisinde soyut anlamda kul- lanılmasıdır.
Doğru yanıt “E” seçeneğidir.
23. Parçadaki cümleler incelendiğinde “…kehribar parça- larının, geçmiş orman ekosistemlerini tanımak için bu- lunmaz bir pencere açtıklarını ve çok büyük miktarda bilgi sakladıklarını söylüyorlar; yalnızca örümceklerin kendileriyle değil, yaşadıkları çevreyle de ilgili olarak.”
ifadesinden A seçeneğine, “Karşılaştırılan tür sayısıy- sa altı yüz yetmiş bir.” ifadesinden C seçeneğine, “…
Manchester Üniversitesiyle Manchester Metropolitan Üniversitesi araştırmalarınca yapılan çalışma…” ifade- sinden D seçeneğine ve “…örümcekler, ilk kez karşı- laştırmalı bir çalışmaya konu oldular.” ifadesinden E seçeneğine ulaşılır. Ancak parçada sözü edilen araş- tırmanın örümcek türlerinin en yoğun bulunduğu çalış- ma olduğuna değil, dünyanın farklı bölgelerinden ge- len yaşlı örümceklerin böylesine büyük bir ölçekte bir- birleriyle karşılaştırılması bakımından bir ilk çalışma ol- duğuna değinildiği için B seçeneğine ulaşılamaz.
Doğru yanıt “B” seçeneğidir.
24. Parçanın genelinde örümcekler hakkında bilgiler veril- miş ve bu bilgiler sayısal verilerle desteklenmiştir: “kar- şılaştırılan tür sayısıysa altı yüz yetmiş bir.”, “Kehribar içine hapsolmuş 30 milyon yıllık örümcekler…”
Doğru yanıt “D” seçeneğidir.
25. Parçanın geneline dikkat edildiğinde dalgalar arasında boğuşan bir okuyucunun eserin derinliklerine dalma- sı, ondaki ayrıntıları fark etmesi ve onun hakkında kafa yorması gerekir. Ancak ifadelerin açık olduğu, okuyu- cunun anlamak için çaba göstermediği bir yapıtta söz konusu durumlar gerçekleştirilemeyeceği için E seçe- neğine ulaşılamaz.
Doğru yanıt “E” seçeneğidir.
26. Parçanın genelinde senli benli bir hava ve yazarın ken- di görüşlerini kabul ettirme çabası olduğu için tartışma- cı anlatım ağır basmaktadır.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
27 – 30. sorular aşağıdaki açıklamaya göre çözülmüştür.
Ankara takımlarından D, C’ye elenmiş ise yarı finalde eşleşen Ankara takımları E ve F’dir.
1. tur
2. tur
Final CD
EF
A A
AC
E F
C, D’yi eleyip yarı finale çıkmışsa A ile eşlemiş olmalı- dır.
27. Finale çıkan A ise yarı finalde eşleştiği C’yi elemiş ol- malıdır.
Doğru yanıt “E” seçeneğidir.
28. Ankara takımlarından E veya F finale çıkmalıdır. A, İs- tanbul takımı olduğundan final Ankara ve İstanbul ta- kımları arasında olmuştur.
Doğru yanıt “D” seçeneğidir.
29. Yarı finalde İstanbul ve Ankara takımları eşleşmiştir. 1.
turda A ve B eşlemiş olursa en fazla 3 kez eşleşmiş olabilirler.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
30. A, yarı finalde E veya F ile eşleşmiş olamaz. “A, B ve E” seçenekleri yanlıştır. G ilk turda elendiği için finalde G ile eşleşmiş olamaz. “D” seçeneği yanlıştır.
Doğru yanıt “C” seçeneğidir.
