Burak KAYIHAN1 Yusuf TEPELİ2 MUHASEBE ve VERGİ BÖLÜMLERİNDEKİ MUHASEBE EĞİTİMİ: MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MESLEK
YÜKSEKOKULLARI ARASI KARŞILAŞTIRMA Özet
Bu çalışmanın temel amacı, meslek yüksekokullarındaki muhasebe ve vergi bölümlerinde verilen muhasebe eğitiminin değerlendirilmesi ve verilen muhasebe eğitimi açısından Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı muhasebe ve vergi bölümü olan meslek yüksekokullarının karşılaştırılmasıdır. Çalışmada veri toplamak için anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evreni 2014-2015 eğitim öğretim yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesine bağlı olan Ula Ali Koçman, Datça Kazım Yılmaz, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman, Milas, Dalaman ve Muğla Meslek Yüksek Okullarında Muhasebe ve Vergi Bölümünde eğitim gören 1662 öğrencidir. Geçerli olan 350 anket değerlendirilmeye alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre muhasebe ve vergi bölümü öğrencilerinin aldıkları muhasebe eğitimini değerlendirmede, öğretim elemanı, derslerin işlenmesi, bölüm olanakları, plan ve okul dışı uygulama, ders materyali ve destekleyici faaliyetler olmak üzere altı faktör belirlenmiştir. Muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine yardımcı olan bu faktörlerin meslek yüksekokullarına göre farklılık gösterdiği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Meslek Yüksek Okulları, Muhasebe Eğitimi, Muhasebe Eğitimine Etki Eden Faktörler
Jel Sınıflandırması: I21, M40, M41
1 Arş. Gör., Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, İşletme ABD., [email protected]
2 Arş. Gör., Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, İşletme ABD., [email protected]
ACCOUNTING EDUCATION IN ACCOUNTING and TAX DEPARTMENT: COMPARISON BETWEEN MUĞLA SITKI KOÇMAN
UNIVERSITY VOCATIONAL SCHOOLS Abstract
The main objective of this study is evaluation of the accounting education in accounting and tax department in vocational schools and to compare accounting and tax department of vocational schools connected to Muğla Sıtkı Koçman University in terms of the accounting education. . In this study, the questionnaire technique was used to collect data. The population of the research is 1662 students of accounting and tax department of Ula Ali Koçman, Datça Kazım Yılmaz, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman, Milas, Dalaman ve Muğla Meslek vocational schools connected to Muğla Sıtkı Koçman University. 350 valid questionnaires were evaluated. According to the results, six factors identified including teaching staff, the processing of course, facilities of department, plans and practices outside of school, course material and supporting activities at the assessment of the accounting and tax accounting education was taken by students. It is observed that the factors help assess the accounting education vary dependent on vocational schools.
Key Words: Vocational Schools, Accounting Education, Factors of Affecting the Accounting Education
Jel Classification: I21, M40, M41 GİRİŞ
Muhasebe, hem öğretim elemanın hem de öğrencinin disiplinli çalışmasını gerektiren akademik bir bilim dalıdır. Birçok muhasebe dersi, hem oldukça fazla zaman, hem de problem çözme yaklaşımlarının uygulanmasında oldukça fazla beceri gerektirir ve birçok öğrenci, muhasebenin, işletme müfredatındaki en zor alanlardan biri olduğunu düşünmektedir. Öğretim elemanlarının katı tutumları ve bilgiyi aktaramama gibi davranışlarının öğrencilerin dersi sevmemesine sebep olduğu örnekler görülebilmekte, derslerin verildiği ortam ve araçlar da dersin verimli verilmesini etkileyebilmektedir (Angay vd., 2011: 79).
Muhasebe eğitiminin yapı taşları olan; öğretim elemanı, öğrenci, yönetim ve fiziksel alt yapı gibi unsurların her biri eğitimi etkilediği gibi, aynı zamanda birbirine sinerji etkisi yaparak bu etkiyi artırmaktadırlar (Sayın vd., 2005: 101).
Çalışmamızın bundan sonraki bölümünde muhasebe eğitimi kavramı ve kapsamı incelenmiş, meslek yüksek okullarındaki muhasebe eğitimiyle ilgili çalışmaların literatür taraması yapılmış ve araştırma bölümünde ise Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi bünyesinde muhasebe ve vergi bölümü olan meslek yüksek okullarında verilen muhasebe eğitiminin değerlendirilmesini sağlayan faktörlerle meslek yüksek okulları arasındaki farlılık incelenmiştir.
Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular yorumlanmıştır.
1. Muhasebe Eğitimi
Muhasebe, işletmedeki ticari olayları kendine özgü bir biçimde yansıttığı için "işletme dili" olarak da nitelenmektedir. Muhasebe eğitimi, bu dilin kavramlarını öğrenmeyi, bilgileri bu dille ifade etmeyi ve üretilen bilgileri kullanma yeteneğini geliştirmeyi hedef alır (Sevilengül,
2009: 6). Muhasebe eğitimi şiddetli rekabetin yaşandığı mesleki eğitim sahalarından biridir. Bu durum, finansal bilgileri her yönden belirgin ve tarafsız tespit edecek, kaydedecek, yorumlayarak bunlara göre kararlar alacak bireylerin yetiştirilmesinde önemlidir. Etkin bir muhasebe eğitimi, pratik uygulamalar ile teorinin birlikteliğine dayalı olmalıdır ve interaktif öğrenme yöntemleri sağlamak için uygun eğitim yardımları ve ekipman kullanımını gerektirmektedir. Ayrıca muhasebe eğitiminde önemsenmesi gereken hususların başlıcaları;
sürekli öğrenme, analiz yapabilme, zaman yönetimi, iletişim, bilgi teknolojileri ve takım halinde çalışmadır (Akbulut vd., 2014: 76-77).
Muhasebe eğitiminin kalitesini mesleğe ilişkin bilgi ve becerinin verildiği ders programları, ders içerikleri, ders verme şekli ve araçları, öğretim elemanları ve öğrenciler belirleyecektir. Muhasebe eğitimi bir mesleki eğitim olup, bu eğitimden beklenen, kişiye mesleğin gerektirdiği bilgi ve becerinin kazandırılmasıdır. Bu bilgi ve beceri ders programlarıyla öğrencilere kazandırılmaktadır ve muhasebe mesleğine ilişkin bilimsel yeterlilik hem ulusal hem de uluslararası standartlarda düzenlenmiştir. Ders programlarının bu bilimsel yeterlilik kriterlerini karşılıyor olması eğitim kalitesini ölçmede bir kriter olarak alınabilir (Zaif ve Ayanoğlu, 2007: 117). Öğrenci girdi olarak kabul edildiğinde; süreç, kaliteli ve öğrenci / uygulama odaklı eğitim anlayışı, çıktı ise eğitimin sonunda mesleğin gerektirdiği teorik bilgi alt yapısına ve mesleki tecrübeye sahip olma, farklı bakış açıları geliştirme, sürekli öğrenme felsefesini benimsemiş bir eğitim sistemi başarılı olarak kabul edilebilir. Ayrıca muhasebe öğrencilerinin çoğu zaman muhasebe derslerinin zorluğu, sıkıcılığı ve karmaşıklığı karşısında motivasyonları olumsuz etkilenmektedir. Öğrenci bu zorluk karşısında başarılı bir mesleki kariyerin ilk adımı olan asgari eğitim alma hususunda gerekli çabayı göstermekten vazgeçmekte ve öğrencinin eğitim boyunca ve sonrası çalışma hayatında başarısız ve mutsuz olmasına yol açmaktadır. Bu durumda muhasebe öğretim elamanlarına büyük görevler düşmektedir. Kısa ve kolay konuların tümdengelim, uzun ve karmaşık konuların tümevarım yoluyla öğretilmesi öğrenmeyi kolaylaştıracaktır (Karasioğlu ve Duman, 2011: 168).
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin sanayi ve hizmet sektörlerindeki karşılaştıkları önemli sorunlardan birisi vasıflı ara eleman eksikliğidir. Gelişmiş ülkeler, bu eksikliği karşılayan mesleki ve teknik eğitim kurumlarına daha fazla önem vermektedirler. Özellikle birçok gelişmiş ülkede ekonomik kalkınmanın itici gücü bu kurumlarda yetiştirilmiş ara elemanlar olmuştur (Büte, 2010: 175). Ülkemizde her geçen gün artan ara eleman ihtiyacını ülkemizin çeşitli bölgelerinde kurulmuş olan meslek yüksekokulları sağlamaktadır. Meslek yüksekokulları çeşitli alanlarda vermiş oldukları mesleki eğitimler ile işletmelerin ara eleman ihtiyacını karşılamayı hedeflemektedir. Bu alanlardan biri de muhasebedir. Muhasebe programlarının amacı ön lisans düzeyinde verilecek eğitimlerle, işletmelerin ihtiyacı olan ön muhasebe elemanlarının yetiştirilmesidir (Özdemir, 2010: 103).
Ön lisans düzeyinde verilen muhasebe eğitiminin birçok amaca hizmet ettiği söylenebilir.
Bu amaçları aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
Eğitim gören kişinin; işletme kararlarına yararlı bilgilerin saptanması, toplanması, işlenmesi, doğruluğun denetlenmesi, raporlar halinde özetlenmesi ve bu raporların incelenmesinden çıkarılan sonuçların karar almada kullanılması konusunda bilgilendirilmesi ve bu bilgilerin uygulanması konusunda eğitilen kişinin yeteneklerinin geliştirilmesi,
Finansal bilgileri kullanmak durumunda olan ilgililere muhasebe bilgilerinin doğru ve güvenilir sunulabilmesi konusunda eğitim vermek ve uygulamaları da buna göre yönlendirmek (Tekşen vd., 2010: 101).
Potansiyel işletmeci ve muhasebecilere iş hayatlarında yararlanabilecekleri bilgiler sunmaktır (Gerekan ve Aygün, 2012: 134).
Ancak, Meslek Yüksekokullarının bu hedef ve amaçlarına, programda eğitim gören öğrencilerin ne kadar hizmet ettikleri tartışmalı bir konudur. Ayrıca, 2008 yılında 3568 sayılı kanunda yapılan değişiklikler sonucunda Serbest Muhasebecilik mesleğinde önemli düzenlemeler getirilmiştir. Yeni çerçeve ile Ticaret Liseleri ve Meslek Yüksekokulları’nın muhasebe programlarından mezun olan öğrencilerin “Serbest Muhasebecilik” yapma hakkı kaldırılmıştır. Bu düzenlemeden önce Meslek Yüksekokulları’nın Muhasebe Programı öğrencileri daha kolay “Serbest Muhasebeci - Meslek Mensubu” olabiliyorlardı (Albez ve Bilici, 2012: 384). Bu nedenle meslek yüksekokullarının muhasebe ve vergi bölümü ön lisans mezunları aldıkları iki yıllık eğitimlerle sadece ara eleman olarak işletmelerin ön muhasebe elemanı ihtiyacını karşılamaktadır.
2. Literatür Taraması
Demir ve Çam (2006), yapmış oldukları çalışmada meslek yüksekokulu muhasebe bölümünde okuyan öğrencilerin muhasebe öğreniminde başarılarını olumsuz etkileyen faktörlerin belirlenmesini amaçlamışlardır. Çalışma sonucunda teknolojik imkanlardan yeterince yararlanılmaması, öğrenci memnuniyetinin sağlanamaması ve tüm öğrencilerin aynı bilgi seviyesinde olduğu varsayılarak eğitimin verilmesi başarılarını olumsuz etkileyen faktörler olarak tespit edilmiştir.
Eleren ve Kayahan (2007), meslek yüksek okullarında yaptıkları çalışmada öğrenci gözüyle muhasebe eğitiminin değerlendirilmesi, okul içi muhasebe eğitimi ve öğrenme yöntemleri üzerinde durmuştur. Çalışmada muhasebe eğitiminde teknolojinin kullanılmasının bu okulların tercih önceliklerini artıracağı, teorik bilgilerin yanında uygulamaya yönelik bilgilerin de zamanında ve yerinde sağlanması gerektiği ayrıca etik konusunun ders müfredatlarında ve okul içi yapılan sosyal faaliyetlerde daha fazla üzerinde durulması gerekliliği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Yardımcıoğlu ve Büyükşalvarcı (2007), Meslek Yüksekokullarında yaptıkları çalışmada muhasebe eğitiminin düzeyini belirleyerek sorunları tespit etmiş ve bu sorunlara çözüm önerileri sunmaya çalışmıştır. Sonuç olarak muhasebe bölümü öğrencilerinin muhasebe derslerinden tatmin olma düzeylerinin iyi düzeyde olduğu görülmüştür.
Gücenme Gençoğlu ve İşseveroğlu (2010), çalışmalarında ön lisans mezunlarının eğitim aldığı meslek yüksekokullarındaki muhasebe eğitiminin değerlendirilmesi amacıyla bölgeler itibariyle staja başlama sınav sonuçlarını ele almıştır. 2004 yılında meslek yüksekokulları mezunlarının başarı oranı lisans mezunlarına göre daha yüksek iken, yıllar geçtikçe bu başarının değişen oranlarda azaldığını tespit etmişlerdir.
Tekşen vd. (2010), Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’ne bağlı meslek yüksekokullarında yaptıkları çalışmada muhasebe öğrencilerinin gördükleri muhasebe eğitimlerini değerlendirmişlerdir. Öğrencilerin haftada 4 saat olarak aldıkları genel muhasebe dersinde verilen eğitimin kalitesinin daha da artırılması gerektiği, gelecekte öğrenciler için her alanda
ihtiyaç olacak muhasebe ders sayısının artırılması, derslerde artırılan bilgilerin mesleğe ilişkin temel bilgileri öğretme açısından daha da yeterli hale getirilmesi sonuçlarına ulaşmışlardır.
Kutluk vd. (2011), yapmış oldukları çalışmada muhasebe dersinin daha iyi anlaşılma koşulları ve öğrenci bakış açısıyla öğretim elemanlarından beklentilerini araştırmışlardır.
Araştırma bulgularına göre öğrencilerin muhasebe derslerini en iyi anladıkları yöntem, tahtada açıklama yöntemidir. Muhasebe öğretim elemanıyla ilgili en önemli buldukları özellikler ise öğrettiği konuya hakimiyet, öğretme kabiliyeti, konuyu iyi sunmasıdır.
Otlu vd. (2012), çalışmalarında meslek yüksekokullarındaki muhasebe ve vergi bölümü öğrencilerinin bu program ile ilgili düşünce ve beklentilerinin saptanmasını amaçlamışlardır.
Buna göre, muhasebe ve vergi bölümü öğrencilerinin, aldıkları teorik eğitimin ve bu teorik eğitimi destekleyecek uygulama eğitimlerinin yetersiz olduğu, fiziki ve teknolojik olanaklara yeterince sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, 2008 yılında 3568 sayılı kanunda yapılan değişiklikle serbest muhasebeci unvanının kaldırılması bu programlarda okuyan öğrencilerin meslek elemanı olma olanaklarını ellerinden aldığı için programın geleceğine bakışlarının olumsuz olduğu tespit edilmiştir.
3. Muhasebe ve Vergi Bölümlerindeki Muhasebe Eğitimi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Meslek Yüksekokulları Arası Karşılaştırma
3.1. Araştırmanın Amacı
Araştırmanın temel amacı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı meslek yüksekokullarında yer alan Muhasebe ve Vergi bölümlerindeki muhasebe eğitiminin değerlendirilmesi ve verilen muhasebe eğitimi açısından Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı muhasebe ve vergi bölümü olan meslek yüksekokullarının karşılaştırılmasıdır.
3.2. Araştırmanın Yöntemi ve Kapsamı
Araştırmamızda veri toplamak için anket tekniği uygulanmıştır. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı meslek yüksekokullarında yer alan Muhasebe ve Vergi bölümlerindeki muhasebe eğitiminin değerlendirilmesi için kullanılan anket literatürdeki diğer çalışmalardan yararlanılarak (Otlu vd., 2012: 35-49) araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir. Anket iki bölümden oluşmakta ve toplam 45 soru yer almaktadır. Birinci bölüm, öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik olup, 14 sorudan oluşmaktadır. İkinci bölüm ise öğrencilerin muhasebe ve vergi bölümlerinde verilen muhasebe eğitimini değerlendirmelerine yönelik 31 ifadeden oluşmaktadır. Anket formundaki muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine yönelik olan ikinci bölüm sorularına verilecek cevaplar için 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Söz konusu anketteki 5’li Likert Ölçeği; katılma derecesi (1) Kesinlikle Katılmıyorum, (2) Katılmıyorum, (3) Fikrim Yok, (4) Katılıyorum ve (5) Kesinlikle Katılıyorum cümlelerinden meydana gelmektedir.
Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde SPSS 20 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine ilişkin verilerin güvenilirliği için hesaplanan Cronbach Alfa değeri % 93,3 olarak belirlenmiştir. Sosyal bilimler alanındaki araştırmalarda minimum güvenilirlik düzeyinin % 70 olması yeterli kabul edildiğinden, geliştirilen anket sorularının geçerlidir ve uygulanmıştır.
Araştırmanın evrenini Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı meslek yüksekokullarında yer alan Muhasebe ve Vergi bölümlerindeki 1662 öğrenci oluşturmaktadır.
Bu öğrencilerden 240’ı Ula Ali Koçman MYO, 244’ü Dalaman MYO, 168’i Datça Kazım Yılmaz MYO, 286’sı Milas MYO, 222’si Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO, 502’si de Muğla MYO Muhasebe ve Vergi Bölümlerinde eğitim görmektedir. Bu öğrencilerin tümüne ulaşmak mümkün olmadığından, seçilen kota örnekleme kapsamında, yüz yüze hazırlanan anket formunun uygulanmasıyla 350 adet geçerli anket toplanmıştır. % 95 güven aralığında ve örnekleme hatası % 5 olduğunda, ana kütle büyüklüğü 1662 iken örnek hacminin en az 313 olması gerekir. Bu doğrultuda araştırmamızın örneklem büyüklüğü (350), ana kütleyi temsil etmektedir. Kota örneklemesinde inceleme ve araştırma konusu olan topluluğun belli özelliklerini yansıtabilmek için, topluluğun içinde yalnız belli özelliklerde olan örneklerin alınmasını gerektiren araştırma yöntemidir. Özellikler sıklıkla coğrafi bölge, cinsiyet, yaş, sosyal sınıf gibi kriterlere göre oluşturulur. Fakat seçilen örneklerin belirlenmesi olasılıklı olmadan araştırmacı tarafından belirlenen sayıda bireyin seçilmesi ile olur (Kılıç, 2013: 44).
Kota örnekleme kapsamında meslek yüksekokullarındaki öğrencilerin toplam içerisindeki ağırlıklarına göre uygulanan anketlerin 52’si Ula Ali Koçman MYO, 50’si Dalaman MYO, 37’si Datça Kazım Yılmaz MYO, 62’si Milas MYO, 46’sı Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO, 103’ü de Muğla MYO’ya aittir.
3.3. Araştırmanın Bulguları
Araştırma katılımcılarının demografik özellikleri ve analizler neticesinde elde edilen bulgular aşağıda açıklanmıştır.
3.3.1. Demografik Bulgular
Araştırmamıza 350 öğrenci katılmıştır. Ankete katılan öğrencilerin demografik özellikleri hakkındaki bilgiler Tablo 1’de verilmiştir.
Tablo 1: Öğrencilerin Demografik Bilgileri
Frekans Yüzde (%)
Cinsiyet Kadın 178 50,9
Erkek 172 49,1
Yaş
18-23 320 91,4
24-29 23 6,6
30-35 5 1,4
35 Üstü 2 0,6
Lise Türü
Düz Lise 129 36,9
Anadolu Lisesi 8 2,3
Meslek Lisesi 205 58,6
Diğer 8 2,3
Yüksekokul
Ula Ali Koçman MYO 52 14,9
Dalaman MYO 50 14,3
Datça Kazım Yılmaz MYO 37 10,6
Milas MYO 62 17,7
Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman 46 13,1
Muğla MYO 103 29,4
Aktiviteye Katılma
Kurs 18 5,1
Toplantı ve Eğitim Semineri 57 16,3
Konferans 60 17,1
Çalışma Grubu 215 61,4
Muhasebe Alanında Çalışmayı Düşündüğü Sektör
Eğitim(Akademik Kariyer) 45 12,9
Kamu Sektörü 97 27,7
Özel Sektör 127 36,3
Muhasebe Alanında Çalışmayacağım 81 23,1
Muhasebe Denilince Akla Gelen İlk Meslek
Denetçi 15 4,3
Mali Müşavir 256 73,1
Hesap Uzmanı 49 14,0
Müfettiş 10 2,9
Diğer 20 5,7
Gerçek Defterlere Kayıt Yapabilme
Evet 195 55,7
Hayır 155 44,3
Gerçek Belgeleri Düzenleyebilme
Evet 222 63,4
Hayır 128 36,6
ÖSS Tercih Sırası
1-4 Arası 155 44,3
5-9 Arası 66 18,9
10-13 Arası 53 15,1
14-18 Arası 21 6,0
19 ve Üstü 35 10,0
Sınavsız Giriş 20 5,7
Bölüm Tercih Sebebi
Aile Tavsiyesi 39 11,1
Çevre Tavsiyesi 14 4,0
Eğitim Sonrası İş Olanaklarının Fazlalığı 81 23,1
Meslek Liseli Çıkışlı Olmak 108 30,9
Diğer 108 30,9
Mezuniyet Sonrası Düşünce
DGS’ye Gireceğim 184 52,6
Bölümle İlgili İşte Çalışacağım 99 28,3
Farklı Bir İşte Çalışacağım 43 12,3
Diğer 24 6,9
Eğitim Kalitesini Etkileyen Unsurlar
Öğrencilerin Kalitesi 85 24,3
Öğretim Elemanlarının Kalitesi 167 47,7
Fiziki Ortam ve Donanımların Kalitesi 39 11,1
Akademik Faaliyetlerin Kalitesi 42 12,0
Yönetim Anlayışı 17 4,9
En İyi Ders Anlatım Yöntemi
Tahtada Açıklayarak 294 84,0
Tepegözle 27 7,7
Powerpoint Sunumla 29 8,3
Yapılan frekans analizi sonucuna göre en dikkat çekici bulgular; mezun olunan lise türüne göre araştırmaya katılan öğrencilerin 205 tanesi (%58,6) Meslek Lisesi mezunu olduğu, aktivite olarak daha çok çalışma grubunda yer aldıkları (215 öğrenci - % 61,4), 256 öğrencinin (%73,1) muhasebe denilince akıllarına gelen ilk mesleğin Mali Müşavirlik olduğudur. Ayrıca öğrencilerin 155’inin (%44,3) muhasebe vergi bölümünü ilk 4 sırada tercih ettiği ancak mezun olduktan sonra öğrencilerin 184’ünün (%52,6) DGS (Dikey Geçiş Sınavı)’ye girerek fakülte mezunu olmak istediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin 294’ünün (%84) tahtada açıklanarak dersleri daha iyi anladığı ve eğitim kalitesini etkileyen en önemli unsur olarak da (167 öğrenci -
%47,7) öğretim elemanlarının kalitesini belirttikleri tespit edilmiştir.
Öğrencilerin muhasebe ve vergi bölümlerinde verilen muhasebe eğitimini değerlendirmelerine yönelik 31 ifadeye katılma dereceleri incelendiğinde ise, 4,27 ortalama ile en çok katıldıkları “öğretim elemanları muhasebe derslerinde anlatılan konulara yeterince hâkimdir” ifadesiyken, 2,64 ortalama ile en az katıldıkları “işletmeler ziyaret edilerek uygulamalar yakından izlenmektedir” ifadesidir. Buna göre öğrenciler genel olarak hocaların
bilgi düzeylerinden memnun iken teorik bilgilerin pratiğe çevrilmesi açısından işletmelerin daha fazla ziyaret edilmesi gerektiğini düşünmektedirler.
3.3.2. Faktör Analizi Bulguları
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı meslek yüksekokullarında yer alan Muhasebe ve Vergi bölümlerindeki muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine yönelik yapılan bu çalışmada aralarında ilişki bulunduğunu düşündüğümüz cevapların anlaşılmasını ve yorumlanmasını kolaylaştırmak amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Faktör analizinden önce örnek alınan kütlenin yeterliliğini test etmek için uygulanan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve verilerin uygunluğunu test etmek için yapılan Barlett’s testinin sonuçları aşağıda Tablo 2’de verilmiştir.
Tablo 2: KMO ve Barlett’s Test Sonuçları
KMO örneklem yeterlilik testi 0,921
Barlett’s küresellik testi Ki-kare p
5209,297 0,000
KMO test ölçümünün % 92,1 olması araştırma verilerinin faktör analizi için uygunluğunu ve örneklemin yeterli olduğunu ve Barlett’s testinde ise anlamlılığın p=0,000 (p<0,05 ise fark vardır) bulunmuş olması, araştırma verilerinden anlamlı faktörler elde edilebileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda elde edilen faktör analizi sonuçları Tablo 3’te aşağıdaki gibidir.
Tablo 3: Muhasebe Eğitiminin Değerlendirilmesine İlişkin Faktör Analizi Sonuçları
Faktör Soru
No Anket Soruları Faktör
Yükü Faktör
Varyansı Faktörün Güvenilirliği
Faktör 1:
Öğretim Elemanı
19 Öğretim elemanları muhasebe derslerinde
öğrencilere karşı adil ve tarafsız davranmaktadır. 0,783
15,542 % 88,1 16
Muhasebe derslerine giren öğretim elemanları derslere önem vermekte ve derslere hazırlıklı olarak girmektedir.
0,782
20 Öğretim elemanları öğrencilerle olan iletişimlerine
önem vermektedirler. 0,731
17 Öğretim elemanları muhasebe derslerinde anlatılan
konulara yeterince hâkimdir. 0,694
21
Öğretim elemanları muhasebe alanındaki yenilikleri takip etmekte ve bunları öğrencilerle
paylaşmaktadırlar.
0,613
14 Sınav soruları başarımızı ölçecek nitelikte
hazırlanmaktadır. 0,606
18 İhtiyacımız olduğunda, ders saatleri dışında öğretim elemanlarına ulaşmak ve bilgi almak mümkündür. 0,598
Faktör 2:
Derslerin İşlenmesi
3
Teorik dersleri destekleyecek bilgisayarlı muhasebe uygulamaları yeterince yapılmaktadır ve yeterli bilgisayar mevcuttur.
0,745
13,212 % 86,6 10
Okulumuzun sınıf, ders araç ve gereç vb.
donanımları muhasebe eğitimini karşılamaya yeterlidir.
0,679
6 Muhasebe derslerinde daha iyi eğitim için gerekli
olan teknolojik olanaklardan yararlanılmaktadır. 0,625 9 Muhasebe derslerinin ders saati sayısı, aldığımız
muhasebe eğitimi için yeterlidir. 0,572
26
Mezun olduğumuzda bilgisayarlı muhasebe konusunda öğrendiğimiz paket programların yeterli
olacağını düşünüyorum. 0,551
7 Muhasebe dersleri ve içerikleri bizi çalışma hayatına
hazırlamak için yeterlidir. 0,527
8 Muhasebe derslerinin içerikleri güncel gelişmelere 0,501
Tablo 3 incelendiğinde ifadelerin büyük kısmını açıklayan 6 adet faktör görülmektedir.
Belirlenen faktörlerin çalışmamızı açıklama oranı (varyansı) % 60,163’tür.
Faktör 1: Öğretim Elemanı
Faktör analizi neticesinde birinci faktör olarak elde edilen “öğretim elemanı” faktörünün güvenilirliği % 88,1’dir. Faktörü oluşturan değişkenlerin faktördeki yüklerine bakıldığında, 0,783 ile en önemli değişken “öğretim elemanları muhasebe derslerinde öğrencilere karşı adil ve tarafsız davranmaktadır” ifadesidir.
Faktör 2: Derslerin İşlenmesi
Faktör analizi neticesinde ikinci faktör olarak elde edilen “derslerin işlenmesi”
faktörünün güvenilirliği % 86,6’dır. Faktörü oluşturan değişkenlerin faktördeki yüklerine bakıldığında, 0,745 ile en önemli değişken “teorik dersleri destekleyecek bilgisayarlı muhasebe uygulamaları yeterince yapılmaktadır ve yeterli bilgisayar mevcuttur.” ifadesi olmaktadır.
Faktör 3: Bölüm Olanakları
paralel olarak yenilenmektedir.
15
Sınavların yapılış şekli ile ilgili şikâyetlerimiz ve sınav sonuçları ile ilgili itirazlarımız önemsenmekte ve gerekli incelemeler yapılmaktadır. 0,482 2 Muhasebe derslerinde verilen teorik eğitim
yeterlidir. 0,409
Faktör 3:
Bölüm Olanakları
30 Muhasebe ve Vergi bölümü mezunu olmak iş
hayatına atılmakta avantaj sağlar. 0,746
11,294 % 82,9 24
Bölümümüzde yaptırılan staj uygulaması esnasında teorik bilginin pratiğe dönüşmesi sayesinde deneyim kazanmaktayız.
0,675
29
Muhasebe ve Vergi bölümü öğrencisi olarak muhasebe alanındaki gelişmeleri merak edip takip ediyorum.
0,628
25
Muhasebe ve Vergi bölümünde ilgi alanlarımıza uygun ve ihtiyaçlarımızı karşılayacak sayı ve
çeşitlilikte seçmeli dersler bulunmaktadır. 0,603 31 Mezuniyet sonrası sınavlara hazırlık için verilen
bilgiler yeterlidir. 0,602
23 Mezun olduğumuzda Muhasebe uygulamaları ile
ilgili tam bilgiye sahip olacağımızı düşünüyorum. 0,570
Faktör 4:
Plan ve Okul Dışı Uygulama
12 İşletmeler ziyaret edilerek uygulamalar yakından
izlenmektedir. 0,749
7,116 % 66,8
13
Muhasebe konusu hem uygulamayı hem de kuramı içerdiğinden uygulamacılar derslerimize gelerek bizleri bilgilendirmektedir.
0,743
1
Dönem başlarında muhasebe derslerinin içerikleri hakkında açıklama yapılmakta ve bir plan oluşturulup dersler bu plana göre işlenmektedir.
0,381
Faktör 5:
Ders Materyali
5 Muhasebe dersleri ile ilgili kitap ve ders notu gibi
materyaller mevcuttur. 0,651
6,713 % 73,3
11 Konularla ilgili olarak verilen örnekler sayıca
yeterlidir 0,577
4
Derslerdeki başarımıza katkı sağlamak amacıyla muhasebe dersleri ile ilgili ödevler verilmekte ve ödevler değerlendirilerek sonuçları bizimle paylaşılmaktadır.
0,567
Faktör 6:
Destekleyici Faaliyetler
22 Hocamız dersleri monoton olarak anlatmaktadır. 0,723
6,285 % 68,2
28
Muhasebe mesleğinin durumu ve geleceğine yönelik konferans ve sempozyumlar yeterince
düzenlenmektedir. 0,677
27 Muhasebe ve Vergi bölümünde verilen yabancı dil
eğitimi yeterlidir. 0,658
Faktör analizi neticesinde üçüncü faktör olarak elde edilen “bölüm olanakları” faktörünün güvenilirliği % 82,9’dur. Faktörü oluşturan değişkenlerin faktördeki yüklerine bakıldığında, 0,746 ile en önemli değişken “muhasebe ve vergi bölümü mezunu olmak iş hayatına atılmakta avantaj sağlar.” ifadesidir.
Faktör 4: Plan ve Okul Dışı Uygulama
Faktör analizi neticesinde dördüncü faktör olarak elde edilen “plan ve okul dışı uygulama” faktörünün güvenilirliği % 66,8’dir. Faktörü oluşturan değişkenlerin faktördeki yüklerine bakıldığında, 0,749 ile en önemli değişken “işletmeler ziyaret edilerek uygulamalar yakından izlenmektedir.” ifadesidir.
Faktör 5: Ders Materyali
Faktör analizi neticesinde beşinci faktör olarak elde edilen “ders materyali” faktörünün güvenilirliği % 73,3’tür. Faktörü oluşturan değişkenlerin faktördeki yüklerine bakıldığında, 0,651 ile en önemli değişken “muhasebe dersleri ile ilgili kitap ve ders notu gibi materyaller mevcuttur.” ifadesidir.
Faktör 6: Destekleyici Faaliyetler
Faktör analizi neticesinde altıncı faktör olarak elde edilen “destekleyici faaliyetler”
faktörünün güvenilirliği % 68,2’dir. Faktörü oluşturan değişkenlerin faktördeki yüklerine bakıldığında, 0,723 ile en önemli değişken “hocamız dersleri monoton olarak anlatmaktadır.”
ifadesidir.
3.3.3. Demografik Özelliklerle Muhasebe Eğitiminin Değerlendirilmesine Yönelik Faktörlerin İlişkisi
Bu bölümde faktör analizi sonucunda bulunan faktörlerle muhasebe ve vergi bölümü öğrencilerinin demografik özellikleri arasındaki farklılık incelenmiştir. Bu doğrultuda her faktör için, o faktörü oluşturan strese neden olan ifadelere verilen cevapların ortalamaları bulunmuştur.
Daha sonra da analiz için t testi ve ANOVA testi (tek yönlü varyans analizi) kullanılmıştır.
Gruplar arasındaki farklılıklara bakılırken hangi testlerin kullanılacağını belirlemek için öncelikle varyansların homojenliğine bakılmıştır. Bu durum aşağıdaki Tablo 4’te verilmiştir.
Öğretim elemanı, derslerin işlenmesi, bölüm olanakları ve destekleyici faaliyetler faktörlerinde varyanslar homojen dağıldığı için ( p < 0,05) Scheffe testi tercih edilmiştir. Plan ve okul dışı uygulama ile ders materyali faktörlerinde ise varyanslar homojen dağılmadığı için (p > 0,05) Tamhane testi tercih edilmiştir.
Tablo 4: Varyansların Homojenliği Testinin Sonuçları
Faktörler Levene Testi p
Öğretim Elemanı 5,873 ,000
Derslerin İşlenmesi 4,477 ,001
Bölüm Olanakları 7,549 ,000
Plan ve Okul Dışı Uygulama 1,875 ,098
Ders Materyali 1,758 ,121
Destekleyici Faaliyetler 3,958 ,002
Parametrik testler arasında yer alan testlerden, t testi; iki bağımsız örneklem ortalamaları arasındaki farkın; ANOVA testi ise, bağımsız üç veya daha fazla örneklem
ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını sınamak amacıyla geliştirilmiştir (Bayram, 2004: 80-99). Bu doğrultuda analizler aşağıdaki gibi yapılmıştır.
Tablo 5: Yüksekokul Değişkenine Göre Muhasebe Eğitiminin Değerlendirilmesine İlişkin Faktörlerin Varyans Analizi (ANOVA) Sonuçları
F p Gruplar Arası Fark (Scheffe- Tamhane)
Faktör 1: Öğretim Elemanı 6,191 0,000 3-1, 3-2 ve 3-6
Faktör 2: Derslerin İşlenmesi 17,578 0,000 3-1, 3-2, 3-5, 3-6, 4-1 ve 4-6 Faktör 3: Bölüm Olanakları 10,536 0,000 3-1, 3-2, 3-4, 3-5 ve 3-6 Faktör 4: Plan ve Okul Dışı Uygulama 3,447 0,005 1-6
Faktör 5: Ders Materyali 3,692 0,003 3-6
Faktör 6: Destekleyici Faaliyetler 4,287 0,001 1-5
Gruplar 1 = Ula, 2 = Dalaman, 3 = Datça, 4 = Milas,
5 = Fethiye, 6= Muğla
Yüksekokul değişkenine göre gruplar arasında farklılık gösteren, muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine ilişkin faktörlerin varyans analizi sonuçları Tablo 5’te gösterilmiştir.
Analizin sonuçları aşağıdaki gibi yorumlanmıştır.
Öğretim elemanı faktörüne göre bu farklılık Datça Kazım Yılmaz MYO ile Ula Ali Koçman, Dalaman ve Muğla MYO’larından kaynaklanmaktadır. Datça Kazım Yılmaz MYO ortalaması X =3,5290, Ula Ali Koçman MYO ortalaması X =4,3709, Dalaman MYO ortalaması X =4,2286 ve Muğla MYO ortalamasıX =4,1387’dir. Öğretim elemanı faktörü açısından Datça Kazım Yılmaz MYO’daki öğrencilerin, diğer üç MYO’daki öğrencilere göre muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine katılma derecelerinin daha düşük olduğu söylenebilir.
Derslerin işlenmesi faktörüne göre fark Datça Kazım Yılmaz MYO ve Milas MYO ile Ula Ali Koçman, Muğla MYO, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO, Dalaman MYO’larından kaynaklanmaktadır. Datça Kazım Yılmaz MYO ortalaması X =2,7718, Milas MYO ortalaması X =3,1344, Ula Ali Koçman MYO ortalaması X =4,0769, Muğla MYO ortalamasıX =3,7627, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO ortalaması X =3,6377 ve Dalaman MYO ortalaması X =3,5756’dir. Derslerin işlenmesi faktörü açısından Datça Kazım Yılmaz MYO ve Milas MYO’daki öğrencilerin, diğer dört MYO’daki öğrencilere göre muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine katılma derecelerinin daha düşük olduğu söylenebilir.
Bölüm olanakları faktörüne göre bu farklılık Datça Kazım Yılmaz MYO ile Muğla MYO, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO, Milas MYO, Ula Ali Koçman MYO, Dalaman MYO’larından kaynaklanmaktadır. Datça Kazım Yılmaz MYO ortalaması X =2,7793, Muğla MYO ortalamasıX =3,8608, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO ortalaması X =3,8116, Milas MYO ortalaması X =3,6237, Ula Ali Koçman MYO ortalaması X =3,5962 ve Dalaman MYO ortalaması X =3,4833’dir. Bölüm olanakları faktörü açısından Datça Kazım Yılmaz MYO’daki öğrencilerin, diğer beş MYO’daki öğrencilere göre muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine katılma derecelerinin daha düşük olduğu söylenebilir.
Plan ve okul dışı uygulama faktörüne göre farklılık Ula Ali Koçman MYO ile Muğla MYO arasındadır. Ula Ali Koçman MYO ortalaması X =2,4038, Muğla MYO ortalaması X
=3,0583’tür. Plan ve okul dışı uygulama faktörü açısından Ula Ali Koçman MYO’daki
öğrencilerin, Muğla MYO öğrencilere göre muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine katılma derecelerinin daha düşük olduğu söylenebilir.
Ders materyali faktörüne göre farklılık Datça Kazım Yılmaz MYO ile Muğla MYO arasındadır. Datça Kazım Yılmaz MYO ortalaması X =3,3694, Muğla MYO ortalaması X
=4,0421’dir. Ders materyali faktörü açısından Datça Kazım Yılmaz MYO’daki öğrencilerin, Muğla MYO öğrencilere göre muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine katılma derecelerinin daha düşük olduğu söylenebilir.
Destekleyici faaliyetler faktörüne göre farklılık Ula Ali Koçman MYO ile Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO arasındadır. Ula Ali Koçman MYO ortalaması X =2,5064, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO ortalaması X =3,3333’tür. Destekleyici faaliyetler faktörü açısından Ula Ali Koçman MYO’daki öğrencilerin, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO öğrencilere göre muhasebe eğitiminin değerlendirilmesine katılma derecelerinin daha düşük olduğu söylenebilir.
3.3.4. Demografik Özelliklerle Yüksekokullar Arasında Çapraz Tablo Analizi Bulguları
Bu bölümde araştırma kapsamındaki meslek yüksekokulların muhasebe ve vergi bölümündeki öğrencilerin demografik özelliklerine göre Crosstabs analiziyle çapraz tabloları ortaya konarak ulaşılan bulgular yorumlanmıştır.
Yüksekokullarla aktiviteye katılma sayıları arasındaki çapraz tablo analizi sonuçlarına göre en dikkat çekici sonuç, Muğla MYO’ndaki öğrencilerin diğer yüksekokuldaki öğrencilere göre aktivite olarak daha fazla toplantı ve eğitim semineri ile konferansa katılmalarıdır. Bu ve diğer sonuçlar Tablo 6’da gösterilmiştir.
Tablo 6: Yüksekokullarla Aktiviteye Katılma Sayıları Arasındaki Çapraz Tablo Analizi Sonuçları
Yüksekokul Aktiviteye Katılma Sayıları
TOPLAM Kurs Toplantı ve Eğitim
Semineri
Konferans Çalışma Grubu
Ula 3 4 1 44 52
Dalaman 2 2 7 39 50
Datça 3 12 0 22 37
Milas 4 2 21 35 62
Fethiye 0 3 5 38 46
Muğla 6 34 26 37 103
Toplam 18 57 60 215 350
Yüksekokullarla mezuniyet sonrası çalışılacak sektör arasındaki çapraz tablo analizi sonuçları incelediğinde Dalaman MYO ve Muğla MYO’daki öğrencilerin daha çok özel sektörde çalışmak istedikleri sonucu ön plana çıkmaktadır. Bu ve diğer sonuçlar Tablo 7’de gösterilmiştir.
Tablo 7: Yüksekokullarla Mezuniyet Sonrası Çalışılacak Sektör Arasındaki Çapraz Tablo Analizi Sonuçları
Yüksekokullarla gerçek belgeleri düzenleyebilmek arasındaki çapraz tablo analizi sonuçları incelendiğinde en fazla Muğla MYO’daki öğrenclerin muhasebe ile ilgili gerçek belgeleri düzenlediği görülmektedir. Datça Kazım Yılmaz MYO’daki öğrencilerin yarısından fazlasının gerçek belge düzenleyemediği sonucu da tespit edilmiştir. Bu ve diğer sonuçlar Tablo 8’de gösterilmiştir.
Tablo 8: Yüksekokullarla Gerçek Belgeleri Düzenleyebilmek Arasındaki Çapraz Tablo Analizi Sonuçları
Yüksekokullarla mezuniyet sonrası düşünce arasındaki çapraz tablo analizi sonuçlarına göre en dikkat çekici sonuç, Milas MYO’daki öğrencilerin yüzdesel olarak diğer MYO’lara göre mezuniyetten sonra bölümle ilgili işte çalışmayı daha fazla düşünmeleridir. Bu ve diğer sonuçlar Tablo 9’da gösterilmiştir.
Tablo 9: Yüksekokullarla Mezuniyet Sonrası Düşünce Arasındaki Çapraz Tablo Analizi Sonuçları
Yüksekokul
Mezuniyet Sonrası Düşünce Sektör Sayıları TOPLAM DGS’ye
Gireceğim Bölümle İlgili İşte
Çalışacağım Farklı Bir İşte
Çalışacağım Diğer
Ula 38 9 4 1 52
Dalaman 27 9 7 7 50
Datça 16 9 10 2 37
Yüksekokul Mezuniyet Sonrası Çalışılacak Sektör Sayıları
TOPLAM Eğitim(Akademik
Kariyer)
Kamu Sektörü
Özel Sektör
Muhasebe Alanında Çalışmayı Düşünmüyorum
Ula 12 18 16 6 52
Dalaman 3 12 23 12 50
Datça 4 8 12 13 37
Milas 8 22 20 12 62
Fethiye 5 15 14 12 46
Muğla 13 22 42 26 103
Toplam 45 97 127 81 350
Yüksekokul Gerçek Belgeleri
Düzenleyebilmek Sayıları TOPLAM
Evet Hayır
Ula 29 23 52
Dalaman 29 21 50
Datça 16 21 37
Milas 41 21 62
Fethiye 32 14 46
Muğla 75 28 103
Toplam 222 128 350
Milas 30 26 5 1 62
Fethiye 24 11 5 6 46
Muğla 49 35 12 7 103
Toplam 184 99 43 24 350
Yüksekokullarla eğitim kalitesi arasındaki çapraz tablo analizi sonuçlarına göre Muğla MYO’daki öğrenciler, diğer yüksekokullardaki öğrencilere göre eğitim kalitesini öğretim elemanlarının etkilediğini düşünürken, Ula Ali Koçman MYO’daki öğrenciler ise eğitim kalitesini öğrencilerin etkilediğini düşünmektedir. Bu ve diğer sonuçlar Tablo 10’da gösterilmiştir.
Tablo 10: Yüksekokullarla Eğitim Kalitesi Arasındaki Çapraz Tablo Analizi Sonuçları
Yüksekokullarla gerçek defterlere kayıt arasındaki çapraz tablo analizi sonuçlarına göre ise muhasebedeki gerçek defterlere kayıt yapma konusunda Muğla MYO ile Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO’ndaki öğrencilerin diğer yüksekokullardaki öğrencilere göre daha fazla sayıda olması ön plana çıkmıştır. Bu ve diğer sonuçlar Tablo 11’de gösterilmiştir.
Tablo 11: Yüksekokullarla Gerçek Defterlere Kayıt Arasındaki Çapraz Tablo Analizi Sonuçları
Yüksekokul Eğitim Kalitesi Sayıları
TOPLAM Öğrenci
Kalitesi
Öğretim Elemanlarının
Kalitesi
Fiziki Ortam ve Donanımların
Kalitesi
Akademik Faaliyetlerin
Kalitesi
Yönetim Anlayışı
Ula 17 11 12 9 3 52
Dalaman 6 22 7 9 6 50
Datça 10 19 4 4 0 37
Milas 19 28 6 9 0 62
Fethiye 17 19 3 5 2 46
Muğla 16 68 7 6 6 103
Toplam 85 167 39 42 17 350
Yüksekokul
Gerçek Defterlere Kayıt
Sayıları TOPLAM
Evet Hayır
Ula 25 27 52
Dalaman 21 29 50
Datça 15 22 37
Milas 31 31 62
Fethiye 35 11 46
Muğla 68 35 103
Toplam 195 155 350
Sonuç ve Değerlendirme
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’ne bağlı ve Muhasebe ve Vergi bölümü olan meslek yüksekokullarına yapılan anket sonuçları değerlendirildiğinde, aşağıda belirtilen sonuçlara ulaşılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Genel olarak faktörler ele alındığında verilen muhasebe eğitimini etkileyen en önemli faktör, öğretim elemanıyken en az önemli faktör destekleyici faaliyetlerdir.
Öğretim elemanı faktörüne göre farklılık Datça Kazım Yılmaz MYO ile Ula Ali Koçman, Dalaman ve Muğla MYO’larından kaynaklanmaktadır. Buna göre, Datça Kazım Yılmaz MYO öğrencilerinin diğer MYO’lardaki öğrencilere göre öğretim elemanlarından daha az memnun oldukları saptanmıştır. Öğretim elemanlarının derslere daha hazırlıklı gelmeleri, öğrencilerle olan iletişim eksikliğini gidermeleri, muhasebe alanıyla ilgili yenilikleri takip ederek bunları öğrencilerle paylaşmaları ve öğrencilere karşı daha adaletli davranmaları söz konusu memnuniyet eksikliğini giderebileceği söylenebilir.
Derslerin işlenmesi faktörüne göre fark Datça Kazım Yılmaz MYO ve Milas MYO ile Ula Ali Koçman, Muğla MYO, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO, Dalaman MYO’larından kaynaklanmaktadır. Ders araç ve gereçleri ile gerekli teknolojik donanımın arttırılması, derslerin içeriklerinin güncel gelişmelere paralel olarak yenilenmesi ve ders saatlerinin de bu içeriklere göre iyileştirilmesi Datça Kazım Yılmaz MYO ve Milas MYO’ndaki öğrencilerin az olan memnuniyet düzeylerini artıracaktır.
Bölüm olanakları faktörüne göre farklılık Datça Kazım Yılmaz MYO ile Muğla MYO, Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO, Milas MYO, Ula Ali Koçman MYO, Dalaman MYO’larından kaynaklanmaktadır. Buna göre; mezuniyet sonrası sınavlara hazırlık için verilen bilgiler seçmeli derslerin sayısı arttırılarak ve içerikleri geliştirilerek yeterli hale getirilip, staj uygulamasının etkinliği arttırılıp ve muhasebe ve vergi bölümünün işverenler için cazibesi arttırılıp Datça Kazım Yılmaz MYO’ndaki öğrencilerin daha memnun hale getirilmeleri sağlanabilir.
Plan ve okul dışı uygulama faktörüne göre farklılık Ula Ali Koçman MYO ile Muğla MYO arasındadır. Dönem başlarında eğitim ve öğretim yılıyla ilgili ders planları hazırlanırken, bu planlara işletmelerin ziyaret edilerek uygulamaların yerinden görülmesi, meslek mensuplarının muhasebe alanıyla ilgili seminer vermeleri de eklenerek Ula Ali Koçman MYO’daki öğrencilerin memnuniyetleri arttırılabilir.
Ders materyali faktörüne göre fark Datça Kazım Yılmaz MYO ile Muğla MYO arasındadır. Derslerin daha iyi anlaşılması için örneklerin yeterli ve açıklayıcı olduğu kitap ve ders notu gibi ders materyallerinin artırılması ve geri bildirimi olan pekiştirici ödevler verilmek suretiyle Datça Kazım Yılmaz MYO’ndaki öğrenciler daha memnun hale gelebilir.
Destekleyici faaliyetler faktörüne göre farklılık Ula Ali Koçman MYO ile Fethiye Ali Sıtkı Mefharet Koçman MYO arasındadır. Buna göre, mesleğin geleceğine yönelik konferansların, sempozyumların ve mesleğin gerektirdiği yabancı dil derslerinin sayısı artırılarak Ula Ali Koçman MYO’daki öğrencilerin memnuniyetleri arttırılabilir.
KAYNAKLAR
AKBULUT, Halim; PEKKAYA, Mehmet; AKSAKALOĞLU, Hakan, (2014), “Meslek Mensuplarının Bakış Açısıyla Ticaret Meslek Liselerindeki Muhasebe Eğitimi: Bursa İli Üzerine Bir Uygulama”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, S. 62, s. 73-91.
ALBEZ, Abdulkadir; BİLİCİ, Nilgün, (2012), “Meslek Yüksekokulları Muhasebe Öğrencilerinin Mesleğe Bakışları: Atatürk Üniversitesi’nde Bir Araştırma”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 16, S. 3, s.383-398.
ANGAY KUTLUK, Filiz; DÖNMEZ, Adnan; TERZİOĞLU, Mustafa; AĞYAR, Evren, (2011),
”Öğrencilerin Muhasebe Öğretim Elemanlarından Beklentileri Üzerine Bir Araştırma”, Muhasebe ve Bilim Dünyası Dergisi, C. 13, S. 2, s. 77-98.
BAYRAM, Nuran (2004), Sosyal Bilimlerde SPSS İle Veri Analizi, Bursa: Ezgi Kitabevi.
BÜTE, Mustafa, (2010), “Meslek Yüksekokulu Yöneticilerinin Kişisel ve Örgütsel Vizyonları”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 24, S. 4, s.175-193.
GEREKAN, Bilal; AYGÜN, Davut, (2012), “Üniversitelerdeki Muhasebe Eğitimine Yönelik Öğrencilerin Algıları: Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Rize Üniversitesi Karşılaştırması”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, S. 38, s.133-144.
KARASİOĞLU, Fehmi; DUMAN, Haluk, (2011), “Meslek Yüksekokullarında Muhasebe Eğitimi Ve Kalitesi Üzerine Bir Not”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 10, S.1, s.165-180.
KILIÇ, Selim, (2013), “Örnekleme Yöntemleri”, Journal of Mood Disorders, Vol:3, No:1, s.
44-46.
OTLU, Fikret; DURMUŞ, A.F.; SOLAK, Bilal, (2012), “Meslek Yüksekokulları Muhasebe ve Vergi Bölümlerindeki Muhasebe Eğitimi ve Bölümün Geleceği Hakkında Bir Araştırma: Malatya Meslek Yüksekokulu Uygulaması”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, S. 55, s. 35-49.
ÖZDEMİR, Serkan , (2010), “Ön Lisans Muhasebe Öğrencilerinin Kariyer Planlanmasını Etkileyen Unsurlar: Ege Bölgesinde Bir Araştırma”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, C. 12, S. 2, s.103-121.
SAYIN, Şevket; YEĞİNBOY, Yasemin; TEKTÜFEKÇİ, Fatma, (2005), “Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F.’de Öğrenci Açısından ve Alt Yapı Bakımından Muhasebe ve Finansman Eğitiminin Etkinliğinin Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, S. 25, s. 101-108.
SEVİLENGÜL, Orhan (2009), Genel Muhasebe, Ankara: Gazi Kitabevi 15.Baskı.
TEKŞEN, Ömer; TEKİN, Muzaffer; GENÇTÜRK, Mehmet, (2010), “Muhasebe Eğitiminin Değerlendirilmesi: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’ne Bağlı Meslek Yüksekokulları Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, S. 46, s.100-112.
ZAİF, Figen; AYANOĞLU, Yıldız, (2007), “Muhasebe Eğitiminde Kalitenin Arttırılmasında Ders Programlarının Önemi: Türkiye'de Bir İnceleme”, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C.9, S. 1, s. 115-136.
