MEB 2018 - 2019 ● Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
5. Sınıf Fen Bilimleri
Işığın Yayılması ve Yansıması - 1 1. Burak plastik bahçe hortumunu aşağıdaki gibi değişik
şekillerle tuttuğunda Selin’i görürken, Ceren ve Efşan’ı göremiyor.
Burak
Efşan Ceren Hortum
Selin
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu olayı açıkla- yabilir?
A) Işığın boşlukta yayılması B) Işığın her yöne yayılması C) Işığın doğrusal yolla yayılması D) Işığın dağınık yayılması
2.
Bir yüzeye çarpan ışığın geldiği ortama geri
dönmesine ışığın yayılması denir.
Bir kaynaktan çıkan ışığın izlediği yolu gösteren
doğrulara ışın denir.
1. çıkış
1. çıkış 2. çıkış2. çıkış 3. çıkış3. çıkış 4. çıkış4. çıkış
DD YY
DD YY DD YY
Işınlar bir yüzeye çarpınca mutlaka
yansır.
Yukarıdaki ifadeler doğruysa D, yanlışsa Y yönünde ilerlenirse kaç numaralı çıkışa ulaşılır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4
3. Bir ışık ışını düzlem aynaya 40° lik gelme açısı ile gönde- riliyor ve ışın şekildeki gibi yansıyor.
40°
Gelen ışın N Yansıyan ışın
Buna göre yansıyan ışın ile ayna arasındaki açı kaç
4.
abajur
I. II.
III. IV.
Ampul Mum
El feneri
Abajur
I. II.
IV.
III.
Yukarıda verilen aydınlatma araçlarından hangilerin- de ışığın yayılması doğru gösterilmiştir?
A) Yalnız I. B) I ve IV.
C) II ve III. D) II ve IV.
5. I. Işık yayan cisimlere ne denir?
II. Işığın izlediği yolu gösteren düz çizgilere ne denir?
III. Işığın yol almasına ne denir?
IV. Işık nasıl yayılır?
I Ş I K K A Y N A I Ş
I N
D O Ğ R U S A L
Yukarıdaki sorulardan hangisinin cevabına bulmaca- nın içinde yer verilmemiştir?
A) I. B) II. C) III. D) IV.
6. 1 ve 2 numaralı düz aynalar, şekil- 40°
2 Gelen ışın 1
deki gibi birbirine dik konumda bu- lunmaktadır.
1. ayna yüzeyi ile 40° lik açı yapa- cak şekilde gelen ışık ışını, yansı- dıktan sonra 2. ayna yüzeyinden kaç derecelik açı ile yansır?
10
Işığın Yayılması ve Yansıması - 1
Cevap anahtarına ulaşmak için karekodu okutunuz.
MEB 2018 - 2019 ● Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
5. Sınıf Fen Bilimleri
10
7. Yanan bir ampulün üzerine şekildeki gibi üzerine üç delik açılmış bir şapka konuluyor.
Ampul Şapka
Buna göre ampulden çıkan ışınların şapkadan geçe- rek izlediği yol hangisinde doğru gösterilmiştir?
C)
A) B)
D)
8. Şekilde bir yüzeye gönderilen ışınların yansımaları gös- terilmiştir.
Yüzey Bu olaya göre,
I. Dağınık yansıma olarak adlandırılır.
II. Yüzey, buruşuk alüminyum folyo olabilir.
III. Bu yüzeyde net bir görüntü oluşmaz.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I. B) Yalnız II.
C) I ve III. D) I, II ve III.
9. Bir düzlem aynaya gelen ışın 60° lik yansıma açısı yapa- rak geri yansımıştır.
Buna göre gelen ışın aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) B)
C) D)
60° 30°
N N N
N
45°
10. Aşağıda bir yüzeye gönderilen ışık ışını verilmiştir.
Buna göre,
I. a açısı 60° dir.
a 30°
N
II. Yansıma açısı 60° dir.
III. 30° lik açı, gelme açısıdır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I. B) Yalnız III.
C) I ve II. D) I, II ve III.
11. Bir ışınının aynadan yansıdıktan
P
R T
Z N sonra izlediği yol ve oluşan açılar
şekildeki gibidir.
Buna göre,
I. R ve T açıları birbirine eşittir.
II. P ve Z açıları birbirine eşittir.
III. T ve Z açılarının toplamı 90° dir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I. B) I ve II.
C) II ve III. D) I, II ve III.
12. Aşağıda verilen ifadelerin başına doğru ise “D” yanlış ise
“Y” yazılması istenmiştir.
İfadeler D / Y
1. Gelen ışın, yansıyan ışın ve normal aynı düzlemdedir.
2. Düzgün yansımada gelme açısı her zaman yansıma açısına eşittir.
3. Yansıtıcı yüzeye dik gelen bir ışın yansımaya uğramadan yüzeyin diğer tarafına geçer.
4. Gelme açısı, gelen ışının ayna ile yaptığı açıya denir.
Tablo doğru şekilde tamamlandığında hangi seçenek elde edilir?
A) D D Y Y
B) Y
Y D D
C) D Y D Y
D) Y
D Y D
MEB 2018 - 2019 ● Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
5. Sınıf Fen Bilimleri
1. Madde Saydam Yarı Saydam Opak
K
L
M
Tabloda K, L ve M harfleri ile gösterilen maddeler aşa- ğıdakilerden hangileri olabilir?
K L M
A) Hava Mukavva Buzlu cam
B) Asetat Oyun hamuru Duvar
C) Su Sisli hava Toprak
D) Güneş gözlüğü Havlu Saat camı
2. I. Bütün maddeler ışığı eşit miktarda geçirir.
II. Banyo ve tuvalet kapılarında eğer cam kullanıla- caksa buzlu cam olması tercih edilir.
III. Mağazaların vitrin camlarında ürünlerin net bir şe- kilde görülebilmesi için yarı saydam maddeler kul- lanılır.
Cisimlerin ışığı geçirmeleri ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I. B) Yalnız II.
C) II ve III. D) I, II ve III.
3. • Işığı geçiren maddelere - - - -K madde denir. - - - -L bu maddelere örnektir.
• Işığı geçirmeyen maddelere - - - -M madde denir. - - - -N bu maddelere örnek verilebilir.
Yukarıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere aşağıda- kilerden hangisi getirilebilir?
K L M N
A) opak Mukavva saydam Cam
B) saydam Cam opak Mermer
C) opak Çöp poşeti yarı saydam Hava
4. Maddeler ışığı geçirme özelliklerine göre ışığı geçiren, kısmen geçiren ve geçirmeyen maddeler olmak üzere üçe ayrılır.
Verilen bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi diğerle- rinden farklıdır?
A)
Röntgen filmi
Gözlük
Ayna Buzlu cam B)
C) D)
5. Özdeş el fenerleriyle, eşit büyüklükteki farklı maddelere ışık tutularak şekildeki gibi bir deney yapılmaktadır.
El feneri
Siyah karton Buzlu cam Pencere camı
Göz
Bu deneyle aşağıdaki hangi soruya cevap aranmak- tadır?
A) Işık doğrusal yolla yayılır mı?
B) El feneri iyi bir ışık kaynağı mıdır?
C) Işık her yöne yayılır mı?
11
Işığın Maddelerle Karşılaşması
Cevap anahtarına ulaşmak için karekodu okutunuz.
MEB 2018 - 2019 ● Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
5. Sınıf Fen Bilimleri
11
6. Bir cismi görebilmemiz için cisimden gelen ışınların gö- zümüze ulaşması gerekir.
K cam
göz göz
göz
L
M
şeffaf dosya
siyah fon kartonu
Şekildeki maddeler arkasından bakan bir göz hangi cisimleri görebilir?
A) Yalnız K B) K ve L
C) L ve M D) K, L ve M
7. Şekilde bir filin üç farklı cisim arkasından görüntüsü ve- rilmiştir.
L M
K Buna göre,
I. K cismi ışığı geçirmeyen opak bir maddedir.
II. L cismi yağlı kağıt ya da tül perde olabilir.
III. M cismi üzerine düşen ışığın tamamını geçiren saydam bir maddedir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I. B) I ve III.
C) II ve III. D) I, II ve III.
8. Işık geçirgenliği farklı olan maddeler tabloda verilmiştir.
Buzlu cam Kağıt Hava
Tahta Pencere camı Yağlı kağıt
Bu maddeler içinden yarı saydam olanlar doğru ta- randığı zaman tablonun yeni görüntüsü aşağıdakiler- den hangisi gibi olur?
A) B)
C) D)
9. Aşağıda verilen maddelerden hangisi üzerine gelen ışınları diğerlerine göre daha fazla geçirir?
A) Sisli hava B) Siyah poşet
C) Kese kağıdı D) Şeffaf naylon
10. Öğrenci yanan mumlara K ve L maddelerinin arkasından eşit mesafeden bakmaktadır. K maddesinin arkasından baktığında mum net görünürken, L maddesinin arkasın- dan baktığında ise mumu bulanık görmektedir.
Mum
K L
Göz
Mum
Göz
Buna göre K ve L maddeleri aşağıdakilerden hangisi olabilir?
K L
A) Gözlük camı Mukavva
B) Buzlu cam Pencere camı C) Pencere camı Buzlu cam
D) Yağlı kağıt Tahta
Işığın Maddelerle Karşılaşması
Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ölçme ve Değerlendirme Merkezi
5 . Sınıf
Fen Bilimleri Kazanım İzleme Testi
Işığın Yayılması ve Yansıma
F.5. KİT.6
1. Kayra ışık konusuyla ilgili hazırladığı posterde aşağıdaki resimleri kullanmıştır.
Kayra’nın posterinde kullandığı resimler dikkate alındığında posterin konusu hangi seçenekte doğru olarak verilmiştrir?
A) Işık ışınlarının yayılabilmesi için maddesel bir ortama ihtiyaç vardır.
B) Işık ışınları her yöne ve doğrusal bir şekilde yayılır.
C) Işık doğal ve yapay kaynaklar tarafından üretilir.
D) Işık ışınları sadece bir yöne doğru yayılır.
3. Mehmet öğretmen sınıfa bir manzara resmi getirerek öğrencilerinin incelemesini ister.
Resimde aynı görüntüden iki tane olmasının sebebini soran Mehmet öğretmene hangi öğrenci doğru cevap vermiştir?
A) Selim: Pürüzlü bir yüzeye gönderilen ışınlar birbirine paralel olarak aynı yönde yansır.
B) Yunus: Düzgün ve parlak bir yüzey üzerine, birbirine paralel olarak gelen ışınlar yüzeye çarptıktan sonra yine birbirine paralel olarak geri yansır.
C) Berkay: Düzgün ve parlak bir yüzey üzerine, birbirine paralel olarak gelen ışınlar yüzeye çarptıktan sonra dağınık olarak geri yansır.
D) Can: Pürüzlü bir yüzeye gönderilen ışınlar birbirine paralel olarak değil farklı yönlere doğru yansır.
2.
Yukarıda verilen ışın çizimiyle ilgili;
I. ‘a’ ışık kaynağından çıkarak yansıtıcı yüzeye ulaşan ışındır.
II. ‘b’ yansıtıcı yüzeye çarptıktan sonra yönünü değiştirerek geldiği ortama geri dönen ışındır.
III.‘c’ açı belirlemede kullanılan hayali bir çizgidir.
IV.‘e’ gelme açısı, ‘d’ yansıma açısıdır.
ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) I, II, III B) II, III, IV C) I, II, IV D) I, II, III, IV
4. Bir yüzeye çarpan ışının yansımasında gerçekleşen durumlar yansıma kanunları ile ifade edilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu yansıma kanunlarından birisi değildir?
A) Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzey normali aynı düzlemdedir.
B) Yansıma kanunları düzgün yansıma için farklı dağınık yansıma için farklıdır.
C) Gelme açısı yansıma açısına eşittir.
D) Yansıtıcı yüzeye dik olarak gelen bir ışın, kendi üzerinden geri yansır.
Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ölçme ve Değerlendirme Merkezi
2
5 . Fen Bilimleri Sınıf
Bu test, Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü BİTEK İl Sınav Komisyonu tarafından hazırlanmıştır.
4.
A) B) C) D)
5.
Buna göre, İbn-i Heysem’in görme olayını açıklaması hangi seçenekte doğru verilmiş olabilir?
A) Gözümüzden çıkan ışınlar cismin üzerinden yansıyarak tekrar gözümüze ulaşır.
B) Işıklı cisimlerden çıkan ışınların gözüme ulaşması ile oluşur.
C) Görüntü ışık ışınlarının ulaşmadığı ortamlarda da oluşabilir.
D) Cisimlerden yansıyan ışınların gözümüze ulaşması ile gerçekleşir.
7. Tabloda karışık olarak saydam, yarı saydam ve opak maddelere örnekler verilmiştir.
Tül perde Mukavva Pencere
Camı Kitap ka-
pağı
Hava Yağlı kağıt Taş Buzlu cam
Ayna Sisli hava Şeffef
naylon Streç film Tablodaki saydam maddeler mavi, yarı saydam maddeler pembe, opak maddeler de sarı renk ile boyanırsa seçeneklerden hangisi oluşur?
A)
B)
C)
D) 6. Işık kaynağı önündeki saydam olmayan bir cismin
perde üzerinde oluşan gölgesi şekilde verilmiştir.
Buna göre;
I. Engel II yönünde hareket ettirilmelidir.
II. Işık kaynağı I yönünde hareket ettirilmelidir.
III.Engel I yönünde hareket ettirilmelidir.
Verilenlerden hangisi tek başına yapılırsa perde üzerindeki gölgenin alanı ilk duruma göre azalmış olur?
A) I ve II B) I ve III
C) II ve III D) I, II ve III
Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü Ölçme ve Değerlendirme Merkezi
5 . Fen Bilimleri Sınıf
8. Can babasına gölgenin nasıl oluştuğunu sormuştur.
Babası Can’a gölge olayını anlatabilmek için bir fener almış ve ışıkları kapatmıştır.
Feneri babasının ellerine doğru tutan Can duvarda bir geyik görüntüsünün oluştuğunu farketmiştir. Can bu etkinlik sonucunda gölge oluşumu anlamış ve babasına doğru bir şekilde anlatmıştır.
Aşağıdakiler hangisi Can’ın anlatımı olabilir?
A) Işık ışınlarını geçiren cisimlerin arkasındaki aydınlık bölgeler o cisimlerin gölgesidir.
B) Işık ışınlarını geçiren cisimlerin arkasındaki karanlık bölgeler o cisimlerin gölgesidir.
C) Işık ışınlarını geçirmeyen cisimlerin arkasındaki aydınlık bölgeler o cisimlerin gölgesidir.
D) Işık ışınlarını geçirmeyen cisimlerin arkasındaki karanlık bölgeler o cisimlerin gölgesidir.
10. K ışık ışınının yansıtıcı yüzeye çarptıktan sonra izlediği yol şekilde verilmiştir.
Buna göre;
I. Gelme açısı 30o’dir.
II. K gelen ışın, L yansıyan ışındır.
III.a = b= 60o ‘dir.
IV.a+c = 90o’dir.
Ifadelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
A) II, III B) I, II, III C) II, III, IV D) I, III, IV
11. Sınıfa üç farklı malzeme ve üç tane resim getiren öğretmen resimleri malzemelerin altına koyarak öğ- rencilerinden gözlem yapmalarını ve bu gözlemlerini tabloya kaydetmelerini istemiştir.
Öğrencinin oluşturduğu tablo yukarıdaki gibi olduğuna göre , ve malzemeleri hangi seçenekte doğru verilmiş olabilir?
Malzemesi Malzemesi Malzemesi
A) cam Defter yaprağı Yağlı kağıt B) Şeffaf naylon Tül perde Yağlı kağıt
C) cam Tül perde mukavva
9. Bir düzlem aynaya, ayna ile 48o’lik açı yapacak şekilde bir ışın gelmiştir.
Buna göre, gelen ışın aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?
A) B)
C) D)
