Haftaya Bakış
HAFTALIK EKONOMİ VE FİNANS BÜLTENİ
9 Mayıs 2011 / 19
İKTİSADİ ARAŞTIRMALAR BÖLÜMÜ
ABD İstihdam Verileri
ABD istihdam verileri, tarım dışı istihdamdaki artış-azalışların yanı sıra ortalama çalışma saatleri ve ücretlerin de sektörel düzeyde seyrini içermesi nedeniyle emek piyasasının nabzının tutulmasını, reel ekonomiye ve enflasyona iliş- kin beklentilerin oluşmasını sağlı- yor.
Örneğin; istihdamdaki ve buna bağlı olarak ücretlerdeki artış eğili- minin enflasyonist baskı oluştur-
Geçtiğimiz hafta yurtdışı piyasalarda, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) para politikası top- lantısı ve sonrasında yapılan açıklamalar ile ABD’de işgücü piyasalarına ilişkin veriler, önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. Yurtiçinde ise enflasyon verileri izlendi.
ECB geçen haftaki toplantısında politika faizlerini değiştirmeyerek %1,25 seviyesinde bıraktı.
Toplantı sonrasında, ECB Başkanı Trichet enflasyonun kısa vadede %2 olan hedefin üzerinde gerçekleşmesinin, orta vade ise hedeflere uyumlu bir seyir izlemesinin öngörüldüğünü açık- ladı. Trichet’in para politikasının sıkılaştırılması konusunda beklendiği kadar sert açıklama- larda bulunmaması, piyasalarda ECB’nin Haziran ayında da kısa vadeli faizleri artırmayaca- ğı yönünde yorumlandı.
Avrupa’da borç krizine ilişkin gelişmeler arasında, Yunanistan ve İrlanda’nın ardından yar- dım talep eden üçüncü ülke olan Portekiz’in, mali yardım için başvurduğu Avrupa Birliği ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ile görüşmelerini tamamlaması vardı. Buna göre, Portekiz’e yönelik yardım paketinin büyüklüğü €78 milyar ($116 milyar) olarak belirlendi. 3 yıllık bir plan çerçevesinde, bütçe açığının GSYH’ye oranının bu yıl %5,9, 2012 ve 2013 yıllarında ise sırasıyla %4,5 ve %3 düzeyinde gerçekleşmesi planlanıyor. 2010 yılında ise bu oran %9,1 düzeyinde gerçekleşmişti. Öte yandan, Yunanistan için Mayıs 2010’da açıklanan €110 milyar tutarındaki ve İrlanda için Kasım 2010’da açıklanan €85 milyar tutarındaki yardım paketleri- nin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine yönelik değerlendirmeler gündeme gelmeye de- vam ediyor.
ABD’de ISM imalat endeksi Nisan’da 60,4 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Böylece en- deks, 2011 yılının ilk dört ayında 60 seviyesinin üzerinde bir seyir izleyerek ekonomideki toparlanmanın devam ettiğine işaret etti. Mart ayı fabrika siparişleri de %3 ile öngörülerin üzerinde bir artış sergiledi. Bu artışta özellikle otomotiv sektöründe güçlenen siparişler etkili oldu. Öte yandan, Nisan’da ISM hizmetler endeksinin 52,8 ile Mart ayına göre gerileyerek beklentilerin altında kalması ve Nisan ayı özel sektörde istihdam artışının 179.000 kişi ile beklentilerin oldukça altında gerçekleşmesi ekonomik toparlanma hakkında bir miktar endi- şe yarattı. Ancak Cuma günü hafta boyunca beklenen ABD Nisan ayı tarım dışı istihdam verisinin 244.000 kişi ile öngörülerin üzerinde açıklanması piyasalar tarafından olumlu karşı- landı. Mart ayında %8,8 düzeyinde gerçekleşen işsizlik oranı ise %9 ile beklentilerden biraz daha yüksek geldi.
Yurtiçinde geçen hafta önemli bir gündem maddesi olarak öne çıkan Nisan ayı enflasyon verisi öngörüler paralelinde gerçekleşti. TÜİK verilerine göre, Nisan’da bir önceki aya göre TÜFE %0,87, ÜFE ise %0,61 arttı. Böylece, yıllık enflasyon TÜFE’de %4,26, ÜFE’de %8,21 seviyesinde gerçekleşti. TÜFE’ye göre yıllık enflasyon Eylül 2010’dan bu yana ilk kez artış kaydetti. Ana harcama grupları itibarıyla TÜFE’de aylık bazda en yüksek artış %10,91 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşirken; haberleşme grubunda %1,84’lük, gıda ve alkol- süz içeceklerde %0,48’lik düşüş kaydedildi. ÜFE tarafında ise, Nisan ayında TL’deki değer- lenme nedeniyle dünya emtia fiyatlarındaki artışların endekse sınırlı ölçüde yansıması, ÜFE’deki artışın beklentilerin altında gerçekleşmesinde etkili oldu.
KAPANIŞ VERİLERİ (6 Mayıs)
Neden Önemli
İktisadi Araştırmalar Bölümü İzlem Erdem - Müdür [email protected] om.tr Figen Yılmaz - Müd. Yrd.
[email protected] om.tr Özgür Demirtaş - İktisat Uzmanı [email protected] om.tr Hatic e Erkiletlioğlu - İktisat Uzmanı hatic [email protected] om.tr İlker Ş ahin - İktisat Uzm. Yrd.
[email protected] om.tr Özlem Ateş - İktisat Uzm. Yrd.
[email protected] om.tr Ahmet Aşarkaya - İktisat Uzm. Yrd.
[email protected] om.tr
9 Mayıs 2011
Hisse senedi piyasası, geçen hafta yurtdışı kaynaklı gelişmelere bağlı bir seyir izledi. Usame Bin Ladin’in öldürülmesinin ardın- dan artan risk iştahından olumlu etkilenen endeks, küresel ekonominin toparlanmasına ilişkin soru işaretlerinin yeniden belirme- ye başlamasıyla yönünü tekrar aşağı çevirdi. ABD’de bazı makro ekonomik verilerin öngörülerin altında kalması, ECB Başkanı Trichet’nin faiz artırımı beklentilerini öteleyen konuşmasının AB’de ekonomik sorunların hala devam ettiği şeklinde yorumlara neden olması, sonrasında yalanlanmış olsa da Yunanistan’ın Euro Alanı’ndan çıkabileceği yönündeki söylentiler ile paritelerde ve emtia fiyatlarında yaşanan sert hareketler hisse senedi piyasasında satışların gelmesine neden oldu. Özellikle sınaî sektör hissele- rine gelen satış dikkat çekti. Ancak, söz konusu satış baskısına karşın İMKB’nin yurtdışı piyasalara kıyasla daha sakin bir seyir izlediği görüldü. Bu gelişmelere bağlı olarak İMKB-100 endeksinin haftalık bazda %1,46 gerileyerek 68.241 puana indi.
Bu hafta İMKB bünyesindeki şirketlerin açıklayacakları ilk çeyrek bilançolarının ve ABD bütçe görüşmelerinin hisse senedi piyasasında dikkat- le izleneceğini düşünüyoruz.
Hisse Senedi Piyasaları
Tahvil ve bono piyasasında geçtiğimiz haftanın ilk işlem gününde Londra piyasalarının tatilde olması ve yurtiçinde önemli bir veri açıklamasının bulunmaması sebebiyle sakin bir seyir gözlendi. Salı günü açıklanan enflasyon verisinin beklentilerin bir mik- tar altında açıklanması ise, piyasaya sınırlı ölçüde alım getirdi. ECB Başkanı Trichet’nin açıklamaları nedeniyle €/$ paritesinde yaşanan hareketlenmeye bağlı olarak bir miktar satışın geldiği tahvil bono piyasasında, Cuma günü petrol fiyatlarındaki ani dü- şüşün etkisiyle özellikle yurtdışı kaynaklı alımlar gözlendi.
Bu gelişmeler sonucunda 20 Şubat 2013 itfa tarihli gösterge tahvilin bileşik faizi haftalık bazda 4 baz puan yükselişle Cuma günü- nü %8,40’tan kapattı.
Tahvil-Bono Piyasaları
%1,32
-%0,50
%0,00
%0,50
%1,00
%1,50
%2,00
%2,50
May.10 Haz.10 Tem.10 Ağu.10 Eyl.10 Eki.10 Kas.10 Ara.10 Oca.11 Şub.11 Mar.11 Nis.11 May.11
Beklenen Reel Faiz (%) Değişim
VADE 29.Nis 06.May (Puan)
11.05.2011 6,99 7,44 0,45
03.08.2011 7,72 7,66 -0,06
25.04.2012 8,37 8,22 -0,15
07.11.2012 8,46 8,52 0,06
20.02.2013 8,36 8,40 0,04
İMKB DİBS Fiyat Endeksi 138,4 138,04 -0,36 Kaynak: İMKB
TAHVİL-BONO BİLEŞİK FAİZLERİ (%)
ENDEKS 29.Nis 06.May Değişim
İMKB-100 69.250 68.241 -%1,46
İMKB-30 84.576 83.584 -%1,17
Sınai 61.237 59.691 -%2,52
Hizmetler 42.657 42.082 -%1,35
Mali 102.340 101.451 -%0,87
Kaynak: İMKB
60.000 62.000 64.000 66.000 68.000 70.000 72.000
1.000 1.500 2.000 2.500 3.000 3.500 4.000 4.500 5.000
29.Nis 02.May 03.May 04.May 05.May 06.May
İşlem Hacmi İMKB-100 Endeksi
Hacim (milyon TL) İMKB-100
18,4
5 15 25 35 45 55
May.10 Haz.10 Tem.10 Ağu.10 Eyl.10 Eki.10 Kas.10 Ara.10 Oca.11 Şub.11 Mar.11 Nis.11 May.11
75 80 85 90 95 100 105 110
1,15 1,25 1,35 1,45 1,55 1,65
May 10 Haz 10 Tem 10 Ağu 10 Eyl 10 Eki 10 Kas 10 Ara 10 Oca 11 Şub 11 Mar 11 Nis 11 May 11
€ / $ $ / ¥
9 Mayıs 2011
Döviz Piyasaları
Ağırlıklı olarak Londra’da işlem gören gelişmekte olan ülke eurotahvillerinde, Pazartesi günü Londra piyasalarının tatilde olması sebebiyle kayda değer bir hareket gözlemlenmedi. İlerleyen günlerde Portekiz’in AB/IMF ile anlaşmaya vardığının açıklanması eurotahvil piyasasına alım getirirken, Euro Alanı’na ilişkin verilerin beklentilerin altında gelmesi satış baskısı yarattı. Perşembe günkü ECB toplantısı sonrasında Trichet’nin yaptığı açıklamaların ardından Euro’nun değer kaybetmesiyle yatırımcılar ABD tahvillerine yönelirken, gelişmekte olan ülke eurotahvillerine olan talep azaldı. Ayrıca, Yunanistan’ın Euro Alanı’ndan çıkarılaca- ğı söylentileri de risk iştahının gerilemesine neden oldu.
Bu gelişmeler sonucunda gelişmekte olan ülke eurotahvillerinin risk primi 6 baz puan artarak 282’ye yükselirken, Türk
Eurotahvil Piyasaları
€ / $ $ / ¥
VIX Endeksi
Euro, geçtiğimiz haftaya diğer para birimleri karşısındaki güçlü seyrini sürdürerek başladı. Ancak, hafta içinde gerçekleştirilen ECB toplantısında faiz oranlarında bir değişikliğe gidilmemesinin yanı sıra, toplantı sonrasında ECB Başkanı Trichet’nin enflas- yona ilişkin olumlu değerlendirmelerinin, olası faiz artırımının Haziran ertesine ötelendiği şeklinde yorumlanmasıyla Euro, Do- lar ve diğer önemli para birimleri karşısında değer kaybetti. Bununla birlikte, haftanın ikinci yarısında AB’nin sorunlu ekonomile- rinden Yunanistan’ın Euro Alanı’ndan çıkabileceğine ilişkin söylentiler Euro’daki değer kaybını hızlandırdı. €/$ paritesi haftayı % 3,32’lik düşüşle 1,4308’den kapattı.
Nisan ayının başından beri devam eden $/¥ paritesindeki aşağı yönlü seyir geçtiğimiz hafta da sürdü. %0,73 gerileyen $/¥ parite- si, haftayı 80,62’den kapattı.
TL ise yurt dışı parite gelişmeleri paralelinde Dolar karşısında değer kaybederken, Euro karşısında değer kazandı.
Bu hafta döviz piyasasında, Euro Alanı’na ilişkin gelişmelerin yanı sıra, ABD bütçe görüşmeleri ve enflasyon verileri yakından izlenecek.
DÖVİZ KURLARI
29.Nis 06.May Değişim
Dolar (¹) 1,5141 1,5361 %1,45
Euro (¹) 2,2496 2,2316 -%0,80
Sepet (²) 3,2463 3,2544 %0,25
€/$ Paritesi (³) 1,4799 1,4308 -%3,32
$/Yen Paritesi (³) 81,21 80,62 -%0,73 (¹) 15:30'da açıklanan TCMB döviz alış kurudur.
(²) 1$ + 0,77 €
(³) Uluslararası piyasa kapanış verileridir.
EUROTAHVİL HAFTALIK DEĞİŞİM
Değişim 29.Nis 06.May (Puan) EMBI+
Ende ks 563,14 565,65 * 2,51
Spre ad 276 282 6
Türkiye
Ende ks 387,59 387,02 * -0,57
Spre ad 195 209 14
* 5 Mayıs tarihli verilerdir.
Kaynak: JP Morgan
Emtia Piyasaları
9 Mayıs 2011
Petrol Altın
Bu Haftanın Gündemi
Petrol fiyatları geçtiğimiz hafta boyunca düşüş eğilimi içeri- sindeydi. Haftaya Usame bin Ladin'in öldürüldüğü haberinin açıklanmasıyla düşerek başlayan petrol fiyatları, Dolar’ın önemli para birimleri karşında değer kazanması, Uluslararası Enerji Ajansı’nın (EIA) petrol stoklarının beklentilerin üstünde arttığını açıklaması, ABD ekonomisine ilişkin zayıf bazı veriler ve Çin'deki enflasyona dair endişeler nedeniyle hafta boyunca düşüşünü sürdürdü. Petrol fiyatları geçtiğimiz hafta %12,43 oranında azalarak $/varil 109,72’ye indi.
Geçtiğimiz haftaya altın fiyatları Usame bin Ladin'in öldürül- düğü yönündeki haberin yanı sıra değerli metallerin son dö- nemdeki hızlı yükselişinin ardından gelen kar amaçlı hareket- le satıcılı başladı. Dolar’ın önemli para birimleri karşısında değerlenmesi paralelinde hafta boyunca düşen altın fiyatları, haftanın son günü ABD’de işsizlik oranının beklentilerden olumsuz açıklanmasından yukarı yönlü etkilendi. Altın fiyat- ları geçtiğimiz hafta %4,4 oranında azalarak, $/ons 1494,75 oldu.
9 Mayıs TÜİK Mart Ayı Sanayi Üretim Endeksi (Gerçekleşme: %10,4 Artış) Hazine Nisan Ayı Nakit Dengesi Gerçekleşmesi
994 Gün Vadeli, 29 Ocak 2014 İtfa Tarihli, TL Cinsi Sabit Kuponlu Devlet Tahvilinin Yeniden İhracı 1820 Gün Vadeli, 4 Mayıs 2016 İtfa Tarihli, TL Cinsi TÜFE’ye endeksli Devlet Tahvili İhalesi 10 Mayıs 651 Gün Vadeli, 20 Şubat 2013 İtfa Tarihli, TL Cinsi Iskontolu Devlet Tahvilinin Yeniden İhracı
1722 Gün Vadeli, 27 Ocak 2016 İtfa Tarihli, TL Cinsi Sabit Kuponlu Devlet Tahvilinin Yeniden İhracı
11 Mayıs TCMB Mart Ayı Ödemeler Dengesi Verisi (Cari Açık Tahminimiz: $8,2 Milyar) Hazine İç Borç Ödemesi (TL12.208 Milyon)
ABD Mart Ayı Dış Ticaret Dengesi (Piyasa Beklentisi: $47,7 Milyar Açık)
12 Mayıs TÜİK Mart Ayı Sanayi Ciro ve Sipariş Endeksleri
ABD Nisan Ayı Üretici Fiyat Enflasyonu (PPI) (Piyasa Beklentisi Aylık: %0,6, Çekirdek Aylık: %0,2) ABD Nisan Ayı Perakende Satışlar (Piyasa Beklentisi Aylık: %0,6 Artış, Otomotiv Hariç: %0,6 Artış) Euro Alanı Mart Ayı Sanayi Üretim Verisi (Piyasa Beklentisi Aylık: %0,4 Artış, Yıllık: %6,3 Artış) 13 Mayıs ABD Nisan Ayı Tüketici Fiyat Enflasyonu (CPI) (Piyasa Beklentisi Aylık: %0,4, Çekirdek Aylık: %0,1)
Euro Alanı 2011 Yılı I. Çeyrek Geçici Büyüme Verisi (Piyasa Beklentisi I. Çeyrek: %0,6, Yıllık: %2,2) 1.494,75
1.000,00 1.100,00 1.200,00 1.300,00 1.400,00 1.500,00 1.600,00
May 10 Haz 10 Tem 10 Ağu 10 Eyl 10 Eki 10 Kas 10 Ara 10 Oca 11 Şub 11 Mar 11 Nis 11 May 11
$/ons
109,72
60,00 70,00 80,00 90,00 100,00 110,00 120,00 130,00 140,00
May 10 Haz 10 Tem 10 Ağu 10 Eyl 10 Eki 10 Kas 10 Ara 10 Oca 11 Şub 11 Mar 11 Nis 11 May 11
$/varil
9 Mayıs 2011
Uyarı Notu:
Bu rapor Bankamız uzmanları tarafından güvenilir olduğuna inanılan kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgiler kullanılmak suretiyle, sadece bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir şekilde finansal enstrümanların alım veya satımı konusunda tavsiye veya finansal danışmanlık hizmeti sağlanması olarak yorumlanmamalıdır. Bu raporda yer verilen görüş ve değerlendir- meler, hiçbir şekilde Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin kurumsal yaklaşımını yansıtmamakta olup, raporu kaleme alan uzmanların kişi- sel görüş ve değerlendirmeleridir. Türkiye İş Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgi, görüş ve değerlendirmelerin doğru, değiş- mez ve eksiksiz olması konusunda herhangi bir şekilde garanti vermemektedir. Türkiye İş Bankası A.Ş. bu raporda yer alan bilgi-
