1.
Tasavvufi akımlar aşağıdakilerden hangisine daha çok yoğunlaşmıştır?
A) Ahlak B) Düşünce
C) Edebiyat D) Sanat
E) Bilim
2.
Aşağıdakilerden hangisinin tasavvufi düşüncenin doğuşuna zemin hazırladığı savunulamaz?
A) Müslümanların manevi eğitime ihtiyaç duymalarının B) Fetihlerle İslam coğrafyasının sürekli genişlemesinin C) Müslümanların sade bir hayat sürdürmeye devam etmelerinin
D) Hint ve İran düşüncesinin İslam toplumunda yaygınlaşmasının
E) Çatışmaların Müslümanlar arasında görüş ayrılıkları oluşturmasının
3.
İslâm’ı, kulluğun gerektirdiği şekilde ahlak esasları ve nefis terbiyesi üzerinde yoğunlaşarak yaşama biçimidir.
Bu tanım aşağıdaki kavramların hangisine aittir?
A) İnziva B) Halvet
C) Çile D) Tasavvuf
E) İhlas
4.
Tasavvufi düşüncenin ortaya çıkışında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenemez?
A) Dünyevileşmeye karşı ortaya konulan tepkinin B) Ahiret hayatını dünya hayatına tercih etmenin C) Yaşanan siyasal kargaşalardan uzak durma tavrının D) Hz. Peygamberin yaşadığı döneme duyulan arzunun E) Yunan felsefesine karşı İslam düşüncesini savunmanın
5.
Hz. Peygamberin sade yaşantısının, tasavvufi düşüncede bulunan aşağıdaki anlayışlardan hangisine kaynaklık ettiği söylenebilir?
A) Çile B) Züht
C) Sufî D) Sohbet
E) Zikir
6.
Tasavvufta seyr’ü sülûk diye ifade edilen ve bir manevi rehber önderliğinde uygulanan eğitim sürecinde, kalbi manevi hastalıklardan kurtarmaya ve nefsi kötü huylardan arındırmaya önem verilir.
Tasavvufi düşüncedeki bu eğitim süreciyle amaçlanan aşağıdakilerden hangisidir?
A) Güzel ahlak B) Nafile ibadet C) Bireysel tatmin D) Güven duygusu E) İbadette devamlılık
7.
“Tasavvufun aslı, kitaba ve sünnete uymak, nefsin dileklerinden ve dine aykırı olan şeylerden vazgeçmek, büyükleri saymak, özürleri kabul etmektir...”
Bu tanımda tasavvufla ilgili aşağıdakilerden hangisi belirtilmemiştir?
A) İnsan ilişkilerinde saygıyı önemsediği B) İnsanı zorlayan bir yaşam tarzı olduğu C) İnsanlara karşı anlayışlı olmayı önemsediği D) İslam’ın yasaklarından uzak kalınması gerektiği E) Hevanın isteklerinin dikkate alınmaması gerektiği
8.
Tasavvufi oluşumlarla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Dinin ahlak boyutuna vurgu yapmışlardır.
B) İnanç ve ibadetlerin özü ile ilgilenmişlerdir.
C) Tarikat yapılanmalarıyla kurumsallaşmışlardır.
D) Aşırı kuralcı ve zorlayıcı bir yol takip etmişlerdir.
E) İlahi aşkı dini düşüncenin merkezine koymuşlardır.
9.
Tasavvufi düşüncede önemli bir yer tutan aşağıdaki kavramlardan hangisi insan ilişkilerine yönelik değildir?
A) Cömertlik B) Saygı
C) Kardeşlik D) Tevazu
E) Zikir
10.
I. Fıkhî bilgi, II. güzel ahlak, III. kalp temizliği, IV. nefis terbiyesi
kavramlarından hangileri tasavvufi düşünceyle doğrudan ilgili değildir?
A) Yalnız I. B) Yalnız IV.
C) I ve II. D) II ve III.
E) III ve IV.
11.
Mevlana’ya göre Tanrıya ulaşmak için gerekli olan en önemli şey aşktır. O ancak yüreği sevgi ile dolu olan bir kimsenin gerçek anlamda ilahi aşka sahip olabileceğine inanıyordu. Ayrıca Mevlana’ya göre insanın gerçek anlamda özgürleşmesi de bu ilahi aşk ile mümkün
olacaktır. Çünkü ancak kişi ilahi aşk vasıtasıyla kendisini bu dünyaya bağlayan ve bu geçici dünyanın kölesi haline getiren her türlü gelip geçici şeylerden sıyrılıp, gerçek özgürlüğe kavuşabilir.
Bu parçada aşağıdaki hususların hangisine değinilmemiştir?
A) Allah’a ulaşmanın yöntemine B) Gerçek özgürlüğün ne olduğuna C) İlahi aşka kimlerin ulaşabileceğine D) İbadetin insan hayatındaki önemine E) İlahi aşkın insan-Allah ilişkisindeki yerine
Hz. Peygamber’in vefatından sonra ortaya çıkan olum- suzluklardan uzak durmak isteyen bazı Müslümanlar, toplumun çoğunluğundan farklı bir tavır sergilemişlerdir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu tavırlardan biridir?
A) Konforlu bir hayat yaşamayı hedeflemek B) Yeni düşünceleri olduğu gibi benimsemek C) Lüks ve sefahatten uzak durmaya çalışmak D) Siyasi çekişme ve kamplaşmalara taraf olmak E) İslam’ın daha çok hukuki yönüne ağırlık vermek
13.
Aşağıdakilerden hangisi tasavvufi akımlardan biri değildir?
A) Eşarilik B) Kadirilik
C) Yesevilik D) Mevlevilik
E) Nakşibendilik
14.
* Pir-i Türkistan olarak anılmaktadır.
* Türkistan’da bulunan Yesi şehrinde doğmuştur.
* Hocasının vefatından sonra pek çok öğrenci yetiştirmiştir.
Bu bilgiler aşağıdaki mutasavvıflardan hangisiyle ilgilidir?
A) Sarı Saltuk B) Abdal Musa
C) Geyikli Baba D) Ahmet Yesevi E) Hacı Bektaş-ı Veli
15.
Aşağıdaki kitaplardan hangisi Hoca Ahmet Yesevi’ye aittir?
A) Müzekki’n-Nüfus B) Fîhi Mâ fîh C) Divan-ı Kebir D) Mesnevi E) Divan-ı Hikmet
16.
Aşağıdaki bilgilerden hangisi Hoca Ahmet Yesevi’yle ilgili değildir?
A) Buhara’ya gitmiş ve Yusuf Hemedani’den ilim tahsil etmiştir.
B) Tasavvufi görüşleri oğlu tarafından sistemli hâle getirilmiştir.
C) Hayatında Hz. Peygamber sevgisinin çok önemli bir yeri vardır.
D) Yetiştirdiği öğrenciler, Türk illerine dağılarak İslam’ı anlatmışlardır.
E) Güzel ahlakı ve dinî değerleri konu alan şiirlerine hikmet denilmektedir
17.
Abdülkadir Geylani’nin görüş ve düşünceleri çerçevesinde oluşup yaygınlaşmış tasavvufi akım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kadirilik B) Eşarilik
C) Yesevilik D) Mevlevilik
E) Nakşibendilik
Yesevilik’te insan Allah ilişkisinin önemli bir yeri vardır.
Buna göre insan her an Yüce Allah’a yaklaşma gayreti içinde olmalıdır. Allah’tan korkmalı fakat hiçbir zaman O'ndan ümidini kesmemelidir. Her an Allah’ı anmalı, sürekli Allah’a kavuşacağı zamanı düşünmelidir.
Bu metinde savunulan düşünce aşağıdaki ilkelerden hangisiyle daha çok ilgilidir?
A) Ahlakı güzelleştirmek B) Allah'ı çokça zikretmek C) Dinî esasları iyi bilmek D) Kalbi her zaman temiz tutmak
E) Dünya malına ve zevklerine önem vermemek 19.
Devamlı abdestli gezmek
Züht ve takvaya önem vermek
Kur'an ve sünnete uygun yaşamak
Bunlar aşağıdaki tasavvufi akımlardan hangisinin ilkeleridir?
A) Eşarlik B) Kadirilik
C) Yesevilik D) Mevlevilik
E) Nakşibendilik
20.
Aşağıdakilerden hangisi tasavvufi akımlardan Kadiriliğin ilkelerinden biri değildir?
A) Başkalarına yük olmamak B) Dilini yemine alıştırmamak C) Zikirlerin sayısına dikkat etmek
D) Gündüzleri oruç tutup geceleri az uyumak E) İnsanların sahip olduğu şeylere tamah etmemek
21.
Kadiriliğin Anadolu’da tanınmasını ve yayılmasını sağlayan mutasavvıf aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mevlana B) Sarı Saltuk
C) Yunus Emre D) Eşrefoğlu Rumi E) Mansur el-Batâihî
22.
Tasavvuf, insanın kalbindeki kötü vasıflardan kurtulma çarelerini, kalpteki iyi vasıflar ve onları kazanma yollarını göstermeyi hedefler. Böylece manevi mertebeleri kat ederek en yüksek mertebe olan insan-ı kâmil mertebesine ulaşmayı amaçlar. İnsan-ı kâmil, Arapçada ‘olgun insan’ de mektir. İnsan-ı kâmilden kastedilen, Kur'an ve hadislerde ifadesini bulan ahlaki olgunluğa ulaşmış Müslümanlardır.
İnsan-ı kâmil şeriat, tarikat, hakikat ve marifet itibariyle tam ve olgun kişidir. Esasen tasavvuf eğitiminin amacı söz konusu bu dört hususu kemale erdirmekten ibarettir.
Bu metin, aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabıdır?
A) Tasavvufun amacı nedir?
B) Nasıl mutasavvıf olunur?
C) Kimlere mutasavvıf denir?
D) Tasavvuf nasıl tanımlanır?
E) Tasavvuf ne zaman ortaya çıkmıştır?
* Bilgisi, güzel ahlakı ve ilmî sohbetleriyle insanları etkilemiştir.
* Tefsir, hadis, fıkıh ve kıraat gibi ilimleri Bağdat’ta tahsil etmiştir.
* Adıyla anılan tasavvufi akım Anadolu başta olmak üzere pek çok yere yayılmıştır.
Hakkında bilgi verilen mutasavvıf aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahmet Rifai B) Ahmet Yesevi C) Muhyiddin Arabî D) Abdulkadir Geylani E) Bahauddin Nakşibend
24.
Tasavvufi düşünce genel olarak üç dönemde incelenmiştir.
Bu dönemler şu şekilde isimlendirilmiştir: Züht Dönemi, Tasavvuf Dönemi ve Tarikat Dönemi.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Züht Dönemi mutasavvıflardandır?
A) Cüneyd Bağdâdî B) Beyazıt Bestamî C) Zünnun-i Mısrî D) İmam Gazâli E) Hasan Basri
25.
Uzlet, inziva, yalnızlık, tek başına yaşamak, topluma karışmamak anlamlarına gelir.
Tasavvuf ilminde ve Rifailik akımında önemli bir yeri olan bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A) Halvet B) Fakr
C) Züht D) Zikir
E) Sufi
26.
Tasavvufi düşünce ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A) Daha çok manevi hayata öncelik vermiştir.
B) İnsanları dünyadan uzaklaştırmayı amaç edinmiştir.
C) Farklılıklara saygıyı düşüncesinin temeli olarak almıştır.
D) Çoğulcu bir toplumsal yapının devamına katkı sağlamıştır.
E) İnsanı, kötülüklerden arındırmaya çalışan bir ahlak eğitimidir.
27.
Aşağıdakilerden hangisi tasavvufi düşünce için söylenemez?
A) Tasavvuf, kelime ve sistem olarak Hz. Peygamber zamanında mevcut değildi.
B) Tasavvufi düşünce Hz. Peygamberin emriyle oluşturulmuştur.
C) Tasavvufun hedefi nefsin kötü istek ve arzularından arındırılmasıdır.
D) Anadolu’nun İslamlaşmasında tasavvufi düşüncenin büyük etkisi olmuştur.
E) Tasavvufi düşüncede ahlak en önemli konular arasında yer alır.
İnsan hem dünyevi sorumluluklarını tam olarak yerine getirmeli hem de Allah’ı her an hatırında tutmalıdır. Kalbi kötü duygu ve düşüncelerden arındırmalı, dinî emirleri yerine getirmelidir. Ayrıca kişi Allah’ı çokça zikretmelidir.
Zikrin ise gizlice, kalpten yapılması esastır.
Bu ilkeler aşağıdaki tasavvufi oluşumlardan hangisine aittir?
A) Kadirilik B) Bektaşilik
C) Yesevilik D) Mevlevilik
E) Nakşibendilik
29.
* Zamanın kıymetini bilmek
* Zikirlerin sayısına dikkat etmek
* Her nefeste uyanık ve şuurlu olmak
Bu ilkeler aşağıdaki tasavvufi akımlardan hangisinin ilkeleridir?
A) Kadirilik B) Nakşibendilik
C) Yesevilik D) Mevlevilik
E) Bektaşilik
30.
Tasavvufi düşüncede bir şeyhin nezaretinde, manevi yolculuğu ifade etmektedir. O, bir tarikata girme, intisap etme ve o tarikatın gereklerini yerine getirerek manevi ba- kımdan yol alma demektir.
Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
A) Seyr-i sülük B) Tasavvuf C) İnsan-ı kâmil D) Mürşid E) Erkan
31.
Aşağıdaki ilkelerden hangisi Mevleviliğin ilkelerinden biri değildir?
A) Dindar olmak B) Alçak gönüllü olmak C) Dinî esasları iyi bilmek D) Kalbi her zaman temiz tutmak E) Zikirlerin sayısına dikkat etmek
32.
Aşağıdaki mutasavvıflardan hangisi tarikat dönemi sufilerinden biri değildir?
A) Ahmet Rıfaî B) İmam Gazalî C) Ahmet Yesevî D) Muhyiddin Arabî E) Abdulkâdir Geylânî
33.
Aşağıdakilerden hangisi cemin yapılışı esnasında gerçekleştirilen uygulamalardan biri değildir?
A) Kurban kesilmesi B) Dede’nin posta oturması
C) İlahiler eşliğinde semah dönülmesi D) Hz. Muhammed’e salavatlar okunması E) Deyişler arasında Nas suresinin okunması
“Tasavvuf tamamen edepten ibarettir.” diyen sufilere göre
"edep" üzerinde tasavvufun doğuş döneminden itibaren önemle durulmuş bu kavramın tanımları, yorumları ve tasnifleri yapılmıştır. Birçok hayır ve faziletin kaynağı olan edebe uygun davranış tasavvufi hayatta çok geniş bir uygulama alanı bulmuştur. İlk sufiler, insan hayatını ilgilendiren her konuda edep kuralları koymuşlardır. Daha sonra tarikatlar döneminde bu kurallar "adab ve erkân"
tabirleriyle ifade edilmiştir. Sufilere göre, tasavvuf ve tarikat terbiyesinin amacı, insanı Hakk’a ve halka karşı sorumlu davranmasını öğretmektir. Sufiler, zarafet ve nezaketin kaynağı olan bu anlayışı çok sık kullandıkları
“Edep yahu!” sözüyle ifade etmişlerdir.
Bu metinin başlığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tasavufi Düşüncenin Dönemleri B) Tarikatların Sufilerden Beklentisi C) Tasavvufi Düşüncede Adab D) Mutasavvıfların Günlük Yaşantısı E) “Edep yahu!” Sözünün Açıklaması
35.
Kadirilikte önemli görülen;
I. verilen sözü mutlaka yerine getirmek, II. Allah’ın yarattığı hiçbir şeye lanet etmemek, III. insanların elinde olan şeylere tamah etmemek,
IV. haksızlığa uğramış olsa bile beddua etmekten kaçınmak ilkelerinden hangilerinde “kanaatkâr olmak”
vurgulanmaktadır?
A) Yalnız III. B) Yalnız IV.
C) I ve II. D) I ve III.
E) II ve IV.
36.
Aşağıdakilerden hangisi cem töreninde görevli olan on iki hizmet sahibinden birisi değildir?
A) Mürşit B) Yolcu
C) Gözcü D) Rehber
E) Çerağcı
37.
“Müminler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin. Allah’a karşı gelmekten sakının ki size merhamet edilsin.” (Hucurat suresi, 10. ayet) Aşağıdaki hadislerden hangisi bu ayetin altı çizili ibaresiyle doğrudan ilgilidir?
A) “… Müslüman kardeşini küçük görmesi kişiye kötülük olarak yeter”
B) “İnsanların en şerlisi, kötülüğünden korunmak için insanların kendisini terk ettiği kişidir.”
C) “Sizden biri, kendisi için istediğini Müslüman kardeşi için de istemedikçe iman etmiş olamaz.”
D) “El sıkışın içinizdeki kin gitsin, birbirinize hediyeler verin sevginiz artsın ve düşmanlıklar yok olsun.”
E) Hz. Peygamber, “Size, namaz, oruç ve sadakadan daha faziletli olan bir şeyi bildireyim mi? diye sordu. Sahabe evet deyince “İki kişinin arasını düzeltmektir...” buyurdu.
Cem töreninde “tören erkânını yöneten, kişiye” verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A) Niyazcı B) Gözcü
C) Rehber D) Mürşid
E) Meydancı
39.
Alevi-Bektaşilikte vefat eden bir kişinin ardından razılık alma cemi yapılır. Ölen kişinin yedisi veya kırkında kurban kesilip lokma dağıtılır. Borcu varsa ödenir, alacağı varsa alınarak yakınına teslim edilir.
Bu cem törenine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A) Musahiplik B) İkrar verme
C) Dardan indirme D) Abdal Musa E) Düşkünlükten kaldırma
40.
Cem törenlerinde, “tevhit, mersiye, semah, nevruziye söyleme” hizmetini yapana verilen ad aşasıdakilerden hangisidir?
A) Rehber B) Gözcü
C) Peykçi D) Niyazcı
E) Zakir (Âşık)
41.
Köken itibariyle Medine Kardeşlik Sözleşmesi’ne dayandırılan ve evli olan iki kişinin, aileleriyle birlikte kurban keserek hayat boyu yol kardeşi olmaya Hakkın ve halkın huzurunda ikrar verip kardeş olmasıdır.
Alevilik-Bektaşilikteki bu uygulamaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cem B) İkrar
C) Rehber D) Musahiplik
E) Gülbank
42.
Bism-i Şâh Allah Allah. Vakitler hayrola, hayırlar fethola, şerler def ola. Secdeye inen başlarınız ağrı, dert görmeye.
Muratlarımız hâsıl ola… Allah iki cihanda korktuğumuzdan emin, umduğumuza nail eyleye. Dertlerimize derman gönüllerimize iman, hastalarımıza şifa, borçlarımıza ödeme kolaylığı nasip eyleye…
Dedenin cem töreninde ettiği bu duaya Alevi-Bektaşi kültüründe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gülbank B) Nefes
C) Deyiş D) Salavat
E) Mersiye
43.
Alevi-Bektaşi kültüründe yer alan, ensar ile muhacir kardeşliğine benzetilen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
A) İncinsen de incitme B) Gülbank
C) Musahiplik D) Cem
E) Semah
* Alevilik-Bektaşilikte çok önem verilen uygulamalardan biridir.
* İlahi ve deyişler eşliğinde, Yüce Allah’a duyulan aşk ve sevgiyle onun güzel isimlerinden biri anılarak ayakta yapılır.
Bu bilgiler aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilgilidir?
A) Sema B) Semah
C) Nefes D) Peşrev
E) Gülbank
45.
Alevîlik - Bektaşîlik düşüncesinde Muharrem ayını önemli kılan tarihi olay aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hz. Âdem’in tövbesinin bu ayda kabul edilmesi B) Hz. İbrahim’in, atıldığı ateşten bu ayda kurtulması C) Hz. Hüseyin ve yol arkadaşlarının bu ayda şehit edilmesi D) Hz. Nuh’un, gemisini Cûdi Dağı’nın üzerine bu ayda demirlemesi
E) Hz. Yusuf’un, kardeşleri tarafından atıldığı kuyudan bu ayda kurtulması
46.
Tezkiye, nefsi manevi kirlerden arındırma, kusurlardan arıtıp temiz duruma getirme, anlamına gelir.
Buna göre aşağıdaki Mevlevilik akımında yer alan ilkelerden hangisi tezkiye ile ilişkilendirilebilir?
A) Dindar olmak B) Alçak gönüllü olmak C) Dinî esasları iyi bilmek D) Kalbi her zaman temiz tutmak E) Aklı iyi kullanıp hikmet sahibi olmak
47.
* Sözlükte; bir araya gelmek, toplanmak, bütünleşmek gibi anlamlara gelir.
* Alevilik-Bektaşilikte dedelerin yönetiminde gerçekleştirilen ve müminlerin Allah’a olan kulluk görevlerini ve yükümlülüklerini yerine getirme uygulamasını ifade eder.
Bu açıklamalar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilgilidir?
A) Cem B) Musahiplik
C) Cemevi D) Dem
E) Tefekkür
48.
Dede: “Aldığın varsa ver. Verdiğin varsa al. Döktüğün varsa doldur. Ağlattığın varsa güldür. Yıktığın varsa kaldır.”
Yukarıdaki paragrafta cem töreninden bir kesit verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu paragrafla doğrudan ilgilidir?
A) Lokma Duası B) Semah C) Gülbank D) Cemevi
E) Razılık ve kul hakkının sorulması
Tasavvufta, hakikate ulaşmak için bir rehberin öncülüğünde ve denetiminde çıkılan manevi ve ruhi yolculuk.
Yukarıda tanımı verilen tasavvufi kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mâsîva B) Zahid
C) Seyr-u sülük D) Tezkiye E) Zikir
50.
Bu tasavvufi akımda şiir ve musikiye ayrı bir önem verildiğinden dervişler, zaman zaman çeşitli müzik aletleri eşliğinde özel giysileriyle belli bir düzen içerisinde sema ayini yaparlar. Çünkü bu akıma göre sema, mutlak güzelliğe âşık olan insanın vecde gelmesini ve ilahi âleme yükselmesini simgeler.
Sema’yı bu şekilde kabul eden tasavvufi akım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ahilik B) Yesevilik
C) Mevlevilik D) Nakşibendilik
E) Alevi-Bektaşilik 51.
Sufi kavramının kullanılmaya başlandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Züht Dönemi B) Tasavvuf Dönemi C) Sufilik Dönemi D) Tarikat Dönemi E) Hakikat Dönemi
52.
Aşağıdakilerden hangisi Muharrem ayında yapılan uygulamalardan biri değildir?
A) Yas tutmak B) Oruç tutmak C) İtikâfa girmek D) Aşure pişirmek E) Kurban kesmek
53.
• Semâ, Mevlana’nın dinî merasimlerde duyduğu coşkunun etkisi ile herhangi bir kurala bağlı kalmaksızın zaman zaman yaptığı bir zikir ritüelidir. Bu ritüel
vefatından sonra geliştirilmiş ve son şeklini almıştır. Buna göre, Mevlevi dervişinin musiki eşliğinde sağ elini göğe, sol elini yere doğru çevirerek dönmesi “Haktan alıp halka vermek.” düsturunu sembolize eder. Giydiği hırka mezarı, külah mezar taşını, tennure ise kefeni temsil eder.
• Semah, ceme katılanların manevi coşku hâlinde kendilerinden geçerek, Allah’ın güzel isimlerinden birini zikredip ilahi bir aşkla ayakta dönmeleridir. Semah ayininde müzik ezgilerini dinlemek, vecde gelip dönmek ve kendinden geçmek esastır.
Bu parçaya göre aşağıdaki sema ve semah ile ilgili bilgilerden hangisi her ikisinde de ortaktır?
A) Özel kıyafetler giyilerek yapılırlar.
B) Kadın erkek karışık gerçekleştirilirler.
C) Ney çalgısı temel enstrüman kabul edilir.
D) Ayini yöneten kişinin duası ile tamamlanırlar.
E) Manevi coşku ve heyecan halinde icra edilirler.
Yanda, tekke ve dergâhların girişlerine asılan, güzel yazı formatında yazılmış bir levha yer almaktadır.
Buna göre görseldeki edebî cümlenin açılımı aşağıdakilerden hangisi ile doğru olarak ifade edilir?
A) Eline, diline, beline sahip ol.
B) Dövene elsiz gerek, sövene dilsiz gerek.
C) Zulüm iIe abat oIanın akıbeti berbat oIur.
D) Söz oIa kese savaşı, söz oIa kestire başı.
E) Dil dudak deprenmeden anlayan beri gelsin.
55.
“Müminler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin. Allah’a karşı gelmekten sakının ki size merhamet edilsin.” (Hucurât suresi, 10. ayet)
“Birbirinize haset etmeyin! … Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun. Müslüman Müslüman’ın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu düşmanına teslim etmez, onu küçük görmez. ‘Takva’
işte buradadır. Kişiye Müslüman kardeşini küçük görmesi kötülük olarak yeter. Her Müslüman’ın canı, malı ve ırzı diğer bir Müslüman’a haramdır.” (Hadis-i şerif)
Aşağıdakilerden hangisi bu ayet ve hadiste öngörülen kardeşliğin özelliklerinden değildir?
A) Kaynağını Allah’a iman oluşturur.
B) Kan bağından öte bir anlayışa sahiptir.
C) İnananlar birbirleriyle ilişkilerinden sorumludur.
D) Müminler Allah’ın rızasına ancak kardeşlikle ulaşabilirler.
E) Kardeşlik hukukunu çiğneyenler ahirette cezalandırılacaktır.
56.
Kadirilikte yer alan bazı ilkeler şunlardır:
Buna göre aşağıdaki hadislerden hangisi bu ilkelerden biriyle eşleştirilemez?
A) “Dünyaya rağbet gösterme ki Allah seni sevsin;
insanların ellerinde bulunana rağbet etme ki onlar da seni sevsin.”
B) “Kim yalan konuşmayı terk etmezse Allah o kimsenin yemesini içmesini bırakmasına kıymet vermez.”
C) “O kadar mütevazı olun ki kimse kimseye böbürlenmesin; kimse kimseye zulmetmesin.”
D) “Müminin üç kalesi vardır: birisi zikrullah, birisi Kuran okumak, diğeri de namazdır.”
E) “Birinizin sırtında bir bağ odun yüklenip satması dilenmesinden hayırlıdır.”
Dervişe bir gün “Sevginin sadece sözünü edenlerle, onu yaşayanlar arasındaki fark nedir?” diye sormuşlar. Derviş soruyu göstererek yanıtlamak istemiş. Bunun için sevgiyi dilden kalbine indirememiş olanları çağırarak onlara bir sofra hazırlamış. Hepsi sofrada yerlerini almışlar. Derken sıcak çorbaları ve derviş kaşıkları denilen bir metre boyunda kaşıkları getirmiş ve “Bu kaşıkların ucundan tutup öyle yiyeceksiniz.” şeklinde bir kural koymuş.
Peki deyip çorbalarını içmeyi denemişler. Fakat kaşıklar uzun geldiğinden sıcak çorbayı döküp saçmaktan hem kendilerini yakmışlar hem de ağızlarına bir damla bile götürememişler. En sonunda bakmışlar olacak gibi değil sofradan aç kalkmışlar.
Daha sonra derviş aynı ortamı hazırlayarak, bu defa sevgiyi gerçekten yaşayanları yemeğe çağırmış ve aynı şartı dile getirmiş. Bunun üzerine her biri uzun kaşığını çorbaya daldırmış, sonra karşısındaki kardeşine uzatarak çorbalarını içmişler. Böylece her biri diğerini doyurmuş ve sofradan afiyetle şükrederek kalkmışlar…
Bu menkıbede gerçek sevgi ile aşağıdakilerden hangisi arasındaki ilişki anlatılmak istenmiştir?
A) Alçak gönüllülük B) Yardımlaşma
C) Tutumluluk D) Hoşgörü
E) Kanaat
58.
Tasavvuf; sözlükte, saf olmak ve ilk safta bulunmak gibi anlamlara gelir. Terim olarak ise, güzel ve ulvi olan huyları kazanma girişiminde bulunmak ve çirkin huylardan uzaklaşmaya çalışmaktır. Tasavvufu kalbe yalnızca Allah sevgisini yerleştirmek ve nefsi kötü duygulardan arındırma olarak tanımlayan mutasavvıflar da vardır.
Bu parçada tasavvuf yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Nefsin kötü arzu ve isteklerden tezkiyesi amaçlanmaktadır.
B) Özdenetim sahibi bireyler yetiştirilmek istenmektedir.
C) Erdemli davranışlar kazandırılmaya çalışılmaktadır.
D) Temeli Kur’an ve sünnete dayandırılmaktadır.
E) Sade bir yaşantı tavsiye edilmektedir.
59.
Tasavvufta inziva hayatı bir süreliğine gerekli olsa da asıl olan halkın içinde, toplumdan uzaklaşmadan manevi ilerleme yolunda çaba göstermektir. O yüzden mutasavvıfların pek çoğu birer meslek edinmişler,
geçimlerini kendi emekleri ile kazanmışlardır. Bu uğraşıları onları tasavvufi hayattan koparmadığı gibi manevi ilerleyişlerine de engel olmamıştır.
Buna göre, I. El ele el Hakk’a II. El kârda gönül yarda
III. Kendi yer salkımı, ele verir talkını IV. Halk içinde Hak’la beraber olmak
sözlerinden hangileri parçanın düşüncesi ile örtüşmektedir?
A) Yalnız I. B) I ve II.
C) I ve III. D) II ve IV.
E) I, II ve IV.
“Tasavvuf ilminin konusu, talibin hakka erme yeteneğini kazanmak için nefsini dünya kirlerinden arındırması, ahlakını düzeltmesi ve güzelleştirmesi; amacı da nefsini ve Rabbini bilmesidir.”
Yukarıdaki paragrafta aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
A) Güzel ahlaklı olmak B) Hakk’a ermek C) Nefsini bilmek
D) İnsanları yönetmeyi bilmek E) Nefsini kirlerden temizlemek
61.
Alevi-Bektaşiler Hz. Peygamber’in soyuna Kerbela’da yapılan zulmü kınamak ve onların acılarını kendi
yüreklerinde hissetmek amacıyla her yıl on iki gün matem tutarlar. Bu ayda matem ve oruç bir bütün olarak
uygulandığı için daha büyük bir anlam kazanır. Bundan dolayı bu orucun diğer bir adı da “Yas-ı Matem”dir. Alevi- Bektaşiler bu günlerde; sıvı gıda tüketmez, tıraş olmaz, çamaşır yıkamaz, hayvan ve ağaç kesmezler. Et, soğan, sarımsak, yumurta yemezler. Aynaya bakmaz ve
süslenmezler. Düğün, oyun ve çeşitli eğlenceler yapmazlar.
Parçada sözü edilen oruç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hızır orucu B) Adak orucu
C) Şükür orucu D) Keffaret orucu E) Muharrem orucu
62.
İslam düşüncesinde tasavvufi yorumlardan bazılarının ilkeleri şu şekildedir:
MEVLEVİLİK KADİRİLİK YESEVİLİK
• Dinî esasları iyi bilmek
• Alçak gönüllü olmak
• Dindar olmak
• Kalbini her zaman temiz tutmak
• Maddi ve manevi temizliğe önem vermek
• Dilini yemine alıştırmamak
• Başkalarına yük olmamak
• Tevazu sahibi olmak
• Sürekli Allah’ı zikretmek
• İnsanların sahip olduğu şeylere tamah etmemek
• Züht ve takvaya önem vermek
• Devamlı abdestli gezmek
• Dünya malına ve zevklerine önem vermemek
• Allah’ı çokça zikretmek Bu bilgiler aşağıdaki ayetlerden hangisi ile
ilişkilendirilemez?
A) ”Siz namaza çağırdığınız vakit onu alaya alıp eğlence yerine koyuyorlar. Bu şüphesiz onların akılları ermeyen bir toplum olmalarındandır.” (Mâide suresi, 58. ayet)
B) “Ey kavmim! Şüphesiz bu dünya hayatı ancak geçici bir yararlanmadır. Ahiret ise ebedi olarak kalınacak yerdir.”
(Mü’min suresi, 39. ayet)
C) “Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü sen yeri asla yaramazsın, boyca da dağlara asla erişemezsin.” (İsrâ, 37) D) “Şüphesiz Allah, kendisine karşı gelmekten sakınanlar ve iyilik yapanlarla beraberdir.” (Nahl suresi, 128. ayet) E) “Elbiseni tertemiz tut. Kötü şeyleri terk et. (Müddesir suresi, 4 ve 5. ayetler)
Dervişlik olsaydı taç ile hırka.
Biz dahi alırdık otuza kırka.
Yunus Emre’nin bu dizelerde vermek istediği mesaj aşağıdaki sözlerden hangisiyle aynı doğrultudadır?
A) “Sabreden derviş muradına ermiş.”
B) “Dervişin fikri ne ise zikri de o olur.”
C) “Hacı hacıyı Mekke’de, derviş dervişi tekkede bulur.”
D) “Yedi derviş bir posta oturur da iki hükümdar dünyaya sığmaz.”
E) “Kişi hacı olmaz gitmek ile Mekke’ye, eşek derviş olmaz taş çekmekle tekkeye.”
64.
I. Hz. Peygamber, sahabe ve onlardan sonra gelenleri içine alan, henüz tasavvuf kavramının ortaya çıkmadığı hicri ikinci asra kadar olan dönemdir.
II. Sufi kavramının kullanılmaya ve ilk sufi isimlerinin duyulmaya başlandığı dönemdir. Maruf Kerhi, Cüneyd-i Bağdâdî ve Gazali bu dönemde yetişmiştir.
III. Hicri altıncı asırdan itibaren sosyal hayatın bir parçası haline gelmiştir. İbn Arabi, Mevlana gibi büyük
temsilcilerinin yetiştiği şiir ve edebiyatla ilgili önemli eserlerin verildiği dönemdir.
Haklarındaki bilgiler numaralanarak verilen Tasavvufi düşüncenin dönemleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
I II III
A) Zühd Tasavvuf Tarikat B) Tasavvuf Tarikat Zühd C) Zühd Tarikat Tasavvuf D) Tarikat Tasavvuf Zühd E) Tasavvuf Zühd Tarikat
65.
Hasan Basri dedi ki: “Vallahi, yetmiş Bedir’liye yetiştim, çoğu kez giydikleri sof idi. Eğer siz onları görseydiniz deli sanırdınız. Onlar da sizin iyilerinizi görselerdi ‘Bunların ahirette bir nasibi yok.’ derlerdi. Kötülerinizi görselerdi,
‘Bunlar hesap gününe inanmıyorlar.’ derlerdi, dedi ve şu ayeti okudu: “Allah’a karşı saygısızlıktan sakınanlar mutlaka cennet bahçelerinde ve pınar başlarında olacaklar.” (Hicr suresi, 45. ayet)
Hasan Basri’nin parçada vurguladığı hayat tarzı, sonraki dönemlerde hangi tasavvufi kavramla ifade edilmiştir?
A) Fakr B) İhlas
C) İrfan D) Zühd
E) Zikir
66.
Aşağıda isimleri verilen tasavvuf büyüklerinden hangisinin görüşleri bir tarikatın kuruluşuna kaynaklık etmemiştir?
A) Mevlana Celaleddln Rumi B) Yunus Emre
C) Hoca Ahmed Yesevi D) Bahauddin Naşibend E) Abdulkadir Geylani
Bir adam haram kabul edilen bir yoldan para kazanıp bununla kendisine bir inek alır. Bir süre sonra, yaptıklarından pişman olur ve hiç olmazsa iyi bir şey yapmış olmak için bunu Hacı Bektaş Veli’nin dergâhına kurban olarak bağışlamak ister. O zamanlar dergâhlar aynı zamanda aşevi işlevi görüyordu. Durum Hacı Bektaş Veli’ye anlatıldığında o, “Helal değildir.” diyerek bu kurbanı geri çevirir. Bunun üzerine adam Mevlevi dergâhına gider ve aynı durumu Mevlana’ya anlatır. Mevlana ise bu hediyeyi kabul eder. Adam aynı şeyi Hacı Bektaş-ı Veli’ye de anlattığını ama onun bunu kabul etmediğini söyler ve Mevlana’ya bunun sebebini sorar. Mevlana şöyle cevap verir: “Biz bir karga isek, Hacı Bektaş-ı Veli bir şahin gibidir.
Öyle her leşe konmaz. O yüzden senin bu hediyeni biz kabul ederiz ama o kabul etmeyebilir.” Adam üşenmez kalkar Hacı Bektaş dergâhına gider ve Hacı Bektaş-ı Veli’ye, Mevlana’nın kurbanı kabul ettiğini söyleyip bunun sebebini bir de ona sorar. Hacı Bektaş-ı Veli şöyle yanıtlar:
“Bizim gönlümüz bir su birikintisi ise Mevlana’nın gönlü okyanus gibidir. Bu yüzden, bir damlayla bizim gönlümüz kirlenebilir ama onun engin gönlü kirlenmez. Bu sebepten dolayı o senin hediyeni kabul etmiştir.”
Bu metne hâkim olan temel duygu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sabır B) Tevazu
C) Ölçülülük D) Merhamet
E) Fedakârlık
68.
Bayezid-i Bestamî’ye;
‒ “Efendim, siz su üstünde yürüyormuşsunuz!” dediler.
– “Bir çöp de su üstünde yüzer.” cevabını verdi.
– “Havada uçuyormuşsunuz!” dediler.
– “Kuş da havada uçar. Önemli olan Allah’tan başkasına gönül bağlamamaktır.” buyurdu.
Bu diyalogdan çıkarılabilecek temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Her canlı kendine vahyolunanı yapar.
B) İnsan diğer canlılardan farklıdır.
C) Keramet değil istikamet esastır.
D) Sufiler keramet gösterebilir.
E) Keramet ve mucize haktır.
69.
Hz. Muhammed (s.a.v.), Mekke’den Medine’ye hicret edildikten sonra, inananları birbirine kaynaştırmak ve sosyal dayanışmayı sağlamak amacıyla her bir Mekkeliyi, bir Medineliyle kardeş yapmıştır. Bunlar da birbirine öz kardeş gibi davranmış, beraber yemek yemiş, beraber çalışmışlar ve tüm imkânlarını paylaşmışlardır.
Kökeni bu uygulamaya dayandırılan ve Alevilik-Bektaşilikte önemli bir yere sahip olan yol kardeşliği kısaca, iki kişinin, insanların şahitliğinde hayat boyu yol kardeşi olmaya söz vermesi olarak açıklanabilir.
Metinde sözü edilen yol kardeşliğinin Alevi-Bektaşi kültüründeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cem yoldaşlığı B) Kan kardeşliği
C) Razılık D) Musahiplik
E) Yoldaşlık
Görselde Alevi kültürü ile ilgili bazı görev tanımları verilmiştir
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ahmet Fatma Mehmet Ali A) Dede Zakir Çerağcı İbrikçi B) Rehber Çerağcı Peyikçi Sakka C) Dede Çerağcı Ferraş Sakka D) İbrikçi Niyazcı Gözcü Çerağcı E) Meydancı Zakir Rehber Niyazcı
71.
“Müminler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin. Allah’a karşı gelmekten sakının ki size merhamet edilsin.” (Hucurât suresi, 10. ayet)
Aşağıdakilerden hangisi verilen ayetle anlamca aynı doğrultudadır?
A) “Musa, ‘Ey Rabb’im! Beni ve kardeşimi bağışla, bizi rahmetine garkeyle! Sen merhametlilerin en
merhametlisisin.’ dedi.” (A’râf suresi, 151. ayet) B) “Medyen’e de kardeşleri Şuayb’ı gönderdik. ‘Ey kavmim!’ dedi, ‘Allah’a kul olun, ahiret gününü ümitle bekleyin; yeryüzünde bozgunculuk yapıp karışıklık çıkarmayın!’” (Ankebût suresi, 36. ayet)
C) “Semud kavmine, ‘Allah’a kulluk edin.’ demesi için kardeşleri Salih’i gönderdik. Ama hemen birbiriyle çekişen iki grup oluverdiler.” (Neml suresi, 45. ayet)
D) “Babası, ‘Yavrucuğum’ dedi, ‘Rüyanı sakın kardeşlerine anlatma, sonra sana tuzak kurarlar! Çünkü şeytan insana apaçık bir düşmandır.’” (Yûsuf suresi, 5. ayet)
E) “Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı yapışın; bölünüp parçalanmayın. Allah’ın size olan nimetini hatırlayın...”
(Âl-i İmrân suresi, 103. ayet)
72.
Şemada Alevilik-Bektaşilikteki cem türleri ve tanımları verilmek istenmiştir.
Buna göre tanım kavram eşleştirmelerinden hangilerinde yanlışlık yapılmıştır?
A) Yalnız I. B) I ve II.
C) I ve III. D) II ve III.
E) I, II ve III.
“Onlar, inananlar ve kalpleri Allah’ı anmakla huzura kavuşanlardır. Biliniz ki, kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur.” (Ra’d suresi, 28. ayet)
Bu ayette altı çizili yerler aşağıdaki tasavvuf terimlerinden hangisi ile ilgilidir?
A) Zühd B) Zikir
C) İrfan D) Îsâr
E) İhlas
74.
Aşağıda tasavvuf ile ilgili bazı kavramlar ve tanımları eşleştirilmek istenmiştir
Buna göre hangi iki seçeneğin yeri değiştirilirse eşleştirme doğru olur?
A) Halvet - Tezkiye B) Zahid - İrfan C) Zahid - Halvet D) Tezkiye - İrfan E) İrfan - Halvet
75.
Tasavvufta ahirete yönelmek, dünyaya dalmamak, elde mevcut bulunsa bile gönülde mal ve mülk sevgisine yer vermemek gibi anlamlara gelir. Dünyayı terk edip çalışmayı bırakmak değil, lezzet verici şeyleri azaltmak, onlara dalmamaktır. Diğer bir ifadeyle ahireti unutup dünyaya esir olmamak şeklinde tarif edilmiştir.
Metinde tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A) Halvet B) İhlas
C) İhsan D) Zikir
E) Züht
76.
Sufilerin en öne çıkan özellikleri, farzları yerine getirdikten ve haramlardan kaçındıktan sonra malayani denilen boş ve anlamsız meşguliyetleri terk etmek, amaçlarıyla aralarına giren her türlü alakadan sıyrılmaktır. Onların
Allah’tan başka gaye ve maksatları yoktur.
Parçaya göre aşağıdakilerden hangisi sufilerin özelliklerinden biri değildir?
A) Aza koşup, çoktan kaçmak B) Açlığı tokluğa tercih etmek
C) Üstünlük ve büyüklüğe rağbet etmemek D) Dünya işlerini terk edip, çalışmayı bırakmak E) İhtiyaç anında bile başkalarını kendine tercih etmek
77.
Alevilik'te, cemlerde okunagelen, sonu uyaklı olan, genellikle "Bism-i Şah" diye başlayan dualara ne denir?
A) Gülbank B) Musahip
C) Semah D) Nefes
E) İkrar
Alevilik-Bektaşilikte önemli bir yere sahip olan musahiplik (yol kardeşliği) kısaca, iki kişinin, insanların şahitliğinde hayat boyu yol kardeşi olmaya söz vermesi olarak açıklanabilir. Geçmişi, eski Türklerde göçebe hayatın ve yayla kültürünün bir gereği olarak ortaya çıkan “kardeşlik”
geleneğine kadar uzanan musahiplik, İslami dönemle birlikte farklı bir biçim kazanmıştır. Hz. Muhammet, Mekke’den Medine’ye hicret edildikten sonra, inananları birbirine kaynaştırmak ve sosyal dayanışmayı sağlamak amacıyla her bir Mekkeliyi, bir Medineliyle kardeş yapmıştır. Bunlar da öz kardeş gibi beraber yemek yemiş, beraber çalışmışlardır. İşte musahiplik de bu geleneklerin harmanlanarak günümüze kadar ulaşmış hâlidir.
Buna göre musahiplik ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ileri sürülemez?
A) Özünde sosyal dayanışmayı barındırdığı B) Yerleşik hayata geçmede kolaylık sağladığı
C) Din kardeşliğini yansıtan örnek bir uygulama olduğu D) Toplumsal aidiyeti pekiştiren bir model olduğu E) Şartların gereği olarak ortaya çıktığı
79.
Hz. Nuh’tan itibaren yeniden kurtuluşu temsil eden aşura, bütün Sami dinlerinde önemli olarak görülen bir gündür.
Hz. Peygamber de ramazan orucu farz kılınıncaya kadar, bu günde oruç tutmaya özen göstermiş, ashabına da bunu tavsiye etmiştir. Hz. Hüseyin’in muharrem ayının onuncu gününde Kerbela’da şehit edilmesiyle birlikte, aşura günü yeni bir anlam kazanmıştır. Öyle ki bugün, Ehl-i Beyt’e gönül verenler açısından Hz. Hüseyin’in maruz kaldığı zulümlerin hatırlandığı bir matem gününe dönüşmüş ve Muharrem ayının ilk on gününün oruçla geçirilmesi bir görev olarak algılanmıştır.
Bu parçadan hareketle aşura günüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kökleri eskiye dayanan bir uygulamadır.
B) Tarih boyunca farklı içeriklere bürünmüştür.
C) Vahiy kaynaklı dinlerde ortak bir değerdir.
D) Zamanla aidiyet çerçevesi daralmıştır.
E) Dinî ve kültürel değerlerin buluştuğu bir zemindir.
80.
Hz. Muhammed; ibadetlere verdiği önemin yanında Allah’a bağlılığıyla örnek olan, sade ve mütevazı bir hayat yaşayan, zaman zaman toplumdan uzaklaşarak tefekküre dalan, ahlaki erdemleri yaşamaya ve yaşatmaya çalışan bir kişidir.
İslam kültüründe onun bu yönünü öne çıkaran ve İslam’ın ahlak esasları üzerinde yoğunlaşan bir yorum biçimi, düşünce sistemi ortaya çıkmıştır. Zaman içerisinde sistematik bir yapıya kavuşan bu düşünce sistemi, İslam dininin temel ilkeleri doğrultusunda nefsi arındırmayı, üstün bir ahlaka sahip olmayı ve ibadetleri samimiyetle yapmayı gaye edinmiştir.
Bu parçada bahsedilen düşünce sistemi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
A) Fıkıh B) Tefsir
C) Tasavvuf D) Kelam
E) Hadis
İslam düşüncesindeki yorum biçimlerinden biri de ahlakla ilgili konular üzerinde yoğunlaşan tasavvufi yorumlardır.
Bu yorum biçimlerinin birincil hedefi, İslam dininin kurucu ilkelerine dayanarak ahlakı güzelleştirmek ve bireyi manevi eğitimden geçirmektir. Bu yorumlar dinin ahlakla ilgili esasları üzerinde durur ve insanları Allah’a gönülden bağlanmaya özendirerek onları manevi yönden eğitmeyi ve olgunlaştırmayı amaçlar.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada bahsedilen tasavvufi yorumlara örnek gösterilemez?
A) Ahilik B) Bektaşilik
C) Kadirilik D) Nakşibendilik
E) Yesevilik
82.
Alevilik-Bektaşilikte önemli bir yere sahip olan
musahiplik (yol kardeşliği) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Din kardeşliğinin bir yansımasıdır.
B) Kökeni Ensar-Muhacir kardeşliğine dayanır.
C) Özünde sosyal dayanışmayı barındırır.
D) Toplumsal gruplaşmaları arttırır.
E) Toplumsal aidiyeti ve bağlılığı pekiştirir.
83.
Aşağıdakilerden hangisi, tasavvufi düşüncenin züht döneminde öne çıkan şahsiyetlerden biridir?
A) Abdulkadir Geylani B) Ahmed Yesevi C) Hasan-ı Basri D) İbn Arabi E) Mevlana
84.
Hz. Muhammed (s.a.v), yaşantısının her alanında sadeliği tercih etmiştir. Onun vefatından sonra Müslümanlar, yapılan fetihlerle maddi olarak güç kazandılar. Bunun sonucunda bazı Müslümanlar, Hz. Peygamber'in önerdiği sade yaşam tarzından uzaklaştılar. Bu değişimler karşısında bir kısım Müslümanlar, Hz. Peygamber'in ahlakının ve hayat tarzının örnek alınması, onun gibi sade yaşam tarzının tercih edilmesi gerektiğini vurgulamaya başladılar.
Yardımlaşma, fedakârlık, cömertlik, kanaatkârlık, dürüstlük ve merhamet gibi değerleri ön plana çıkarmaya çalıştılar.
Bu insanlar dünyaya ait işlerden uzak duruyor, son derece sade yaşam koşullarıyla yetinerek farz ibadetlere nafileler ekleyip vakitlerini ibadetle geçiriyorlardı.
Yukarıdaki metin, tasavvufi düşüncenin gelişim aşamalarından hangisini anlatmaktadır?
A) Olgunlaşma dönemi B) Sistemleşme dönemi C) Tasavvuf dönemi D) Tarikat dönemi E) Züht dönemi
85.
Sufi kavramının kullanılmaya başlandığı dönem, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Züht Dönemi B) Tasavvuf Dönemi C) Tarikat Dönemi D) Hakikat Dönemi E) Sufilik Dönemi
I. Tasavvuf dönemi II. Tarikat dönemi III. Züht dönemi
Yukarıda verilen tasavvufi düşüncenin oluşum dönemlerinin kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?
A) I - II – III B) I - III - II C) II - I – III D) III - I - II E) III - II - I
87.
Aşağıdaki boş yerleri uygun şekilde doldurunuz.
1. Kur'an-ı Kerim'de belirtildiği gibi "Müminler ancak ...tir."
2. Mevleviliğin kurucusu ve Mesnevi adlı eserin sahibi
………..dır.
3. Alevilik-Bektaşilikte Hz. Peygamberin Medine’ye hicretinden sonra ensar ve muhaciri kardeş etmesine dayandırılan, dede'nin huzurunda iki ayrı ailenin söz vererek kardeş olmasına ………. denir.
4. Türkler arasında İslam’ın yayılmasında önemli rol oynamıştır. Onun yetiştirdiği öğrenciler, Türk illerine dağılarak insanlara İslam’ı anlatmışlardır. Divan-ı Hikmet adlı kitabın sahibi ……….………dir.
5. Alevilik-Bektaşilikte Allah’a (c.c.) sığınma, ondan af dileme, dua edip ona yakarma amacıyla okunan dualara
…………..…………. denir.
88.
Aşağıdaki cümlelerden doğru olanın başına (D), yanlış olanların başına ise (Y) koyunuz.
( ) Alevilikte kırk hizmet ehli vardır ve onlardan her biri kendilerine düşen görevleri yaparlar.
( ) Nakşibendilikte müridin günlük hayatta ve zikir esnasında uyması gereken on iki ilke bulunmaktadır.
( ) Mevlevilikte sağdan sola dönülerek yapılan ayine semah denir.
( ) Tasavvufi düşüncenin doğuşu ve gelişmesi üç dönemde ele alınır: Züht Dönemi, Tasavvuf Dönemi ve Tarikat Dönemi
Mehmet ERDEM Kartal İMKB M. T. A. L.
Kartal/İSTANBUL
87.
KARDEŞ, MEVLANA CELALEDDİN RUMİ, MUSAHİPLİK, AHMED YESEVİ, GÜLBANK
88.
Y – D – Y – D
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
A C D E B A B D E A
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
D C A D E B A B C C
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
D A D E A B B E B A
31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
E B E C A B E D C E
41 42 43 44 45 46 47 48 49 50
D A C B C D A E C C
51 52 53 54 55 56 57 58 59 60
B C E A E B B D E D
61 62 63 64 65 66 67 68 69 70
E A E A D B B C D C
71 72 73 74 75 76 77 78 79 80
E D B B E D A B D C
81 82 83 84 85 86
A D C E B D
