• Sonuç bulunamadı

hadifene.com SOLUNUM 1. OKSİJENLİ SOLUNUM

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "hadifene.com SOLUNUM 1. OKSİJENLİ SOLUNUM"

Copied!
6
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

Solunum Nedir?

Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için (hareket, büyüme, gelişme,üreme,irkilme,uyuma) enerjiye ihtiyaç duyarlar. Enerji ancak besin maddelerinden karşılanabilir.

Canlılar bu besinleri hücrelerinde parçalayarak ihtiyaç duydukları enerjiyi elde ederler. Besinlerin hücrede parçalanması yoluyla enerji üretilmesine solunum denir.

Solunum sonucu oluşan enerjinin belli bir kısmı ile ATP (Adenozin tri fosfat) adı verilen enerji molekülü oluşturulur. ATP, canlıların enerji gerektiren

faaliyetlerinde kullanılır.

ATP Nedir?

ATP:

Adenozin trifosfat: Adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfor atomu grubundan oluşan organik bir moleküldür. Hücrelerin metabolik olayları için gerekli olan enerjiyi sağlar.

Bütün canlılar ATP üretip, tüketmek zorundadır.

Hücresel enerji, oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon olmak üzere üç yolla elde edilir.

1. OKSİJENLİ SOLUNUM

Hücre içerisinde bulunan besinlerin, oksijenli ortamda karbondiokside ve suya kadar parçalanmasına oksijenli solunum denir.

Oksijenli solunum olayı ökaryot (gelişmiş) hücrelerde mitokondri organelinde gerçekleşir; fakat

reaksiyonlar önce sitoplazmada başlar.

Su + Karbondioksit + Besin + Oksijen

Oksijenli solunum sonucu oluşan karbondioksit (CO2) gazı, kireç suyu ile tepkimeye girerek kireç suyunu bulandırır.

Yukarıda verilen uygun sıcaklıktaki deney

düzeneklerinden I numaralı cam fanustaki kireç suyu yeterince bulanmaz (sorularda bulanmaması beklenir diye sorulur) ; fakat II numaralı cam fanus içindeki kireç suyu bulanır.

Hücresel Solunum

Oksijenli Solunum

Oksijensiz

Solunum Fermantasyon

Enzim Mitokondri

SOLUNUM

8.SINIF 6.ÜNİTE ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ

www.hadifene.com

Ali Hocayla Hadi Fene www.hadifene.com

www.hadifene.com

I II

Kireç suyu

hadifene.com

Enerji

(2)

Yukarıda verilen uygun sıcaklıktaki deney düzeneklerinden K cam fanusundaki kireç suyu farenin oksijenli solunum sonucu açığa çıkardığı karbondioksitten dolayı bulanır. L kabındaki kireç suyu ise bulanmaz.

Çimlenen tohumlar da çimlenme esnasında oksijenli solunum yaparlar ve karbondioksit açığa çıkarırlar.

Yukarıda verilen deney düzeneğinde I numaralı kaptaki kireç suyu bulanır.

Bitkiler hem gündüz hem de gece solunum yaparlar.

Fotosentez ise sadece ışık varlığında (bu sadece gündüz olarak da ifade edilebilir) yapılır.

2.OKSİJENSİZ SOLUNUM

Besinlerin oksijen kullanmadan enzimler yardımı ile parçalanıp enerji elde edilmesine oksijensiz solunum denir.

3.FERMANTASYON (MAYALANMA)

Oksijensiz solunumda olduğu gibi besinlerin oksijen kullanılmadan enzimler yardımı ile parçalanıp enerji elde edilmesine fermantasyon denir. Oksijensiz solunumdan elde edilen enerji miktarı gibi bazı farklılıklar göstermektedir. Fermantasyon sonucu elde edilen enerji miktarı oksijenli ve oksijensiz solunuma göre oldukça azdır.

Fermantasyon,Laktik asit ve Etil alkol fermantasyonu olmak üzere iki çeşittir. Fermantasyon sonucu oluşan ürünler, fermantasyon çeşidine göre farklılık gösterir.

A) Etil Alkol Fermantasyonu

Etil alkol fermantasyonu,besinin oksijensiz olarak enzimler yardımıyla etil alkole ve karbondioksite kadar parçalandığı fermantasyon çeşididir.

Bitkide gerçekleşen olaylar Fotosentez Solunum

Bitkide gerçekleşen olaylar Solunum

Yukarıda verilen deneyde balonun 2.durumda şişmesi etil alkol fermantasyonu sonucu karbondioksit gazı açığa çıktığını ispatlar.

hadifene.com

(3)

Hamurun mayalanmasını sağlayan maya mantarları (bira mayası mantarı) etil alkol fermantasyonu yapar.

Fermantasyon sonucu açığa çıkan karbondioksit, hamurun kabarmasını sağlar.

Yukarıda verilen deney uygun sıcaklıkta yapıldığında belli bir süre sonra;

-Kireç suyu iyice bulanır.

- Termometrenin gösterdiği değer artar.

-Glikoz (besin) miktarı azalır.

- Kapta etil alkol ve karbondioksit birikimine bağlı olarak bira mayası hücreleri sayısı önce artar,sonra azalarak belli bir seviyeye iner.

B) Laktik Asit Fermantasyonu: Yoğurdun mayalanmasını sağlayan mikroorganizmalar ise laktik asit fermantasyonu yapar.

Aşağıda verilen deney uygun sıcaklıkta yoğurt bakterileriyle yapıldığında kireç suyu bulanmaz.

Bu durum laktik asit fermantasyonu sonucunda karbondioksit gazı açığa çıkmadığını ispatlar.

Deneyde belli bir süre sonra;

-Termometrenin gösterdiği değer artar.

-Glikoz (besin) miktarı azalır.

20 0C

25 0C

hadifene.com

(4)

Yukarıda verilen deney uygun sıcaklıkta eşit miktar glikoz çözeltisiyle yapıldığında borudaki renkli sıvı;

- N yönünde ilerliyorsa X türü bakteriler etil alkol fermantasyonu, Y türü bakteriler laktik asit fermantasyonu yapıyordur.

- L yönünde ilerliyorsa Y türü bakteriler etil alkol fermantasyonu, X türü bakteriler laktik asit fermantasyonu yapıyordur.

- hareket etmiyorsa X ve Y türü bakteriler birlikte laktik asit fermantasyonu veya etil alkol

fermantasyonu yapıyordur.

Yukarıda verilen deney uygun sıcaklıkta eşit miktar glikoz çözeltisiyle yapıldığında borudaki renkli sıvı;

-A kabında cam borudaki civa 2 yönünde yükselir.

B kabında ise cam borudaki civa seviyesi değişmez.

Ağır ve uzun egzersizler yaptığımızda çizgili kaslarımız oksijeni yeterli alamaz. Bu anlarda kas hücreleri oksijensiz solum yapar. Bunun sonucunda kaslarda yorgunluk hissi veren bir tür asit (laksit asit) birikir. Kas hücreleri normal temposuna geçtiğinde bu hücreler yeniden oksijenli solunum yapmaya devam eder.

Fermantasyon sonucu elde edilen enerji, oksijenli solunuma göre çok daha az olsa da enerji ihtiyacı az olan canlılar ve yeterli oksijeni bulunmayan iskelet kas hücreleri, yaşamlarını devam ettirebilmek için fermantasyon yapar.

Günlük hayatımızda fermantasyona örnekler:

● Peynir, yoğurt, turşu, soya sosu, ekmek (hamurun mayalanması) ve üzüm suyundan sirke veya şarap yapımında, arpa özütünden bira olmasında bazı bakteri ve mantarların fermantasyon yapmalarından faydalanılır.

hadifene.com

(5)

Ö ğrenciler için facebook

grubumuz

Ö ğretmenler için facebook

grubumuz

FEN KU ŞAĞI

İNSTAGRAMDA BİZİ TAKİP EDİN

FEN

PINARI

(6)

TELEFON VE TABLETLER İÇİN MOBİL UYGULAMAMIZ ÇIKTI !

''Hadi Fene'' Mobil Uygulaması İndirme Linki:

https://play.google.com/store/apps/details?i d=com.bilgikurumsal.hadifene.com&hl=tr&

gl=US

Referanslar

Benzer Belgeler

Apti Efen­ d i’nin Şehzadebaşı’nda Feyziye Tiyatrosu’ndaki temsillerin­ de bir akşam perde alkışlar arasında kapanıp Naşid kulise döndüğünde Apti

5 Eylül 1488'de ~sa Bey öldü~ünden Ni~de San- ca~~~ da 300.000 akçelik haslarla Ahmed Bey'e verilmi ~, aynca Bursa mizan~n- dan y~lda 300.000 akçe salyane tayin olunup, Adana ve

Toprağın suyla dolmasına toleranslı bitkiler oksijensiz koşullara (anoksi) geçici olarak dayanabilirler, ancak bu yalnızca birkaç gün sürebilir.. Diğer yandan

137 Cs ve 60 Co kaynaklarından yayınlanan gama ışınlarının ölçülmesiyle MCA’da elde edilen spektrumda fotopikler dışında gözlenen Compton bölgesi, Compton

G: Dörtgenin ağırlık merkezi, O: Orta tabanların kesim noktası, K: Köşegenlerin kesim noktasıdır.. DIŞBÜKEY İÇBÜKEY DÖRTGEN DIŞBÜKEY

 Two-step flow (iki aşamalı akış): ilk aşamada medyaya doğrudan açık oldukları için göreli olarak iyi haberdar olan kişiler; ikinci. aşamada medyayı daha az izleyen

Bu yöntemle elektrik elde etmek için yüzeydeki su sıcaklığı ile derindeki su sıcaklığı arasındaki farkın 20 derece olduğu yerler kullanılıyor...  Okyanusların ve

Kürarizasyon öncesi (bazal değer) ve TOF 0 iken ölçülen oksijen tüketimi, karbondioksit üretimi ve enerji tüketimi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir