4. HAFTA
KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN TARİHİ GELİŞİMİ
K e n t s e l D ö n ü ş ü m ü n
T a r i h i G e l i ş i m i
1960 - 1970 dönemi kentsel dönüşüm uygulaması ise yine kamu kaynakları ile gerçekleştirilen, bütünsel fiziki değişimleri içeren uygulamalardır. Yerel ve bölgesel düzeyde merkezi idareni planlamaları ile kamu kaynakları ile uygulamıştır.1970'lerin sonlarında yaşanana enerjiye dayalı ekonomik krizler, değişen sosyal ve politik yapı kentsel dönüşüm uygulamalarının içeriğini de değiştirmiştir.
Merkezi yönetimlerin girdiği ekonomik sıkıntılar kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilen bütünsel dönüşüm projelerini imkansız kılarken, kent planları veya değişime katkı sağlayacak yerel veya kısmı dönüşüm projeleri ile süreç devam ettirilmiştir. Serbest piyasa ekonomisine geçilmesiyle birlikte özel sektörün önem kazanması, devlet – özel sektör işbirliği içerisinde geliştirilen kentsel dönüşüm projelerine olanak vermiştir.
K e n t s e l D ö n ü ş ü m ü n
T a r i h i G e l i ş i m i
1980’lerde özel sektörün ve sermayenin gücünün arttığı, rekabete dayalı piyasa sisteminde şekillenen yeni sosyal ve
yönetimsel yapılanma Kentsel Dönüşüm uygulamalarına yeni bir boyut getirmiştir.
Bölgesel politikaların ışığında yerel dönüşüm
projeleri, ortaklıklar ve yerel halkın projelere
katılımı esasına dayalı olarak geleştirilmekte
ve özel sektörden yatırımcılarla finansman
sağlanarak hayata geçirilmektedir
Kentsel Dönüşümün Tarihi Gelişimi
1990’laragelindiğinde ise «sürdürülebilirlik» kavramı çerçevesinde sanayisizleştirme sürecinin ardından kentlerde yaşanan ekonomik ve mekânsal sorunların çözülmesi için önlem alınması zorunluluğu kentsel dönüşümün odağını oluşturmuştur.
Bugün ise kentsel dönüşüm uygulamalarının geçmişte yapılan hatalardan ders çıkarılarak yapılması gereken ve sürdürülebilir olması hedeflenen projeler olması ve fiziksel müdahalenin yanısıra sosyal ve ekonomik iyileştirmeyi de hedef alması gerektiği yadsınamaz bir gerçekliktir.
K E
N T
S E
L
D Ö
N Ü
Ş Ü
M
S Ü
R E
C İ
N İ
N
E V
R İ
M İ
KENTSEL DÖNÜŞÜM SÜRECİNİN EVRİMİ
1945-1950’ler Fiziksel Dönüşüm
1960’lar Sosyal Refah
1970’ler Ekonomik Refah
1980’ler
Gayrimenkul Odaklı Dönüşüm
1990’lar
Toplum Ortaklıkları 2000’ler
Sürdürülebilir Mekanlar ve Toplumlar
Ke nt se l D ö nü şü mü n U yg ul am a A şa ma sı,
Ta nı mı,
So ru nl ar ı v e Çö zü m De ne yi ml er i
• Tüm dünyada farklı kentsel dönüşüm politikalarıyla karşılaşılmasına rağmen kentsel dönüşümün pratiğine gelindiğinde temel bazı ortak sorun alanlarıyla
karşılaşıldığı söylenebilir.
• Her ülke kendi deneyimi, anayasal çerçevesi,
kurumsallaşma kapasitesi ve kaynakları ile koşut bir uygulama deneyimine sahip olmaktadır.
• Bu deneyim bazen diğer uluslara da yaygınlaştırılabilecek model, yöntem ve yaklaşımlar da üretmektedir.
• Bu anlamda kentsel dönüşümün temel uygulama
aşamaları, bu aşamalarda karşılaşılan sorunlar ve bu sorunlar karşısında geliştirilen çözümler aşağıdaki tablodan izlenebilir:
(Kaynak: Doç. Dr. Savaş Zafer ŞAHİN)
