Türk Kardiyol Dern. Arş. 19:387-393, 1991
Miyokard İnfarktüsünde "Rescue" PTCA Kime ve Ne Zaman Yapılmalı?
Doç. Dr.
TuğrulOKAY
Koşuyolu
Kalp ve
AraştırmaHastanesi, Istanbul
ÖZET
Akut miyokard
infakıüsününilk saatlerinde uygulanacak olan trombolitik tedavinin
kısave uzun dönemli prog- nozu
iyileşıiricietkisi bugün için
artıkkabul edilen bir gerçektir. Trombolitik tedavi ile
açı~~mayan. i~farkıl:zilgili artere uygulanabilecek olan
an)lyoplastının endıkasyonları
ise henüz
belirlenememiştir.Bu konuda ya-
yınlanmış
randomize bir
çalışmayoktur. Bu derlernede amaç
yayınlarunışbulunan olgular ve kendi tecrübe- lerimiz
ışığındakime ve ne zaman rescue PTCA
yapılması gerektiğini
belirlemeye
çalışmaktır.Fibrin selektif olmayan trombo/itik
ajanların kullanıldığıot-·
gularda kümülatif
başarı %87 reoklüzyon
oranıise% 14 olarak bulundu. Birden fazla anjiyografik risk faktörü olmayan (EF<
%30, üç damar
hastalığı,45° denfazla
açı/ı
/ezyon), yüksek riskli olgularda rescue PTCA
yapılabileceği
sonucuna
varıldı.Akut miyokard infartüsünün ilk saatlerinde uygula- nacak olan trombolitik tedavi ile
hastanınprognozu- nun belirgin olarak
düzeldiğibugün kabul edilmekte- dir. Bununla beraber trombolitik tedavi
sonrasıkoro- ner arter bypass cerrahisi (KABG) ve koroner anjiyo- plastinin (PTCA) yeri ve önemi tam olarak netlik
kazanmamıştır.
Akut mi yokard infarktüsü (AMI) es-
nasında
uygulanan trombolitik tedavi
sonrasıPTCA'
nın
yerini
araştırmak amacıyla yapılmışbulunan büyük hasta
gruplarınıiçeren randemize çok merkez- li
çalışmaları,protokolleri
itibarıyla başlıcaiki ana grupta toplayabiliriz.
1- Hemen
uygulanmış(immediate) ile
ertelenmiş(deferred)
PTCA'nın karşılaştırıldığı çalışmalar(ES- CG1, TAMJ-1 2, TIMI-IIA
3 ,TAMI-5
4)(Tablo 1).
2- Profilaktik ilc
gerektiğinde(Ad hoc)
PTCA'nın karşılaştırıldığı çalışmalar(TIMI-IIB
5,SWIFf6) (Tablo 2).
Alındığı tarih: 5 Temmuz 1991
Birinci türdeki
çalışmaların sonuçlarınagöre, her iki grubun hastaneden taburcu edilmeden hemen önce
bakılan
sol ventrikül ejeksiyon
fraksiyonları arasında anlamlıbir fark yoktu. Hastane mortalilesi "hemen PTCA" grubunda daha yüksek idi. Bu grup hastalarda reoklüzyon, acil KABG operasyonu ve kanama
oranıyüksek bulunuyordu.
İkinci
türdeki
çalışmalaragöre, ölüm ve reinfarktüs
oranı
iki grup
arasında anlamlı farklılıkgöstermi- yordu. Tüm bu çalışmalardan elde edilen sonuçları
değerlendirecek
olursak: AMI
esnasındauygulanan trombolitik tedavi
sonrasıklinik olarak stabil ve in- farktla ilgili arteri
açık(TIMI 2 veya 3
akım)bir ol- guda PTCA, ancak tekrarlayan iskeminin (veya po- zitif egzersiz testi) mevcudiyetinde ve koroner ana- tominin uygun
olduğudurumlarla
sınırlanmalıdır.Bilindiği
gibi, AMI
esnasındauygulanan trombolitik tedavi ile
olguların% 25 ila
40'ında damarın açılmasımümkün
olmamaktadır.Bu oran
kullanılantrombolitik ajanla ve
bazıajaniarda infarktüsün süresiyle
ilişkilidir.Bu grup hastalarda
"kurtarıcı"(rcscuc)
PTCA'nınyeri henüz
belirlenmiş değildirve bu konuda
yayınlanmışrandamize bir
çalışmayok- tur. Bu
yazıda amacımız,rescue PTCA konusunda
yapılmış yayınların
ve hastanemizde elde
ettiğimiztecrübelerin
ışığında,konuya
kısmen açıklıkgetir- mektir. Konumuz çerçevesinde
olmadığındantrem- bolitik tedavi uygulanmadan
yapılabilenPTCA
işlemine
(direkt PTCA)
değinilmeyecektir.Cigarroa ve ark.'ları
<7>tümü tek damar hastalığı olan 208 AMI olgusunu ortalama 47±29 (10 ila 124) ay takip
etmişlerve infarktüsdcn sonra
yapılankoroner anjiyografide infarktla ilgili arteri
açık(TIMI 2-3
akım)olan grupta, infarktla ilgili arteri
kapalı(TIMI 0-1
akım)olan gruba göre takip süresi boyun-
ca morbidite ve mortalitenin
anlamlıölçüde
düşükTürk Kardiyol Dern. Arş. 19:387-393, 1991
Tablo ı. Trombolitik tedavi sonrası hemen (immediate) ile ertelenmiş (deferred) PTCA'nın karşılaştırıldığı çalışmaların sonuçları
Çalışma Tr. Ajan PTCA Olgu Koroner Mortalite ** EF*% Rescuc PTCA
anj. %
Hemen ıs3 Hemen 7 sı Evet
ECSG tPA Ertelenmiş ıs4 Hastane çıkışı 3 sı
Hemen 99 Hemen 4 S3±ıı Hayır
TAMil tPA Ertelenmiş 98 Hemen ı S6±11
Hemen 19S Hemen 7.2 so ayır
TIMillA tPA Ertelenmiş 194 18-48 s. sonra S.7 49
Hemen 287 Hemen 6 Evet
TAMI5 tPA,UK,tPA+UK Ertelenmiş 288 Hastane çıkışı 4
*
EF: Haslaneden çıkmadan hemen önceki ejeksiyon fraksiyonu ,**
Hastane içi mortaliteTablo 2. Trombolitik tedavi sonrası profilaktik ile gerektiğinde (Ad hoc) PTCA'nın karşılaştırıldığı çalışın al ar
ÇALIŞMA Tr. Ajan PTCA ı O lı! u
ı8-48 s. sonra 1636
TIMIDB t·PA••
Gerektiğinde 1626
- - -
48·96 s sorını 397
SW!fi AP SAC
Gerektilinde 403
'11MI DB" de ilk 6 hafta. SWIFT çaiıı..-"ISında ilk 3 ay içindeki mortalite
•• Doku plasmiııojen aktivatörü
Koroner anj. Mortalite• 'lı EF% Reınl>rktOs .% Rescue PTCA
1 ~-48 s. sonra 5.2 50.5 5.9
HAYlR
G..-ekuğinde 4.7 49.9 5.4
3-48-s sonra 4.8 13.9
-
9~ HAYlRGerektiğinde 3.2
Tablo 3. Tek damar hastalarının infarktüsden sonra daınarın açık veya kapalı olmasına göre morbidite ve mortaliteleri
SOL ÖN INEN ARTER (n=80) SOL SIRKUMFLEKS A.(n=24) SAG KORONER ARTE:ıvn=75)
Açıkdamar Kapalı darnar
Yaş(yıl) 45±10 46±11
Talcip sUresi(ay) 52±32 43±27
LVEF 0.49±0.14 0.49±0.1'
Morbidite(%)
Unstable A. 10 33*
ReinfarktUs 3 18*
Konj. kalp yeL 10 30*
Mortalite(%) o 30t
*p<0.05.tp<0.001
olduğunu saptamışlardır
(Tablo 3). Bu
çalışmayagöre, özellikle anterior mi yokard infarktüslerinde an- tegrad koroner
akımınmevcudiyeti, end-sistolik volümden
yaşamsüresi için daha belirleyici olmak-
tadır.
O halde trombolitik tedavi
sonrasıreperfüz- yonun
sağlanamadığıarterlerde, mekanik olarak açma
girişiminde bulunulması
kabul edilebilir gibi gözükmektedir.
Tablo 4'de bugüne kadar
yayınlanmışrescue PTCA
olgularının sonuçları
toplu olarak görülmektedir.
388
Açık darnar Kapalıdamar Açık damar Kapalıdamar
50±ıo 46±10 48±8 47±10
37±12 50±31 34±20 51±28
0.57±0.12 0.51±0.08 0.59±0.13 0.54±0.09
o 28 ll 19
o
22
ll 5o
22 o
7o ıs· o 7
Bunların çoğunda
primer olarak rescue PTCA
amaçlanmamış çalışma
trombolitik tedavi
sonrası PTCA'nınyerinin belirlenmesi
amacıyla yapılmışve sonradan
damarıntrombolitik tedavi ile
açılamamasıüzerine
kurtarıcıPTCA
denenmiştir.Bu sonuçlara
gözgezdirdiğimizdedikkatimizi çeken mortalitenin bu grup olgularda hiç de
düşükol-
madığıdır.
Bununla beraber bu grup
hastalarıntrom-
bolitik tedaviye cevap vermeyen, riski yüksek bir
topluluk
olduğunugözönüne
alırsak,mortalitenin
T. O kay. Miyokard lnfarkıüsünde "Resc~J!" PTCA Kime ve Ne.Zaman Yapılmalı?
Tablo 4. Bugüne kadar yayınlanmış bulunan rcscuc PTCA olgularının sonuçları
AJAN ÇALIŞMA 1 OLGU SAYISI BAŞARI(%) REOKLUZYON(%) MORTALITE(%) LV FONK.DÜZELME KAYNAK
TAMI-l 86 73
TAMI-3 25 84
n-PA
TAMI-4 14 100
TAMI-5 1 3 100
TIMI
IlA37 92
175 83
UROKlNAZ
TAMI-5 25 100
FUNG 13
92
STREPTOKlNA2 O'CONNOR
90 89
HOLMES
34 ·71
OKAY
22 . 82
159 84
n-PA+UK
TAMI-2 22 86
TAMI-5 12 100
34 96
n-PA+SK GRlNES
lO
90Tablo
s.
Rcscuc PTCA yapılmış olguların kul-lanılın ış bulunan trombolitik ajana göre grup lan-
ınaları
AJAN·CALıSMA oı.r.u IlASARI RF.OKLÜZYON l·PA
TAMI-1.3.4 5; TIMillA 175 83% 25%"
STREPTOKINAZ.UROKINAZ
TAMI-5. FunR.O"Connor llolmcs.Okav 184 87% 14%
ı-PA +UROKINAZ
TAMI-2.5 34 91% 3%
l·PA +STREPTOKINAZ
Grincs ı
o
90%bolitik ajaniara göre
sınıflandırdığımızda(Tablo 5) ilginç olan nokta t-PA
kullanılmışbulunan olgu lar- da primer
başarı% 83, reoklüzyon
oranı% 25 iken, nonspesifik ajanların (streptokinaz veya Ürokinaz)
kullanılması
halinde rescue PTCA'da primer
başarı% 87'ye yükselmekte ve reoklüzyon
oranıise% 14'e
düşmektedir.
O halde rescue PTCA
yapılmadanönce
kullanılmışbulunan trombolitik
ajanınönemi ortaya
çıkmaktadır.
t-PA'ne fibrin nonspesifik bir
ajanınilave- si ise çok daha
çarpıcısonuçlar vermektedir. Bununla beraber, olgu adetlerinin henüz
düşük olmasınede- niyle, bu konuda bir yorum erken gibi gözükmek- tedir.
29 10.5
HAYIR2
14 16
HAYIR8
29 o
HAYIR9
15 o EVET 4
26 5.4 10
25
~- 8.6
8 o EVET
417 14
7.7 17
3 9EVET
HAYIRl l
12
13 ll14 12
5
o
3
o o
o
EVET EVET
EVET
14
415
Fibrin nonspesifik
ilaçların kullanımıile elde edilen
düşük
reoklüzyon
oranı,muhtemelen bu
ilaçların kullanımıile ortaya
çıkanfibrin parçalanma ürünleri (FPÜ) ile ilgili gözükmektedir (16). FPÜ'leri trom- bositlerdeki IIB/IIIA reseptörlerine
bağlanaraktrom- bositlerin agregasyonuna ve
aynızamanda trombin ve fibrinojen ile interaksiyonuna engel olur. Bu
şekildeFPÜ'lerinin
oluşumuile trombojenik koro- ner iç yüzeyine trombinin ve trombositlerin küme-
lenınesi
engellenerek reoklüzyonun
engellendiğidüşünülmektedir.
Özetleyecek olursak, bugüne kadar elde edilen veri- lere dayanarak diyebiliriz ki, AMI'de fibrin nonse- lektif bir ajan ile
yapılantedavi
sonrasıreperfüz- yonun
sağlanamadığıdurumlarda, rescue PTCA en
azından
uygun bir tedavi
şekliolabilecek gibi gözükmektedir. Bununla beraber bu konuda cevaplan-
ması
gereken çok
sayıdasoru mevcuttur. Öncelikle trombolitik tedavinin
başarılıolup
olmadığınınon- invaziv olarak
nasıl anlayacağız?Trombolitik tedavi
sonrası ağrının azalması,veya ta-
mamen
kaybolması,ST segmentinde
oluşanelevas-
yenun azalmaya
başlaması,reperfüzyon aritmisinin
Türk Kardiyo/ Dern. Arş. 19:387-393, 1991
Tablo 6. Troınbolitik tedavi sonrası senıptoıııl:ır ilc reperfüzyon arasındaki ilişki
OLGU YÜZDESIISENSITIVITE(%) SPESIFITE(%) PREDIKTIV DEGER(%)
AGRININ AZALMASI 44 81
ST SEGMENTINDE
DÜŞME33 52
ARITMl . 30 37
YUKARDAKILERIN HEPSI 9
(çoğunlukla
idioventrikülcr ritm) görülmesinin spe- sifite, sensitivitc ve prediktif
değeribirçok
araştıncı tarafından araştırılmıştır (17 • 18).Tablo 6'da
görüldüğü
gibi ancak her üç belirtinin birarada sap-
tanması
durumunda spes ifite ve prediktif
değer% lOO'e
ulaşmakta,fakat bu da tüm AMI'lülcrin ancak
% 9'unda saptanabilmektcdir. CPK-MB'de ve/veya izee nz imlerinde (MM-3) erken zirve görülmesi
(19,21),0.5 mm'den fa zla fraksiyonel ST segment
değişikliği (22),geç potansiyellerin görülmcmes i
(23)gibi bulgular birer nonin vaziv belirti
olmasına rağmen,hiçbiri
şüpheyeyer
bırakmayacak şekildere- perfüzyon olup
olmadığınıbelirleyemez. Bu durum beraberinde ikinci soruyu akla getirmektedir. Trem- bolitik tedavinin etkili olup
olmadığınıanlayabil- mek için tüm olgulara koroner anji yografi
yapmalı mıyız?Bu kateterizasyon
laboratuarlarıve
elemanlarıyeterli durumda olan hastaneler için bile, en
azındanpratik olmaktan uzak bir yoldur. O halde trombolitik tedavi
sonrasıkimlere koroner a njiyografi yap-
malıyız?
11806 olguyu kapsayan ve trombolitik tedavinin mortalite üzerine olan elkisini
araştırınayıamaçlayan GISSI 1 çal ışmasında <
24)AMI'de streptokinaz teda- visi ile mortalitenin en
çarpıcı şekilde düştüğühasta gr ubu anterior lokalizasyonlu infarktüs ler idi.
WWIVST
çalışmasındada
(25)elde edilen sonuçlar
aynı
yönde idi. Keza E llis ve
ark.'ları tarafından yapılanbir
çalışmada <26>, di rekt PTCA veya trem- bolitik tedavi
sonrasıPTCA
yapılan500 AMI's ü ol- g us unda hastane içi mortalitcdc is tatis tiki olarak en
anlamlı düşme,
anterior infarktüs lü ve kardiyojenik
şoktakihastalarda görülmektc idi.
İnferiorloka lizas- yonlu ve prekordiyal derivasyon larda ST segment de- presyonu gösteren olgularda da istatistiki olmayan bir fayda elde edilirken, infc rior infarktü sle rde
390
14
73 84
88 88
84 82
100 100
PTCA'nın başarılı
olup
olmamasımartaliteyi clkile- . miyordu. Yine
aynıgrup
araştırıcı tarafındanrcsc ue
' PTCA
yapılmış137 olgunun
sonuçlarınagöre
(yayınlanmamış,ed itoryal
(27)), girişiminhayatta kalma üzerine olan etkisi sadece anterior infartüsler için söz konusu idi (p=0.02).
Bunun
yanısıra sağkoroner arter rescue anjiyoplasti- s i
esnasındasol koronere göre daha çok ka mplikas- yon (ventriküler
taşikardive fibrilasyon , hipotan- s iyon)
olduğu,mortalitenin daha yüksek
olduğuve reoklüzyon
oranınında daha yüksek
olduğubildiril- mektedir
(28)_ Sağkoroner arte r
girişimlerindegörü- len bu ani paradoks klinik
bozulmanınkesin nedeni belli
değildirve Bezold-Jarish refleksinin
aşırıbir re- aksiyonu olarak
düşünülmektedir.O halde
saydığımız
bu
çalışmaların ışığında,rcsc ue PTCA ilc ilgili randamize
çalışmaların sonuçlarınıelde edcnc kadar, trombolitik tedavi
sonrasıPTCA
açısından değerlendirmeküzere acil koroner anjiyografi için öncelikle
düşünülmesigereken olg ular
şunlardır:1- Anterior infarktüs ve
2- Kardiyojenik
şoktablos u içinde olanlar.
İnfcrior
infarktüs ve prekordiyal
yaygınST depresyo- nu göstere nle ri ise
kanımızcabireysel olarak
değerlendirmek
gerekmektedir. Rcscue PTCA konu- s unda he nüz
ccvaplanmamışüç üncü bir soru da trombolitik tedavi
sonrası ilacıne tkili
olmadığınakarar vermek için ne kadar bekl ern emizin gcrck-
tiğidir. Bilindiği
g ibi
olgularınen
azındano/o 5 ila
lO' unda 90 dakika ilc 24 saat
arasındakizaman dili-
minde reperfüzyon
olmaktadır.B u
yılmart
ayında yayınlanmışbir
çalışma <29) sanırımbu konuya
ışıktutacak nitelikted ir. AMI
esnasında ırombolitikteda-
vi veya PTCA ile re perfüzyon un
sağlandığı44 olgu-
T. Okay. Miyokard lnfarktüsünde "Rescue" PTCA Kime ve Ne Zaman Yapı/mo/ı?
nun ortalama 5 ay (6 hafta ila 9 ay) sonra radi- yonüklid ventrikülografi ile
İstirahatve egzersiz cs-
nasındaki
sol ventrikül
fonksiyonları saptanmışur.İlk
4.5 saat iç inde rcperfüzyonun
sağlandığıantcrio r miyokard infarktüslcrinde, gerek isLirahat gerekse eg- zers iz ejeks iyon fraksiyonu daha yüksek idi. Bu grup hastalarda EF eforla 44±8'den 53±9'a
çıkıyordu(p=0.005). 4.5 saatten sonra reperfüzyonun
sağladığıantcrior infarktüslerde ise
İstirahatejeksiyon frak- siyonu daha
düşük bulunmasının yanısıraegzersiz ile
artışgöstermiyordu
(Şekil1).
İnfcriormiyokard in- farktüslü grup için ise repe rfüzyon
zamanıile egzer- siz ile ejcks iyon fraks iyonunun
artışı arasındabir korelasyon
saptanamıyordu.Bu sonuçlara getirilcbi- lecek en
mantıklı açıklamaante rior infarktüs lcrdc daha
genişbir miyokard
alanınıntehlike
altındabu- lunuyor
olmasıdır.Şekil
2 'de
kliniğimizdetrombolilik tedavi ilc
başarılıbir reperfüz yon elde edilemeyen (TIMI 0-1
akım),ve rescue PTCA
yapılan16 olgunun ortalama 6 ay son- ra
yapılankareliyak kate terizasyoncia elde edilen sol ve ntrikül ejeksiyon
fraksiyonlarıile PTCA
zamanı arasındaki ilişkigörülmekte dir.
Görüldüğügibi
ağrının başlaması
ile rescuc PTCA
arasındakizaman dilimi ile sol ventrikül
fonksiyonları arasındaanteri- or miyokard infarktüslü grupta
yakınbir
ilişkimev- cuttur. Özetleyecek olursa k, rescuc PTCA'ya trom- bolitik tedavielen ne kadar sonra
teşebbüseele lim sorusunun
cevabıhe nüz
belirlenmemiş olmasına rağmen,muhteme len bu s üre özellikle a ntcrior in- farktüsler için (iskeminin
süregeldiğiolgular hariç) 6 saati
aşmamalıdır.Bununla beraber daha geç
sağlananreperfüzyonun da
faydalı olabileceğine
dair bir
takımbulgular mevcut- tur. Geç re pcrfüzyonlu olgularda
iyileşmenin hızlandığı
ve bununla ilgili olarak infarkt ckspansiyonunda ve ane vrizma
oluşumundaa zalma
olduğugösteril-
miştir<
30-32). Ayrıcageç de olsa damar
açılmasının miyokardıne lektriki stablitesini
sağladığıve prog-
ramlı
elektriki
uyarıile ventrik üle r aritmi
oluşumunun
azaldığı gösterilmiştir (33,34).Geç re perfüz- yonun mi yokard iç in
zararlı olabileceğineda ir de bir
takım
bulgular mevcuttur. R eperfüzyon
hasarınınve intramiyokardi ya l
kanamanınventrikül rüptürü
olasılığını arltırdığıileri sürülmektedir
(35).Rescue PTCA ko nusunda
karşımıza çıkan diğerbir
prob le m, anjiyoplas li
girişiminin başarısız olmasıdurumunda mortalitenin çok
artmasıdır. Yapılanbir
çalışmada
antcrior miyokard infarktüslerinde
yapılacak bir rescue
PTCA'nın başarısızlıkla sonuçlanmasıhalinde mortalitenin % 7.2'den % 36'ya
yükseldiği bildirilmiştir.Bu nedenle bu konudaki tecrübe ve be- ceri düzeyleri yeterli
olmayanlarınrescue PTCA yap-
mamalarının yanısıra
primer
başarıyıetkileyebilecek olg u ile ilg ili faktö rlerin de bilinmesinin büyük önemi
vardır.1988
yılında yayınlananbir
çalışmada (36)trombolitik tedavi
sonrasıTIMI 0-1
akımsapta- nan 177 olguda
yapılanPTCA'da primer
başarıyıbe- lirleyen
bağımsızfaktörler olarak
1- ejcksiyon fraksiyonunun % 30'un üzerinde
olması(p=O. O Ol),
2- PTCA yerinde arte ryel
kıvnmın45° den az ol-
ması
(p=0.008),
3- üç dama r
hastalığının olmaması(p=0.014) olarak
P-0.005 60
53.9±9 50
P..AO 40
30
20
'o
Şekil 1. Antcrior miyokard infarktüsündcn ortalama 5 ay sonra, reperfüzyon zamanı ile -isıirahaı ve egzersiz EFiarı arasındaki ilişki (29).
2 ' •
iNFA~0$0N S0AE~ (SAAT)
Şekil 2. Rcscuc PTCA uyguladığımız anterior infarktüslü olgu grubumuzda, reperflizyonun sağlandığı süre ile ortalama 6 ay sonraki cjcksiyon fraksiyonlan arasındaki korelasyon.
Türk Kardiyol Dern. Arş. 19:387-393, 1991
Streptokinaz Tedavisi
~/ Inferiör veya lateral .\~ MI Inferior veya Lateral MI
.Anteriot MI Kardiojenik
şok~ı
+eski anterior MI
Koronary Anjiyografi /
t " "
TIMI 0-1 flow TIMI 2-3 flow
~ " \
Hiç veyal risk faktörü
~
RESCUE PTCA
2 veya fazla risk faktörü
KABG??
MEDiKALTEDAVi \
Şekil 3. Akut miyokard infarktüsünde kliniğimizde 1989'dan beri uygulayageldiğimiz tedavi protokolunun şematik olarak gösterilmesi.
tesbit
edilmiştir.Total oklüzyonlu bir olguda bu faktörlerden ikisinin
bulunmasıhalinde PTCA de- nememek herhalde en
akılcıyoldur.
Koşuyolu
Kalp ve
AraştırmaHastanesi olarak 1989
yılından
beri
uygulayageldiğimiztedavi protokolü
Şekil
3'de görülmektedir. Sonuç olarak bugüne kadar elimizde olan verileri gözönüne alacak olursak, res- cue PTCA fibrinspesifik olmayan bir trombolitik
ajanı
takiben,
yukarıda saydığımızfaktörlerin yok•
luğunda,
tecrübeli ellerde özellikle ölüm riski yüksek hasta grubunda
düşünülmelidir.KAYNAKLAR
1. Simoons ML, Arnold AER, Betriu A, et al:
Thrombolysis with rt-PA in acute myocardial infarc- tion: No beneficial effects of immediate PTCA. Lancet 1:197, 1988
2. Topol EJ, Califf RM, George BS, et al: A randomized trial of immediate versus delayed elective angioplasty after intravenous tissue plasminogen acti- vator in acute myocardial infarction. N Engl J Med 317:581, 1987
3; TIMI research group: Immediate vs delayed catheterization and angioplasty following thrombolyt-
ictherapy for acute myocardial infarction. JAMA 260:2849, 1988
392
4. Califf RM, Top ol EJ, George BS, et al:
TAMI-5: A randomized trial of combination thrombo- lytic therapy and immediate cardiac catheterization. Cir- culation 80:II (Abstr.) 418, 1989
S. The TIMI study group: Comparison of invasive and conservative strategies following intravenous tis- sue plasminogen activator in acute myocardial infarc- tion: Results of the thrombolysis in myocardial infare- tion (TIMI) II trial. N Engl J Med 320:618, 1989 6. De Bono DP, Pocock SJ, for the SWIFT investigators group: The SWIFT study of interven- tion versus conservative management after anistreplase thrombolysis. Circulation 80:II (Abstr.) 418, 1989 7. Cigarroa RG, Lange RA, Hillis DL: Progno- sis after acute myocardial infaretion in patients with and without residual anteregrade coronary flow.
AmJ Cardi- ol 64:155, 1989
· 8. Topol EJ, George BS, Kereiakes DJ, et al:
A randomized trial of intravenous tissue plasminogen activator and early intravenous
heparİnin acute myocar- dial infarction. Circulation 79:28 1, 1989
9. Top ol EJ, E Ilis SG, Califf RM, et al: C o m - bined tissue-type plasminogen activator and prestaey- elin therapy for acute myocardial infarction. J Am Coll Cardiol 14:877, 1989
10. Baim DS, Diver DJ, Knatterud GL, and the TIMI IlA investigators: PTCA "salvage" for throm!Jolytic .failures- implications from TIMI IlA. Cir- culation 78:II-112, 1988
ll. Fung AY, Lai P, Topol EJ, et al: Value of
percutanous transluminal coronary angioplasty after un-
succesful intraveous streptokinase therapy in acute
T. Okay. Miyokard lnfark.Jüsünde "Rescue" PTCA Kime ve Ne Zaman Yapılmalı?
myocardial infarction. Am J Cardiol 58:686, 1986 12. O'Connor CM, Mark DB, Hinohara T, et al: Rescue coronary angioplasty aftcr failure of intra- venous streptokinase in acute myocardial infarction: In- hospital and long-term outcomes. J Invest Cardiol
ı