SOSYAL HİZMET 13. HAFTA
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
• Kuramın kurucusu E. Berne tarafından genel anlamda “Karşılıklı Davranışsal Çözümleme”
olarak tanımlanmaktadır (Berne, 1964).
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
• Adından da anlaşılacağı üzere en az iki birey arasında gerçekleşen iletişim sürecinde
davranışların karşılıklı çözümlenmesini ifade etmektedir. Berne, bir uyarıcı ve bir tepkiden oluşan birime, transaksiyon (karşılıklı etkileşim işlemi) adını vermektedir (Berne, 1961; akt: F.
Akkoyun, 1995, s. 31).
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
• Ebeveyn (E) ego durumu: Dış kaynaklardan ve esas olarak da anne babadan alınmış tutum ve davranışları içerir. Dışta, başkalarına karşı
önyargılı, eleştirel ve koruyucu davranışlarla belirtilir. İçteyse, Çocuk ego durumunu
etkilemeyi sürdüren eski anne-baba iletileri olarak yaşanır (Jongeward ve James, 1971, s.41).
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
• Y (Yetişkin) ego Durumu: Kişinin yaşıyla ilgisi yoktur. Var olan gerçek ve bilginin nesnel
olarak toplanmasından kaynaklanır. Gerçeği deneyden geçirerek ve olasılıkları
değerlendirerek görevini yerine getirir
(Jongeward ve James, 1971, s.41 tan aktaran Özerk vd. 2018)
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
• Tamamlayıcı transaksiyonlar uyarıcı ve tepki transaksiyonlarının yönünün birbiriyle tutarlı olduğu transaksiyonlardır
• Çapraz transaksiyonlar; iletişimde bulunan iki kişinin, her birinin yalnızca bir ego
durumundan hareket ettiği, ancak uyarıcıyı
gönderenin karşısındaki kişide hedeflediği ego durumundan tepki almadığı
transaksiyonlardır
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
• iletişimde bulunan iki kimseden yalnızca birinin ya da her ikisinin de iki ego
durumunun birden harekete geçtiği ve de
aynı anda psikolojik ve sosyal olmak üzere iki farklı mesajın birlikte yer aldığı
transaksiyonlardır .
TRANSAKSİYONEL ANALİZ
• Transaksiyonel sosyal müdahalede bireyin
hangi ego durum veya durumlarından hareket ettiği derinlemesine tespit edilmelidir.
• Uygun yöntemle iletişim gerçekleştirilmelidir.
