• Sonuç bulunamadı

Toplumun bireyler üzerindeki temel belirleyicisi 'namus algısı ve yaptırımları': Kayseri örneği

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Toplumun bireyler üzerindeki temel belirleyicisi 'namus algısı ve yaptırımları': Kayseri örneği"

Copied!
173
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

T.C.

, 2020

(2)
(3)

T.C.

: Prof.

: KARA

:

, 2020

(4)
(5)

- erkeklik

(6)

Tez

2020, 160 sayfa Toplumda bireylerin, toplumsal cinsiyet ve namus

, ,

. bu

Kayseri ilinde ikamet -

ekonomik durum erle

sosyoloji tenmesi

a ifade edilen fenomenolojik

e

modeli kullan elde edilen

formuyla birlikte, sorulan

.

teorik

,

(7)

Namus kavr bir

, genel olarak ifade edilebilecek ve bu n

namus ha

ve bir unsur ol .

Buradan hareketle er toplumda, namusa sahip olan ,

arak, kalan bireylerken;

kendilerine bir t

lmesi ve

arla gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler:

Cinayetleri

(8)

ABSTRACT MASTER THESIS

Department of Sociology Thesis Advisor

August 2020, 160 pages

Based on the concepts of gender and "honor" of individuals in society, the expected behaviors of individuals are now stereotyped and when these patterns of behavior are taken out, certain sanctions are encountered by the community. In addition, this study was conducted in order to sociologically examine what their thoughts on the concept of honor are from individuals living in Kayseri province of different ages, gender, profession, socio-economic situation and different settlements. And the study carried out this "perception of honor", which is one of the main determinants of society on individuals, by using a qualitative research model, which is one of the qualitative research methods to determine and better understand how it affects individuals in the context of gender and what sanctions and consequences it reveals by society, and also expressed as a case study pattern, on the other hand, in accordance with the subject and selected method. In light of the information obtained as a result of the literature scan, in-depth interview technique was used to better evaluate the time spent with interviewers and obtain sufficient information within the scope of the questions asked, along with the semi-structured interview form, which is often preferred within the scope of qualitative research, prepared in accordance with the data or purposes to be reached. In addition, the study is determined to be carried out within the scope of the research within the purposes determined by the description nature/approach. And during the study, kayseri province was determined as a universe, Melikgazi and Kocasinan districts designated as samples, theoretical sampling type was preferred to focus on the subjects determined by the selected interviewers, the same type of information or results were tried to be obtained. And the findings obtained from the interviewers were interpreted by taking into account and content analysis as a result of the field survey conducted with a semi-structured interview form.

(9)

Although the concept of honor is treated as an element that differs in terms of societies, it can be seen that a definition of honor that does not vary much with the results obtained from the negotiations, which can be expressed in general, and that the content of this concept of honor differs according to the gender of individuals. With the information obtained from interviewers, the concept of honor has often been attributed by male interviewers as the most important, valuable and element they can sacrifice for the sake of. From there, female individuals are seen as "honour bearers"

in society and faced with constant definitions of sexuality, body and virginity, often subjected to societal sanctions called honor and ritual murder; Men, on the grounds that women cannot protect this dignity they have, are seen as "honor-protector"

individuals who have a duty to protect their dignity together with their own concepts of honor. Therefore, in order to better understand the importance of the concept of honor, which is of such great importance to men and women, and to be more descriptive, it is necessary to address the relationship between them by addressing other concepts such as religion, patriarchal, perpetual, virginity, honor, shame, rape, tradition and murder, which are associated with the concept of honor.

Key Words: Gender, Honor, Body, Woman, Man, Honour Killing

(10)

... i

... ii

... iii

ABSTRACT ... v

... vii

... 1

... 1

1.1. PROBLEM DURUMU ... 4

1.2. ... 4

1.3. ... 6

1.4. ... 7

... 8

... 8

... 8

2.1. ... 8

2.2. ... 12

2.3. ... 15

2.4. ... 20

2.5. ... 23

2.6. ... 24

... 27

NAMUS OLGUSU ... 27

3.1. ... 27

3.2. ... 31

(11)

3.2.1. Namus

32

3.2.2. ... 39

3.2.3. ... 42

3.3. ... 42

3.3.1. Namus ve Din ... 43

3.3.2. Namus ve Ataerkillik ... 47

3.3.3. Bekaret ... 53

3.3.4. ... 63

3.3.5. Irz ... 66

3.3.6. ... 67

3.3.7. ... 71

3.4. NAMUS ALGISI VE YAPTIRIMLARI ... 73

... 87

... 87

4.1. ... 90

4.2. ... 91

4.3. EVREN VE ... 91

4.4. ... 92

4.5. ... 93

4.6. ... 94

... 96

... 96

5.1. NAMUSUN TANIMI ... 96

5.2. ... 101

5.3. ... 120

5.4. ... 128

(12)

5.5.

... 133

5.6. ALGISI ... 143

... 146

... 146

... 154

... 160

(13)

kadar ki o tari ilkel toplumlardan modern toplumlara kadar var olan toplumlar

erkek bireyler rken, bu

hatta sorumluluklar da n

bireylere davran

, bireylerin

erisi . Ve biyolojik

cinsiy ifade

de cins deki

ihtiya

Buradan hareketle t

o ise

,

,

ki kavram birbirleriyle

kavr

(14)

Buradan hareketle, toplumun bireylerden beklentileri, ir. Yani bir to

, yla birlikte,

, ve

. Ve ,

Burada

ektedir. Fakat bu namus

daha fazla vurgulanarak hare

vb. temelinde ele toplumsal

vb. urlar

erkek ,

leri de

n .

ve cinayet durumunu da beraberinde getirmektedir.

durumlar ifade edilmelerine neden olurken;

, yok sa gibi pek

(15)

olarak nitelendirilirken; erkekler ise, bu namus ka

koruyucu ve denetley k

, bu durumu kullanarak

toplumun da

da

me ir

, ruma ve

onaylanmaya devam etmektedir.

t ataerkillik, din,

de

k

, de

herhangi bir ayr ne/neler ol

-

namusun toplum ler

, konuya

(16)

1.1. PROBLEM DURUMU

yada kriterlerin kriterlerin

cinsiyetlerinden

na ve ar sonucunda da a sebep

,

-erkeklik gerekse de namus

1.2.

eden/ -ekonomik durum

yerlerinde oturan bireylerden, ne

cinsiyet gerek -

(17)

z

n

kentin ve hanelerin

gelenekleri- , bu

belirli

i de

ar

-erkek) utsa

?

s.)

(18)

nitel

s bilgi

1.3.

lar k

, irken,

da

bir hayli Gerek toplumsal cinsiyet gerekse de namus

bu yla birlikte,

gibi bir .

(19)

top ortaya koymaya

lan

1.4.

Ele

sonucunda eld

ni ve bu

birlikte,

kavra

(20)

KAVRAMLARI

n da

olarak var olan tutuml

etkisiyle . Ve bununda temelinde, her

, en ilkel toplumlardan en

modern toplumlara kadar var olan toplumlar, er za

. .

biyolojik siyet Buradan hareketle e ; biyolojik cinsiyetten toplumsal cinsiyete giden bu

bu roller

halinde ecektir.

2.1. KAVRAMLARI

ve bu alanda Toplumsal cinsiyet konusuyla

olan i

(21)

2009:17). Burada de gerekse de evin

halen devam et

tarak devam etmesi sonucunda cinsiyet ve toplumsal cinsiyet lerinden

, toplumsal

kavram ,

l ci toplumdaki

.

(22)

cinsiyetleri de denilen fiziksel yada biyolojik

beklenir. yada cinsel

k da

; toplumsal cinsiyet

.

ireyler ce

k

temelli olan toplumsal cinsiyet (gender)

Ve bu

ne

(Rose,2018:17).

(23)

ortam ve Yani,

illerde kendisi

al, toplumsal ve siyasal roller;

(Karmaz,2018:336).

Buradan hareketle c

, ,

kavramken, te Ann

,

toplumsal cinsiyet kavra n birisi de Fa

kadar tarihsel olarak da dir.

. (Berktay,1994:9).

(24)

pabiliriz.

ebilmektedir.

daha birlikte

.

dinamik

ekli olarak

Dola

,

zamanda b , leri ve

, toplumun beklentilerine cevap verir. Bireyler kendilerinden beklenen bu rolleri yerine

2.2. FARKLILIKLARI

ndaki

(25)

(Butler,2012:50).

cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavram Cinsiyet

belirtm

Buradan da ,

, ,

lan unsurlar ise

bulunan ;

1.

olmaya toplumun ve

2. Cinsiyet biyolojiktir; toplumsal cinsiyet ise toplumsal olarak belirlenir;

sunidir.

3. -

(26)

4.

-19) eklindeki gibi ifade edilebilir.

;

Fakat,

( .

, yada

y

)

ikler ve ,

,

edilmektedir.

(27)

,

Bu duru verilecek olursa; k erkeklere

etkisi sonucunda ortaya

Fakat toplumun bireylerden bekledi

2.3.

Rol nedir?

(Marshall,1999:624) ve

insan

uygun g Ve

(28)

-

Bireylerin kimliklerine uygun rolleri yerine getirmelerinde

veya Ve bu toplumsal cinsiyet rolleri;

cinsiyetiyle belirlenen genel bir .

. D

k d

(Connell,2019:85).

getirmediklerinde,

, kendilerini bu

rolleri yerine getirme zorun .

i risyeni ikna

K

(Connell,2019:89).

(29)

b un,

rollerini belirler.

Bireyler cinsiyet kimliklerini

olan bir bebek diye lendiri

oyna

(Giddens,2012:209).

olarak;

n da .

(30)

Ona

f ve y hitap edilmesine

perdesi d

(Fine,2017:219).

sel cinsiyet rollerini de etkilemektedir.

59).

her ne kadar

da mevcuttur.

luluklar belirlemektedir. Bu belirlenim

duruma getirmekte ve nesne ktedir.

Bununla birlikte t

, kendi

(31)

Ve cinsiyet rolleri , .

rolleri yerine getirmesini bekledikleri bireyler olarak ifade etmektedir. Bunlara ek olarak, Toplumda

asan yada

Erkeklerden beklenen

bil

g , cinsiyet rolleri

belirtmesinin

Buna ek olarak; (1999:101),

.

(32)

2.4. TOPLUMSAL KALIPYARGILARI,

nda bir

konudur. sadece biyolojiden kaynaklanan

T ,

sadece .

, bilimsel olarak herhangi bir Bunlar

ve

ireylerin, bir gruba

yara bireyler ve bireylerin sosyo-

bilen v -

erkek olsun, h

.

(33)

a bulunurlar; y

ini genellikle dikkate

almazlar.

ve

Fakat bu cinsiyet

Toplu ,

k yada .

toplumda daha

da o

bilirken;

, ailesini , ailesinin namusunu koruyan

da

(34)

uygun

ayr

olarak temsil etmektedir.

azalmaya ba birisidir.

olan ya da en

. ise;

Cinsiyet ayr (sexism)

, hemcinsi

. Bu

(35)

rmelerini itli

(erkekler) karar verir ve

em

n (Berktay,1998:152-

153)

2.5.

etkilemekle birlikte, erkek cinsiyetini de etkilemektedir.

(36)

ler.

meslek ve kariyer sahibi

kazanma

bu sorumluluktan bunalabiliyor.

Toplumda b erkekler,

, dedikodu

dinsel

2.6.

-

olarak- erkek

(37)

ve bedenleri, toplumdaki ataerkil

,

geri pla

r. Herkes erkek yada

paket

benimsetilmesi dir. (Bhasin,2003:8).

,

, hem

Bununla ilgili olarak,

(38)

bir deyime rastlanmaz; hatta

sak gerek beden gerek cinsellik gibi

, iktidar sisteminin bir ge

de ifade edil daha da

gibi bir tutumla da toplumsal c

.

(39)

NAMUS OLGUSU

, namusun n fark

, ahlak, toplumun genel ahlak kural

Bu

getirmektedir.

etmeksizin ,

gibi

bir ,

ve her

mu lemektedir.

3.1.

t

(40)

2013:119).

ak, n zellikle

yada,

ay

Yani namus aslen her iki cinsin

. (Sen,2014:64).

namus ,

,

arak tarihsel ilerleme

gerekmektedir.

;

olarak

ifade edil , dilimize

,

kelimesinden gel . n toplumsal

, nomos namus

Nomos , iktidar gibi anlamlara da gelmekte olup,

Daha

(41)

yurt edinmek, sahibi

tedir. ;

- -

. Nomoi ya da nomosun bu anl -

siyasal- ifade ederken physis do

gelmekteydi. -283).

lerde ifade edil daki anl

adla -

-297).

(42)

. Kuran-

Bununla ilgili bir

Kuran- ra iffet , namus gibi

a kendini kolay

-40).

,

l en

ilerleyen konularda olsa da,

N

,

amus no

(Kalav,2015:6).

Honor/Hon .

(43)

sahip olan birey

v

de,

3.2.

i ,

Bu ,

Toplumun,

zordur. Bir

etkilemezken bununla birlikte etkilemektedir.

,

(44)

3.2.1. N

oruz. Kimimiz

verilmeyecek k

z biliyoruz.

zerinden 350- 351).

da n

.

bireyin ailesini, a

ler ise her zaman .

denet Yani,

nedenle de aktif u

(45)

ise (2016:91), ismin

ailesinin namusunu korumak ve

Ve bu

ra ,

omuz

Toplumun, toplum birisi de

ten sonra ise

Namus olgusunun

- ve

ilerleyen konularda da ifade edilmektedir.

,

.

Pitt- akt.

vd.

Zira k nlam , Akdeniz ve

ahlaki d

cinsiyet . Bu

(46)

toplumsal cinsiyet roll

,2011:77-78).

dol

.

.

,

.

keklere

, a ile

(47)

(Dincer,2007:59-60).

ebilmektedir.

yorumu buna

,

,

toplumun gerek cinse

.

, ataerkil ahlak/namus

almakta

sorumlu olurken, evliyken korunan

ile

(48)

g

namusu tekrar evlene ,

mevcuttur.

s

kad olarak kalmaya devam

eder

ir n,2016:91-92).

ile

namus olgusu ve bunun bireyler

toplumsal cinsiyet rolleri

,

hareketler, istek

ve talepleri gibi bir Bu ve bunun gibi bir

(49)

boyan

, belli bir din

(Kalav,2015:13).

(50)

an korunup

Namus ve bekaret gibi toplum

namusunu ve bedenini her zaman denetlenecek bir unsur olarak kabul edilip evlenene

irmesi; bireylerin

panoptik beden teknolojisinin e

(51)

-35).

3.2.2. N

Top

daha aktif bir konumda yer

Fakat namus olgusun da

, ailesinin

, , ,

yada gibi rol ve sorumluluklar

bir da

kabul edilmektedir.

unsurlar ise

(52)

erkek

Birey, ailesinden

rev z:76).

,

dahi

toplumlarda, namusa gelen herhangi bir tehdit durumunda erkek

86)

, da

erkeklerdir.

(53)

ni adeta kaybederler.

(Shalhoub-

etmeksizin

rken, erkekten ise her ,

getirir.

ldir.

(Kandiyoti,2013:82).

,

toplumun tam

(54)

tamamen ataerkillik ve toplumsal c .

3.2.3. N

bedenleri ile

cinsellik ve beden ; toplumun,

olarak ifade edilmektedir.

3.3.

KAVRAMLAR

namus

(55)

vb.

3.3.1. Namus ve Din

var olan her dinin

etkilenerek

birbirlerinden hakimdir. Fakat

(56)

ataerkillik unsurun yer almas , Yani,

B

yla birlikte t bu durum

ve to

konusunda

zamanda k - - anne olmak

Bu durum da toplumsal cinsiyet rollerinin belirlenmesi konusunda

,

- -

yasak kapsamlar

(57)

ler fitne ya

(Berktay,1994:11).

,

olarak toplumun be

Hatta bununla ilgili olarak;

lmaz,2019:8).

evlilik kurumudur.

(58)

, zina olarak kabul edilmektedir. Fakat bu durum

.

Buna ek olarak, erkekleri

etkili

-31)

le

(59)

,2017:7).

Burada da bireylerin, cinsellik ile ilgili

konularda gerek bu gerekse de bu unsurlar

kendilerini bu olumsuz durumlar uygun bir s

ise bu tarz ,

sebebiyle de bile kaybetmelerine bile neden olabilmektedir.

3.3.2. Namus ve Ataerkillik

,

normlar ile eyl

Ataerkillik

(60)

, anaerkillik ,

,

da

, bedenlerinin ve

cinsell , ataerkillik

ya , anaerkil

63).

-Engels modelidir. Morgan da Engels de, anaerkil sonucu olarak

(61)

neolitik ekonomi

( Caner,2017:41).

yarak

(Reich Delmar,1998:117) olsa da buna

Anaerkil

,

da , in bir konuma

de

(62)

le -65).

h

na neden ol

g

a

berinde

bir enerj

eldi. (Caner,2017:43).

Netice itibariyle, bu sosyoekon

(63)

-73).

duy

oldu. (Caner,2017:44).

bir sorun haline gelmesinde;

a,

cek

yada

(64)

namus kavram

bunun en iyi

da tarla/toprak

A

(65)

ataer

Ve namus korunup, sahiplenilmeliydi. (Caner,2017:44-45).

,

.

her

edilen yine erk

intihar etme

etmeye zorlama nayetleri vb. gibi

3.3.3. Bekaret

p, dil ve din gibi

zamansa el

(66)

meka (Blank,2017:11).

uyor ler de,

Ama

o

. el

, bireylere ve top

irilir.

[asset] -116).

bu normlara Bu kurallar (Gezik,2003:14)

(67)

bir

bekaret

,

gibi anlamlarla ifade edilmektedir. Bekaret erkeklerden ziyade -

.

durum olan ve

,

, bekar/et olarak da okuyabiliriz:

(Blank,2017:14). vlenene kadar

himayesindeyken, evlendikten

sonra da k lar evli

namusu denetim Hatta,

.

(Caner,2017:92).

(68)

Oysa himen olarak da ,

eden hayati bir soruna (Caner,2017:90)

Biraz g ek olursak,

nun si (Caner,2017:91)

ki

eni olarak kabul ed

Geleneksel toplumlarda namusun e Bekareti

(69)

olmas

-45).

, ve

yada lirken, bu

lmektedir.

Demek ki bekaret, de

sadece sessi . Namus gibi bekaret de sadece

-e

edebilmektedir. (Mernissi,2003:99-100).

leri bir unsur haline gelmektedir.

A

imone de bir

(70)

kullanm . (Caner,2017:92).

,

.

bekaretlerinin

olumsuz anlamdaki bu nitelendirmeler,

sosyo-

marj

ek adam

de bunun toplumumuzdaki

, arak namus ve bekaret

(71)

zaman b

durumu da aftan

Ama b

ik

(Caner,2017:91)

eklindeki ifade ile de bak , ekonomik unsurlarla birlikte, evlilik de dahil

stermektedir.

lik ,

Bu durum ise,

(72)

getirmektir. Yine

bir (Caner,2017:94).

a daki bu tezat, sahte bekaret

).

hem bekaret

Fakat

dahil old n,

durumunun sadece bekaret unsuru

bir dedikodunun , ailelerinin namusunu

sevicili (Blank,2017:15-16).

(73)

sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu duruma neden olan unsurlardan birisi de ,

sadece himenin dur

(Blank,2017:20).

, gerek sevgilisi

zorla muayeneye

psikolojik

, durumun

kesinlik sunan bir

(74)

-29).

kontrol etme talebinin bir

bu, a askere

dan dola

erkeklerin, geride

(Caner,2017:95).

Y

(Caner,2017:95).

Kemer,

(75)

, kemerden .

(Caner,2017:96).

-19).

bizim toplumumuzda ve

K

Ama

(Caner,2017:96).

3.3.4.

.

(76)

(TDK)

t

verilecek olursa,

, Nitekim n

ni

(77)

.

namusu bir v

de

e edilen bir

Yani,

(78)

taraftan,

3.3.5. Irz

I

,

ise

.

(79)

- .

erkekler

aret

3.3.6. T

,

ahlak yada hukuk kurallar ise

inin,

B

(80)

sebebi ve gerek toplum gerekse de bireyler olan

nak rdaki

kurallar olarak olsa da,

daha modern olan

olmaya devam etmektedir.

namus birisi ol da

ile

(81)

eki .

ola

. -107).

nokta ise, t in

durumudur. en biri haline gelen ve

kavram bu

seviyesinin var olan aile

, aile ve -

(82)

incelememiz gerekmektedir.

,

o

:26) eklindeki ifade de bu durumu .

Anadolu

,

da,

b ,

/ihtiras illerinde

da

ise

bir , daha sonra

bunu dahilinde

; gelinin gerdek tekrar baba gibi,

(83)

toplumlarda ebilmektedir. Fakat uygulana

ve ve

melerine neden olurken, ayn , kan ve namus

si, yaralanma, ve hatta cinayete kadar giden

gelenek- y

etmektedir. 377).

3.3.7. N

Cinsiyet, toplumsal cinsiyet, n

- de

.

:78).

u durum

(84)

da bir .

-egemen, - sinsi, kurnaz, hatta hain olarak tasvir

2016:53).

bireylerin cinsiyetlerine ve biyolojik ektedir. Ve bu

n ve

ve

Bireylerin birbirleri yan

dedikodu, hayati toplumsal bir

-

(85)

gibi pek leri

da

Be v

nitelendirilmesi birisini

ve

. Fakat ,

n

namusunu koruyarak

ifade edilmektedir. Buradan

i -hatta iltifatla-

mektedir.

3.4. NAMUS ALGISI VE YAPTIRIMLARI

(86)

.

,

, ran

,

bazen de bireylerin karakter

,

da ebilmektedir.

,

(87)

Toplumda , toplumsal bir sorun

namus cinayetlerinin tam

; ve

temelde

Y gibi, a

de namus ve , bu iki temel

n

,

kurumu ndan .

namus cinayeti mi

yoksa

re cinayeti ,

,

gelip, su

ip, ar verilir.

(88)

,

vermektir

(Tezcan,2003:19-20).

Burada c

, genellikle cinayet

ve

Fakat

lince,

(Bayrak,2010:273-274).

namus cinayeti

(89)

,

tamamen olarak karar vererek, cinaye

dan ,

tlere, namus cinayeti de . Her ne kadar bu cinayetlerin;

meden -geleneklerden,

n -

. Ve yine

. Ekvator,

Hindistan, Brezilya

de ,

, babal

yada

cinayete kurban gitmesi du an bir durum

Oysa

-380).

(90)

. Konu itibari

G

nek, sebep olarak bu tarz ise,

illerde

ri ile meydana gelen cinayetlerin namus cinayeti mi yoksa

mi ,

sonucunda cinayet katil

(91)

-363).

,

,

ve de

anlamlar ilmektedir. Son zamanlarda

unsurlardan o

cinayetleri e ait bir unsur olarak

ke

Buna

-

inceleme

,2019:146)

;

(92)

-

en akt.

-149).

i

bireylerin se;

%15 ile

Ege oran ile de Karadeniz

onu takip etmektedir.

ak,

(386) (336)

(235) ektedir.

(93)

Ko .

-2005 ,

uygulanan

gi lurken;

bilen,

erken, elde edilen ise, bireylerin

i cinayetlerdeki sergiledikleri

, bu konuda ediklerine i

(94)

-

(Ec ,2012:458).

- benimsedikleri

a .

sosyal

(95)

u

ireyler namus konusunda gerek kendi ailesi gerekse de daha genel anlamda toplumdan daha farkl

ve

Namus

, a

gereklerini

(96)

daha tmeyi

sonra ,

,

-84)

Tezcan,2003:84)

ifadelere ek olarak, 1994-

ir, ilkel bir -157).

(97)

yada uygulanan , aileye

olsa da, temelde hepsi yada belirtilen

bir ifade edilirse

b yeni bir sebep

namus

yara ebilmektedir. Buna ek olarak,

gelmektedir. Var olan toplums

ini

gibi,

(98)

ardan birisini

koruyan bir sosyo- - -

14) ,

ifadelerinde de bu durum

dahi ceza, Unutmamak gerekir ki bir

ktir.

(99)

Toplumun bireyler

namus ayseri ili

gerekse de

t edil

pano

, n

in cinsiyet ve toplumsal cins etkisi

termekte ve toplumdaki bireyler

Kara ve 2013:68-69).

(100)

pano Foucault burada

, burada kurulan da panoptikon

benze

rin

panoptik beden teknolojisinin etkin teknikleri

-35)

, var olan bu durum . Burada

;

haline gelen radikal feminizm dir.

ataerkillik/patriarkal et ve bu kavramlar

(101)

her yerde

i

(Giddens,2012:510).

dir.

bu

kapsamda; ataerkillik, ri,

an

ikler de sorgulanmadan kabul

t.

(102)

4.1.

Ele

o

(Creswell,2018:77) yada

noloji) uygun bir .

(Creswell,2018:77)

Bunlara ek olarak b e

yada;

(103)

olarak

delerden de yola

4.2.

klerini

betimsel ve analizine

4.3.

evreni Kayseri ili olarak belirlenirken, ilinin Melikgazi ve

; Kayseri ili ve Melikgazi-

(104)

4.4.

N

-

edilmesinde;

i

daha fazl

g da, teorik

yada .

lu,2015:100).

rular veya

6:122)

(105)

Bunlara ek olarak

teorik

o .

tem

4.5.

edilmesinde;

(106)

; analizinde ise:

. Bu i

saptamak, temalar ara

ifadeler bu analiz modellerinin tercih edilm

yer verilerek, belirlenen fenomenler yada

,

yorumlanmaya

Elde edilen v

lar K1,K2,K3 klinde kodlanarak

. medeni durum

Ve

ken

4.6. K

lerdir. Melikgazi

olarak

;

34,16 olarak

(107)

.

ine , bu durumun

meslekler ise;

Ve son olarak a mizin

25 ; 25 erkek

(108)

, /temalar

5.1. NAMUSUN TANIMI

unsuru da , toplumda

,

ve

-

lumda ne kadar

,

bizim . Bu b ,

. Buradan

ifade edebiliriz:

olma sebebimizdir biz namu namusumuz olmazsa yada onu namusumuzu koruyamazsak y

amaya devam ederiz ondan ),

(109)

namus

... ),

on hepimiz

ona bir zarar gelmemeli namus

nam

kendini namussuz olarak ifade edilsin ister ki namuslu namusuna sahi namusunu im kim istemez ki (E3)

y , namus

tek olarak ele alarak,

namusu

zaman gerekli olan bir unsur olarak

,

leri ve

Ve

geleneksel ve ataerkil ,

ebilmektedir. Buna

s

namusla .. (K1),

namus herhalde toplumd

m

(110)

meselesi haline getiriyorlar o kadar

de .. )

ler de, ,

namus ni daha iyi

namus kav

yad

.. ),

ben namus o dur y amus tam olarak

herkes

r deseler

.. )

de, namus yakla

da

(111)

on

ra da sahip ),

likleri her

),

),

namus emanetidir annem de namusu )

derek korunmas olarak ifade etmektedir.

(K14)

ifade etmektedir.

;

olarak dir. Ve burada birey kendi

namusu ile sorumlu leri ve hatta

(112)

,

,

evliyken de hala korunmaya

benim

rhangi bir

(E11)

,

namusu beni ve ailemle ilgilenirim ben ona her konuda sadakat

isterse tekrar evlenir (E22)

, bund

.

(113)

erkeklerin

ve denetim alt

kamusal bu

sahip o

5.2.

rollerin

namus yada cinselli -

- ,

(114)

edilebilir bir unsurdur.

dikkat etmes ),

kada bak ),

arkandan iyi desinler

etmesinler ),

),

abi diye

an var ne diyebilirsin ki ),

(K14)

(115)

, namusu

de dahil her unsur, yine namus ka ifade

edilmesine, getir

her

k ve

ederken:

r gibi bir durum yoktur tabi ki evlendikten sonra da

kend dikkat etmeli ki a

gerekir

her yerde her zaman dikkat edersin 23)

ifadelerini kullan herhangi bir zaman ve mekan durumu

ve de namusuna namus

dair

i dirtmesin

(116)

uslu

edepli namuslu iyi desinler ),

yan

),

(K8),

ki nereye g olsun herkes na

namusuna

un ),

mesi

bir evine gi

nsan

namusuyla y )

yerine getiren, ve aileleri

herhangi gereken

namusu

edilmesinden memnun olmayan

ki,

(117)

namus hepsi ),

yok o onda der

tur herkes kendinden sorumludur

m (E17),

)

bir olay varsa ki bu

7)

-

olaya dahil olan erkekle

(118)

Buna ek olarak y

edilmesinde erkeklerden,

,

bir unsurdur da diyebiliriz. K

nam de:

ince mesela daha

isterlerse istedikleri gibi yapar denir

mussuzluk olarak ifade edilir

),

si namus

)

g

namus suzluk

dahilinde ifade edilmesi

suzluk ade edilirken, e

namus siz olarak

namus i de

(119)

Bununla ilgili olarak

g :

erk ya lar

durum biz gece bell

namuslu

),

bir engel sorun

19)

erkeklere oranla daha fazla lerde daha

aile

-

Bu da bize

:

(120)

n h

),

),

neyi namusa girer

bir namus tutturm (K3),

olsalar da namus sadece

ona iyi ),

belk

namusun

buna sadece cinsellik aldatma gibi bakmak ol ),

genel )

inde:

ur olaya sadece cinsell ),

(121)

nun gibi )

yada

genel ,

mektedir.

Buna :

erkeklerin namuslu imsenin namusuna dil uzatmama

ir olur

a ),

r

orsa o da )

ifadelerini

(122)

,

gibi

n

cinsellik

leri er

nun

d lenince koruyan

olur ),

na

deniyo

(123)

).

e:

edep a ve hareketlerine dikkat

eden dikkatini

)

ilmesi durumunun, onun medeni hal yada

, toplumda her

de Bu duruma:

onlar sorumlu olacak

),

n izniy diyor

(124)

apar ),

nam

koruma gerekir ki iki taraf (E20),

ar korunur zamana

namusu kabul eder )

, ndaki akraba vs. gibi

toplumda, erkeklerin fizyolojik olarak

)

(125)

k

Bu durum da

yerine getirerek bu .

sahiplenicisi

namus konusu buna dahil edi

ge

s ),

maz herkes kendinden sorumludur

kilde korur namusunu )

(126)

mesle etmeksizin

sokakta kalamaz

lir ondan ),

lenip erkeklere gelince

),

)

neden olmu

undan

Ve buradaki

lerimizin:

(127)

ssetmiyorum ama ailemden ziyade

babam bana

(K12),

olurlar

),

sanki her zaman ),

),

olur

),

(128)

(K20)

hissetmelerine de neden olurken, sanki her zaman birileri beni

dedikodu malzemesi olm

22)

kontrol

ba

da, ailelerinin

-

dik

her

(129)

haber ver

(K25)

unla ilgili olarak de:

onunla bununla )

olarak esi de

edilebilirken

de

de

birey

-

(130)

diklerini yada dahil

ol )

u

miz ise:

6)

gereken unsu , larak kendini

.

(131)

e

Ve bireyler ta ,

sorgulanmadan kabul edilmesi ve bununla insel ideolojinin pratiklerinden birisi Bununla ilgili olarak bir

amusu gider ha evlenir ondan s

)

.

ba

.

a bir in:

(132)

ki biliriz. oplumda erkeklerin

Buradan da

mecimiz ise:

olarak ifade ederken,

ktedir.

5.3. NA

k konunun .

erinden ifade edilmesinde,

(133)

),

gibi )

,

benimsenen dini,

gerekse de taraftan;

-

u c

r E17)

-

- -

konumunda

gerekse de toplumsal cinsiyet rolleri gibi temel konulardaki bu denetim ve kontrol

durumunu Bununla ilgili

:

(134)

E9),

)

ailelerde ,

ebilir var

Bu

erkeklerle bir ara bizim kabul

edebi ),

n de gelen bir )

anne ve babadan ve bu da

ataerkillik unsurunun .

feminizmin erkek bireylere nazaran bu kadar sorun ile

(135)

ataerkillik yada patriarkal le birlikte, de sadece

eris ,

-

ve ataerkillik unsurunun ak

etmektedir.

,

yada patriarkal sistem dahilinde, erillik/erkeklik

bir

bulunan eril - toplumsal

da

bilgilere ek olarak, d taraftan ataerkillik unsuruyla birlikte

bekaret

bekaret olm

),

15),

(136)

14),

kendi ailesinde bile kalmaz onu ilk kabul etmeyecek olan da onlar zaten

),

)

rinden kendisine anl .

gibi

E20)

olarak ifade ederek bekaret kavram olmama

unsurunun

(E11)

(137)

kastedip

k

belirtmektedir.

Bekaretin

ne kadar fazlaysa

olur t ),

),

li bir seviyeye geldilerse illaha

ma ),

(138)

atta yapar

25)

,

9)

r hale aile

etkisinin fazla

muayenesi . Bunlara:

bekareti yada namusu

ama onun

(139)

oradan temiz ),

biliyoruz namusun oradan

K20)

,

Buna:

n olmasa da olur yeter ki ),

),

y )

y

.

(140)

5.4. B

lere ,

radaki gelenek ve

lsa da, dikka , sadece

her ne kadar, lg

vurgulamak

, la

bir

)

i

(141)

onlar namus gibi )

daha genel anlamda

- :

r

buradaki gibi bir durum asla ol (K24),

sebebi olur yani yan )

olarak ifade ederken, -

iyi, do

olarak ,

(142)

mesela ben burada mini etek giyip gezemem ailemde izin vermez abilerim de istemez ondan giydiklerime d

kendimi daha serbest rahat 19),

)

klar

ifade e

-

da vurgul

lar bizim de ifade

lde edilen bilgiler dahilinde

noktalardan birisi r.

Bununla ilgili olarak:

e

(143)

cinayeti dan

17)

olarak

bur

en fazla

18)

:

oradan la yetiyor

),

(144)

ediyor lar u sefer de devam edecek her )

ge

sonucunu yapma yani 15)

laha i yada

korkmazlar 11)

diyere

Bununla

8),

(145)

)

kazanmamak

ra z ne

anlama gibi sebeplerden meydana gelen bir

Anadolu geleneksel yada ataerkil ,

de kaynakl namusunu temizlemek yada

.

5.5. NAMUS SORUNU VE

Toplumumuzda var olan ele

, ,

erkeklere u durumudur.

radaki lar

(146)

ni un

eylemine kadar

sorun/problem

fakt u da

beraberinde getirmektedir

rsa:

,

ar diye beklemek zor olur bunun tersi

10),

etkili olur

yine ailesi olur onun

ben

a

; bireylerin ve

geleneksel aile/

bir ortamda bulunursa ve da

belirlenmektedir. iyi sa olumlu bir ,

olumsuz bir da

.

(147)

,

r fikirleri sorgusuz kabul eder bir hale de gelebilmektedir.

Bununl :

bile olsak

K21)

modern olunma durumu bireyin geleneksel bir

16),

seviyorum bana

kendimi rahat

hissediyorum aileler

(148)

22)

bireyler ler ler

yi ve ai

lerdir.

iyor mesela

yapmak ister

kendini harcar sonradan anlar

,

zenginlikl ne ola

5)

, de

durumlardan kurtulma

bahsetmektedir. Ve

(149)

da herhangi bir sorun

yada istenilmeyen bir durumla ler.

bulan

n her g

sonra

7)

e varan

bi ifade etmektedir.

ettiklerini

en

(150)

herkes kendine daha dikkat eder 14).

verse e 19)

ondan

de ona

(151)

,

belirtmektedir.

lerimiz namusa

iyorlar bu da bir

4),

am

n

E24),

olmuyor aksine daha da sorun

K7)

(152)

olarak ifade ederken,

hatalara ve hareket

belirtmektedirler.

:

1)

daha rahat kav

Toplumda v bireylerin

namus, cinsellik veya bekaret gibi kavramlar

G

biriyle

ekt

K8)

(153)

yada ifade

her iki cinsiyet

Bunu:

K10)

olarak if

istedikleri gibi

.

(154)

kendisi ceza ke

sanla

8)

belirtmektedir.

i vurgularken, bunu:

17)

,

dir.

ka belirterek:

evde oturdukl

(155)

kalacak

ama

n herhangi bir

her denileni mecbur yap yapabilecek bir duruma gelsi

olarak ve kendi

vurgulamakta

5.6.

NAMUS ALGISI

,

zelliklerinin . Bireylerin

, sosyo- vb. unsurlar

belirlenmesinde birer etken olarak kabul edilmektedirler. Konuy n

cinsiyet, mesle -

.

bilgiler dahilinde

bir lamada net bir kesinlik durumu

, nam

. Bireyler i

(156)

, namus a sahip olurken

ise daha olumsuz deki gibi bir ifade de

bulunmak,

bi,

aile ve t ,

da Bu

da

ve

kendisinin de nda kendi

n

, cinsiyetlerine olgusu

namus kav

erlerine oranla daha fazla , ataerkillik

ve ara oranla daha fazla olumsuz

(157)

-

e

ise; emekli

nun,

erkeklere oranla da

,

oranla ve

sosyo-

.

var olan sorunlara

.

-

ekonomik daha

olumlu , pozitif

durumunu olumsuz

yada tamamen da gelmemektedir. burada

ise, toplumda her ne kadar kad - tiliyor olsa da,

ile alar dahi nin,

bireyler istemese bile, d durumu da

r.

(158)

ALTINCI

: bireyler

cinsiyet ve toplumsal

tajlar ,

d

kuramlar

kadarki zaman

kavramlarda, alt

. Cinsiyet - toplumsal cinsiyet

n elde edilen bilgiler,

temalara ,

verilerek

bilgiler , u

(159)

bir erden elde , genel olarak ifade edilebilecek

-

, mli

edebilecekleri ise namus

gereken bir kavram olarak sadece erkeklerin kendi

D

.

B n en beden, ahlak, namus gibi belirli

,

edilme

-erkek d

(160)

, . ilen bilgilerle birlikte namuslu

temel kavramlar a

ki anneli

namusunu koruyup k ken; namuslu erkek ise

beden yada namustan ziyade

n .

, na sebep

.

ak ifade ve cinsellik kavramlar

namusun en az ar, erkek bireyle savunan

r.

giyim- , g

tmektedirler.

(161)

ve cinayet gerekmektedir.

yerine ,

- kendilerine bir dayanak

isi toplumun, geleneksel toplumda denilen ataerkil

bir -anne-

, bu etkilenme . Her ne

-

-

Burada

ve ailelerine ait .

bekareti gider ifade

benimsiyor olsa da, bunun y

(162)

ne girilmemesi . zamanda n

. Erkeklerin

, toplumda hakim konumda lerden birisidir.

. kaybedilen namusun

cinayetl

da denk gelinen durumlardan birisidir.

n etleri ise

, ailenin erkeklerin ortak bir karar vermeleri sonucunda cinayetler olarak

Aile olan ,

,

Anadolu geleneksel yada ataerkil

benims reler, yokluk ve cehaletten

.

(163)

de ele , bize daha kesin bilgiler verecektir.

Kayseri ilinde y

-ekonomik durumlar a

olan herhangi bir durum ifade ettikleri lerinin de lik .

her ir

zamanda

getirecektir. vadede

melidir.

.

rak,

itimi verecek olan daha

(164)

na, bireylerin i ister bireyler olarak ne

hususunda sadece , t

b yada daha

gerekmektedir. toplumdaki bireylerin

okuma- ve

birer

genel olarak ekonomik refah seviyelerinin

Toplumlarda halen egemen

adetler gibi

bu erkek egemen

y

ve bireylerin herhangi bir tehdit kar

girilmelidir. nen

cinayetlerde, fail ve aileleri

yada , emredici

ha herhangi

,

her ne olursa olsun lara

.

ve her yerden

(165)

, bu

arla ilgili

, namus ve bekaret gibi

- mala

toplu

kendileri ve .

Sergiledikleri herhangi

incelenerek,

zamanda n verilmesi hususunda

gerekli ayarlamalar

.

(166)

7 (1), 01-19.

Bayrak, E. (2010). Ataerki-

Doktora Tezi.

Berktay, F

Berktay, F. (2018). Tarihin Cinsiyeti.

Bhasin, K

Blank, H

Butler, J

Caner, E

(s.115-

(167)

Connell, R.

Creswell, J.

.

Sanat.

Delmar, R

). (s.115-

Direk, Z. (2014). Judi

(s.67-

Toplumsal

, P

Ankara: D

Fine, C

Gezik, E

Giddens, A

(168)

, 27 (2), 245-256.

- M

. (2019/I). Geleneksel Toplumlarda Namus Olgusu ve

-65.

-32).

H.

-296.

Kalav, A

Kandiyoti, D

-92.

(169)

Kardam, F

Ankara.

Karmaz, E

-

-384).

. (2010).

Marshall, G

-

Mutluer, N.

(Der. Nil Mutluer)

-

i ve -

(170)

. (2013). Namusunu Kanla Temizleyenler: Mardin

, 117-135.

Punch, F. K

Rose, S. .

-91.

Sen, P Canan

(s. 59-

Tezcan, M -

. (2010). Namusun ve Namus Cinayetlerinin Cinsiyet -158.

N. (2011). Namusun Halleri

(171)

t Gazetesi.

https://sozluk.gov.tr/

https://sozluk.gov.tr/

https://sozluk.gov.tr/

https://sozluk.gov.tr/

https://sozluk.gov.tr/

https://sozluk.gov.tr/

https://sozluk.gov.tr/

(172)

: Develi 1994

Medeni Hali : Bekar

: [email protected]

2009-2013

2014-2018 Erciyes

2018-2020

2017-2018

(Pedagojik

(Orta / B2)

YAYINLARI

(173)

Referanslar

Benzer Belgeler

Kadın karakterlerin, diğer filmlere göre bu filmde daha önemli bir yerde olması ışığında; toplumsal cinsiyet rollerinin, bu filmdeki karakterler üzerinde

The purpose of the present study is to determine whether the domains of disconnection/rejec- tion and impaired autonomy mediate the relationship be- tween childhood

[r]

Buna ragmen kontrast maddenin sirinks ie;:ine girmedigi durumlar oldugu gibi tetkik slrasmdaki pos- tural degi~ikliklerden dolaYI sirinks kollabe olabile- ceginden tetkik

Son yıllarda baş döndürücü bir hızla gerçekleştiri- len ölçek ve mekan değişikliklerine bakıldığında, kamu yönetimi reformlarının içeriğinde topraksal

Khan, Arif Ali (2000) worked on "Educational Philosophy of Sir Syed Ahmad Khan and its Relevance in the present Educational

This study aimed at observing the educational progress of Bengal in the nineteenth century along with examining the role of Ram Mohan Devedranath and Keshab C h a n d r a in the

However, due to the reasons I have mentioned above, this understanding of history is only one of many possible understandings. At this point, it could be possible to