Fen Mutfağı (Aykut Hoca)

(1)

(2)

FenAdam 6. Sınıf Fen Bilimleri

2

GÜNEŞ

1. ÜNITE GÜNEŞ SISTEMI VE TUTULMALAR

(3)

1. ÜNITE GÜNEŞ SISTEMI VE TUTULMALAR

(4)

4 Güneş Tutulması

1. ÜNITE GÜNEŞ SISTEMI VE TUTULMALAR

(5)

1. ÜNITE GÜNEŞ SISTEMI VE TUTULMALAR

1.Aşağıda verilen Güneş Sisteminde bulunan gezegenlerin isimlerini yazıp boyayınız.

2.Aşağıda Güneş ile ilgili olan soruları cevaplandırınız.

3. Güneş’in Dünya’ya benzeyen özellikleri neler- dir?

ETKINLIKLER

(6)

6

3.Aşağıda verilen bilgilerin yanlarına gelmesi gereken kelimeleri yazınız.

4.Aşağıdaki gezegenleri boyayarak puzzel oluşturunuz.

1. ÜNITE GÜNEŞ SISTEMI VE TUTULMALAR

NEPTÜN

MARS

MERKÜR DÜNYA

VENÜS AY

SATÜRÜN

URANÜS JÜPiTER

(7)

1. ÜNITE GÜNEŞ SISTEMI VE TUTULMALAR

1.Yukarıda verilenlerden hangileri karasal gezegendir?

………..

2.Hangi gezegenlerin etrafında halkaları vardır?

……….

3.Yukarıdakilerden hangisi bir yıldızdır?

………

4.En sıcak gezegen yukarıdakilerden hangisidir?

………

5.Yukarıdakilerin hangisini atmosferi oksijen ve azottan meydana gelir?

………,

6.Yukarıdakilerden hangisi en büyük gaz gezegendir?

………

7.Güneş sistemindeki yıldıza en yakın hangi gezegendir?

………..

8.Gezegenlerden hangisinin uydusu yoktur?

5.Aşağıda verilen gök cisimleri numaralandırılarak gösterilmiştir.Bu gök cisimleri ile ilgili sorulan soruları cevaplandırınız.

DÜNYA SATÜRN JÜPİTER

MERKÜR GÜNEŞ

NEPTÜN

(8)

8 2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER 1. ÜNITE GÜNEŞ SISTEMI VE TUTULMALAR

7.Aşağıda verilen gök cisimlerinin özelliklerini altlarına yazıp, boyayınız.

6.Aşağıda verilen Ay Tutulmasına ait çizimi boyayıp açıklayınız.

...

JÜPİTER

...

SATÜRN

...

NEPTÜN

...

URANÜS

...

(9)

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER/CANLILAR VE YAŞAM KAZANIMLAR

DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ

1.Destek ve Hareket sistemine ait yapıları örnekleri ile açıklar.

SİNDİRİM SİSTEMİ

1.Besinlerin kana geçebilmesi için fiziksel ve kimyasal sindirime uğraması gerektiği çı- karımı yapar.

2.Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini modeller kullanarak açıkla- ma yapar.

3.Sindirime yardımcı organların görevlerini açıklar.

DOLAŞIM SİSTEMİ

1.Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini model yardımıyla açıklar.

2.Büyük ve küçük kan dolaşımını şema üzerinde araştırarak bunların görevlerini açıklar.

3.Kanın yapısı ve görevlerini tanımlar.

4.Kan grupları arasında kan alışverişini ifade eder.

5.Kan bağışının toplum açısından önemini değerlendirir.

SOLUNUM SİSTEMİ

1.Solunum sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini modeller kullanarak açık-

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

lar.

BOŞALTIM SİSTEMİ

1.Boşaltım sistemini oluşturan yapı ve organları model üzerinde göstererek görevlerini özetler.

(10)

10

BAŞ İSKELETİ: Kafatası ve yüz kemiklerinden oluşan kısma baş iskeleti denir.

GÖVDE İSKELETİ:Kaburgalar,göğüs kemiği,kalça ke- miği gibi kemiklerden oluşan iskelet bölümüdür.

ÜYELER İSKELETİ :Kollar ve bacaklardan oluşan kısı- ma denir.

KEMİK ÇEŞİTLERİ

İskeleti meydana getiren kemikler 3 gruba ayrılır.

1.Uzun kemik 2.Kısa kemik 3.Yassı kemik

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(11)

Kemiklerin isimlerini yukarıdaki benzetimler yoluyla aklımız- da tutabiliriz.

EKLEMLER

EKLEM ÇEŞİTLERİ

Kaslarımız

3

’e ayrılır.Bunlar çizgili kas,düz kas ve kalp kasıdır.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(12)

12 İnce Bağırsak

SİNDİRİM ORGANLARINI TANIYALIM

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(13)

BENZETİMLE SİNDİRİM SİSTEMİ

Yukarıda besinler bir arabaya benzetildiğinde araba ilk olarak engel ile karşılaşır. Bu engel diş- lere benzer. Daha sonra yola devam eden araba toprak yola gelir. Toprak yol ise yemek borusu- na benzemektedir. Araba toprak yoldan geçtik- ten sonra otoparka gelir. Burada araba belirli bir süre park eder. Bu kısım mideye benzemektedir.

Midede besinler belirli bir süre depo edilmektedir.

Daha sonra araya virajlı, ince uzun bir yola gelir.

İnce uzun yol ince bağırsağa benzetilmekte- dir. Daha sonra araba ormanlık bir yola geçer.

Ormanlık yolda artık araba biraz yorulmuş ve yıpranmıştır. Ormanlık yol kalın bağırsağa ben- zemektedir. Kapı bölümünden araba çıkış yapar.

Kapı ise anüse benzemektedir.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(14)

14 2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(15)

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(16)

16

SOLUNUM SİSTEMİ ORGANLARI

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(17)

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(18)

18 Oksijenin sırasıyla izlediği yol aşağıda verilmiştir.

Burun--Yutak--Gırtlak--Soluk borusu --Bronş--Bronşçuk--Hava kesesi--Alveol-Kılcal Damar.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(19)

Boşaltma yardımcı olan organlar yukarıda verilmiştir.

Bunlardan akciğerlerimiz dışarıya karbondioksit ve su buharını (suyu) atar.

Deri organımız su ve tuzu dışarıya atar.

Kalın bağırsak besin atıklarını, suyu ve safrayı dışarıya atar.

Karaciğer ise amonyağı daha az zararlı olan üreye çevirir.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(20)

20 2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

ETKINLIKLER

Etkinlik 1:Aşağıda verilen uzun kemiğin okla gösterilen kısımlarının isimlerini yazınız.

Etkinlik 2: Aşağıda verilen iskeletteki kemiklerin isimlerini yazınız.

(21)

3.Etkinlik :Aşağıda verilen eklem çeşitlerinin isimlerini yanlarına yazınız.

Etkinlik 4: Aşağıda verilen yapılarda bulunan kas çeşitlerini yanlarındaki baloncukların içeisine yazınız.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(22)

22

Etkinlik 5:Aşağıda kaslarla ilgili verilen tabloyu doğru şekilde doludurnuz.

Etkinlik 6:Aşağıda eklemler ile ilgili boş bırakılan yerleri uygun sözcülerle doldurunuz.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(23)

Etkinlik 7:Aşağıda verilen sindirim sistemine ait organların isimlerini numaraların yanları- na yazınız.

Etkinlik 8.Yukarıdaki sindirim organlarına ile ilgili sorulan soruların yanlarına uygun nu- maraları yazınız.

Ağız ve yemek borusu arasında bulunan organ nedir?

Proteinlerin sindirilmeye başladığı organ nedir?

Su, tuz ve minerallerin emildiği organ hangisidir?

Besinlerin sindiriminin tamamlandığı ve sindirilen besinlerin kana karıştığı yer neresidir?

Glukagon ve insülin hormonlarının salgılandığı hangi bezdir?

Karbonhidratların sindirilmeye başladığı organ hangisidir?

Sindirimin olmadığı kasların hareket etmesi ile besinlerin taşınmasını sağlayan organ nedir?

İçerisinde bulunan mukus sayesinde duvarları aşınmayan, asitlerin içerisine salgı- landığı yer neresidir?

Safranın üretilerek yağların sindirilmesini sağlayan organ nedir?

Sindirime yardımcı organlar hangileridir?

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(24)

24

Etkinlik 9:Aşağıda veriln büyük ve küçük kan dolaşımına ait numaralndırılarak gösterilen yapıların isimlerini yazınız.

Etkinlik 10 :Aşağıda verilen kalbe ait yapılar numalarandırılarak verilmiştir.Buna göre numaralandırılan bu yapıların isimlerini yazıp kalbin kirli ve temiz kan taşıma durumuna göre mavi ve kırmızı renklere boyayınız.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(25)

Etkinlik 12:Aşağıda verilen damar ve içindeki yapılar numaralandırılarak gösterilmiştir. Bu numaraların yanlarına isimlerini yazınız. Uygun renklere boyadığınız yapıları hikâyeleşti- rerek anlatınız.

Etkinlik 11:Aşağıda verilen kalp ve akci- ğer modellerini uygun renklere boyayınız.

Boyadıktan sonra bu organları kesiniz Daha sonra kan damarlarını göstermek için mavi ve kırmızı ipliklerden yararlanarak küçük ve büyük kan dolaşımını anlatan bir modelle- me yapınız.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(26)

26

Etkinlik 13: Aşağıda solunum sistemine ait yapılar numaralandırılarak gösterilmiştir. Bu yapıların isimlerini numaraların yanlarına yazınız. Daha sonra boyama yapınız.

Etkinlik 14:Aşağıda verilenn yapıların nefes alıp verildiğinde ne gibi durumların değiştiğini yazınız.Ve daha sonra boyama yapınız.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(27)

Etkinlik 15:Aşağıda verilen sistemlerle ilgili numaralandırılan yapıların isimlerini yazınız. Daha sonra boyayarak katlayınız.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(28)

28

Etkinlik 16:Aşağıda verilen boşaltım organlarının isimlerinin ve görevlerini kutucuklara yazınız.

Etkinlik 17 :Aşağıda verilen boşaltıma yardımcı organların isimlerini kutucukların içerisine, dışarıya attıkları atıkları ise dairelerin içerisine yazınız.

2. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER

(29)

K U V V E T

3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

(30)

30 3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

(31)

3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET 3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

Notlar ...

...

(32)

32 3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

ETKINLIKLER 1.Aşağıda verilen cümleleri uygun kelimeler ile doldurunuz.

2.Aşağıda verilen kuvvete ait haritayı tamamlayınız.

3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

(33)

3.Aşağıdaki A ve B cisimlerinin bileşke kuvvetlerini hesaplayınız.

4.Aşağıda verilen bileşke kuvveti hesaplayınız. Not kısmına net kuvvetin nasıl hesaplandığını açıkla- yınız.

3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

(34)

34

6.Aşağıda verilen yol zaman grafiğini çiziniz.

5.Aşağıda verilen yol ve zamanın birimlerini yazınız. Kısaltmalarını bir alt satıra yazınız.

6.Aşağıda verilen yol zaman grafiğini çiziniz.

3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

(35)

7.Aşağıda verilen yol-zaman grafiğindeki 1,2,3 yerlerindeki süratleri hesaplayıp yazınız.

Notlar ...

...

3. ÜNITE KUVVET VE HAREKET

(36)

36 MADDE VE ISI

KAZANIMLAR

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI

1.Maddelerin tanecikli, boşluklu ve hareketli bir yapıda olduğunu ifade eder.

2.Hal değişimine bağlı olarak maddenin tanecikleri arasındaki boşluk ve taneciklerin hare- ketliliğinin değiştiğini deney yaparak karşılaştırır.

YOĞUNLUK

1.Yoğunluğun tanımını yapar.

2.Tasarladığı deney sonucunda çeşitli maddelerin yoğunluklarını hesaplar.

3.Birbiri içinde çözünmeyen sıvıların yoğunluklarını deney yaparak karşılaştırır.

4.Suyun katı ve sıvı halleri ile ilgili yoğunlukları karşılaştırma yaparak bu durumun canlılar için önemini tartışır.

MADDE VE ISI

1.Binalarda kullanılan ısı yalıtım malzemelerinin seçilme ölçütlerini belirler.

2.Maddelerin, ısı iletimi bakımından sınıflandırır.

3.Alternatif ısı yalıtım malzemeleri geliştirir.

4.Binalarda ısı yalıtımının önemini, aile ve ülke ekonomisi ve kaynakların etkili kullanımı bakımından tartışır.

YAKITLAR

1.Yakıtları katı, sıvı, gaz yakıtlar olarak sınıflandırıp, yaygın şekilde kullanılan yakıtlara örnekler verir.

2.Farklı türdeki yakıtların ısı amaçlı kullanımının, insan ve çevre üzerine etkilerini tartışır.

3.Soba ve doğal gaz zehirlenmelerinde alınması gereken tedbirleri araştırır ve depo eder.

4. ÜNITE MADDE VE ISI

(37)

4. ÜNITE MADDE VE ISI

(38)

38 4. ÜNITE MADDE VE ISI

(39)

4. ÜNITE MADDE VE ISI

(40)

40 4. ÜNITE MADDE VE ISI

(41)

4. ÜNITE MADDE VE ISI

(42)

42 4. ÜNITE MADDE VE ISI

(43)

4. ÜNITE MADDE VE ISI

ETKİNLİKLER

1.Aşağıda verilen maddelerin hallerini yazınız ve renklere boyayınız.Bu haller ile ilgili verilen bilgilere göre kutucukları o renge boyayınız.

(44)

44 4. ÜNITE MADDE VE ISI

2.Yoğunlukla ilgili verilen kavram haritasını uygun kelimeler ile doldurunuz.

3.Kabın içindeki sıvıları boyayınız.Kaba döküldüğünde seviyeleri nasıl olur gösteriniz.

(45)

4.Aşağıda verilen formülde yoğunluğun nasıl bulunduğunu açıklayınız.

5.Katı, sıvı ve gaz maddelere örnek veriniz.

4. ÜNITE MADDE VE ISI

(46)

46

6.Kütle-hacim ve Yoğunluk-Hacim grafiklerini çiziniz

7.Aşağıda verilen tabloyu uygun kelimeler ile doldurunuz.

4. ÜNITE MADDE VE ISI

(47)

8.Isı iletkeni olan maddelere örnek veriniz

9.Isı yalıtkanı malzemelere örnek veriniz.

4. ÜNITE MADDE VE ISI

(48)

48 5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

SES VE ÖZELLİKLERİ

1.Sesin yayılabildiği ortamları tahmin eder ve tahminleri test eder.

2.Ses kaynağının değişmesiyle seslerin farklı işitildiğini deneyerek keşfeder.

3.Sesin yayıldığı ortamın değişmesiyle farklı işitildiğini deneyerek keşfeder.

4.Sesin farklı ortamlarda süratini karşılaştırır.

5.Sesin yansıma ve soğrulmasına örnekler verir.

6.Sesin yayılmasını önlemeye yönelik tahminlerde bulunur ve tahminleri test eder.

7.Ses yalıtımının önemini açıklar.

8.Akustik uygulamalarına örnekler verir.

9.Ses yalıtımı ve akustik uygulamalarına örnek teşkil edecek ortam tasarımı yapar

(49)

5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

(50)

50 5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

(51)

5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

SESİ ÖZETLEYELİM

(52)

52 5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

ETKİNLİKLER

1.Aşağıda ses ile ilgili etkinliği çözümleyerek doğru çıkışa ulaşınız.

2. Aşağıda farklı hallerde bulunan ortamların tanecik yapıları A,B ve C şeklinde gösterilmiştir. Buna göre boş bırakılan yerleri şekilden yararlanarak doldurunuz.

(53)

5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

3. Aşağıdaki ses ile ilgili verilen bilgileri yan taraflarında verilen kavramlar ile eşleştiriniz.

4. Aşağıda ses ile ilgili doğru yanlış etkinliği verilmiştir. Buna göre bilgilerden doğru ise doğru yazan daireyi,yanlış ise yanlış yazan daireyi işaretleyiniz.

(54)

54 5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

5. Aşağıda ses ile ilgili verilen cümlelerde aralarında tire işareti olan kelimelerin doğru olanını yuvar- lak içerisine alınız.

6.Selim adlı bir öğrenci aşağıda verilen etkinliği çözümlediğinde kaçıncı çıkışa ulaşır?

(55)

5. ÜNITE SES VE ÖZELLIKLERI

7. Aşağıda verilen bir öğretmen ve müzik seti arasında bulunan bir madde yazılmıştır. Bu maddelerin sesi iletme hızları ile ilgili kutucuklara ne yazılabilir?

8.Eşit bölmelendirilmiş olan daire şeklinde olan odanın X, Y ve Z bölmelerinde bulunan maddeler farklı fiziksel haldedir. Dairenin ortasında bulunan çalar saatin çalması ile sesi sırasıyla Halit, Kenan ve Ayşe duymaktadır. Buna göre X, Y ve Z maddelerinin hallerini yazınız.

(56)

56 6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER VE SAĞLIĞI

1.Sinir sistemini, merkezi ve çevresel sinir sisteminin görevlerini model üzerinde açıklar.

2.İç salgı bezlerinin vücut için önemini fark eder.

3.Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan bedensel ve ruhsal değişimleri açıklar.

4.Ergenlik döneminin sağlıklı bir şekilde geçirilebilmesi için nelerin yapılabileceğini, araş- tırma verilerine dayalı olarak tartışır.

5.Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin vücudumuzdaki diğer sistemlerin düzenli ve eş güdümlü çalışmasına olan etkisini tartışır.

6.Duyu organlarına ait yapıları model üzerinde gösterir.

7.Koku alma ve tat alma duyuları arasındaki ilişkiyi, tasarladığı deneyle gösterir.

8.Duyu organlarındaki kusurlara ve bu kusurların giderilmesinde kullanılan teknolojilere örnekler verir.

9.Duyu organlarının sağlığını korumak için alınması gereken tedbirleri tartışır.

10.Sistemlerin sağlığı için yapılması gerekenleri araştırma verilerine dayalı olarak tartışır.

11.Organ bağışının toplumsal dayanışma açısından önemini kavrar.

(57)

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

(58)

58 6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

(59)

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

(60)

60

DUYU ORGANLARI

Duyu organları almaçları sayesinde dışarı- dan gele uyarıları alır. Beş tane duyu orga- nımız vardır. Duyu organlarından göz ışığı,- kulak sesi, deri dokunmayı, burun kokuyu, dil ise tadı algılar.

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

(61)

Gözü koruyan yapılardan kirpikler göze tozların girmesini engeller. Kaşlar göze giren terin engellenmesini sağlar. Gözyaşı bezleri gözü sürekli nemli tutar. Göz ka- nallarına ise gözyaşı suları dökülür.

Not: Göz kusurlarından renk körüğünde kişi kırmızı ve yeşil renkleri ayırt edemez.

Bu hastalığın tedavisi yoktur.

GÖZ HASTALIKLARI

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

(62)

62

Burun koku ve nefes almaya yarayan orga- nımızdır. Burnun içerisindeki kullar tozları tutar ve içeriye alınan havayı ısıtır. Burunda koku almaçlarının bulunduğu yer sarı bölge denilen yerdir. Burada algılanan koku sinir- ler yoluyla beyine taşınır.

Dil tat almaya yarayan organımızdır. Dil tat almayla birlikte besinleri sindirmemizi sağlar. Dilimizde 4 farklı tat alma bölgesi vardır. Dilimizin ucu tatlıyı, yan tarafları tuzluyu, üst yanları ekşiyi, arka kısmı ise acıyı algılar.

Derimiz en büyük duyu organımızdır. Derimiz alt deri ve üst deri olmak üzere iki kısımdan oluşur. Alt deri canlı hücreler ve duyu resep- törlerinden oluşur. Üst deri ise ölü hücreler- den oluşan koruyucu tabakadır.

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

(63)

ETKİNLİKLER

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

1.Aşağıda verilen merkezi sinir sistemine ait organ ve yapıların isimlerini yazınız. Daha sonra uygun şekilde boyayınız.

2.Aşağıdaki kutucuklarda merkezi sinir sistemine ait yapı ve organların görevleri numaralandırılarak verilmiştir. Bu görevleri uygun şekilde eşleştiriniz.

(64)

64 6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

Etkinlik 3 .Aşağıda verilen iki resim arasındaki farkı beyninizi kullanarak bulunuz.

Etkinlik 4.Aşağıda verilen metinde gerçekleşen olayların hangi yapı ve organlar tarafından kontrol edildiğini belirleyiniz.

(65)

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

Etkinlik 5: Aşağıda gözle ilgili verilen etkinlikteki yapıların isimlerini yazınız.

Daha sonra fasulye, mercimek, poşet, makarna, siyah poşet, renkli boncuk- lar gibi malzemeleri kullanarak model- leme yapınız.

(66)

66 6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

Etkinlik 6: Aşağıda verilen kulak etkinli- ğinde numaralandırılan yapıların isimlerini yazınız. Daha sonra modellemeyi katlaya- rak ve boyayarak oluşturunuz.

(67)

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

Etkinlik 7:Aşağıdaki buruna ait yapıların isim-

lerini yazıp boyayınız. Etkinlik 8:Aşağıda dile ait tat alma bölgelerinin hangi tatları algıladığını yanlarına yazınız ve bo- yayınız.

Etkinlik 9:Aşağıda deri ile ilgili yapıların isimleri ve görevlerini yazınız.Daha sonra uygun şekilde bo- yayınız.

(68)

68 6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

Etkinlik 10:Aşağıda hormonal sisteme ait bezlerin isimlerini yazınız.

Etkinlik 11:Aşağıda verilen kavram haritasında iç salgı bezlerinin salgıladıkları hormonları ve görevle- rini boşluklara yazınız.

(69)

6. ÜNITE VÜCUDUMUZDAKI SISTEMLER VE SAĞLIĞI

Etkinlik 12:Aşağıda görme olayında ışığın geçtiği yapılar sırasıyla verilmiştir. Boş bırakılan yerlere gelmesi gereken kelimeleri yazınız.

Etkinlik 13:Aşağıda işitme olayında sesin geçtiği yerler sırasıyla verilmiştir. Boş bırakılan yerlere gelmesi gereken kelimeleri yazınız.

(70)

70

ELEKTRİĞİN İLETİMİ

1.Tasarladığı elektrik devresini kullanarak maddeleri, elektriği iletme durumlarına göre sınıflandırır.

2.Maddelerin elektriksel iletkenlik ve yalıtkanlık özelliklerinin günlük yaşamda hangi amaçlar için kullanıldığını örneklerle açıklar.

3.Bir elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenleri tahmin eder ve tahminleri deneyerek test eder.

4.Elektriksel direnci tanımlar.

5.Ampulün içindeki telin bir direnci olduğunu fark eder.

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(71)

Basit bir elektrik devresi pil, ampul, iletken tel ve anahtardan meydana gelir. Bu devre ela- manlarının devrede farklı görevlere sahiptir.

Ampul: Devrede elektrik enerjisini ışık enerjinse çeviren devre elemanına denir. Bu eleman aslın- da bir dirençtir. Ampulün üzerinden elektrik enerjisi geçerken zorlanır ve içerisinde bulunan ince tel ısınır. Etrafına ısı ve ışık saçmaya başlar. Eğer lamba yanmıyorsa bu devrenin çalışmadığını göstermektedir. Devrede ampulün çok ışık vermesi kullanılan iletkene ve pil sayısına bağlıdır.

Duy: Devrede ampulün yerleştirildiği parçaya denir. Ampulün duya temas ettiği kısmın iletken olması gereklidir.

Pil: Devreye ampulün çalışması için gerekli olan enerjiyi sağlayan devre elemanına pil denir. Pilin diğer adı üreteç olup bazı çeşitleri vardır. Pilin dışında devreye batarya, güç kaynağı, akü elektrik enerjisi sağlayabilir. Pil + ve - kutuplardan oluşur.

Pil Yatağı: Pilin devreye bağlanmasını sağlayan elektrik parçasıdır. Pilin pil yatağına tam yerleş- mesi ve temas eden kısımların iletken olması gereklidir.

Bağlantı kablosu: Elektriğin iletilmesini sağlayan iletken tele denir. İletken tel diğer devre ele- manlarını birbirine bağlar.

Anahtar: Elektriğin kontrol edilmesini sağlayan devre elamanıdır. Anahtar açık olduğunda devre çalışmaz. Fakat anahtar kapalı olduğunda elektrik akımı iletilir.

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(72)

72 7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(73)

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(74)

74

DİRENCİ ÖZETLEYELİM

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(75)

1.Aşağıda verilen iletken ve yalıtkan maddeleri sınıflandırınız. Doğru olan kutucuğu işaretleyiniz.

ETKİNLİKLER

Etkinlik 2:Aşağıda dirençle ilgili kavram haritasını doludunuz.

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(76)

76

Etkinlik 3:Aşağıda verilen maddelerin elektrik iletkenliğine göre lambaların yanıp yanmadığını altları- na yazınız.

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(77)

Etkinlik 4: Aşağıda numaralandırılarak gösterilen iletkenlerin dirençlerini karşılaştırınız.

Etkinlik 5:Aşağıda verilen devre elemanın değerini arttırmak için ne yapılarbılir.3 madde halinde yazı- nız.

Etkinlik 6:Yan taraftaki kablonun uçları arasına gümüş, köpük, demir ve bakır malzemeler ko- yuluyor. Buna göre lamba parlaklıkları nasıl olur.

Sıralayınız.

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(78)

78

Etkinlik 7:Aşağıda verilen resotanın 1 ve 2 yönünde ilerletilmesi ile lamba parlaklığı nasıl değişir?

Yazınız.

Etkinlik 8:Aşağıda verilen ampulün numaralandırılan kısımlarını yazınız. Ampulün özelliklerini A, B, C kısımların yazınız.

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(79)

Etkinlik 9:Aşağıda verilen soruların cevaplarını bulup bulmacayı çözünüz.

Devrenin enerji ihtiyacını sağlayan devre elemanı nedir?

...

Direncin birimi nedir?

...

Elektrik akımını ileten sıvı iletkene örnek veriniz.

...

Ampulün içerisinde bulunan ince tel hangi maddeden yapılmıştır?

...

Direncin bağlı olduğu büyüklerden biri nedir?

...

Ayarlanabilir dirence ne denir?

...

Elektrik akımını en iyi ileten madde nedir?

...

7. ÜNITE ELEKTRİĞİN İLETİMİ

(80)