B r a i l l e W a v e
Sürüm 4.1
Istanbul, Temmuz 2007
©
Handy Tech Elektronik GmbH Tüm Hakları Saklıdır
Handy Tech Elektronik GmbH; Brunnenstraße 10; 72 160 Horb; Almanya T elef on: +49 7451 55 46 0; Faks: +49 7451 55 46 67
Elektronik Posta: inf [email protected] Internet: www.ha ndytech.de
İçindekiler
1 GENEL ...6
1.1 Önsöz ...6
1.2 Braille Wave Cihazına Genel Bakış ...6
1.3 Bu kılavuzda kullanılan ifadeler ve anlamları ...7
2 KURULUM ...9
2.1 Paket içeriği ...9
2.2 Yazılım paketinin kurulumu ...9
2.3 Cihazı elektrik kaynağına bağlama ... 10
2.4 Cihazın bilgisayara bağlanması ... 11
2.5 Harici Klavyenin Cihaza Bağlanması ... 11
2.6 Bluetooth bağlantısı ... 12
2.6.1 Bilgisayar Üzerinde Bluetooth Kurulumu ... 12
2.6.2 Cep Telefonuyla Bluetooth Bağlantısının Kurulması ... 12
2.7 Klavye pedi ... 13
2.8 Teknik Özellikler... 13
3 KULLANIM ÖNCESI BILGILER ... 14
3.1 Sürüm Bilgisi ... 14
3.2 Cihazın Açılması ... 14
3.3 Kullanımla ilgili baaşlangıç bilgileri ... 15
3.3.1 Kabartma Sistemin Çalışma Modları ... 15
3.3.2 Yedekleme ... 15
3.3.3 Sesli Sinyaller... 16
3.3.4 Sistem Mesajları ... 16
3.3.5 Onay Kutuları ... 16
3.3.6 Radyo Düğmeleri ... 17
3.3.7 Dosya Sistemi ... 17
3.3.7.1 Sistem Dosyaları ... 17
3.3.8 Enerji Tasarruf Özelliği ... 18
4 CIHAZI KULLANMAYA BA?LAMA ... 19
4.1 Cihazın Kabartma Ekran Olarak Kullanılması ... 19
4.2 Kabartma Sistemin Not Alma Cihazı Olarak Kullanılması ... 19
4.2.1 Menü Öğeleri... 19
4.2.2 Not Alma ... 20
4.2.3 Yazıların kaydedilmesi ... 20
4.2.4 Var Olan Bir Dosyanın Açılması ... 21
4.2.5 Kabartma Sistem Ve Bilgisayar arasında Dosya Aktarma İşlemi ... 21
4.2.5.1 Kabartma sistemden bilgisayara dosya transferi ... 21
4.2.5.2 Bilgisayardan Kabartma Sisteme Dosya Transferi ... 22
4.2.6 Dosya veya seçilen metin bloğunun yazdırılması ... 22
5 KABARTMA SISTEM ÜZERINDE İ?LEM YAPMA ... 23
5.1 Menü Sistemi ... 23
5.1.1 (d)osya ... 23
5.1.1.1 Yeni Dosya ... 23
5.1.1.2 Bir Önceki Dosya ... 23
5.1.1.3 Dosya Listesi ... 24
5.1.1.3.1 (D)üzen ... 24
5.1.1.3.2 Salt okunur modu... 24
5.1.1.3.3 (S)il ... 24
5.1.1.3.4 Yazıcıdan çıktı alma ... 25
5.1.1.3.5 (Ö)zellikler ... 25
5.1.2 (H)esap makinası ... 25
5.1.3 (A)janda ... 27
5.1.3.1 Yeni Randevu Girişi (yeni Kayıt) ... 27
5.1.3.2 Randevuların Girilmesi Ve Düzenlenmesi ... 27
5.1.3.3 Randevuların değişkenler kullanılarak kaydedilmesi ... 29
5.1.3.4 Randevu Girişi hakkında ekstra bilgiler ... 29
5.1.3.5 Randevu Listesi... 30
5.1.3.6 Randevu Listesinde Arama Yapma ... 31
5.1.3.7 Randevu menüsü ... 31
5.1.3.8 Zamanı geçmiş randevularla ilgili bilgiler ... 32
5.1.3.9 Ajanda Özelliğinin Etkin Kullanımı ... 32
5.1.3.10 Ajanda kayıtlarının yedeklenmesi ... 32
5.1.4 Saat ... 33
5.1.4.1 Tarih ve saat bilgisi ... 33
5.1.4.2 (A)larmın ayarlanması ... 33
5.1.4.3 Saatin ayarlanması ... 33
5.1.4.4 Kronometre ... 34
5.1.4.5 Geri sayım ... 34
5.1.5 (P)C modu ... 34
5.1.6 (K)abartma karakter tabloları... 34
5.1.6.1 Özgün kabartma karakter tablosu oluşturma ... 35
5.1.6.2 Kabartma karakter tablolarının cihaza yüklenmesi ... 35
5.1.6.3 Karakter tablolarının seçilmesi ve etkinleştirilmesi ... 35
5.1.6.4 (S)eçilen kabartma tabloyu sil ... 36
5.1.7 (B)ilgi ... 36
5.1.7.1 (H)afıza kullanımı ... 36
5.1.7.2 Pil bilgileri ... 37
5.1.7.2.1 (K)apasite ... 37
5.1.7.2.2 (V)oltaj ... 37
5.1.7.2.3 Karj (D)urumu ... 37
5.1.7.3 (K)lavye düzeni ... 38
5.1.7.4 (S)ürüm ... 38
5.1.7.5 Sistem bilgisi ... 38
5.1.8 (S)eçenekler ... 38
5.1.8.1 (6) nokta kabartma ... 39
5.1.8.2 Öğeleri kısayollarla açma ... 39
5.1.8.3 Kısayolları belirtme seçeneği ... 39
5.1.8.4 (O)kuma tuşlarını değiştir ... 39
5.1.8.5 Sistem dosyalarını gösterme seçeneği ... 39
5.1.8.6 Pratik giriş seçeneği ... 40
5.1.8.7 Dosya özelliklerini gösterme seçeneği ... 40
5.1.8.8 (O)tomatik harici klavye geçişi... 40
5.1.8.9 (B)aşlatma seçenekleri ... 40
5.1.8.9.1 (A)na menü modu ... 40
5.1.8.9.2 (Y)eni dosya modu ... 40
5.1.8.9.3 (E)n son dosya modu ... 40
5.1.8.9.4 (P)C modu ... 41
5.1.8.9.5 (H)esap makinası modu ... 41
5.1.8.10 (S)inyal sesleri ... 41
5.1.8.10.1 (S)inyaller kapalı ... 41
5.1.8.10.2 (H)atalar ... 41
5.1.8.10.3 (U)yarılar ... 41
5.1.8.10.4 Eylem (O)nayları ... 41
5.1.8.11 (T)arih/saat biçimi ... 42
5.1.8.12 (G)irdi göstergesi ... 42
5.1.8.13 (Y)azıcı ... 42
5.1.8.13.1 (M)odel ... 42
5.1.8.13.2 Satır uzunluğu ... 43
5.1.8.13.3 Sayfa uzunluğu ... 43
5.1.8.13.4 Sekme genişliği... 43
5.1.8.13.5 Karakter tablosu... 43
5.1.8.13.6 Çift yüzlü baskı ... 44
5.1.8.14 (F)abrika ayarlarını yükle ... 44
5.2 Editör ... 45
5.2.1 Editör fonksiyonlarına genel bakış ... 45
5.2.2 İletişim kutuları ve işlem onayları ... 45
5.2.3 Yazı yazma ve silme işlemi ... 46
5.2.4 Metin okuma ... 46
5.2.5 İmleç hareketleri ... 46
5.2.6 Dosya düzenleme modları ... 47
5.2.7 Editörde hesap makinasını kullanma ... 48
5.2.8 Dosya durum bilgisi ... 48
5.2.9 Metin Üzerinde işaretli alan oluşturma ... 48
5.2.10 İşaretler arasında gezinme ... 49
5.2.11 İşaret silme ... 49
5.2.12 Metin blokları ve fonksiyonları ... 49
5.2.12.1 Bir bloğun başlangıç noktasının işaretlenmesi ... 50
5.2.12.2 Kopyalama işlemi ... 50
5.2.12.3 Kesme işlemi ... 50
5.2.12.4 Yapıştırma işlemi ... 51
5.2.12.5 İşaret ve imleç değişimi ... 51
5.2.12.6 Blokların silinmesi ... 51
5.2.12.7 Blokların bir dosyaya kaydedilmesi ... 51
5.2.13 Dosya üzerinde arama işlemleri ... 51
5.2.13.1 Dinamik arama ... 52
5.2.13.2 Sabit arama ... 52
5.2.13.3 Geriye doğru arama işlemi ... 52
5.2.14 Bulma ve değiştirme işlemi ... 53
5.2.15 Editörde aynı anda birden fazla dosya açma ... 53
5.2.16 Açık durumdaki dosyalar arasında geçiş yapma ... 53
5.2.17 Editörü askıya alma ... 54
5.2.18 Dosyaların kaydedilmesi ... 54
5.2.19 Dosyayı kapatma ve editörden çıkma ... 55
5.2.20 Editör üzerinden pc modunu etkinleştirme ... 55
5.2.21 Yardım dosyasını çalıştırma ... 55
5.2.22 Editör menüsü ... 56
5.2.22.1 Pencere kaydırma (Global) ... 56
5.2.22.2 Diyalog görüntüleme süresi (Global) ... 56
5.2.22.3 Uyarı görüntüleme süresi (Global) ... 57
5.2.22.4 Sonuç konumu ... 57
5.2.22.5 İfadeyi sakla... 57
5.2.22.6 Tam olarak ara (Global) ... 57
5.2.22.7 Satır sonu eylemleri (Global) ... 58
5.2.22.8 Sağ boşluk (Global) ... 58
5.2.22.9 Sözcük kaydır (Global) ... 58
5.2.22.10 Sekme modu (Global) ... 58
5.2.22.11 Sekme sonu (Global)... 59
5.2.22.12 Sekme genişliği (Global) ... 59
5.2.22.13 Satır sonu karakteri (dosyalara özgü) ... 59
5.2.22.14 Araya girme modunda imleç şekli (Global) ... 59
5.2.22.15 Yazım modu (dosyalara özgü) ... 60
5.2.22.16 Kaydırma hızı (Global) ... 60
5.2.22.17 İmleç kayıt konumu (dosyalara özgü) ... 60
5.2.22.18 Görüntüleme modu (dosyalara özgü) ... 60
5.2.22.19 İlerleme boyutu (Global) ... 60
5.2.22.20 Arama sonucunu konumlandırma (Global) ... 61
5.2.23 Editörün kullanımıyla ilgili önemli notlar ... 61
5.2.24 Metin yazdırma... 62
5.2.24.1 Bir dosyayı ya da metin bloğunu yazdırma (aralık+123478) ... 63
5.2.24.2 Üzerinde bulunulan satırı yazdırma (aralık+45678 veya Ctrl+L) ... 63
5.2.24.3 Satır yazdırma modu (aralık+12378) ... 63
5.2.24.4 Daktilo modu (aralık+234578) ... 63
5.3 Bilgisayarı kabartma sistemin klavyesiyle kullanma (aralık+127) ... 64
5.3.1 Bilgisayarı kabartma sistem aracılığıyla kontrol etmek için kullanılabilecek tuşlar ... 65
5.4 Yazıcı bağlantısı ve yazıcı ayarları... 66
5.4.1 Yazıcı bağlantısı ... 66
5.4.2 Yazdırma işlemi ... 67
6 HARICI KLAVYE ... 68
6.1 Temel bilgiler ... 68
6.2 Klavye tuşları ... 68
6.2.1 Alfanumerik karakter girişi ... 68
6.2.2 Sayısal tuşlar... 69
6.2.3 Fonksiyon tuşları ... 69
6.2.4 Gezinme tuşları ... 69
6.2.5 Özel tuşlar ... 69
6.2.6 Durum gösterge ışıkları ... 69
7 KABARTMA SISTEMIN KABARTMA EKRAN OLARAK KULLANILMASI ... 70
7.1 JAWS programını kabartma sistemle birlikte kullanma ... 70
7.1.1 Temel fonksiyonlar ve açıklamaları ... 70
7.2 Hal/SuperNova programını kabartma sistemle birlikte kullanma ... 72
7.2.1 Temel fonksiyonlar ve açıklamaları ... 73
7.3 Kabartma sistemi Window-Eyes programıyla birlikte kullanma ... 74
7.3.1 Temel fonksiyonlar ve açıklamaları ... 74
7.4 Kabartma sistemi telefonlar için ekran okuyucu Talks&Braille programıyla birlikte kullanma ... 75
7.4.1 Temel kullanım bilgileri ... 75
7.4.2 Metin türü belirticileri ... 75
7.4.3 Kabartma klavye üzerinden girilebilecek komutların listesi ... 76
7.4.4 Talks&Braille Programının kullanımı hakkında ipuçları ... 77
7.5 Konfigürasyon modu ... 77
8 HANDY TECH KABARTMA EKRANLARININ KULLANIMIYLA ILGILI AYARLAR . 79 8.1 Bağlantı (Connection) sekmesi ... 79
8.2 ATC sekmesi ... 80
8.3 Durum hücreleri Sekmesi ... 80
8.4 Tuş Eylemleri Sekmesi ... 81
8.4.1 Kilitli Tuşlar ... 81
8.4.2 Hızlı Giriş Tuşları ... 81
8.4.3 Tekrarlama Tuşları ... 81
8.5 Çeşitli Sekmesi ... 82
8.6 Bilgi Sekmesi ... 82
9 PIL KULLANIMI HAKKINDA BILGILER ... 83
9.1 Kabartma sistemle kullanılacak pillerin özellikleri ... 83
9.2 Pillerin şarj edilmesi ... 83
9.3 Pil kapasite bilgisinin görüntülenmesi ... 84
9.4 Düşük voltaj uyarıları ... 84
9.5 Pillerin değiştirilmesi ... 84
10 GÜVENLIK VE GARANTI BILGILERI ... 86
10.1 Açılış işlemleri ... 86
10.1.1 Dosya sistemi testi ... 86
10.1.2 Yedekleme ... 87
10.2 Cihaz Üzerinde Bulunan Semboller Ve Anlamları ... 87
10.3 Tıbbi Cihazlara Ilişkin Standartlar Kapsamındaki Güvenlik Bilgileri ... 87
10.4 Genel güvenlik bilgileri ... 87
10.5 Cihazın bakımı ve korunması ... 89
10.6 Garanti bilgileri ... 89
10.7 Teknik destek ... 89
11 KISAYOL TU?LARI LISTESI ... 91
11.1 Menü öğeleri arasında gezinmek için kullanılan kısayollar ... 91
11.2 Editör fonksiyonları için kullanılan kısayollar ... 91
11.3 PC Modunda kullanılan kısayollar ... 92
11.4 Harici klavye üzerinde kullanılan sabit kısayollar ... 92
11.5 Cihazın açılışı esnasında kullanılan kısayollar ... 93
12 HATA MESAJLARI ... 94
12.1 İngilizce görüntülenen hata mesajları ... 94
12.1.1 Veri kaybına yol açabilecek hatalar ... 94
12.1.2 Genel hatalar... 95
12.1.3 Uyarı mesajları ... 96
12.2 Türkçe olarak görüntülenen mesajlar ... 97
12.2.1 Genel mesajlar ... 97
12.2.2 Dosya sistemi mesajları ... 97
12.2.3 Editör mesajları ... 98
13 TELIF HAKLARI ... 101
1 Genel
Braille Wave tercihinizden dolayı teşekkürler. Braille Wave, kullanımı son derece kolay bir cihaz olarak tasarlanmış olmakla birlikte, cihazın tüm özelliklerinden verimli bir şekilde faydalanabilmek için bu kılavuzu okumak üzere zaman ayırmanız önerilir.
1.1 Önsöz
Ayrıca cihazı ilk defa kullanmaya başlamadan önce bu kılavuzun sonunda yer alan güvenlik bilgileri bölümünü mutlaka okumalısınız.
Braille Wave kabartma ekran ve not alma özelliklerini evrensel bağlantı seçenekleriyle bir arada sunan son nesil bir cihazdır. Braille Wave cihazınızı dilediğiniz zaman ve dilediğiniz yerde not almak için kullanabilirsiniz. HTCom yazılım paketiyle (Braille Wave ile ücretsiz verilir) cihazdaki dosyalarınızı bilgisayarınıza, veya bilgisayarınızdaki dosyalarınızı cihaza transfer edebilirsiniz. Braille Wave 4MB büyüklüğündeki hafızasında 512 adet dosyayı aynı anda saklayabilir.
Braille Wave bilgisayar, cep telefonu ve benzeri mobil cihazlarla birlikte kullanılmak üzere isteğe bağlı olarak kablosuz bağlantı imkanı sunan Bluetooth teknolojisine de sahiptir.
Braille Wave cihazını Windows işletim sistemine sahip bilgisayarlara bağlayarak kabartma ekran olarak da kullanabilmek için “Ekran Okuyucu” yazılıma ihtiyaç duyacaksınız. Handy Tech size ekran okuyucu yazılım da sunmaktadır.
Ayrıca cihazı DOS işletim sistemi altında kullanmak için ihtiyaç duyacağınız BW-PRO ekran okuyucu program ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Braille Wave geliştirilirken en üst düzeyde dikkat sarfedilmiş ve kullanım öncesinde büyük bir titizlikle test edilmiştir. Ancak cihazla ilgili öneri ve düşüncelerinizi Handy Tech müşteri temsilcilerine iletmekte tereddüt etmeyin. Görüşlerinizi internet aracılığıyla bizimle paylaşmak isterseniz, [email protected] elektronik posta adresini kullanabilirsiniz.
Fikirleriniz bizim için son derece önemlidir.
Braille Wave cihazınızı büyük bir keyifle kullanacağınızı umarız.
1.2 Braille Wave Cihazına Genel Bakış
Bu bölüm Braille Wave cihazını fiziksel olarak tanımanıza yardımcı olacaktır. Açıklamaları okurken cihazın yanınızda bulunması, anlatılanları daha kolay kavramanıza yardımcı olacaktır.
Cihazın çantasını açtığınızda, 8 adet kabartma yazı tuşu bulacaksınız. Yazı tuşlarının arka tarafında 40 adet kabartma modül ve bu modüllerle bağlantılı tıklama butonları vardır.
Cihazın ön kısmında üç tuştan oluşan bir tuş sırası bulunur. Bu tuşların soldan sağa dizilişleri şu şekildedir:
Esc tuşu [iptal], aralık tuşu [aralık], enter tuşu [enter]
Kabartma yazı tuşlarının soldan sağa dizilişleri şu şekildedir:
7, 3, 2, 1, 4, 5, 6, 8.
Kabartma modüllerin sağında bulunan tuş [ileri]tuşu, solunda bulunan tuşsa [geri] tuşu olarak adlandırılmışdır.
Bu tuşlar aşağı/yukarı hareket işlemlerinde kullanılır.
Kabartma modüllerle bağlantılı olarak tasarlanmış olan imleç butonları (her bir kabartma modülün üst kısmında yer alan küçük butonlar) kılavuzun bundan sonraki bölümlerinde [tıklama butonu] olarak anılacaktır.
Kabartma modüllerin yerleştirildiği bölmenin sağ kenarından geriye doğru yöneldiğinizde açma/kapama (power) düğmesine ulaşırsınız. Cihazı açmak için düğmeyi kendinize, kapatmak için geriye doğru çevirin. Not: cihazı ilk defa açmadan önce, cihazın arkasında yer alan batarya haznesindeki batarya koruma şeridini çıkarmalısınız.
Açma/kapama düğmesinin arka tarafında güç kaynağı giriş yuvası bulunmaktadır.
Cihazın sol tarafında 2 adet port vardır. Bu portlardan ilki cihazın bilgisayar bağlantısı için kullanılan telefon portudur. Telefon portunun arkasında bulunan yuvarlak port ise harici klavye bağlantısı içindir.
Cihazın sol tarafında öne doğru öne/arkaya hareket edebilen küçük bir düğme bulunmaktadır. Braille Wave cihazınız Bluetooth desteğine sahipse, bu düğmeyi öne doğru (kendinize doğru) kaydırdığınızda Bluetooth bağlantısı etkinleşir; geriye doğru kaydırdığınızda ise cihaz bağlantı için Seri portu kullanır.
1.3 Bu kılavuzda kullanılan ifadeler ve anlamları
Bu kılavuzun sonraki bölümlerinde Braille Wave ifadesi yerine Kabartma Sistem ifadesi kullanılacaktır. Kabartma Sistem ifadesi sadece Braille Star 40 cihazını değil, Handy Tech tarafından üretilen şu cihazlar için de kullanılacaktır:
• BrailleStar 40: 40 karakterlik satırı ve kabartma klavyeye sahip kompakt tasarımlı bir cihazdır. Braille Star 40 not alma cihazı olarak kullanılabilme özelliğinin yanında, bilgisayara bağlanıldığında kabartma ekran olarak da kullanılabilir. Braille Wave üzerindeki dosyalar, hızlı ve kolayca bilgisayara aktarılabilir.
• Braille Star 80: 80 karakterlik satırıyla bilgisayarlarla mükemmel bir uyum sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Braille Star 80 kabartma yazı klavyesinin yanında 2 adet üç fonksiyonlu tuş ve 16 tuştan oluşan tuş bloğuna sahiptir. Gelişmiş bağlantı seçenekleriyle aynı anda 2 adet bilgisayara bağlanabilir
• Braillino: 20 karakterlik kabartma satırı, 2 adet üç fonksiyonlu tuşu ve şık tasarımlı kabartma yazı klavyesiyle kompakt bir not alma cihazıdır. Braillino Nokia Communicator, cep telefonu ve benzeri PDA türü cihazlara bağlanıldığında fonksiyonlarını, bir not alma cihazının ötesine taşır. Böylece PDA türü cihazlar kabartma ortamda kullanılabilir.
Bilgisayar ve Kabartma sistemde görüntülenecek mesajlar ile bilgisayar ve kabartma sistemlere girilecek komutlar, bu kılavuzun sonraki bölümlerinde şu şekilde ifade edilecektir:
Kabartma sisteme verilecek komutlar [V] (köşeli parantez) işaretleri arasında belirtilecektir.
Kabartma sisteme verilecek bir tuş ve nokta kombinasyonundan oluşacak bir komut, [V]
işaretleri arasında belirtilecektir.
Örnek: [aralık+134] Bu ifade aralık tuşuyla birlikte Braille m yazılacağı anlamına gelir.
Kabartma ekranda görüntülenecek mesaj tırnak işaretleri arasına yazılacaktır.
Örnek: "dosya"
Bilgisayar klavyesinde basılması gereken tek tuş parantez içine yazılacaktır.
Örnek: (enter)
Bilgisayar klavyesinden girilecek ifade parantez içinde yazılacaktır.
(HTCOM)
Bilgisayar ekranında görüntülenen mesajlar tırnak işaretleri arasına yazılacaktır.
Örnek: “işlem tamamlandı”
2 Kurulum
2.1 Paket içeriği
Lütfen aşağıdaki listede yer alan ürünlerin paketinizde bulunduğunu kontrol edin.
Ürünlerden eksik veya arızalı olanları hemen satış temsilcinize bildirin.
Pakette bulunması gerekenler:
• Braille Wave cihazı
• 2 kemerli cihaz çantası
• 2 veri kablosu ( biri uzun, diğeri kısa)
• Braille Wave cihazını elektrik kaynağına bağlamanız için kablolu adaptör
• 4 adet NiMH pil (pil koruma bandıyla birlikte cihazın içerisinde bulunur)
• Cihaz yazılımı ve HTCom yazılımını içeren CD (1 adet CD)
• 2 adet klavye pedi
• Bu kullanım kılavuzu
• Cihazla bilgisayar arasında dosya transferinde kullanacağınız HTCom programı kullanım kılavuzu
• Kabartma başvuru kitapçığı
Braille Wave Bluetooth desteğine sahipse:
• Bilgisayar için Bluetooth USB adaptörü ile mürekkep ve kabartma yazılı Bluetooth şifresi
2.2 Yazılım paketinin kurulumu
Braille Wave cihazını bilgisayara bağlamadan önce, paketten çıkan CD'de yer alan yazılım paketinin kurulması gerekir. Öncelikle kullanmak istediğiniz ekran okuyucu programın bilgisayarınızda kurulu olduğunu ve MS-Word programının açık olmadığını kontrol edin.
Sonra yazılım paketini içeren cd'yi bilgisayarınızın CD sürücüsüne yerleştirin. Kurulum programı ekran okuyucunuz için en güncel kabartma ekran sürücüsünü, cihazla bilgisayar arasında dosya transferi gerçekleştirmenize yarayan HTCom programını, HTDrive bileşenini ve bu kılavuzu bilgisayarınıza kurar.
CD'de bulunan "setup.exe" dosyasını çalıştırın. Kur programı, Windows işletim sisteminin standart program kurulum aşamalarını takip eder. Aşağıdaki bileşenlerden bilgisayarınıza kurulmasını istediklerinizi seçebilirsiniz:
• JAWS driver: JAWS for Windows ekran okuyucu için en güncel kabartma ekran sürücüsü
• Window-Eyes driver: Window-Eyes ekran okuyucu için en güncel kabartma ekran sürücüsü
• HAL/Supernova driver: HAL/Supernova ekran okuyucu için en güncel kabartma ekran sürücüsü
• Braille Wave Firmware and Manuals: Cihazın sahip olduğu fonksiyonları yerine getirmesini sağlayan yazılım dosyaları ve bu kullanıcı kılavuzu.
• Handy Tech Communication Software: Braille Star 40 ve bilgisayar arasında dosya transferini sağlayan yazılım.
• Extension for Virtual Drive: Cihazınızın bilgisayarınızda sanal sürücü olarak tanımlanmasını sağlayan yazılım.
Kurulum işleminde varsayılan seçenekleri kullanmanız önerilir. İşlem sonunda gerekli olan tüm bileşenler bilgisayarınıza kurulacak, HTCom ve HTDrive bileşenlerinin masaüstü kısayolları oluşturulacaktır. Kurulum sırasında bilgisayarınızda çalışmakta olan bir ekran okuyucu bulunmaması durumunda, gerekli sürücülerin kurulabilmesi için ekran okuyucunun klasörünü manuel olarak belirtmeniz gerekecektir. Başlat-programlar menüsü altında "Handy Tech" adıyla bir öğe oluşacaktır. Bu öğe altında şunları bulacaksınız:
• BrailleDriver: Ekran okuyucu programınızla cihazı birlikte kullanmanızı sağlayan tuş kombinasyonlarını içerir.
• Braille Wave ve versiyon numarası: Örneğin 4.0 sürümü için "Braille Wave 4.0".
• Bu kullanım kılavuzunu, yazılım paketini kaldırma seçeneğini, cihaz yazılımı güncelleme seçeneğini ve cihaz hakkında bilgi içeren "readme.txt" dosyasının kısayolunu içerir.
• HTCom: HTCom kullanım kılavuzu kısayolunu, HTCom programı kısayolu ve programı bilgisayarınızdan kaldırma kısayolunu içerir.
Başarılı bir kurulum işleminden sonra Braille Wave cihazınızı bilgisayarınıza bağlayabilirsiniz. Bilgisayarınızdaki kurulum klasöründe (tüm bileşenleri kurmuşsanız) aşağıdaki öğeleri bulacaksınız:
• Braille tables: Çeşitli diller için hazırlanmış kabartma karakter tablolarını içerir.
• Firmware: Cihazın kullandığı yazılıma ait 4 dosya ve diğer sistem dosyalarını içerir.
• Manuals: Bu kullanım kılavuzuyla birlikte cihaz hakkında bilgi veren açıklama dosyasını içerir.
• KeyboardLayouts: Çeşitli diller için hazırlanmış klavye düzen dosyalarını içerir.
• Uninstall: Yazılım paketinin bilgisayarınızdan kaldırılmasını sağlayan programı içerir.
• USB_driver: Windows98 ve Windows-NT işletim sistemleri için USB sürücüsünü içerir.
HTCom programını başlat-programlar menüsü altında bulunan ilgili kısayolun yanısıra masaüstünde bulunan kısayolu veya or {Ctrl+Shift+H} kısayol tuşuyla da çalıştırabilirsiniz.
HTCom programının kullanımı hakkındaki ayrıntılı bilgi program kullanım kılavuzunda bulunmaktadır.
2.3 Cihazı elektrik kaynağına bağlama
Paketinizden çıkan elektrik adaptörü, cihazda bulunan pilleri şarj etmek ve Braille Wave cihazını elektrik kaynağına bağlamak içindir. Cihazın, elektrik kaynağına bağlıyken ve piller şarj edilirken kullanılmasında sakınca yoktur.
Cihazı elektrik kaynağına bağlarken, önce adaptör jakını açma/kapama düğmesinin arka tarafında bulunan güç kaynağı yuvasına yerleştirin. Daha sonra adaptör fişini elektrik prizine takın.
Cihazın güç kaynağı bağlantısını keserken, yukarıda tarif edilen işlemdeki adımları tersten uygulayın.
Uyarı:
Herhangi bir sebepten dolayı cihazla şarj edilemeyen piller kullanmanız gerektiğinde, şarj edilemeyen pilleri cihazdan çıkarmadan cihazı elektrik kaynağına bağlamayın. Cihaza entegre edilmiş şarj devreleri, kullanmakta olduğunuz pillerin şarj edilebilir piller olup olmadığını algılayamaz ve pilleri şarj etmeyi deneyebilir. Bu durumda pillerin patlamasıyla sadece cihaz değil, sağlığınız da zarar görebilir.
Kullandığınız pillerin şarj edilebilir piller olup olmadığından emin değilseniz, pillerin üst kısmını (artı kutuplarına yakın kısmı) kontrol edin.
2.4 Cihazın bilgisayara bağlanması
Braille Wave bilgisayara Bluetooth veya seri bağlantı yoluyla bağlanır.
Braille Wave tıbbi cihaz kapsamında kullanılıyorsa, cihazın bağlandığı bilgisayarın tıbbi cihazlarla ilgili yasal mevzuata uygun olması ya da ilave bir ayırıcı transformatör bağlantısına sahip olması gerekir. Cihazı bilgisayarınıza seri bağlantı noktasını kullanarak bağlayabilmek için paketinizden çıkan ve her iki ucu farklı portlara sahip bağlantı kablosunu kullanabilirsiniz.
Kablonun soketli ucunu Braille Wave cihazının solundaki porta, 9-Pin ucu ise bilgisayarınızın Seri portuna takın. Bilgisayarınızın Seri portu 9-pin uç için uygun değilse, bilgisayarcınızdan uygun bir değiştirici edinebilirsiniz.
Not:
Kabloyu bilgisayarınıza ve Braille Wave cihazına takarken veya kabloyu bilgisayar ve Braille Wave cihazından çıkarırken, kısa devre tehlikesine karşın kablo uçlarına ve bağlantı noktalarına dokunmayın. Kısa devre, bağlantı noktalarına zarar verebilir.
Daha güvenli bir yol olarak kabloları önce bilgisayarınızdan tamamen çıkardıktan sonra Braille Wave cihazından çıkarmanız önerilir.
Braille Wave cihazınız Bluetooth desteğine sahipse, sol taraftaki küçük düğmenin seri bağlantı için geriye doğru kaydırılması gerektiğini unutmayın.
2.5 Harici Klavyenin Cihaza Bağlanması
PS/2 bağlantılı ve enerji sarfiyatı 50 mA değerini aşmayan herhangi bir PC klavyesi Braille Wave cihazına bağlanabilir. Tüm PC klavyeleri desteklenmez; DIN uçlu klavyeler için bilgisayarcınızdan edinebileceğiniz PS/2 değiştiricisini kullanmalısınız. Klavye bağlantı noktası cihazın sol tarafında bulunur.
Önemli Uyarı!
Braille Wave cihazına klavye bağlamadan önce cihazın kapalı konumda olduğunu kontrol edin. Cihaz açıkken klavye bağlamayı denerseniz, kullandığınız klavyenin türüne bağlı olarak cihaz kapanıp yeniden açılabilir. Cihaz açıkken klavye bağlanması cihaza zarar vermemekle birlikte, editör modundaysanız cihazın açılıp kapanması durumunda çalışmanızın en son kayıt işleminden sonraki (kaydedilmemiş) bölümü kurtarılamayacak şekilde kaybolur.
Klavyeyi cihaza bağlarken göz önünde bulundurmanız gereken bir başka husus da klavyenin cihaza sadece bir yönde bağlanabileceğidir. Klavye kablosunun cihaza giren ucundaki girintili kısmın aşağıya bakması gerekmektedir.
Klavye cihaza bağlandıktan sonra kullanıma hazır durumdadır.
2.6 Bluetooth bağlantısı
Braille Wave cihazınızın Bluetooth desteği varsa, cihazınızla Bluetooth teknolojisine sahip bilgisayar ve cep telefonları arasında kablosuz bağlantı gerçekleştirebilirsiniz.
Öncelikle cihaz üzerindeki Bluetooth bağlantı noktasının etkinleştirilip etkinleştirilmediğini kontrol etmelisiniz. Bluetooth bağlantı noktasının etkin olabilmesi için, cihazın sol tarafında bulunan küçük düğmenin öne doğru kaydırılmış olması gerekir. Kablosuz veri transferi yaklaşık 10 metrelik bir mesafe içinde gerçekleşir.
Bir bilgisayarla kablosuz bağlantının oluşturulabilmesi için, bilgisayarın önceden Bluetooth desteği yoksa paketinizden çıkan Bluetooth adaptörünün USB yoluyla bilgisayara takılması gerekir.
2.6.1 Bilgisayar Üzerinde Bluetooth Kurulumu
Windows XP ve Service Pack 2 yüklü olan bir bilgisayarda Bluetooth kurulumu için aşağıdaki işlemleri gerçekleştirin:
1. Braille Wave cihazının açık ve hiç bir bağlantı kablosunun takılı olmadığını kontrol edin.
2. USB adaptörünü bilgisayarınızın USB yuvalarından birine takın ve kısa bir süre bekleyin. Bluetooth yazılımı otomatik olarak kurulacaktır.
3. Bilgisayarınızın denetim masası veya sistem tepsisinden "Bluetooth aygıtları"
seçeneğini seçin. "Bluetooth aygıtları" penceresi açılacaktır.
4. "aygıtlar" sekmesinden "ekle" düğmesini tıklayın.
5. Açılacak olan Bluetooth aygıtı ekleme sihirbazında önce "Aygıtım kuruldu ve aranmaya hazır" seçeneğini seçip sonra "ileri" seçeneğini tıklayın.
6. Algılanan aygıtların listesinden Braille Wave aygıtını seçip "ileri" seçeneğini tıklayın.
7. "Kifremi kendim belirleyeyim:" seçeneğini seçip Bluetooth adaptörünüzün paketinde bulunan 5 haneli şifreyi yazı alanına girip "ileri" düğmesini tıklayın.
8. Bağlantı oluşturulacak ve bağlantı noktası atanacaktır. "Son" düğmesini tıklayın.
9. Bluetooth aygıtları penceresinde Braille Wave cihazı görünecektir. Tamam düğmesini tıklayın.
Braille Wave cihazınızla bilgisayarınız arasında kablosuz bağlantı kurulmuştur ve cihazın tüm özelliklerini tıpkı kablolu bağlantılarda olduğu gibi eksiksiz bir şekilde kullanabilirsiniz.
Not:
Braille Wave cihazını Bluetooth bağlantılı cihazdan uzaklaştırdığınızda (yaklaşık 10 metreden daha uzağa taşıdığınızda) bağlantı kesilir. Braille Wave Bluetooth bağlantılı cihaza tekrar yaklaştığında Handy Tech kabartma ekran sürücüsü tarafından bağlantı otomatik olarak yeniden kurulacaktır.
2.6.2 Cep Telefonuyla Bluetooth Bağlantısının Kurulması
Cep telefonunuz Symbian işletim sistemi altında çalışıyorsa, (Nokia E50 gibi) cep telefonunuz Bluetooth desteğine sahiptir. Aşağıdaki adımları takip ederek Braille Wave cihazınızla cep telefonunuz arasında Bluetooth bağlantısı gerçekleştirerek Talks&Braille programını kullanabilirsiniz:
1. Telefonunuzun "Bağlantı" menüsünden, "Bluetooth" seçeneğini seçin. "eşleştirilmiş aygıtlar" sekmesinde, "seçenekler" öğesini seçin.
2. "yeni eşleştirilmiş aygıt" seçeneğini seçin. Bluetooth bağlantılı aygıtların listesi görüntülenecektir. Bluetooth bağlantısının kapalı olduğunu, açmak isteyip istemediğinizi soran bir mesaj görüntülenirse "evet" seçeneğini seçin. Braille Wave cihazının açık ve cihazın sol tarafındaki küçük düğmenin öne doğru kaydırılmış olduğundan emin olun.
3. Listeden Braille Wave aygıtını seçin. Braille Wave listede yoksa, "daha fazla aygıt"
seçeneğini seçin. Braille Wave listede BRW + seri numarası şeklinde görüntülenecektir.
4. Listeden Braille Wave seçildikten sonra şifre girilmesi istenecektir. Kifreniz Bluetooth adaptörünün paketindeki 5 haneli şifredir.
5. Son olarak, Talks settings menüsündeki "Braille" seçeneğinden "Handy Tech"
öğesini seçin.
Braille Wave cihazınızın Symbian işletim sistemli cep telefonunuzla Bluetooth bağlantısı tamamlanmış olacaktır.
2.7 Klavye pedi
Braille Wave cihazını kabartma ekran olarak kullanmak istediğinizde, cihazın tasarımından dolayı klasik kabartma ekranlarda olduğu gibi bilgisayarınızın klavyesini cihazın üzerine yerleştiremediğiniz için kullanım güçlüğü yaşayabilirsiniz. Bu problemi çözmek ve >Braille Wave ile bilgisayar klavyesi arasında entegrasyonu sağlamak üzere paketinizden çıkan klavye pedini kullanabilirsiniz. Klavye pedi birbirine entegre edilebilen 2 plastik parçadan oluşur. Parçaları birleştirerek bilgisayar klavyesini üzerine yerleştirebileceğiniz bir yüzey oluşturarak klavyenize kolayca erişebilirsiniz.
Klavye pedi yolculuklarda da son derece kullanışlıdır. 2 parçaya ayrılabildiğinden, taşınması kolaydır. Taşınabilir türden küçük bir klavye kullanmak isterseniz, klavye pedinin sadece bir parçasını cihaza takarak klavyenizi pede yerleştirebilirsiniz. Böylece otobüs, tren ve benzeri araçlarda cihazınızı kolaylıkla kullanabilirsiniz.
2.8 Teknik Özellikler
• 11 fonksiyon tuşu
• 40 adet piezo electric modül
• 40 imleç tıklama butonu
• Ileri ve geri tuşları
• Seri bağlantı
• 4 MB metin hafızası
• Batarya kullanım süresi: 20 saat. Bluetooth kullanımında 14 saat
• Karj süresi: 3 saatten az9 V / 1,3 A
• Boyutlar: 36cm X 12cm X 3cm X
• Ağırlık: çanta ve piller dahil 1.2 kg
3 Kullanım öncesi bilgiler
3.1 Sürüm Bilgisi
Bu bölümde, Handy Tech tarafından üretilen tüm kabartma sistemlerin özellikleri anlatılacaktır. Bölümün içeriği kabartma sisteminizin 4.0 sürümüne uygun olarak hazırlanmıştır.
3.2 Cihazın Açılması
Kabartma sistemi bataryalarıyla kullanmadan önce, cihazın batarya haznesinde bulunan pil koruma bandının çıkartılmış olduğunu kontrol edin. Bataryalar tamamen dolu olduğundan cihazı elektrik kaynağına bağlamaksızın kullanabilirsiniz.
Açma/kapama düğmesini kendinize doğru döndürün. Kısa ve ince tonlu bir sinyal sesini, birincisinden daha kalın tonda ve yine kısa bir sinyal takip edecek ve kabartma ekranda aşağıdaki mesaj belirecektir:
"Handy Tech Kabartma sistem Ver. Fx.xxx".
Kabartma sistem, aşağıdaki Handy Tech ürünlerini belirtmek için kullanılmaktadır:
• Braille Wave
• Braille Star 40
• Braille Star 80
• Braillino
Örneğin Braillino cihazını kullanıyorsanız, açılış mesajı şu şekilde olacaktır:
"HT Braillino Ver. Fx.xxx".
Örnekteki x.xxx ifadesi cihazınızın yazılımının sürüm numarasını belirtir. (4.0 gibi).
Sürüm numarasından önceki F harfi, cihazın yazılım modunda çalışmakta olduğunu gösterir.
Açılıştaki ikinci sinyal sesi cihazın kullanıma hazır olduğunu belirtir.
Cihaz açıldığında sadece ikinci sinyali (kalın tonlu sinyal) duyarsanız, cihazınız EPROM modunda açılmış demektir. Bu durumda cihaz açıldığında kabartma ekranda beliren açılış mesajı da değişecek ve şu şekilde belirecektir:
"Handy Tech Kabartma Sistem Ver. Ex.xx".
x.xx mevcut EPROM sürüm numarasını gösterir. (2.00 gibi).
EPROM modunda, kabartma sistem sadece kabartma ekran olarak kullanılır. Yazılım moduna geçmek için, cihazı kapatın. Sonra [7] noktaya basarak tekrar açın. İnce tonlu sinyali duyduğunuzda, [7] noktayı bırakın.
Dikkat: ikinci sinyal (kalın tonlu) duyulmadıkça cihaz kullanıma hazır değildir; veri transferi gerçekleşemez ve cihaz komutlara cevap vermez.
Artık cihazın ana menüsündesiniz ve fonksiyonlarını kullanabilirsiniz.
Açılışta yukarıda açıklanan açılış mesajı yerine, "FER:", "WRN:" gibi mesajlar alıyorsanız, bu durum cihaz yazılımının doğru olarak çalışmadığını gösterir. Bu ve benzeri problemlere ilişkin çözüm önerilerini bu kılavuzun yazılım güncellemesi bölümünde bulabilirsiniz.
Cihazı kullanmaya başlamadan önce, son olarak kabartma sistemle ilgili bazı temel bilgiler de aşağıda açıklanmaktadır.
3.3 Kullanımla ilgili baaşlangıç bilgileri
3.3.1 Kabartma Sistemin Çalışma Modları
Yukarıda da belirtildiği gibi, kabartma sistem 2 farklı mod içinde çalışır: EPROM modunda, cihaz sadece kabartma ekran olarak kullanılır ve yazılımını güncelleyebilirsiniz. Diğer mod ise yazılım modu olarak anılır. Çünki bu mod, cihaz yazılımının tüm özelliklerini (saat, takvim, ajanda, not alma ve benzeri) kullanabileceğiniz çalışma düzenidir.
Cihaz açılırken modlar arasında geçiş şu şekilde gerçekleşir:
• [7] tuşunu basılı tuttuğunuzda cihaz yazılım modunda açılır. Yazılım modunda olduğunuzu, duyacağınız önce ince sonra birincisine oranla daha kalın iki kısa sinyal sesinden anlayabilirsiniz. Ayrıca sürüm numarasından önce yer alan "F" harfi de yazılım modunda olduğunuzu gösterir.
• [8] tuşunu basılı tuttuğunuzda cihaz EPROM modunda açılır. Bu kez sadece ikinci açılış sinyalini (kalın sesli) duyacaksınız ve kabartma ekranda sürüm numarasının önünde "E" harfini göreceksiniz.
Kabartma sistemi hiç bir tuşa basmadan açmışsanız, cihaz kapatıldığı mod içerisinde açılacaktır.
Önemli:
Cihazın yazılımını güncellemek için yeni firmware dosyası (Hex dosyaları) yükleyebilmeniz için kabartma sistemin EPROM modunda; metin dosyaları yükleyebilmeniz için de yazılım modunda olması gerekir.
Not: cihazı kullanabilmeniz için açılış sinyallerinden ikincisini (kalın sesli) mutlaka duymalısınız. Bu sinyal cihazın hazır olduğunu bildirmek üzere atanmıştır.
3.3.2 Yedekleme
Kabartma sisteminizi kapatmadan önce, editörü mutlaka kapatmalı ve çalışmanızı kaydetmelisiniz; cihaz yaptığınız çalışmayı otomatik olarak kaydetmez.
Komutlarda Aralık Tuşlarının Kullanılması
Kabartma sistemin klavyesinin kullanımı son derece kolaydır. Tuşlarla verilen komutlar, basılan tuşlardan biri bırakılıncaya kadar gerekli işlemi gerçekleştirmez. Klavye tuşlarının işlevselliğini arttırmak amacıyla komutları oluşturan tuş kombinasyonlarında aralık tuşları da kullanılmıştır. Örneğin editörde çalışırken, [aralık+24] (aralık+i) komutuyla yazdığınız metnin insert edilmesini (araya yerleştirilmesini) veya imleç konumuna yazılmasını sağlayabilirsiniz.
Cihaza komut vermek için kullanılan tüm tuş kombinasyonlarının listesini, bu kılavuzun 11.
bölümünde bulabilirsiniz.
3.3.3 Sesli Sinyaller
Cihaz, yürütmekte olduğu işlemlerin durumu ve işlem yürütürken karşılaştığı hatalar hakkında kullanıcıyı bilgilendirmek amacıyla çeşitli tonlarda sesli sinyaller verir.
1. Cihaz hazır sinyali: Cihaz açıldığında verilen düşük tonlu sinyaldir. Cihaz açılırken önce yüksek tonlu bir sinyal duyulup birkaç saniye sonra bu sinyal duyulduğunda, cihazın yazılım modunda kullanıma hazır olduğu anlaşılır.
2. Uyarı sinyali: Çok küçük aralıkla peşpeşe iki farklı tondan oluşan bir sinyaldir. Bir dosyada metnin en başına veya en sonuna ulaşılması veya bir arama işleminin iptal edilmesi ve benzeri durumlarda cihaz bu sinyali verir.
3. Hata sinyali: Uyarı sinyallerinden oluşan bir sinyal serisidir. Örneğin bir dosya silinirken bu sinyal verilir.
Not:
Hangi durumlarda cihazın hangi sinyali vereceğini belirleyebilirsiniz.
(bölüm 5.1.8 ve 5.1.8.10bkz). Bu kılavuzda konuyla ilgili anlatılanlar fabrika ayarlarını esas almaktadır.
3.3.4 Sistem Mesajları
Kabartma sistem, bir işlemin başarıyla gerçekleştiğini veya karşılaştığı hatayı bildirmek için çeşitli mesajlar verir. Önemli mesajlarla ve hata mesajlarıyla sesli sinyal de verilir. Cihazı aktif olarak kullanmaya başlamadan önce bu mesajları dikkatle incelemeniz önerilir. Bu mesajlar çoğunlukla karşılaşıldıklarında neler yapmanız gerektiği konusunda da bilgi içerirler.
Hata mesajlarının çoğu Türkçe olmakla birlikte bazı sistem mesajları İngilizce'dir. Özellikle 'fatal', 'fer:', 'error' veya 'wrn:' şeklinde başlayan mesajların dikkatlice incelenmesi gerekir.
Mesajı okuduktan sonra, [iptal], tuşuyla mesaj görüntülenmeden önce bulunduğunuz noktaya geri dönebilirsiniz. Mesaj metni cihazın kabartma ekranına sığmıyorsa, [ileri] ve [geri] tuşlarıyla mesaj metni üzerinde hareket edebilirsiniz.
Bölüm 12'de bir çok mesaj ve açıklamasını bulacaksınız.
3.3.5 Onay Kutuları
Onay kutuları çeşitli menü seçeneklerini etkinleştirmeye yarayan, üzerlerine işaret konulup işaretleri kaldırılabilen kontrollerdir. Bir onay kutusu "[X]" ifadesine sahipse işaretlenmiş veya kendisiyle bağlantılı olan seçenek etkinleştirilmiş; "[ ]" ifadesine sahipse işaretsiz veya kendisiyle bağlantılı seçenek onaylanmamış olur. Onay kutularını işaretlemek veya işaretlerini kaldırmak için [aralık] veya [Enter] tuşlarından birine basabileceğiniz gibi, onay kutusunun üzerindeki tıklama butonunu kullanarak da kutunun durumunu değiştirebilirsiniz.
Yeni bir menü öğesine geçer geçmez, onay kutularının durumlarında yaptığınız değişiklik (işaretleme veya işareti kaldırma) etkinleşir. Ancak yapılan değişikliklerin kalıcı olarak saklanması için "Seçenekler" menüsünden çıkılması gerekir.
Onay kutuları kabartma sisteminizin çeşitli özelliklerini kontrol edebilmenize yarar ve 'Seçenekler' menüsünde bulunur. Örneğin 6 noktalı veya 8 noktalı Braille seçimini onay kutularını kullanarak gerçekleştirirsiniz.
Not:
Kabartma sistem, 'seçenekler' menüsünden çıkılmadan kapatılacak olursa, menü seçeneklerinde yapılan son değişiklikler kaydedilmemiş olur. Değişikliklerin kalıcı olarak kaydedilmesi için önce 'seçenekler' menüsünün kapatılması gerekir.
3.3.6 Radyo Düğmeleri
Radyo düğmeleri bir seçenekle ilgili değeri azaltıp arttırmak için kullanılır. Radyo düğmeleri birden fazla düğmenin yer aldığı gruplar halinde bulunurlar ve kapalı ya da açık durumda olabilirler.
Aynı grupta bulunan düğmelerden aynı anda sadece bir tanesi etkinleştirilebilir. "(X)"
ifadesi radyo düğmesinin aktif olduğunu , "( )" ifadesi ise düğmenin kapalı olduğunu gösterir. Radyo düğmelerini etkinleştirmek veya kapatmak için [aralık] veya [Enter]
tuşlarından birine basabileceğiniz gibi, radyo düğmesinin üzerindeki tıklama butonunu kullanarak da düğmenin durumunu değiştirebilirsiniz. Cihazın bazı durumlarda verdiği sesli sinyallerin ton düzeylerini değiştirmek için radyo düğmeleri kullanılır. Sinyal sesleri 1 ila 10 arasında bir değere sahiptir ve kullanmak istediğiniz değerle bağlantılı radyo düğmesini etkinleştirebilirsiniz.
Not:
Yukarıda da belirtildiği gibi, yapılan değişikliklerin kalıcı olarak saklanabilmesi için 'seçenekler' menüsünden çıkılması gerekir!
3.3.7 Dosya Sistemi
Cihaz üzerinde dosyalar flash memory ortamında saklanır. Dolayısıyla, cihazın güç kaynaklarıyla bağlantısı kesildiğinde de dosyalarınız güvenli bir şekilde korunmuş olur.
Hafıza kapasitesi 4 MB'dir. Dosyalar alt klasörlerde değil, kök dizinde tutulur. En küçük adresleme sektörü 8000 karakterden oluşur. Bir başka deyişle, boyutu 8000 karakterden daha küçük dosyalar da hafızada 8000 karakterlik bir alan işgal eder. Bu bakımdan dosyalarınızda sakladığınız bilgileri küçük dosyalarda saklamanız hafıza kullanımı bakımından çok pratik olmayacaktır.
Dosya sistemiyle ilgili olarak aşağıdaki hususları göz önünde bulundurun:
1. cihaz yazılımı (firmware) kullanıcı dosyalarının tutulduğu ortamda değil, parallel flash memory olarak adlandırılan farklı bir modülde tutulur.
2. Başlangıç hafıza kontrolünde kullanılmış hafıza ile kullanılmamış hafıza arasındaki farkın sebebi cihazın çalışırken bir miktar hafıza alanını kullanmasıdır.
3. Dosya isimleri en fazla 64 karakterden oluşur ve tüm özel karakterler kullanılabilir.
4. Dosya silme işlemi cihazın dosya menüsünden gerçekleştirilir ve bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgikılavuzun 5.1.1.3.3 bölümünde verilmektedir.
3.3.7.1 Sistem Dosyaları
Kabartma sistemler, kullanıcı tarafından gerçekleştirilen işlemleri takip etmek ve bilgileri kaydetmek için kendi sistem dosyalarını kullanırlar. Sistem dosyaları "HSF" (Handy Tech System File) uzantılarına sahiptir. Mesaj dosyası (MSG.HSF) ve harici klavye düzeni bilgisini içeren dosya (KBDLYOUT.HSF) bu tür dosyalardandır.
Varsayılan olarak sistem dosyaları cihazın dosya listesinde gözükmez. Ancak kabartma sistemin 'seçenekler' menüsünden bu dosyaların listede gözükmeleri sağlanabilir. (bakınız bölüm 5.1.7.5).
3.3.8 Enerji Tasarruf Özelliği
Kabartma sistemler batarya ile çalıştıklarından, enerji kullanımında tasarruf anlayışına göre tasarlanmışlardır. Bu sebeple, kabartma sistemlerin çeşitli modülleri kullanılmadıklarında pasif durumda bulunurlar.
Kabartma sistemler üzerinde birkaç dakika içinde herhangi bir tuşa basılmadığında, cihazlar uyku moduna geçer. Uyku modunda cihaz kapalı konumdadır ve elektronik devrelerin çoğu çalışmaz. Ancak bir tuşa basılır basılmaz, 1 saniyeden çok daha kısa bir zaman içerisinde cihaz tam olarak kullanıma hazır hale gelir. Cihazın uyku modunda olduğunu ekranındaki kabartma noktaların silikleşmesinden de anlayabilirsiniz.
Enerji tasarrufu konusundaki ayrıntılı bilgiyi bu kılavuzun 7.5 bölümünde bulacaksınız.
4 Cihazı kullanmaya başlama
4.1 Cihazın Kabartma Ekran Olarak Kullanılması
Kabartma sistemi Windows işletim sistemi altında kabartma ekran olarak kullanmak için, ekran okuyucu (screen reader) olarak bilinen ve cihazdan ayrı olarak edinilen bir yazılıma ihtiyaç duyulur. Cihazın kabartma ekran özelliğinin kullanılması için önce Seri, USB veya Bluetooth bağlantı noktasından biriyle bilgisayara bağlanması gerekir.
Ekran okuyucu programı başlatmadan önce, kabartma sistemin açık ve bilgisayara doğru olarak bağlandığını kontrol edin. Aksi taktirde ekran okuyucu yazılım cihazı algılayamaz.
Ekran okuyucu yazılım, bilgisayar ortamında üzerinde bulunduğunuz uygulama penceresinin içerdiği metinlerin kabartma sistemin ekranında kabartma formatta belirmesini sağlar. Örneğin bir menü üzerinde dolaşıyorsanız, üzerinde bulunduğunuz menü öğesi kabartma ekranda ve kabartma formatta belirir. Kabartma sistemin [ileri] ve [geri] tuşları metin üzerinde hareket etmenizi sağlar.
Microsoft Word gibi kelime işlemci bir programda, tıklama butonlarını kullanarak imlecin konumunu da değiştirebilirsiniz. Tıklama butonlarıyla aynı zamanda menüler ve diğer Windows kontrolleri üzerinde de işlem yapabilirsiniz. Mesela "evet" seçeneğini tıklamak için "evet" kelimesini oluşturan harflerden birinin üzerindeki tıklama butonuna bastığınızda bu seçeneği seçmiş olursunuz. Ekran okuyucu program, Windows ekranının grafik ve metinsel içeriğini sesli ve kabartma formata dönüştürür. Kural olarak ses çıktısı için bilgisayarlarda bulunan ses kartı kullanılır. Ekran okuyucu programların ekran içeriğini kabartma formata dönüştürerek kabartma sistemlere göndermesiyle de kabartma çıktı elde edilir. Tüm standart ekran okuyucu programlar Handy Tech kabartma sistemleriyle uyumludur. Yapmanız gereken tek şey, kullanacağınız ekran okuyucu programı kurarken kabartma ekran seçim aşamasında Handy Tech seçeneğini seçmektir.
Ekran okuyucu programınızı ilk defa başlattığınızda, küçük bir başlangıç penceresi belirir ve bu pencerede program tarafından algılanan kabartma ekranın adı, iletişim için kullanılan port ve seçilen ülke görüntülenir. Farklı ekran okuyucu programların fonksiyonları için, kabartma sistem üzerinde farklı tuş kombinasyonları atanmıştır.
Cihazınızı kabartma ekran olarak JAWS for Windows programıyla birlikte kullanırken faydalanabileceğiniz ipuçları bölüm 7.1'de açıklanmaktadır. Hal/SuperNova ekran okuyucu programla ilgili açıklamalar bölüm 7.2'de; Window-Eyes programıyla ilgili açıklamalar da bölüm 7.3'de yer almaktadır.
DOS işletim sistemini kullanmak istediğinizde, kabartma sisteminizle birlikte ücretsiz olarak gelen BW-PRO ekran okuyucu programından faydalanabilirsiniz.
4.2 Kabartma Sistemin Not Alma Cihazı Olarak Kullanılması
4.2.1 Menü Öğeleri
Kabartma sistemi açarak menü üzerinde [geri] ve [ileri] tuşlarıyla dolaşabilirsiniz.
Alt menüleri açmak veya bir menü öğesini aktive etmek için [enter] veya [tıklama]
butonuna, alt menüden çıkmak veya bir işlemi iptal etmek için [iptal] tuşuna basın. Menü seçeneklerinin başına ulaşmak için [aralık+123], seçeneklerin sonuna ulaşmak içinse [aralık+456] komutlarını kullanın.
Bölüm 5.1'de menü öğeleri ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
4.2.2 Not Alma
Not almaya başlamak için 'dosya' seçeneği üzerinde [enter] tuşuna basın.
'yeni dosya' seçeneği görüntülenecektir. Bu seçenek üzerinde [enter] tuşuna basarak yeni bir dosya açabilirsiniz. 7 ve 8. noktalar imleç olarak kabartma ekranın ilk karakteri üzerinde bulunur. Ku anda yazı yazmaya başlayabilirsiniz. Bir yazım hatası yaptığınızda, [aralık+12]
komutuyla hatalı karakterleri geriye doğru silebilirsiniz. imleç konumunu değiştirmek için tıklama butonlarını kullanabilirsiniz.
[aralık+45] komutu imlecin üzerinde bulunduğu karakteri siler. [aralık+24] komutuyla araya girme (insert) ve üzerine yazma (overstrike) modları arasında geçiş yapabilirsiniz. Düşük tonlu sesli sinyal üzerine yazma modunda, yüksek tonlu sesli sinyal ise araya girme modunda olduğunuzu gösterir. Ayrıca, üzerine yazma modunda imleç kabartma hücrenin 8 noktasını da doldurarak yanıp söner.
Önceden yazılmış metin üzerinde, imlecin konumunu değiştirmeksizin [ileri] veya [geri]
tuşlarıyla hareket edebilir; [iptal] tuşuyla imleç konumuna dönebilirsiniz. Ayrıca imleci bulunduğunuz noktaya taşımak için tıklama butonlarını kullanabilirsiniz.
Arama ve değiştirme gibi diğer metin düzenleme özellikleri bölüm 5.2'de ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
4.2.3 Yazıların kaydedilmesi
Yazılarınızı kaydetmek için birden fazla seçeneğiniz bulunmaktadır:
1. Çalışmanızı açık durumdaki dosyayı kapatmadan kaydetmek için:
• [aralık+234] komutunu girin. "Kaydedilecek dosya:" mesajıyla birlikte, varsayılan dosya adı görüntülenecektir. Varsayılan dosya isimleri kabartma sisteme göre farklıdır. Braille Wave için "wavetext", Braille Star 40/80 için "startext" ve Braillino için "braillino" isimleri kullanılmıştır. imleç, dosya adının ilk karakteri üzerindedir.
• Çalışmanızı varsayılan dosya adıyla kaydedebileceğiniz gibi, yeni bir dosya adı girebilir veya varsayılan dosya adı üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. imleci hareket ettirmeden bir karakter yazdığınızda varsayılan dosya adının üzerine yazılacaktır.
• Çalışmayı kaydetmek için [enter] tuşuna basın. Dosyanıza verdiğiniz isim daha önce kullanılmışsa, (aynı isimli bir dosya daha önce oluşturulmuşsa) kabartma sistem bu durumu bildiren bir mesaj verecektir. Bu durumda dosyanıza yeni bir isim vermelisiniz.
2. Çalışmanızı açık durumdaki dosyaya kaydedip dosyayı kapatmak için:
• [aralık+15] komutunu girin. Çalışmanın dosyaya kaydedilmesi işlemi yukarıda açıklanan adımlardan 1 numaralı adımda belirtildiği şekliyle gerçekleşir.
• Kayıt işleminden sonra dosya kapanır. Açık durumda başka dosyanız yoksa, ana menüde 'dosya' seçeneğine dönersiniz.
Dikkat!
Kabartma sistemi kapatmadan önce açık durumdaki tüm dosyaları kapatmalısınız.
Dosyalar cihaz kapandığında otomatik olarak kaydedilmez. Açık durumdaki dosyaları
kapatmadan önce cihazı kapatırsanız, sadece kaydedilmemiş son çalışmalarınızı kaybetmekle kalmaz, aynı zamanda dosyalarınıza da zarar vermiş olabilirsiniz.
4.2.4 Var Olan Bir Dosyanın Açılması
En son kapatılan dosyayı açmak için, ana menüde 'dosya' menüsü altında bulunan "bir önceki dosya" seçeneğini aktive edin. En son kapatılan dosya açılacak ve imleç, dosya kapatılırken bulunduğu konumda olacaktır.
Önceden kaydedilmiş farklı bir dosyayı açmak için liste üzerinde gezinebilirsiniz. Dosyalar alfabetik olarak listelenmiştir. Liste üzerinde [ileri] veya [geri] tuşlarıyla gezinebilir, açılmasını istediğiniz dosya üzerinde [enter] tuşuna basabilirsiniz. Daha sonra "düzen",
"salt okunur" veya "sil" seçeneklerinden birini seçmelisiniz. "düzen" seçeneğini seçtiğinizde dosya editörde açılır.
4.2.5 Kabartma Sistem Ve Bilgisayar arasında Dosya Aktarma İşlemi
Metin ve mesaj dosyalarıyla karakter tabloları HTCom programı aracılığıyla bilgisayardan kabartma sisteme transfer edilebilir. HTCom program CD'si paketinizde bulunmaktadır.
Dosya transfer işlemi seri, USB veya Bluetooth bağlantı yollarından biriyle kabartma sistemden bilgisayara, ya da bilgisayardan kabartma sisteme gerçekleşebilir.
HTCom programı aracılığıyla çeşitli türdeki dosyalar transfer edilebilir. Aşağıda belirtilen türdeki dosyalar kabartma sisteme transfer edilirken, HTCom tarafından metin dosyasına dönüştürülür:
• Word dosyası *.doc
• HTML dosyaları *.htm, *.html, *.php, *.php3, *.asp and *.jsp (Internet)
• Metin dosyaları *.txt, *.java, *.ini, *.hpp, *.h, *.cpp, *.c
• RTF dosyası *.rtf (Rich Text Format)
Yukarıda belirtilen uzantılardan farklı uzantılara sahip dosyalar (Örneğin *.exe) kabartma sisteme değiştirilmeksizin transfer edilirler. Böylece kabartma sistem dosya taşıma aracı olarak da kullanılabilir. Ancak büyük dosyaların bilgisayar ve kabartma sistem arasında transfer edilmeleri bilgisayardan flaş belleğe transfer edilmelerine oranla daha uzun sürede gerçekleşir.
Paketinizden çıkan CD-ROM HTDrive adında bir başka program daha içermektedir. Bu program kabartma sisteminizin sanal sürücü olarak algılanmasını sağlar. Böylece kabartma sistem üzerinde Windows işletim sisteminin standart dosyalama komutlarını (copyalama, silme, yeniden adlandırma...) kullanabilirsiniz. Her iki program da WINDOWS 95 / 98 / Me / NT / 2000 / XP ve Vista işletim sistemleri altında çalışır. HTCom programının LINUX işletim sistemi altında çalışan sürümünü talep etmeniz durumunda sizlere sunmaktan mutluluk duyacağız.
Kabartma sistem ve bilgisayar arasında dosya transferi konusunda ayrıntılı bilgi için, ilgili kullanım kılavuzunu gözden geçirin. HTCom programının temel özellikleri ilerleyen bölümlerde ana hatlarıyla anlatılmaktadır.
4.2.5.1 Kabartma sistemden bilgisayara dosya transferi
Bilgisayarınızda HTCom programını çalıştırıp, tab veya ok tuşuyla "Receive file"
seçeneğini seçtikten sonra bilgisayarınızın enter tuşuna basın.
Kabartma sisteminizdeki tüm dosyalar bilgisayarda görüntülenecektir. Transfer edilmek üzere bir veya daha fazla dosya seçebilirsiniz. Tab tuşuyla transfer edilen dosyaların kaydedileceği konumu belirtebileceğiniz alana ulaşabilirsiniz. Bu iletişim kutusunda
"tamam" düğmesini tıkladığınızda aktarım işlemi başlayacaktır.
Dosya aktarımı sırasında kabartma sistemin ekranında şu mesaj görüntülenecektir:
"Transmitted mmmm of nnnn bytes". mmmm o ana kadar aktarılın byte sayısını, nnnn byte cinsinden dosyanın toplam büyüklüğünü ifade etmektedir. Dosyanın tamamı bilgisayarınıza aktarıldıktan sonra, HTCom programını kapatabilirsiniz.
4.2.5.2 Bilgisayardan Kabartma Sisteme Dosya Transferi
Bilgisayarınızda HTCom programını çalıştırıp, tab veya ok tuşuyla "Send file" seçeneğini seçtikten sonra bilgisayarınızın enter tuşuna basın.
Göndereceğiniz dosyayı seçmenizi isteyen bir iletişim kutusu açılacaktır. Dosya seçme işlemini tamamlayıp enter tuşuna basın. Dosyayı kısaltmalı olarak göndermek isteyip istemediğinizi soran yeni bir iletişim kutusu açılacaktır. Bu iletişim kutusundaki işlemi tamamlayıp enter tuşuna bastığınızda aktarım başlayacaktır.
Transfer işlemi tamamlandığında HTCom programının ana menüsüne dönersiniz ve gönderdiğiniz dosya kabartma sistemin 'dosya' menüsü altındaki dosya listesinde görünür.
Bu dosyayı yukarıda açıklandığı üzere açıp düzenleyebilirsiniz.
4.2.6 Dosya veya seçilen metin bloğunun yazdırılması
Kabartma sisteminizde bulunan bir dosyayı veya bir dosya üzerinde oluşturduğunuz metin bloğunu cihaza seri bağlantı noktasıyla bağlanan yazıcı aracılığıyla bilgisayara ihtiyaç duymaksızın yazdırabilirsiniz. Cihaz birçok kabartma yazıcıyı desteklemektedir. Diğer yazıcılar da kabartma sisteme bağlanabilir ve bu yazıcılar standart yazıcı olarak tanımlanır.
Bir dosyayı tamamen (baştan sona) yazdırmak için öncelikle dosya listesinden yazdırılacak dosyayı seçip, sonra menüden "yazdır" seçeneğini seçmelisiniz. Daha sonra [ileri] veya [geri] tuşlarıyla kopya sayısını belirleyin. Yazıcı kabartma sisteme bağlanmış ve açık durumdaysa yazdırma işlemi başlayacaktır.
Dosya üzerinde oluşturulan metin bloklarının yazdırılması konusundaki ayrıntılı bilgi bölüm 5.1.1.3.4'te bulunabilir.
5 Kabartma Sistem Üzerinde İşlem yapma
5.1 Menü Sistemi
Menü sistemi hiyerarşik bir yapı içinde alt menü ve seçeneklerden oluşacak şekilde tasarlanmıştır. Ayrıca menü sisteminde sadece o an için kullanılabilir durumdaki öğeler görüntülenir.
Bölüm 11'de açıklanan tuş kombinasyonlarına ilave olarak, menü öğeleri için kısayol tuşları atanmıştır. Bu tuşlar, belli bir menü düzeyinde öğelere [ileri] veya [geri] tuşlarını kullanmaksızın ve öğeler arasında dolaşmaksızın hızlı erişimi sağlar. Kısayollar, menü öğelerinin isimlerini oluşturan harflerden seçilmiştir. Sadece alt menüler değil, fonksiyonlar ve onay kutuları da kısayollarla aktive edilebilir. Kabartma sisteminizde ilgili seçeneği seçerek menü öğelerinin kısayolarla sadece seçilmelerini değil etkinleştirilebilmelerini de sağlayabilirsiniz.
Kılavuzun ilerleyen bölümlerinde menü öğelerinin fonksiyonları açıklanacak ve kısayolları parantez içinde gösterilecektir. Parantez içinde bir harf belirtilmeyen menü öğelerine ait kısayol tuşları bulunmamaktadır.
Not:
Kısayol tuşları aynı menü düzeyinde bulunan öğelere erişimi sağlar; farklı menü düzeylerine erişmek için kullanılamaz. Örneğin 'dosya' menüsündeyken 'batarya' menüsündeki 'voltaj' öğesine kısayol yardımıyla erişemezsiniz. Bunun için önce ana menüye gelip, kısayol yardımıyla istediğiniz menü öğesini seçmelisiniz.
5.1.1 (d)osya
Dosya menüsünde, var olan bir dosyayı açabilir, silebilir veya yeni bir dosya oluşturabilirsiniz.
5.1.1.1 Yeni Dosya
Bu menü öğesini kullanarak yeni bir dosya oluşturabilirsiniz. Oluşturduğunuz yeni dosya düzenlenmeye hazır durumdadır ve imleç ilk karakterin üzerinde konumlanmıştır.
Kabartma sistem üzerinde [aralık+456], veya harici klavye üzerinde [Ctrl+End] komutuyla dosya listesinin sonuna ulaşabilirsiniz. Ayrıca kabartma sistem üzerinde [aralık+123], harici klavye üzerinde [Ctrl+Pos1] komutuyla dosya listesinde "Yeni dosya" seçeneğine direkt olarak erişebilirsiniz.
5.1.1.2 Bir Önceki Dosya
Bu seçenek en son kapatılan dosyayı açar. Dosya açıldığında, imleç dosya kapatılırken bulunmakta olduğu konumdadır. Dosya son olarak hangi yazım modunda (araya girme veya üzerine yazma) kaydedilmişse o modda açılır.
Not:
Bu menü öğesi dinamik bir seçenek olup sadece editörde bir dosya açıp çalışmanızı kaydetmişseniz görüntülenir. Dosya adı cihaz kapandığında da hafızada tutulur.
5.1.1.3 Dosya Listesi
"Bir önceki dosya" menü öğesinden itibaren [ileri] tuşuyla hareket ettiğinizde, var olan dosyaların alfabetik olarak sıralanmış olduğunu görürsünüz. Seçmek istediğiniz dosyanın adını biliyorsanız, yazabilirsiniz. Dosya adını oluşturan karakterler yazıldıkça yazılan karakterlerle eşleşen dosya isimleri görüntülenir. Yüksek tonlu sinyal sesi dosyanın bulunduğunu belirtir ve dosya adı görüntülenir. Dosya adını oluşturan karakterlerin ilk birkaç tanesini girdikten sonra aradığınız dosyanın adı görüntülenmişse, dosya adının tamamını yazmanıza gerek kalmaz. Dosya adını girerken, backspace komutuyla düzeltme yapabilirsiniz.
Listede girdiğiniz karakterlerle eşleşen bir dosyanın bulunmaması durumunda sesli bir uyarı sinyali alırsınız. Sinyalin ses tonu kabartma sistem üzerinde yapmış olduğunuz konfigürasyona bağlı olarak değişebilir. (bakınız bölüm 5.1.8.10)
Kabartma sistemde dosya bulunmaması durumunda, "Diskte dosya yok!" şeklinde bir mesaj görüntülenir. [iptal] tuşuna basarak 'yeni dosya' seçeneğine dönebilirsiniz.
[enter] tuşuna basarak var olan bir dosyayı seçmişseniz, aşağıdaki seçenekleri içeren yeni bir menü düzeyine ulaşırsınız.
5.1.1.3.1 (D)üzen
Bu seçenek dosyanın editörde açılmasını sağlar; açtığınız dosya üzerinde önceden bir çalışma yoksa imleç ilk karakterin üzerinde bulunur, aksi taktirde imleç dosya kapanmadan önceki konumundadır. Büyüklüğü 3 Megabyte ve altında olan dosyalar editörde açılabilir.
Dosya otomatik olarak araya girme (insert) modunda açılır.
5.1.1.3.2 Salt okunur modu
Bu seçenek dosyanın "salt okunur" modunda açılmasını sağlar. Dosya içeriği okunabilir ancak değiştirilemez. Dosya içeriğinde değişiklik yapmayı denediğinizde, (karakter eklemeyi veya silmeyi) sesli uyarı sinyali alırsınız. Sinyalin ses tonu kabartma sistem üzerinde yapmış olduğunuz konfigürasyona bağlı olarak değişebilir. Dosya ilk defa açılıyorsa imleç ilk karakterin üzerindedir, aksi taktirde imleç dosya kapanırken bulunduğu konumdadır.
5.1.1.3.3 (S)il
Bu seçenek dosyaları silmenizi sağlar. Silme işlemini başlattığınızda, sesli bir sinyalle birlikte "silinsin mi (e/h)" şeklinde bir mesaj görüntülenir. Dosyayı "15" komutunu girerek veya "e" harfinin üzerindeki [tıklama] butonuna basarak silebileceğiniz gibi, [125], veya [iptal] tuşlarına basarak silme işlemini iptal edebilirsiniz.
Açık olan bir dosya silinemez ve silinen dosyaların kurtarılmaları mümkün değildir.
Dosyalar aynı zamanda [aralık+45] komutuyla veya harici klavye üzerinde [Delete] tuşuna basılarak da silinebilir. Seçilen dosya silindikten sonra, dosya listesinde bulunan 'önceki dosya' seçeneğine dönülür. Önceki dosya seçeneğiyle açılacak olan dosya silinmişse veya bu seçenekle gidilecek dosya sistem tarafından bilinmiyorsa 'yeni dosya' seçeneğine dönülür.
Not:
Sistem dosyalarının dosya listesinde görüntülenmesi ve bu dosyaların da silinebilmesi mümkündür. (bakınız 5.1.8.5) Ancak bu tür dosyaları silerken yapmakta olduğunuz işlemin
doğuracağı sonuçlar hakkında yeterli bilgiye sahip olmalısınız. Örneğin mesaj dosyasını (msg.hsf) sildiğinizde, bu dosyayı kabartma sisteme tekrar yüklemedikçe cihazı kullanamazsınız. Bu sebeple bir sistem dosyasını silmek istediğinizde kabartma sistem aşağıdaki mesajı verir:
"dikkat: bu dosyanın silinmesi sistem hatası oluşturabilir!".
Sistem dosyalarını silmekle önemli bir sorumluluk üstlenmiş olacağınızı göz önünde bulundurmalısınız. Dolayısıyla Handy Tech sistem dosyalarının silinmesinden kaynaklanabilecek zararlarla ilgili olarak hiç bir şekilde garanti yükümlülüğü üstlenmeyecektir.
5.1.1.3.4 Yazıcıdan çıktı alma
Seçilen dosya yazıcıya seri bağlantı yoluyla gönderilir. Yazdırma işleminin sağlıklı olabilmesi için "seçenekler" menüsündeki ilgili ayarların yazıcı ayarlarıyla eşleştiğini kontrol edin. (Bakınız bölüm 5.1.8.13)
Kopya sayısı varsayılan olarak 1'dir. Aşağıdaki tuş kombinasyonlarıyla kopya sayısını isteğiniz doğrultusunda belirleyebilirsiniz:
• [aralık+1] kopya sayısını 1 arttırır.
• [aralık+4] kopya sayısını 1 azaltır.
• [aralık+2] (Page up) kopya sayısını 10 arttırır.
• [aralık+5] (Page down) kopya sayısını 10 azaltır.
• [aralık+3] (Ctrl+sol ok) kopya sayısını 100 arttırır.
• [aralık+6] (Ctrl+sağ ok) kopya sayısını 100 azaltır.
• [iptal] işlemi iptal eder.
• [enter] kopya sayısını onaylayıp, işlemi başlatır.
Bir defada 200 kopya yazdırabilirsiniz.
Seçiminizi [enter] tuşuyla onayladığınızda, yazdırma işlemi başlar. Yazdırma işlemini herhangi bir noktada [aralık+78] veya {Ctrl+Tab} komutlarıyla iptal edebilirsiniz.
Yazdırma işlemini dosya listesinden [aralık+123478] veya {Ctrl+P} komutlarıyla direkt olarak başlatabilirsiniz.
5.1.1.3.5 (Ö)zellikler
Bu menü öğesi seçildiğinde dosya adı, boyutu ve en son erişim zamanı tarih ve saat olarak görüntülenir. Bu bilgi mesajını kapatarak dosya listesine dönmek için [iptal] tuşuna basın.
5.1.2 (H)esap makinası
Hesap makinası kabartma sistem üzerinde matematiksel işlem yapmanıza, işlemlerinizi kaydetmenize veya metin dosyalarına eklemenize imkan sağlayan bir özelliktir. Hesap makinasında işleme tabi tutulacak matematiksel ifadeler 15 hane uzunluğunda rakkamlardan oluşabilir ve kesirli ifadeler bu 15 hane içerisinde herhangi bir yerde olabilir.
Hesap makinasıyla aşağıdaki işlemleri gerçekleştirebilirsiniz:
+ Toplama işlemi - Çıkarma işlemi
* Çarpma işlemi / Bölme işlemi
() Parantezli ifadeler içeren işlemler. (içiçe geçmiş 10 parantez çifti kullanılabilir)
% Yüzde hesaplamaları
Menüden "hesap makinası" öğesini seçtiğinizde, kabartma sistem üzerinde boş bir ekran belirir ve ifadelerinizi yazmaya başlayabilirsiniz. Ancak ifadelerde boşluk karakteri kullanılamaz. Örneğin hesap makinası ekranına şu şekilde bir ifade yazabilirsiniz:
'3*5+6'
Gerekli ifadeyi yazdıktan sonra sonucu elde etmek için [aralık+2356] veya {Ctrl+Shift+Enter} komutlarını girdiğinizde, işlem sonucu ifadeden önce ekranda görüntülenir. Yukarıdaki örnek ifadenin sonucu ekranda şu şekilde görüntülenir:
'21 = 3*5+6'
Hesap makinası seçeneklerinde (bakınız bölüm 5.2.22.4 ve 5.2.22.5) sonucun ifadeden önce, ifadeden sonra veya tek başına görüntülenmesini belirleyebilirsiniz. Varsayılan olarak yukarıdaki örnekte olduğu gibi sonuç ifadeden önce görüntülenmektedir.
Yazmış olduğunuz ifade üzerinde [ileri] veya [geri] tuşlarıyla hareket ederek düzeltme yapabilirsiniz. Böylece ifadeyi yeniden yazmak zorunda kalmadan değişiklik yapma imkanına sahip olursunuz. Aşağıda parantezli bir ifade örneği bulacaksınız:
'3*(5+6)'
[aralık+2356] veya {Ctrl+Shift+Enter} komutlarını girdiğinizde, aşağıdaki sonuç görüntülenir:
'33 = 3*(5+6)'
Daha önce girilmiş ifadeleri silmek için [aralık+148] komutunu kullanabilirsiniz.
Elde ettiğiniz sonucu başka bir işlemde kullanabilmek için aşağıdaki yollardan birini izleyin:
1. Eşittir işaretiyle birlikte sonucu oluşturan ifadeyi silip, aynı satıra yeni işlemi yazabilirsiniz.
2. [aralık+46] veya {End} komutlarıyla üzerinde bulunduğunuz satırın sonuna gidip, [enter]
tuşuyla imleci boş satırın ilk hücresine taşıyın. Bulunduğunuz noktada yeni bir işlem girdiğinizde, önceki satırdaki sonuç işleminizin önüne eklenir. Bu yöntem işlemlerinizi daha kolay takip etmenizi sağlar.
Ayrıca girdiğiniz işlem aşamalarını [aralık+s] komutuyla hafızaya alabilirsiniz. İşleminiz varsayılan adıyla hsp.txt dosyasına kaydedilir. Ancak kayıttan önce dosya adını değiştirebilirsiniz.
Normal metin düzenleme fonksiyonları, (blok oluşturma gibi) hesap makinası üzerinde kullanılabilir. Böylece hesap makinası üzerindeki ifadelerin istediğiniz kısmını panoya alıp dosyalarınıza kopyalayabilirsiniz.
Yaptığınız son işlemin sadece sonucunu dosyaya almak isterseniz, hesap makinasındayken [aralık+147] veya {Ctrl+Shift+c} komutunu girmeniz yeterlidir. Bu komut son işlemin sonucunu panoya alır ve oradan dilediğiniz dosyaya kopyalayabilirsiniz.
Hesap makinasını kapatmadan, dolayısıyla yaptığınız işlemi kaybetmeden menüye dönebilirsiniz. Bunun için, [aralık+123456]. komutunu kullanabilirsiniz. Hesap makinasının uyku modunda olduğunu hatırlatmak için menü öğelerinin önünde '-H-' ifadesi yer alır.
