KUZEY MAKEDONYA ÜLKE BİLGİ NOTU

1

KUZEY MAKEDONYA ÜLKE BİLGİ NOTU

Ekonomik Araştırmalar Şubesi

(Nisan 2022)

2

Resmi Adı Kuzey Makedonya Cumhuriyeti

Nüfus 2,1 milyon

Yüzölçümü 25.173 km2

Dil Makedonca

Başkent Üsküp

Para Birimi Makedonya Dinarı (MKD)

Yönetim Şekli Parlamenter Demokrasi

Cumhurbaşkanı Stevo Pendarovski

GSYİH

KİŞİ BAŞINA GSYİH

GSYİH BÜYÜME HIZI

ENFLASYON ORANI

İŞSİZLİK ORANI

TOPLAM İHRACAT

TOPLAM İTHALAT

K.MAKEDONYA’NIN

TÜRKİYE’DEN İTHALATI

K.MAKEDONYA’NIN

TÜRKİYE’YE İHRACATI

3

K.MAKEDONYA’NIN DIŞ TİCARET

VERİLERİ

4

 K.Makedonya’nın Dünyaya İhracatı (TradeMap, 2012-2021)

 K.Makedonya’nın İhracatında Ülkeler (TradeMap, 2021)

4,2 4,5

5,4 5,2

5,7

6,6

7,7 7,9

7,6

6,1

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Milyar $

4,1

0,4 0,3

0,2 0,2 0,2 0,1 0,1 0,1 0,1

- 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 4,0 4,5

Almanya Sırbistan Yunanistan İngiltere 4.Türkiye ABD Çekya Fransa İspanya İsviçre

Milyar $

5

 K.Makedonya’nın dünyaya ihracatında önde gelen ürünler

GTİP Ürün tanımı İhracat Tutarı

381512 Takviye edilmiş katalizatörler; aktif maddesi kıymetli metal/kıymetli metal

bileşikleri 1,2 milyar $

842139

Diğer motorlar için hava filtreleri 0,8 milyar $

854430

Taşıtlarda kullanılan kablo bağlantı

takımları 0,5 milyar $

720260 Ferro-nikel 0,2 milyar $

940190

Oturmaya mahsus mobilyaların aksam,

parçaları 0,2 milyar $

 K.Makedonya’nın ihracatında sektörlere göre önde gelen

ülkeler

6

 K.Makedonya’nın Dünyadan İthalatı (TradeMap, 2012-2021)

 K.Makedonya’nın İthalatında Ülkeler (TradeMap, 2021)

5,5 5,8

6,5

5,8

6,3

7,0

8,1

8,5

7,8

6,8

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Milyar$

2,1

1,5

1,0 1,0

0,6

0,1 0,1 0,1 0,1 0,1

- 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5

İngiltere Almanya Yunanistan Sırbistan 4.Türkiye Çekya Fransa İsviçre İspanya Rusya

Milyar $

7

 K.Makedonya’nın dünyadan ithalatında önde gelen ürünler

GTİP Ürün tanımı İthalat

Tutarı 711021 Paladyum (işlenmemiş/pudra halinde olanlar) 0,7 milyar $

711011 Platin (işlenmemiş/pudra halinde)

0,4 milyar $

690919 Kimyasal ve laboratuvar işleride kullanılan

cihaz ve eşya; diğer 0,4 milyar $

271019

Petrol yağları ve bitümlü minerallerden elde edilen yağlar; ağırlık% 70 veya daha fazla petrol yağı veya bitümlü minerallerden yağ içeren yağlar (hafif yağlar ve preparatlar hariç, biyodizel içeren, ham ve atık yağlar hariç)

0,3 milyar $

284390 Kolloidal haldeki diğer kıymetli bileşikler,

amalgamlar 0,3 milyar $

 K.Makedonya’nın ithalatında sektörlere göre ülkeler

8

 K.Makedonya’nın Türkiye’den İthalatı (TradeMap, 2012-2021)

 K.Makedonya’nın İthalatında Türkiye’nin Payı (TradeMap, 2012-2021)

0,3

0,3

0,4

0,3

0,4 0,4

0,4 0,4 0,4

0,6

0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Milyar$

5,0% 5,2% 5,5% 5,6%

6,0%

5,1% 4,9% 4,8%

5,3%

8,4%

0%

1%

2%

3%

4%

5%

6%

7%

8%

9%

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

%

9

 K.Makedonya’nın Dış Ticaret Hacmi (TradeMap, 2012-2021)

 K.Makedonya’nın Dış Ticaret Dengesi (TradeMap, 2012-2021)

9,7 10,3

11,9

11,1

12,1

13,6

15,9 16,4

15,4

12,9

0 2 4 6 8 10 12 14 16 18

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Milyar $

-1,4

-1,3

-1,0

-0,6 -0,6

-0,5

-0,4

-0,6

-0,2

-0,7

-1,6 -1,4 -1,2 -1 -0,8 -0,6 -0,4 -0,2 0

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Milyar $

10

 K.Makedonya’nın GSYH’si (Dünya Bankası, 2012-2021)

 K.Makedonya’nın Dış Ticaret Hacminin GSYH’ye Oranı – Trade Openness (Türkiye ile karşılaştırma)

(Dünya Bankası, TradeMap, 2012-2021)

9,75

10,82 11,38

10,07 10,69 11,34

12,69 12,55 12,29

13,9

0 2 4 6 8 10 12 14 16

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Milyar $

45% 42% 43% 41% 40%

46% 51% 49% 49%

62%

99% 95%

105% 110% 113%

120% 125% 131%

125%

93%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

120%

140%

2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Türkiye

K.Makedon ya

11

 K.Makedonya’ya İhracatımızda Sektörler (TİM, 2021)

SEKTÖR 2020

(x1000$) 2021

(x1000$) Değişim

%

Kimyevi Maddeler ve Mamulleri 57.126 73.703 29%

Tekstil ve Hammaddeleri 52.312 58.243 11%

Demir ve Demir Dışı Metaller 35.417 55.346 56%

Hazırgiyim ve Konfeksiyon 40.772 48.427 19%

Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri 31.758 43.267 36%

Çelik 22.469 41.361 84%

Elektrik ve Elektronik 28.235 40.997 45%

Makine ve Aksamları 25.936 39.724 53%

Otomotiv Endüstrisi 32.463 34.199 5%

İklimlendirme Sanayii 15.902 21.793 37%

Çimento Cam Seramik ve Toprak Ürünleri 13.147 18.961 44%

Halı 6.634 14.601 120%

Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mam. 11.228 14.413 28%

Yaş Meyve ve Sebze 12.228 10.863 -11%

Deri ve Deri Mamulleri 5.950 9.312 56%

Fındık ve Mamulleri 2.685 3.082 15%

Madencilik Ürünleri 2.902 2.844 -2%

Mücevher 2.022 2.357 17%

Diğer Sanayi Ürünleri 1.092 1.873 72%

Kuru Meyve ve Mamulleri 1.468 1.564 7%

Meyve Sebze Mamulleri 989 1.312 33%

Savunma ve Havacılık Sanayii 876 754 -14%

Süs Bitkileri ve Mamulleri 333 587 76%

Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller 435 541 25%

Zeytin ve Zeytinyağı 486 501 3%

Tütün 452 159 -65%

Gemi, Yat ve Hizmetleri 28 126 347%

12

 Türkiye’nin K.Makedonya’ya ihracat potansiyeli yüksek ürün grupları

Ülkemizin K.Makedonya’ya ihracat potansiyeli en yüksek ürün grupları şunlardır:

Sıra Ürün grubu Gerçekleştirilen ihracatın

potansiyel ihracata oranı

1

% 50

2

% 10

3

% 33

4

% 52

5

% 40

6

% 43

7

% 75

8

% 90

9

% 38

10

% 49

11

% 27

12

% 64

13

% 52

14

% 58

15

% 65

16

% 74

17

% 53

18

% 24

19

% 98

20

% 76

13

 Ürün grupları bazında potansiyeli yüksek ürünler

1. Makine, elektrik ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

851660 Diğer elektrikli fırınlar, ocaklar, ızgaralar vb.

845011 Tam otomatik çamaşır yıkama makineleri-kapasitesi=<10 kg 841810 Birden fazla dış kapılı kombine soğutucu-dondurucular 842211 Evlerde kullanılan bulaşık yıkama makineleri

2. Demir - çelik ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

721420 Köşeli çubuklar (çentik, yiv, oluk vb şekil bozuklukları olan) 720838 Sıcak mamul demir, çelik (rulo kalınlık 3-4, 75mm. diğer) 721391 Filmaşin (çap<14mm. enine kesiti daire şeklinde)

720837 Sıcak mamul demir, çelik rulo (4, 75mm.=<kalınlık<10mm.diğer)

3. Motorlu araçlar ve aksamları ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

870421 Dizel/yarı dizel motorlu taşıtlar (taşıma kapasitesi<5ton) 870120 Çekiciler; yarı römorklar için

871639 Yük taşımaya mahsus römork ve yarı römorklar 871631 Tanker römork ve yarı römorklar

870829 Kara taşıtlarının diğer aksam-parçaları

4. Plastik & kauçuk ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

392020 Propilen polimerlerinden-levha, pelikül, lamlar-takviyesiz 392310 Plastikten kutular, kasalar, sandıklar vb. eşya

401699 Vulkanize kauçuktan diğer eşya 392690 Plastikten diğer eşya

14

5. Sentetik tekstil kumaş ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

590320 Mensucat; poliüretan emdirilmiş, sıvanmış, kaplanmış 551614 Diğer mensucat (baskılı, suni devamsız lif=>%85)

600633 Sentetik liflerden diğer örme veya kroşe mensucat; farklı renkteki ipliklerden 551511 Devamsız poliester+viskoz ipeği liflerinden

6. Pamuk (kumaş) ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

600624 Pamuktan diğer örme veya kroşe mensucat; baskılı

600621 Pamuktan diğer örme veya kroşe mensucat; ağartılmamış veya ağartılmış 521132 Pamuk men (3lü/4lü dimi, boyalı, +suni/sent, m2>200gr, pa<%85)

520939 Pamuk men (diğer, boyalı, m2>200gr, pa=>%85)

7. Metal ürünler grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

732219 Demir/çelikten radyatör, aksam ve parçaları 732690 Demir/çelikten diğer eşya

761699 Aluminyumdan diğer eşya

730830 Demir/çelikten kapı, pencere vb. çerçeveleri ile pervazları ve kapı eşikleri

8. Hazırgiyim ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

620342 Erkek/erkek çocuk için kısa pantolon, şort vs. pamuktan

611030 Kazaklar, süveterler, hırkalar, yelekler vb. eşya; sentetik veya suni liflerden (örme veya kroşe)

15

9. Diğer işlenmiş gıda ürünleri grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

190219 Makarna; yumurtasız (pişirilmemiş)

200819 Diğer sert kabuklu meyve ve karışımlarının konserveleri 170490 Kakao içermeyen diğer şeker mamulleri

190590 Diğer ekmekçi mamulleri

10. Kimyasallar ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

321410 Macunlar, reçineli çimento vb.ile boyacılıkta kullanılan dolgu ve sıvama maddeleri 320890 Esası diğer sentetik/tabi polimer olan; susuz ortanda eriyen/dağılan boya, vernik 321490 Ateşe dayanıklı olmayan sıvama müstahzarları

382440 Çimento, harç veya betonlara mahsus müstahzar katkılar

11. Diğer tekstil kumaş ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

580620 Kordela; ağırlık itibariyle elastomerik/kauçuk iplik=>%5 560290 Keçe (diğer)

560600 Gipe iplikler, monofiller, şeritler, tırtıl iplikler vb

12. Kâğıt ürünleri grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

481920 Oluksuz kâğıt/kartondan katlanabilir kutu-mahfazalar 481910 Oluklu kâğıt/kartondan kutu ve mahfazalar

480300 Tuvalet-temizlik kâğıtları

480524 Testlayner kâğıdı/kartonu (m2 ağırlık; < 150gr.)

16

13. Seramik ürünleri grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

690210 Ateşe dayanıklı tuğla (mgo, cao/cr2o3 oranı >%50, mg, ca/cr içeren) 690919 Kimyasal ve laboratuvar işleride kullanılan cihaz ve eşya; diğer 691110 Porselen ve çiniden sofra ve mutfak eşyası

690220 Ateşe dayanıklı tuğla, blok, karo (alümin, silis-bileşimleri>%50)

14. Diğer sanayi ürünleri grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

940320 Diğer metal mobilyalar

940120 Motorlu taşıtlarda kullanılan oturmaya mahsus mobilyalar 940429 Diğer maddelerden yataklar

960719 Kayarak işleyen diğer fermuarlar

15. Meyveler ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

080510 Portakal (taze/kurutulmuş) 080620 Üzüm; (kurutulmuş) 080420 İncir (taze/kurutulmuş)

080540 Greyfurt ve pomelo (taze/kurutulmuş)

16. Demir-dışı metaller ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

760429 Aluminyum alaşımlarından diğer çubuk ve profiller 760421 Aluminyum alaşımlarından içi boş profiller

760711 Aluminyumdan yaprak ve şeritler-mesnetsiz kalınlık<0, 2mm. haddelenmiş 741220 Bakır alaşımlarından ince, kalın boru bağlantı parçaları (rakor, dirsek vb)

17

17. Kozmetik ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

330720 Vücut deodorantları ve ter kokusunu önleyici deodorantlar 330510 Şampuanlar

330499 Diğer makyaj, güzellik bakım müstahzarları 340120 Diğer şekillerdeki sabunlar

18. Mineral ürünler grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

252321 Çimento; portland; beyaz

680291 Mermer, traverten ve su mermeri (işlenmiş/yontulmamış) 680221 Mermer, traverten ve su mermeri (yontulmuş/kesilmiş) 381600 Ateşe dayanıklı çimentolar, harçlar, betonlar vb. karışım

19. Ağaç ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

440910 Kenarına, yüzüne şekil verilmiş iğne yapraklı ağaçlar

440725 Uzunlamasına kesilmiş koyu ve açık kırmızı meranti ve meranti bakau; kalın >= 6mm.

441300 Yoğunluğu artırılmış ağaç (bloklar, levhalar, şeritler/profil halinde) 440792 Uzunlamasına kesilmiş kayın; kalın >= 6mm.

20. Halılar ürün grubunda ihracat potansiyeli yüksek ürünler

570242 Halılar ve diğer yer kaplamaları; sent. / suni dokumaya elverişli maddelerden, hav yapısında, hazır eşya halinde olan

570330 Suni/sentetik tufte halı (yer kaplamaları)

570320 Naylon/diğer poliamidlerden tufte halı (yer kaplamaları)

570292 Yer kaplaması (sentetik/suni maddeden, havsız, hazır eşya, tuftesiz/flokesiz) 570390 Halı ve yer kaplaması (dokunabilir diğer maddeden)