Patent/Faydalı Model

(1)

TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU

Patent/Faydalı Model

Genel Kavramlar

(2)

Sınai Mülkiyet Sisteminin Unsurları

Mevzuat

TÜRKPATENT

Patent ve Marka Vekilleri

Üniversite

STK’lar Kamuoyu

Kamu Kurumları İş Dünyası

KOBİ’ler Ar-Ge Odalar

İhtisas Mahkemeleri

(3)

BULUŞ KAVRAMI

(4)

Buluş

• Bir probleme teknik bir çözüm getiren yeniliklerdir.

Bu yenilikler:

• Tamamıyla yeni bir makine, ürün, kimyasal bileşik veya bir yöntem olabilir.

• Ya da bilinen bir makine, ürün veya

(5)

Teknik Çözüm Nedir?

• Bir probleme teknik bir çözüm getiren yeniliklerdir.

• Binalarının beşinci katında toplantı düzenleyen bir şirket düşünelim.

• Yeni bir asansör yaptırıyorlar. Ancak bir problemleri var:

• Asansör beşinci katta durmuyor.

(6)

Teknik Çözüm Nedir?

Bu probleme iki farklı çözüm düşünüyorlar:

1.Asansörü beşinci katta durmasını sağlayacak şekilde ayarlamak.

2.Toplantıları asansörün durduğu bir katta yapmak.

Birinci çözüm teknik içeriğe sahip bir çözümdür .

İkinci çözüm ise teknik bir çözüm

(7)

El Arabası

• Yaklaşık 2000 yıllık bir geçmişe sahip

• Uzun süredir birbirine çok yakın özelliklere sahip el arabaları kullanıldı.

• Problem: Yumuşak ve engebeli yüzeylerde tekerleğin yere

saplanması

(8)

El Arabası

• Çözüm: Tekerleğin yere tutunan yüzey alanını arttırmak

• Küre şeklinde tekerleğe sahip el arabası

• James Dyson 1974’te geliştirdi!

(9)

BULUŞLARIN KORUNMASI

GİZLİ TUTMAK

(TİCARİ SIR)

YASAL KORUMA (PATENT VE

FAYDALI MODEL)

(10)

Patent sisteminde kişiler geliştirdikleri buluşu topluma açıklamalarının karşılığında kendilerine verilen patent ile korunurken, ticari sırlarda bilgi gizli kaldığı sürece korunur.

Örnek: Dünyaca ünlü bir içeceğin formülü

TİCARİ SIR

(11)

Şirket, formülü özenle saklanan ticari bir sır olarak sunar ve

sadece özellikle yöneticilerin içinde bulunduğu birkaç

(12)

Bu içeceğin üreticileri patent almayı tercih etselerdi, formülü açıklamak zorunda kalacaklardı ve 1910’lu

yıllarda koruma süresi dolduktan sonra, benzeri içeceği herkes

serbestçe üretip başka markalarla

satabileceklerdi.

(13)

PATENT NEDİR?

Sınırlı bir süre ve yer için patent sahibine, üçüncü kişiler tarafından buluşun izinsiz olarak üretilmesini, satılmasını, kullanılmasını veya ithal edilmesini engelleme

amacıyla tanınan tekel haklarıdır.

(14)

Patent, sosyal bir sözleşme midir?

Buluşu

açıklamak Tekel Hakkı

edinmek

…başkaları buluştan haberdar olupbuluş

üzerinde geliştirme yapabilir.

(15)

Patent/Faydalı Model Sahibinin Hakları

Patent/Faydalı Model, sahibinin izni

olmadan başkalarının patentli ürününü ticari olarak izinsiz;

 Üretmesini,

 Kullanmasını,

 Satmasını,

İthal veya ihraç etmesini engeller .

Ancak patentli buluşun, ticari olmayan kişisel kullanımlar için üretilmesinde herhangi bir engel yoktur.

Tekel İşlevi

10/20 yıl tekel

hakkı

(16)

• Size sağladığı tekel hakkına karşılık sizden buluşunuzu ayrıntısıyla açıklamanızı bekler.

• Bu sayede sizin sahip olduğunuz bilgi halka açılmış olur.

Başkaları sizin patentinizi okuyarak yeni bilgiler öğrenir, belki de buna dayanarak yeni fikirler, buluşlar geliştirebilir.

• Böylece patent sistemi hem buluş yapanı tekel

hakkıyla ödüllendirir, hem de kamuya ait teknolojik bilginin artması sağlanır.

Buluş sahibi tekel hakkı ile ödüllendirilir.

Buluşun açıklanması ile teknolojik gelişme

sağlanır.

(17)

Patent Almanın Faydaları

• piyasada güçlenme

• rekabet avantajı

• taklidi önleme

• rakipleri engelleme

• davaları önleme

• pazarlıklarda kullanım

• itibar arttırma

• lisans geliri elde etme

• performans ölçümü

(18)

Patentin Önemi

• Tüm dünyadaki teknik bilginin%80’i patent dokümanlarında yeralır.

• Bilimsel yayınlardan daha günceldir .

• Yılda 2 milyona yakın patent başvurusu yapılmaktadır.

• Tüm dünyada yaklaşık 5,4 milyon geçerli patent bulunmaktadır.

Bilgi İşlevi

Buluşun Açıklanması - Yayın

Patentin Rolü

Teknolojik inovasyonu (yeniliği) teşvik eder

Rekabeti ve yatırımı teşvik eder

Bilginin yayılmasını teşvik eder

Teknoloji transferini teşvik eder

(19)

Patent Süreci

• Uygun hazırlanmış bir başvuruyla:

• 3 - 4 yıl içinde patent belgesi,

•9 - 12 ay içinde de faydalı model belgesi alınabilmektedir.

Ancak,

• Korumanız başvuru yaptığınız

andan itibaren başlayacağı için,

süreç devam ederken hak kaybı

yaşamazsınız.

(20)

Patent Konusunda YanlışBilinenler

• Patent alabilmek için prototipimi üretmiş

olmam gerekiyor.

•Hayır! Prototip gerekmiyor. Buluşunuzu ilgili

konuda uzman bir kişinin uygulayabileceği açıklıkta

ve ayrıntıda yazılı olarak anlatmanız yeterli.

(21)

Patent Konusunda YanlışBilinenler

• Patent almak çok

pahalı

(22)

Patent Konusunda YanlışBilinenler

• Eğer bir ürün patentli ise, daha kaliteli ve üstündür.

• Patent bir kalite göstergesi değildir.

• Bir buluşun patent belgesi almış olması onun yeni olduğunu ve bilinen teknikten açıkça

farklı olduğunu gösterir.

(23)

Patent Konusunda YanlışBilinenler

• Patentim olsa da, ihlalleri engelleyemem.

• Patent hakkı yasalarla koruma altındadır ve

ihlallere karşı yaptırımlar bulunmaktadır.

(24)

Patent Hakkı Kime Ait?

• Buluş sahibi:

• Mucit, icadı yapan

• Başvuru sahibi:

• TÜRKPATENT’e patent

başvurusunda bulunan

(25)

Başvuru Formu

• Başvuru sahibi:

• Patent üzerindeki tüm hak ona aittir.

• Firma ya da şahıs olabilir.

• Buluş sahibi:

• Patent üzerinde herhangi bir hakkı yoktur.

• Yalnızca şahıs

olabilir.

(26)

Patent Koruması

• Patent koruması ulusaldır.

Türkiye’de alınan bir patent yalnızca Türkiye’de geçerlidir.

• Buluşun yeniliği ise evrenseldir.

Türkiye’de alınan bir patent bütün

dünyada yeni olmalıdır.

(27)

Patent Koruması

• Mehmet Bey Çin'de bir ürün görmüş ve Türkiye’ye döndüğünde bu

ürünün Türkiye’de satılmadığını ve patentli olmadığını öğrenmiş.

• Ürün dünya çapında yeni olmadığı için Türkiye’de patent alamaz, ancak

üretebilir ya da Çin’den ithal edebilir.

• Ürünün patenti yoksa ama ürün yıllardır

piyasadaysa yine patent alamazsınız. Cep telefonu şarj askı aparatı

A.B.D.’de alınmış

patent belgesi

(28)

(29)

Patentlenebilirlik Kriterleri

Yenilik

Tekniğin bilinen durumuna dâhil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir.

- Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir

yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi

kapsar.

Buluş basamağı

- Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki uzmana göre aşikâr olmayan buluşun, buluş basamağı içerdiği kabul edilir.

Sanayiye uygulanabilir olma

- Buluş, tarım dâhil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir

nitelikteyse, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.

(30)

BULUŞ

YENİ _BASAMAĞI ^BULUŞ

SANAYİYE

UYGULANABİLİR PATENT

(31)

Faydalı Model

BULUŞ

YENİ ^SANAYİYE

UYGULANABİLİR

FAYDALI

MODEL

(32)

Yenilik

Bir buluş, tekniğin bilinen durumuna dahil değilse yenidir.

Tekniğin bilinen durumu, patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, buluş konusunda toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgileri kapsar.

Yenilik, patent başvuru tarihinden önce buluşun

kamuya açıklanmamış olması anlamına gelir.

(33)

YENİLİK

İstem(ler)in teknik

unsurları tanımlanır

Tekniğin bilinen durumundaki teknik unsurlar tanımlanır

Tekniğin bilinen durumu ile istem(ler)in teknik unsurları birebir aynı mı?

YENİ

YENİ DEĞİL

hayır

evet

Yenilik değerlendirilirken:

(34)

YEN İLİK

hazne

ağız sap

 Bir buluşun yeni olabilmesi için içerdiği tüm

unsurların, benzerleriyle birebir aynı özelliklere sahip olmaması gerekir.

kapak

(35)

Tekniğin bilinen durumu

hazne ağız

sap kapak

Bulu ş

YENİ DEĞİL !

ağız ağız

kapak

sap

(36)

Tekniği n

bilinen

hazne sap kapak

Buluş

sap kapak

ağız ağız

YENİ !

Süzgeçli iç hazne

ağız

(37)

(38)

Buluş Basamağı

• Bir buluşun yeni olması, patent alabilmesi için yeterli değildir!

• Buluş, aynı zamanda

benzerlerine bakılarak kolayca

ortaya konulamayacak nitelikte

olmalıdır.

(39)

Buluş Basamağı

Tekniğin bilinen durumu dikkate alındığında, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmana göre aşikar olmayan buluşun, buluş basamağı içerdiği kabul edilir.

Alanında uzman kişi kimdir?

 Ortalama bilgi birikimine ve yeteneğe sahip

 Spesifik bir alanda pratik yapabilme yeteneğini haiz, aynı zamanda komşu/yakın

alanlarda bahsi geçen önermeleri değerlendirebilecek seviyede

 Tekniğin bilinen durumundaki her dokümana ulaşabilecek yetkinlikte

(Faydalı Model için buluş basamağı kriteri

aranmaz)

(40)

Buluş Basamağı

Buluşun

– Beklenmedik etki içermesi

– uzun süredir bulunamayan çözüm içermesi

– ilgili alandaki teknik önyargıya istisna teşkil etmesi,

– uzun süreli bir ihtiyacı ya da eksikliği karşılaması,

– beklenmedik teknik bir ilerleme ortaya çıkarması,

buluş basamağı içerme ihtimalini kuvvetlendiren

unsurlardır.

(41)

Buluş Basamağı İçermeyen Örnekler

• Bilinen bir buluşu,

• bilinen bir başka malzemeyle üretmek

• (büyük ihtimalle) buluş basamağı niteliği sağlamaz.

Tahta Masa

Cam Masa

(42)

Sanayiye Uygulanabilirlik

• Bir buluşun

yeni olması ve buluş

basamağına sahip olması, patent alabilmesi

için yeterli değildir!

• Buluş, aynı zamanda

sanayide uygulanabilir

olmalıdır.

(43)

SanayiyeUygulanabilirlik

• Sanayide uygulanabilirlik bir buluşun tarım dahil sanayinin

herhangi bir alanında (tekrar tekrar aynı şekilde) üretilebilir ya da

kullanılabilir olması anlamına gelir.

• Ancak yalnızca üretilebilir olma yeterli değildir, buluşun faydalı bir kullanım alanı da olmalıdır.

(EPO BoA 2005)

• Diğer patentlenebilirlik şartları arasında ulaşılması en kolay şart olduğu söylenebilir.

• Genel olarak, söz konusu özelliği sağlayamayan başvurularla pek sık

(44)

Sanayide Uygulanabilir Olmayan Buluşlar

• Doğa kanunlarına, temel fizik yasalarına aykırı buluşlar

(Enerjinin korunumuna aykırı olan sonsuz enerji düzenekleri, devridaim makinaları)

•Pratikte uygulanamayacak buluşlar (Ozon tabakasının korunması için tüm atmosfere plastik film kaplanması)

• Önerdiği çözümü gerçekleştiremeyen

buluşlar (hareket edemeyen bisiklet)

(45)

Patent Verilemeyecek Konular

(46)

Bölme için bir kısayol metodu patentlenemez. Ancak, buna göre işleyen bir hesap makinası patentlenebilir.

Yarı iletkenlikle ilgili bir fiziksel teori patentlenemez. Ancak, yeni yarı

iletken cihazlar ve bunların üretim yöntemi patentlenebilir.

(47)

Zihni, Ticari ve Oyun Faaliyetlerine İlişkin Plan, Usul ve Kurallar

Bir dil öğrenme yöntemi, bulmaca çözme yöntemi, bir

oyun veya ticari bir

işletmeyi organize etmek için hazırlanan planlar

patentlenemez.

Ancak, bir planı

uygulamak ve bir oyun oynamak için yeni bir

cihaz patentlenebilir.

(Otomatik okey masası)

(48)

Edebiyat ve Sanat eserleri, Bilim eserleri, Estetik Niteliği Olan Yaratmalar,

Bilgisayar Yazılımları

(49)

Bilginin Derlenmesi, Düzenlenmesi, Sunulması ve İletilmesi ile İlgili Teknik Yönü Bulunmayan Usuller

Bilginin içeriğinin tek başına karakterize edildiği bir bilginin sunumu, bir taşıyıcı üzerine kaydedilmiş bilginin sunumu veya bilgiyi sunan cihaz veya

yöntemler (CD, DVD) patentlemez.

İnsan Veya Hayvan Vücuduna Uygulanacak Cerrahi ve Tedavi

Usulleri, Teşhis Usulleri

Sanayide uygulanabilir buluş olarak değerlendirilmez. Bu koşul, maddelere,

bileşiklere, bunların üretim usullerine ve bu tür

(50)

Buluş Sayılmakla Birlikte Patent VerilemeyecekKonular

• Konusu kamu düzeni veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar

Örneğin, radar tespiti yapabilen cihaz

• Bitki ve hayvan türleri veya önemli

ölçüde biyolojik esaslara dayanan

bitki ve hayvan yetiştirilmesi usulleri.

(51)

Buluşa Patent Verilmesini Etkilemeyen Açıklamalar

Başvuru tarihinizden önceki 12 ay içinde:

• Sizin tarafınızdan yapılmış açıklamalar,

• Sizden doğrudan veya dolaylı

olarak bilgi edinen bir üçüncü kişi tarafından yapılmış açıklamalar

patent almanıza engel olmaz.

(52)

RüçhanHakkı

Türkiye’de Türkçe olarak hazırladığınız patent başvurunuzu TPE’ye yaptınız.

Ve buluşunuzu yurtdışında da korumak istiyorsunuz.

Ancak, bir sorun var:

• Başvurunuzu yabancı dile henüz çevirmediniz ve gerekli ücretleri şu anda verecek durumunuz yok.

• Bu da diğer ülkelere başvurma

tarihinizi geciktiriyor.

(53)

RüçhanHakkı

Patent sistemi bu konuda

başvuru sahiplerine kolaylık sağlamak amacıyla Rüçhan Hakkı adıyla

anılan bir hak sunmaktadır.

• Buna göre başvuru sahibine

diğer ülkelere giriş yapabilmesi

için 12 ay süre tanınmaktadır.

(54)

RüçhanHakkı

Bir ülkede yaptığınız patent başvurusunu başka ülkelerde de yapmak isterseniz, ilk

başvurunun yapıldığı ülkede elde ettiğiniz başvuru

tarihinden itibaren 12 ay içinde aynı başvuru tarihini kullanarak başka bir

ülkeye de patent

başvurusu yapabilirsiniz.

(55)

RüçhanHakkı

30 Ekim 2011’de

Türkiye’de bir patent başvurusu yaptığınızı varsayalım.

30.10.2011

30.10.2012

İlk başvuru tarihi (rüçhan tarihi)

30 Ekim 2012 tarihine kadar herhangi bir

ülkeye Türkiye’deki patentinizi rüçhan göstererek patent başvurusunda

bulunabilirsiniz.

(56)

RüçhanHakkı

Benzer şekilde

yurtdışında yaptığınız yabancı dildeki

başvurunuzu rüçhan göstererek 12 ay içinde

TÜRKPATENT’e başvuru

yapabilirsiniz.

30.10.2011

30.10.2012

İlk başvuru tarihi

(rüçhan tarihi)

(57)

Patent Ön Araştırması

(58)

• Buluş

konusunda ön araştırma

yapmakta fayda var.

Başvuru Öncesinde

(59)

• Amerika’yı yeniden keşfetmemek için

• Mevcut teknolojiyi ve son gelişmeleri takip etmek için

• Var olan buluşlardan fikirler üretmek ve onların üzerine yeni geliştirmeler yapmak ya da yeni buluşlar, yeni çözümler

ortaya

koyabilmek için

• Lisans alabileceğiniz ya da verebileceğiniz kişileri tespit etmek için

• Başkalarının patent hakkını ihlal etmediğimizden emin olmak için

Başvuru ÖncesindeNeden

Araştırma Yapmalı?

(60)

• Başkalarının patentlerinin geçerli olup olmadığını takip edebilmek için

• Buluşumuzun yeni olup olmadığını, patentlenip patentlenemeyeceğini öngörebilmek için

• Yurtiçi ve yurtdışındaki rakiplerimizin aktivitelerini takip etmek için

• Pazarın ihtiyaçlarını ve teknolojideki yeni trendleri erkenden yakalayabilmek için.

Başvuru ÖncesindeNeden

Araştırma Yapmalı?

(61)

Buluşum Yenimi?

• Yeni olmayan bir buluş için patent almaya çalışmak

size zaman ve para kaybettirebilir.

• Patent veri tabanlarında ve internette anahtar kelimeler kullanarak ve patent

sınıflandırmasından

yararlanarak araştırma

(62)

Başvuru Süreci

(63)

 Kendiniz yürütebilirsiniz ya da

 Patent vekilleri sizin için başvurunuzu takip

edebilir

Başvuru sürecindeki

işlemleri

(64)

BAŞVURU UNSURLARI

• Başvuru Formu

• Tarifname

• İstemler

• Özet

• Resimler (varsa)

Patent başvuru tarihi bu unsurların Kurum’a verildiği tarih, saat

ve dakika itibariyle kesinleşir.

(65)

Başvurunun işleme alınabilmesi Kuruma sunulması gerekli belgeler:

a) Patent verilmesinin istendiğine dair yazılı talep. (Başvuru Formu)

b) Başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgiler ve başvuru sahibi ile temasa geçilebilmesini sağlayan iletişim bilgileri. (Başvuru Formu)

c) Türkçe veya Kanunun 90 ıncı maddesinin ikinci

fıkrasında belirtilen yabancı dillerden biri ile yazılmış

tarifname.

(66)

Başvuru unsurlarının tamamlanması

Minimum unsurlarla yapılan ve işleme alınan başvuruda, ilgili eksiklikler

herhangi bir başvuru tarihinden itibaren

içinde giderilir:

(67)

Patent Başvurusu

Şekli İnceleme

1. Bildirim 2. Bildirim 3. Bildirim

Patent Belgesi Yayını Başvuru sahibine eksiklikleri

gidermesi için en fazla 3 bildirim yapılır

YİDK

PATENT BAŞVURU SÜRECİ

Araştırma Raporu

RED

İnceleme Raporu içerisinde 3 ay

Belge yayınından İtibaren 6 ay İçinde 3. kişilerin

itirazı

(68)

Başvurusu FM

Şekli İnceleme

İtiraz ve Görüş yayından

itibaren (3 ay) içinde

Faydalı Model Belgesi

10 YIL Uzman itiraz ve

görüşleri Değerlendirir

İtiraz yok Rapor Olumlu Yayın

FAYDALI MODEL BAŞVURU SÜRECİ

Araştırma Raporu

RED

Faydalı Model Belgesi

İtiraz yok Rapor Olumsuz

RED

(69)

Araştırma Raporu

Başvuru konusunu teşkil eden buluşun yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması niteliklerine dayanak teşkil edecek, tekniğin bilinen durumunun unsurların belirlenmesi

Tekniğin bilinen durumuna hızlı bakış

(70)

TÜRKPATENT RaporFormatı

(71)

Patent Sınıfı

Araştırma Yapılan Patent Sınıfları Araştırma Yapılan Veritabanları

Tekniğin bilinen durumundaki en ilgili dokümanlar Buluşun ilgili istemleri

Dokümanın buluşun istemleri ile ilişkisini gösteren kod

Kodların açıklaması

Araştırma

Raporu

(72)

Doküman Kategorileri

(73)

İNCELEME RAPORU

• Amaç tekniğin bilinen durumuna göre buluşun patentlenebilir olup olmadığını belirlemektir.

• Yeni yasa ile birlikte 1 rapor hazırlanır olumsuz görülen hususlar bildirim adı

altında yazıyla gönderilir en fazla 3 bildirim

yapılır.

(74)

PATENT FAYDALI MODEL

Başvuru Başvuru

Şekli Kontrol Şekli Kontrol

Yayın Yayın

Araştırma Araştırma

İnceleme ---

Tescil Tescil

Yenilik Yenilik

Buluş Basamağı ---

Sanayide Uygulanabilirlik Sanayide Uygulanabilirlik

Patentlen m e k rit erler i

(75)

Ana Maliyet Kalemleri

• Patent Ofisi nezdindeki harcamalar – Başvuru ücreti –40 TL

– Araştırma ücreti –100 TL – İnceleme ücreti –100 TL – Belge ücreti –295 TL – Yıllık ücretler – 295 TL