Construction de gr'ande importance aux Etats Unis d'Ameque
A M E R İ K A B İ R L E Ş İ K D E V L E T L E R İ N D E B Ü Y l j K Ö L Ç Ü D E Y A P I . Chryler Corporation fabrikalarının dodge kısmı
Mimar: Albert Kalın İne Çeviren: Y. Müh. Ali Berkol (Archilectural Foıuıul uaıı
Amerikada harp zamanı fabrikalarının in-şası muazzam bir ölçüdedir, bu inşaatta birçok dikkate değer icat ve organizasyon hünerleri mey-dana gelmiştir ki, bunları kavramak biraz müş-küldür. Zira bir mukayese esası noksandır.
Bununla beraber, 325.000 metre kareden faz-la bir sahayı beton çatı örtülü yapıfaz-larfaz-la kapfaz-lamak ve böylelikle sekiz aylık bir zamanda d.ünyanın en büyük fabrikasını yaratmak için önceden ha-zırlanmış gayet dakik hesaplara lüzum olduğu-nu hem zihin, hem göz kavrıyabilir. Çelik
azlı-ğından dolayı, her ünitede tasarruf etmek elzem olmaktadır, çünkü elde edilen tasarruf bir çok, misli büyüyecektir, hem zamandan ve hem de kalıp
kerestesinden tasarruf etmek için bu metod son derece ehemmiyet kazanmaktadır.
İzah ettiğimiz işin enteresan ciheti başlıca her iki istikamette elde edilen neticelerdir. Projde
elde edilen ekonomi ile metre kare döşeme başına normal 27.6 Kg. yerine 13.7 Kg. armatür çeliği sar fettiği söylenmektedir. Montaj sürati ve kereste tasarrufu, başlıca, tonoz çatılar için seyyar kalıpların kullanılması ve bir beton dökme usulü ve daha çabuk prize yardım etmek için bilâhare betondaki fazla suyu emme tertibatı sayesinde el-de edilmiştir.
Beton dökme tertibatı, her dört çatıda bir ka-rıştırma teçhizatını ihtiva eden bir yükseltme ku-HOlST TOWEPı
PıUNWAY- PLA.TFORM RAlSED-v PLATFORM
leşinin inşa edilmesine dayanmaktadır. Bu kule-leri birbirine bağlıyan yold.an beton kemerkule-lerin zirvelerinden aşağı dik bir tâli yol sistemi inmek-tedir. Karıştırma kulesinden dökülme yerine beton seyyar arabalarda nakledilmiştir.
Müteakip ameliyeye gitmek için kemer ka-lıpları seyyar bir platform üzerine inecek şekil-de tertip edilmiştir.
Betonun dökülmesini müteakip, suyu çekip prizi hızlandırmak için bir vakum usulü kullanıl-mıştır. Takriben 1.20X1.20 m. boyunda emme levhaları taze betonun üzerine yanyana konul-makta ve konulan her yeni levha bir vakum hor-tumu vasıtasile doldurulan kemerin eni boyunca giden bir boruya bağlanmakta idi. Bir vakum
pompası suyu depolara çekmektedir, suyla bera-ber sürüklenen çimento miktarı ehemmiyetsizdir. 3 ilâ 7 dakikada bu pompanın emğid-i su betona bir adamın ağırlığını taşıyabilecek sertliği temin etmektedir.
Suyun süratle emilmesi betonun buz tutma-sı tehlikesini bertaraf etmiş ve yaz mevsimindeki dökme sürati kışında muhafaza edilmiştir.
Fabrika binaları inşaatının ekserisinde ente-resan bir nokta çelikten tasarruf etmek için döşe-melerin 5 om. kalınlığında tahta kaplı armatürsüz
beton olmasıdır. Bu usul işçiler için daha az yoru-cu, düşen takimleri daha az zedeliyen ve makine-ler değiştirdiğinde boru ve kanalların kolayca döşenmesini kabii kılan bir usuldür.
Zar tavanların kesitleri
İ N G ? L T E R E D E M E S K E N M E S E L E L E R İ
( Başraraft 170 inci s a y f a d a )
leri, dükkânları, kiliseleri, sinemaları, tiyatrola-rı ve sair teshilâtı da olan büyük şehirler halin-de inşa ediliyordu.
Bundan sonra gelen vazife büyük sanayi
