OBEZİTE KOZMETİK BİR SORUN DEĞİLDİR.
cİDDİ BİR SAĞLIK
SORUNUDUR!
Sevgili hastalarımız,
Obezite tüm Dünya’da hızla artmakta olan önemli bir sağlık sorunudur. Obezite, kozmetik bir sorun değildir; pek çok hastalığa zemin hazırlar ve beklenen yaşam süresini kısaltır. Obezitenin bilinen en etkin ve uzun süreli tedavisi cerrahidir.
Sizler her şeyden önce sağlığınıza kavuşmak ve sağlığınız ile ilgili olası risklerin önüne geçmek amacı ile bu ameliyatı oldunuz. Bu ameliyatın hayatınızda yeni bir sayfa açacağına inanıyoruz.
Hayatınızda açtığınız bu yeni sayfada sizlere destek olmak için her zaman yanınızdayız. Bu kitapçık, ameliyat sonrası süreçler ve beslenme hakkında sizlere yardımcı olmak için bilimsel veriler ve hasta deneyimleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Tüm hastalarımıza sağlıklı günler dileriz…
OP.DR. MESUT ÇAYNAK
BARİATRİK DİYETİSYEN TUĞBA GÜNAL
İçİndekİler
İÇİNDEKİLER
GENEL BİLGİLER ...1
AMELİYAT SONRASI BAKIM ...3
Yara bakımı / Banyo...4
su tüketİmİ...4
İlaç kullanımı...4
VİTAMİN / PROTEİN KULLANIMI...5
TROMBOEMBOLİ ( DAMARDA PIHTI OLUŞUMU ) PROFLAKSİSİ...5
SİGARA...6
CİNSEL YAŞAM / HAMİLELİK...6
GAZLI İÇECEKLER...6
ALKOL / KAFEİNLİ İÇECEKLER...6
EGZERSİZ / SPOR...7
PSİKOSOSYAL UYUM...7
YOLCULUK / İŞ HAYATI...7
ORUÇ TUTMA...7
SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR ...9
AĞRI...10
MİDE YANMASI...10
ATEŞ...10
BULANTI / KUSMA...10
DUMPING SENDROMU...11
HİPOGLİSEMİ...11
İSHAL...11
KABIZLIK...11
YORGUNLUK / BAŞ DÖNMESİ / BAŞ AĞRISI...12
SAÇ DÖKÜLMESİ...12
SARKMA...12
AMELİYAT SONRASI BESLENME ...13
0 - 10 GÜN ( SIVI DÖNEMİ )...14
10 - 20 GÜN ( PÜRE DÖNEMİ )...17
20 GÜN - 2 AY...21
2 - 6 AY...24
6 AY SONRASI BESLENME...26
İLAÇLAR ...29
KONTROLLER ...31
GENEL
BİLGİLER
01 | GENEL BİLGİLER
GENEL BİLGİLER
Bariatrik cerrahi, obezite tedavisinde bilinen en etkin tedavi yöntemidir. Ancak tüm beklentiler ameliyata yüklenmemelidir. Ameliyat sonrası süreçte hasta uyumu olmadan başarı oranları düşecektir. Sağlıklı kilo vermek ve kiloyu muhafaza etmek için ameliyat sonrası dönemde beslenme alışkanlıklarında ve yaşam tarzında değişiklikler yapılmalıdır.
Ameliyat sonrası beslenme şekliniz, mevcut yeme alışkanlıklarınızdan farklılıklar gösterecektir. Bu geçiş döneminde, alanında uzman diyetisyenlerden destek alınmalıdır. Bilimsel kaynaklara dayanmayan beslenme programları uygulanmamalıdır.
Obezite cerrahisi sonrası sağlıklı kilo vermek için, hekiminizin belirlediği aralıklarla kontrole gelmeli veya hekiminiz ile irtibat halinde olmalısınız. Bu kontroller vitamin eksikliklerinin saptanması, organ fonksiyonlarının değerlendirilmesi açısından önemlidir.
Kilo verme hızı hemen her hastada farklılık gösterir. Kilo verme hızınız diğer hastalarla kıyaslanmamalıdır. İlk ay toplam kilonuzun %5-10 u kadar kilo kaybetmeniz beklenir. İlk üç ay kilo verme hızınız yüksek olacak; daha sonra kilo verme hızınız düşecek ancak kilo vermeye devam edeceksiniz. Bu dönemde sık tartılmak önerilmemektedir.
Kilo verme süreciniz yaklaşık 1 yıl devam edecektir.
Tüketmeniz gerekenler size özeldir. Yeni midenize alışmanız için aşamalı olarak ilerleyeceğiniz beslenme döneminde yiyecek seçimlerinizde dikkatli olmalısınız. Çoğu hazır besinde yüksek proteinli veya şeker ilavesiz ibaresi olsa da içeriği size uygun olmayabilir. Bu yüzden keşfettiğiniz yeni ürünleri bariatric diyetisyeniniz onaylamadan kullanmamalısınız.
Ameliyat sonrası vitamin ve protein ihtiyacı her hastada farklılıklar gösterebilir. Bariatrik diyetisyen tarafından kişiye özel beslenme programları hazırlanır. Bariatrik diyetisyen onayı olmadan herhangi bir ürün kullanmamalısınız.
Sleeve gastrektomi ameliyatı emilim bozucu bir ameliyat değildir. Hormonal değişikliklere neden olabilse de temel etki mekanizması mide hacminin küçülmüş olmasıdır. Bu sebeple sleeve gastrektomi ameliyatlarından sonra ömür boyu vitamin desteği neredeyse hiç gerekmez.
KATI-SIVI AYIRIMI
Ameliyat sonrası erken dönemde mide hacminiz yaklaşık 80-100ml kadar olacaktır. Mide hacminiz çok küçük olduğundan erken doyacaksınız. Daha sonra besin toleransınız bir miktar daha artacaktır. Ameliyat sonrası dönem- de vücudun ihtiyacı kadar yeterli sıvı ve katı gıda almanız gerekir. Midenizin hacmi ikisini aynı anda alacak kadar büyük değildir. Öğünlerinizde besin alırken yanında sıvı almanız halinde erken doyar ve yeterince besin alamayabil- irsiniz. Katı ve sıvıları aynı anda almanız, tüp haline getirilmiş midenin hızlı dolmasına, kusma ve ağrılara neden olabilir. Bu durum uzun vadede midede genişlemeye de neden olabilir. Bu sebeple öğünlerde sadece katı gıda alınmalı, sıvı ihtiyacı gün içerisine yayılmalıdır. Yemeklerden 30 dk önce sıvı alımı bırakılmalı, yemek bittikten 30 dk sonra başlanmalıdır. Bu durum alışkanlık haline getirilmeli; olabildiğince uzun yapılmalı hatta mümkünse hayat boyu devam edilmelidir.
02 | GENEL BİLGİLER
AmELİYAT SONRASI BAKIM
03 | AMELİYAT SONRASI BAKIM
AMELİYAT SONRASI BAKIM
Yara bakımı / Banyo
Ameliyatınız özel bir durum olmadıkça kapalı yöntem ile yapılır. Karnınızda 3, 4 veya 5 yara yeri olur. Bu sayı karın içi yağlanma oranına ve karaciğer sol lob büyüklüğüne göre değişkenlik gösterir. Ameliyat sonrası ikinci günden sonra yaralar açık bırakılır ve pansumana gerek yoktur. Ameliyat sonrası ikinci günden itibaren banyo yapabilirsiniz.
Yara yerleriniz kendiliğinden eriyen dikişler ile kapatılır, üç hafta içinde dikişleriniz kendiliğinden düşecektir. Yara yerleriniz iyileştiğinde havuz veya denize girebilirsiniz.
Yara yerlerinizde şişlik, kızarıklık, geçmeyen ağrı, kötü kokulu akıntı veya dikişlerde ayrışma izlenirse hekiminiz ile irtibata geçmelisiniz.
Yara izlerini azaltan kremler, dikişler düştükten sonra ve kesi hatları tam iyileştikten sonra kullanılmalıdırlar.
Su TüketİMİ
Ameliyat sonrası yeterince sıvı almaya özen göstermelisiniz. Mide hacminiz küçük olduğundan tek veya birkaç seferde yeteri kadar sıvı alamayabilirsiniz. Bu sebeple su tüketimini gün içerisine yayılmalıdır. En az 1-1,5 lt kadar sıvı almalısınız. Nane, limon, tarçın gibi doğal aromalarla suyu tatlandırabilirsiniz. Yeterince sıvı almamak (dehidratasyon) baş dönmesi, halsizlik, baş ağrısı gibi şikayetlere neden olabilir. Ciddi dehidratasyon durumlarında başta böbrekler olmak üzere çeşitli organ fonksiyonlarında bozulmalar izlenebilir. İdrar renginizin açık olması yeteri kadar su aldığınızın bir göstergesidir.
İlaç Kullanımı
Ameliyat sonrası dönemde 1 ay boyunca mide koruyucu ilaç kullanılması önerilir. Hastaların ameliyat öncesi kullandığı ilaçları ameliyat sonrası ikinci günden itibaren kullanmalarında sakınca yoktur.
Ağrı kesiciler, salisilatlar, kortikosteroidler ve mide hasarına neden olabilecek diğer ilaçlardan kaçınılmalıdır.
Hastaların taburcu olurken ameliyat öncesi kullandığı ilaçlarına devam etmeleri istenir. Ancak; Özellikle tip 2 diyabet ve hipertansiyon hastalarında ameliyat sonrası dramatik düzelmeler izlenir. Bu sebeple, diyabet hastalarının kan şekerlerini yakın takip etmeleri önerilir. Ameliyat sonrası anti diyabetik ilaç veya insülin kullanmaları durumunda kan şekerleri düşebilir. Hipertansiyon hastalarında da benzer şekilde tansiyon değerleri fazla düşebilir.
Ameliyat sonrası obezite ile ilişkili tüm hastalıklarda iyileşmeler beklendiğinden mevcut ilaç dozlarında değişiklikler yapmak gerekebilir. Doz değişikliğini veya ilacı kesmeyi ilgili branş hekimi yapmalıdır.
04 | AMELİYAT SONRASI BAKIM
VİTAMİN / PROTEİN KULLANIMI
Ameliyat sonrası erken dönemlerde hastalara vitamin ve protein desteği gerekmektedir. Mevcut kılavuzlar günlük 60 gr protein kullanımını önermektedir. Detaylı bilgi ve örnek beslenme programlarına ilerleyen sayfalarda yer verilmiştir.
TromboemboLİ ( Damarda pıhtı oluşumu )
Pıhtılaşmaya neden olan bazı genetik hastalıklar olabildiği gibi; obezitenin kendisi de pıhtı oluşumu için bir risk faktörüdür. Bu sebeple obezite ameliyatı olan herkese tromboemboli proflaksisi uygulanır. Hastaya ameliyat öncesinden başlanarak ameliyat sonrası 10 günlük süreyi de kapsayacak şekilde kan sulandırıcı ilaç yapılır. Kan sulandırıcı ilacınızın dozu ve kullanım süresi hekim tarafından risk faktörleriniz gözetilerek düzenlenir.
Tromboemboli oluşumunda bir diğer risk faktörü hareketsizliktir. Hastaların ameliyat oldukları gün de dahil olmak üzere bol yürüyüş yapmaları tromboemboli riskini azaltacaktır.
05 | AMELİYAT SONRASI BAKIM
SİGARA
Gerek ameliyat öncesi dönemde gerekse ameliyat sonrası dönemde sigara kullanımı önerilmez. Sigara akciğer ve tromboembolik komplikasyon oranını arttırır. Yara iyileşmesini olumsuz etkiler, mukoza hasarı yaparak ülserlere neden olabilir.
Cİnsel Yaşam ve Hamİlelİk
Ameliyat sonrası ağrılarınız geçtiğinde ve kendinizi hazır hissettiğinizde cinsel ilişkiye girebilirsiniz. Obezite, çoğu zaman, cinsel fonksiyon bozukluklarına ve doğurganlıkta azalmaya neden olur. Cinsel fonksiyon bozuklukları her iki cinste libidoda azalma, kadınlarda gebe kalamama, düşükler, erkeklerde sperm kalitesinde azalma şeklinde olabilir.
Ameliyat sonrası kilo kaybı ve bazı hormonal değişiklikler ile cinsel fonksiyonlarda ve doğurganlıkta iyileşmeler izlenir. Ameliyat sonrası hamile kalma oranlarında artış bilinen bir durumdur. Ameliyat sonrası ilk bir yıl içinde hamile kalan kadınlarda daha yüksek ölü doğum oranları bulunmuştur. Bu nedenle mevcut kılavuzlar, ameliyatı takiben en az 12 ay boyunca gebeliğin ertelenmesini önermektedir
Hamile kalabilme ihtimali artacağı için, ameliyat sonrası dönemde hastaların korunması önerilir.
Gazlı İçecekler
Gazlı içeceklerin içinde çözünmüş halde karbondioksit bulunur. İçildikten sonra vücut ısısı ile çözünmüş karbondioksit, gaz haline gelir. İçildikten sonra hacmi genişleyen içeceklerin (kola, bira, maden suyu…vb) tüketilmesi önerilmez. Midede serbest hale gelen karbondioksit mide duvarlarında gerilmeye neden olarak ağrıya ve uzun vadede mide genişlemesine neden olabilir. Erken dönemde aşırı zorlama kaçaklara neden olabilir.
Alkol / Kafeİnlİ İçecekler
Ameliyat sonrası ilk bir yıl alkol tüketilmesi önerilmez. Alkol, yüksek kalorili ancak vitamin/mineral bakımından fakirdir. Su kaybettirici etkisi ile böbrekten, metabolize edilirken yüksek su tüketimine neden olarak karaciğerden, su kaybına neden olur.
Bazı obezite ameliyatlarından sonra kişinin alkol duyarlılığının arttığı gözlemlenmiştir. Ameliyattan sonra anatomik ve fizyolojik değişiklikler alkol emiliminin ve metabolizmasının değişmesine katkıda bulunabilir.
Kafeinin de diüretik (idrar söktürücü) özelliği vardır. Bu özelliği ile fazla sıvı kaybına neden olabileceğinden, tüketiminde miktarına dikkat edilmelidir. Kafeinsiz kahve tercih edilebilir.
06 | AMELİYAT SONRASI BAKIM
Egzersİz ve Spor
Kas kaybını önlemek, kilo kaybına katkı sağlamak, sarkmaları engellemek, motivasyon ve yeni hayat tarzı için egzersiz ve spor çok önemlidir. Hastalar, ameliyat sonrası en erken dönemden başlanarak, her dönemde hareket, spor ve egzersize teşvik edilmelidirler.
İlk ay yürüyüşler ve yara iyileşmesini takiben yüzme; ikinci aydan itibaren ağır olmamak kaydıyla direnç egzersizleri; 3 aydan itibaren ise tüm egzersizleri yapmaya izin verilir. Haftada en az 150 dk ve ayrıca haftada 2-3 defa kuvvet antremanı yapılması önerilir.
PSİKOSOSYAL UYUM
Öncelikle bu ameliyatın kozmetik amaçla değil, önemli sağlık sorunları nedeni ile yapıldığı unutulmamalıdır. Sağlık sadece vücudun hastalıksız olması değildir. Sağlık bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlanır.
Ameliyat sonrası dönemde bedenen olduğu gibi, hayatın hemen her alanında iyileşmeler izlenecektir. Ameliyat sonrası dönemde diyabet, hipertansiyon, metabolik sendrom, uyku apne gibi pek çok hastalıkta iyileşme izlenecek- tir. Buna paralel olarak, kendini daha sağlıklı hissetme, hareket kabiliyetinde artış, toplum tarafından takdir edilme ve kabullenme, sosyal ilişkilerde iyileşme, özgüvende artış, cinsel fonksiyonlarda ve libidoda artış, iş hayatında daha yüksek performans, kıyafet alışverişinde mutluluk, daha önce yapamadığınız şeyleri yapabilmekteki haz, yeni bir imaj ve hayat operasyonun olumlu yanlarıdır.
Bununla beraber; morbid obez hastalarda intihar düşüncesi, madde kötüye kullanımı, yeme bozuklukları, depresyon gibi psikiyatrik tanılar oldukça yüksektir. Ameliyat sonuçları hastaların beklentilerini karşılamadığında veya yaşam kalitesinde umut edilen iyileşmelere yol açmadığında, ameliyat öncesi sıkıntı daha da kötüleşebilir. Bu tür bir sıkıntı, tezahür eden depresyon ve potansiyel olarak intihar eğilimi ile ilişkilendirilebilir.
Hastalar gereklilik halinde psikiyatrik destek almalıdırlar.
Yolculuk / İş hayatı
Gelişen teknoloji ile ameliyatlar laparoskopik (kapalı) teknikle ve kısa sürelerde yapılabilir hale gelmiştir.
Laparoskopik ameliyatların tümünde olduğu gibi ameliyat sonrası daha az ağrı ve erken günlük hayata dönüş büyük bir avantajdır.
Hastalar ameliyat sonrası 2-3. gün taburcu edilirler. Birkaç günlük dinlenme ve uyum sürecini takiben ameliyat sonrası birinci haftada masa başı işinize dönebilirsiniz.
Fiziksel aktivite gerektiren durumlarda, yaptığınız işin ağırlığına bağlı olarak 14-21 günde işinize dönebilirsiniz.
Taburcu olduktan bir hafta sonra araç kullanabilirsiniz.
Oruç tutma
Mide hacminiz önemli ölçüde küçüldüğünden günlük besin ve özellikle sıvı gereksiniminiz tek seferde alınamaz.
Sağlıklı bir beslenme programında sık öğünler ve tüm güne yayılmış sıvı alımı idealdir. Bu sebeple obezite cerrahisi sonrasında oruç tutulması tıbbi açıdan önerilmez.
07 | AMELİYAT SONRASI BAKIM
OBEZİTE
cERRAHİSİ KOZMETİK
BİR AMELİYAT
DEĞİLDİR.
SIK
KARŞILAŞILAN SORUNLAR
09 | SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR
AĞRI
Hastaların çok büyük kısmında taburcu edildikten sonra ağrı kesici ihtiyacı olmaz. Ameliyat sonrası çeşitli ağrılar olabilir. Oluş mekanizmaları açısından ayırımları önemlidir.
Port giriş yerlerinde hareketle artan; istirahat halinde olmayan yara yeri ağrıları olabilir. Ağrı kesici kullanmak yeterlidir.
Sürekli düz yatmaya bağlı olarak gelişen pozisyonla ilişkili bel-sırt ağrıları olabilir. Farklı pozisyonlarda yatmak ve ağrı kesici kullanmak yeterlidir. Ameliyat sonrası sırtüstü yatmak zorunluluğu yoktur.
Kramp tarzında midede hissedilen, aralıklı olarak olan ve daha sonra tamamen geçen ağrılar. Mide nin yeni anatomisine alışma sürecinde midenin gerilmesine bağlı ağrılardır, endişe edilmemelidir.
Erken dönem baş ağrıları. Anesteziye ait bir komplikasyondur. Uzun süreli devam etmesi ve nörolojik bulguların eşlik etmesi halinde nörolojik muayene ve görüntüleme gerekebilir.
Karın bölgesinde; sabit veya artan şiddette olan, sırta veya omuzlara vuran, ateşin, bulantı ve kusmanın eşlik ettiği ağrılar hastaneye gelmenizi gerektiren ağrılardır. Mutlaka hastaneye başvurmalı ve hekiminiz ile iletişime geçmelisiniz.
Mİde yanması
Eşlik eden başka semptom yoksa mide koruyucu ve antiasit ilaçlarla basitçe kontrol altına alınabilir.
Ateş
Ağrı eşlik etsin veya etmesin, başka şikâyetiniz olsun veya olmasın ateşiniz 38 dereceyi geçiyorsa mutlaka sağlık kuruluşuna başvurmalı ve hekiminiz ile iletişime geçmelisiniz.
Bulantı - Kusma, Besİn İntoleransı
Midenizin anatomisi değiştiği ve hacmi küçüldüğü için ilk zamanlarda sık görülen durumlardır. Zaman içerisinde yeme alışkanlıklarının oturmasıyla azalır veya kaybolur.
Engellemek için; doyma hissi geldiğinde yemeyi bırakmalı, iyi çiğneyip yavaş yemeli, katı-sıvı ayrımına dikkat etmelisiniz. Deneyimli bir diyetisyenden alınan eğitim desteği, hastaların bu yeni duruma daha iyi uyum sağlamalarını ve alternatif gıdaları kullanmalarına yardımcı olabilir
Kusma olması halinde öncelikle katı alımını bırakıp sıvılara geçilmelidir. Devam eden kusmalarda diyetisyen ve hekiminiz ile iletişime geçmelisiniz.
SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR
10 | SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR
DUMPING SENDROMU
Basit şekerlerin bol miktarda alınması ve ince bağırsağa hızlı geçişin olduğu durumlarda izlenir. Karın ağrısı, bulantı, ishal, terleme, çarpıntı gibi belirtiler görülür. Tüp mide ameliyatı sonrası görülmesi sık değildir. Daha çok, besinin direkt bağırsağa geçebildiği bypass ameliyatları sonrası görülür.
Dumping sendromu semptomları, gıda alımından ne kadar süre sonra ortaya çıktıklarına bağlı olarak erken veya geç olarak sınıflandırılabilir: erken semptomlar yemekten yaklaşık 10-30 dakika sonra ortaya çıkarken, geç semptomlar gıda alımından 1-3 saat sonra ortaya çıkar. Geç dumping, reaktif hipoglisemi oluşumuyla sıkı bir şekilde ilişkilidir ve daha çok gastrointestinal hormonlardaki ve insülin sekresyonundaki değişikliklerle bağlantılı olabilir. Diyetin düzenlenmesi çoğu zaman dampingi kontrol etmek için yeterlidir. Küçük ama sık öğünler yemek, katı gıda yemekten sonraki 30 dakika içinde sıvı alımından kaçınmak, basit şekerlerden kaçınmak, lif ve kompleks karbonhidrat alımını artırmak ve protein alımını artırmak yer alır.
Hİpoglİsemİ ( Kan şekerİ düşüklüğü )
Bypass cerrahileri sonrası reaktif hipoglisemi daha sık görülse de, sleeve gastrektomi ameliyatından sonra da görülebilmektedir. Kolay sindirilebilir basit şekerlerin fazla alınması bu durumu tetikleyebilir. Baş ağrısı, baş dönmesi, sinirlilik, halsizlik, uyku hali, terleme, çarpıntı gibi belirtiler gözlenebilir.
Özellikle, sıvı haldeki şekerli gıdalar tüketilmemelidir. Protein ağırlıklı beslenmeye çalışılmalıdır. Beslenme alışkanlığınızda ana ve ara öğünleriniz olmalıdır.
İshal
İshal günde üç kereden fazla sulu dışkılama veya kişinin mevcut bağırsak alışkanlığından daha sık ve sulu şekilde dışkılaması olarak tanımlanabilir. İshal de bypass ameliyatları sonrası daha sık görülür; tüp mide ameliyatı sonrası görülmez. İshal olması durumunda enfeksiyon ve diğer nedenler gözden geçirilmelidir.
Ameliyattan sonra hastane yatışı esnasında görülen ishaller çoğunlukla antibiyotik kullanımı sonrasında bağırsak florasının değişmesine bağlıdır. Antibiyotik kesilmesi sonrası kendiliğinden gerilerler. Bu dönemde barsak florasını yerine koymak ve iyileşmeyi hızlandırmak amacı ile probiyotikler kullanılabilir.
Kabızlık
Başlıca iki sebepten ortaya çıkar. Yetersiz sıvı alımı ve posasız (lifsiz) beslenme. Bunun dışında; demir tedavisi, çeşitli ilaçlar, hareketsizlik, karın kaslarında zayıflık, bazı bağırsak hastalıkları da kabızlığa neden olabilir.
Ameliyat sonrası dönemde mümkün olduğunca sıvı alımına özen gösterilmelidir. Ameliyat sonrası ilk dönemlerde posalı gıda tüketmek kolay olmayabilir. Bu ihtiyaca yönelik yakın zamanda suda eriyen, barsak motilitesini arttıran lif içeren ürünler üretilmiştir. Bu ürünler ile hem sıvı hem de lif alımı sağlanmış olur.
İlk haftalarda evde yapılmış yoğurt, probiyotikli yoğurtlar, kefir, fiziksel aktivitenin arttırılması, bazı bitkisel çaylar da kabızlığın giderilmesine yardımcı olabilir.
Bu önlemler ile kabızlığı giderilemeyen hastalarda medikal tedavi düzenlenerek kabızlık tedavi edilir.
11 | SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR
YORGUNLUK / BAŞ AĞRISI / BAŞ DÖNMESİ
Her üçü de benzer mekanizmalar ile meydana gelir. Temel fizyopatoloji yeterince sıvı ve besin almamaktır.
Yeterince sıvı aldığınızdan emin olmalısınız. Basitçe idrar rengine bakarak karar verebilirsiniz. Açık renk bir idrar yeterince sıvı aldığınızın göstergesidir.
Kan şekerinizi ameliyat sonrası dönemde kontrol etmelisiniz. Kan şekeri düşüklüğü de benzer şikayetler oluşturur.
Düzenli beslenme aralıkları, kan şekeri kontrolü için önemlidir. Yediğiniz besinlerin vücudun ihtiyacını karşılar nitelikte ve proteinden zengin olmasına özen göstermelisiniz. Bunun için profesyonel destek almanızda yarar vardır.
Hareketsiz olmak da kas gücü kaybına neden olarak halsizliğe neden olabilir.
Saç Dökülmesİ
Ameliyat sonrası 3-6 aylarda ortaya çıkan bir durumdur. Kalıcı saç kaybı olmaz, geçici bir durumdur ve kendini sınırlar. Tam olarak nedeni bilinmemektedir. Bazı vitamin/mineral eksiklikleri ve yetersiz protein alımı ile ilişkilendirilmiştir.
Saç dökülmesi durumunda günlük protein alımı gözden geçirilmeli ve multivitamin/mineral suplementi ile replasman yapılmalıdır.
Sarkma
Kilo kaybı ile beraber vücutta sarkmalar olabilmektedir. Ameliyat sonrası 3. aydan itibaren kollagen takviyesi, egzersiz programları ile sarkma miktarlarında kısmi iyileşmeler sağlanabilir. Kilo verme süreci tamamlanmadan cerrahi müdahale önerilmez.
Kilo verme süreci tamamlandıktan sonra, ihtiyaç halinde, postbariatrik plastik cerrahi alanında uzman hekimler tarafından vücut şekillendirme ameliyatları yapılabilir.
12 | SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR
AMELİYAT SONRASI
BESLENME
13 | AMELİYAT SONRASI BESLENME
Sıvı döneminiz kaçak testinizin yapıldığı gün başlar. İlk sıvıyı (kaçak testi sıvısı) içtiğiniz gün dahil 10 gün devam edecektir.
Bu dönemde size serbest olan besinler;
AMELİYAT SONRASI 10 GÜN:
SIVI DÖNEMİ
Et suyu çorba Tavuk suyu çorba Balık suyu çorba
Kemik suyu – ilik suyu çorba Laktozsuz süt
Laktozsuz yoğurt Laktozsuz ayran Laktozsuz kefir Soya sütü Badem sütü
Hindistancevizi sütü Yüksek proteinli süt Yüksek proteinli yoğurt Activia
Taze sıkılmış meyve suyu Komposto suyu
Bitki çayı Siyah çay Kahve
Gıdaları tüketirken yavaş yavaş ve yudumlar halinde tüketin, pipet kullanmayın.
Doygunluk hissi geldiğinde beslenmeyi bırakın.
Obezite ameliyatları beslenme ve yeme alışkanlıklarında önemli ve uzun süreli değişikliklere neden olur. Bariatrik ameliyatlar, sindirim sisteminde yeni anatomik ve fonksiyonel değişikliklere sebep olur. Bu durum, hastaların yeme alışkanlıklarının yeni sindirim sistemi fizyolojisine adapte edilmesini gerektirir. Yapılan ameliyatın şekline bağlı olarak beslenme sorunları ve bazı şikayetler ortaya çıkabilir. Post-bariatrik hastaların beslenme yönetimi bu nedenle özel beslenme becerilerini ve deneyimli postbariatrik diyetisyenlerin müdahalesini
gerektirir.
Her bariatrik hastaya prosedüre göre uzun süreli mineral ve multivitamin desteği verilmelidir.
Beslenme eksiklikleri için periyodik laboratuvar gözetimi önerilir ve mikrobesin eksiklikleri
gösterilen hastalarda ilgili mikrobesin ile tedavi edilen hastalarda takviye buna göre bireyselleştirilmelidir.
14 | AMELİYAT SONRASI 10 GÜN: SIVI DÖNEMİ
ET SUYU / TAVUK SUYU / BALIK SUYU / KEMİK SUYU / İLİK SUYU ÇORBA
Et, tavuk, balık, kemik veya iliği dilediğiniz tüm sebzelerle birlikte, üzerini geçecek kadar su ilave ederek kaynatın.
Et ürünleri tüketmiyorsanız sadece sebze suyu çorba da tüketebilirsiniz. Tuz, birkaç damla limon ve sirke, maydanoz, dereotu ve defne yaprağı da ilave edebilirsiniz. Pişen yemeği, içinde tanecik olmayacak şekilde süzün.
İlk iki ay yemeklerinize baharat ilave etmeyin. Şehriye, pirinç, erişte, bulgur ve buğday gibi tahılları kullanmayın.
Çorbanızı hazırlarken ezme ya da püre yapma gibi işlemleri uygulamayın. Hazır çorbalar ve et/tavuk bulyonları kullanmayın. Çorbalarınızı günlük / taze hazırlayın.
Laktozsuz süt / yoğurt / ayran / kefİr
Gaz şikayetinizin olmaması için laktozsuz ürünler tüketin. Süt ürünlerini sıcak veya soğuk olarak tüketebilirsiniz.
Laktozsuz ürünler bulamazsanız normal süt ve süt ürünleri de tüketebilirsiniz.
Soya / Badem / Hİndİstancevİzİ sütü
Bitkisel olan bu sütler laktoz içermezler ve laktoz içeren sütlere oranla daha az gaza neden olurlar. Soğuk veya sıcak olarak tüketebilirsiniz.
Yüksek proteİnlİ süt / yoğurt VE Dİğer yüksek proteİnlİ ürünler
Örnek ürünlerin fotoğraflarını diyetisyenleriniz ile paylaşarak uygunluk durumunu sorabilirsiniz. Tüketmek istediğiniz ürünler porsiyon başına 100 gramında 10 gramdan fazla şeker içeren içermemelidir. Aldığınız ürünlerin protein oranı her zaman şeker oranından yüksek olmalıdır. Örneğin 100 gram üründe 9 gram protein ve 4 gram şeker varsa sizin için uygun, 100 gram üründe 9 gram protein 11 gram şeker varsa sizin için uygun değildir.
AcTİVİA
Probiyotik yoğurtların meyveli olanları yerine sade olanlarını tercih edilmelidirt.
Taze sıkılmış meyve suyu
Kabuklarını soyduğunuz meyveleri sıkıp süzerek tüketebilirsiniz. Şeker ilavesi yapmanız önerilmez.
Komposto suyu
Taze meyve, kuru meyve veya dondurulmuş meyve kullanarak meyveleri suyla kaynatın, süzerek tüketin. Şeker veya tatlandırıcı ilave etmek yerine bal, limon veya çubuk tarçın kullanarak kompostolarınızı tatlandırabilirsiniz.
AMELİYAT SONRASI İLK 10 GÜN: SIVI DÖNEMİ BESİN TÜKETİM ÖNERİLERİ
15 | SIVI DÖNEMİ / BESİN TÜKETİM ÖNERİLERİ
BİTKİ ÇAYI
Zayıflatma amaçlı bitki çayları dışında tüm bitki çaylarını tüketebilirsiniz. Şeker veya tatlandırıcı ilave etmek yerine bal, limon veya çubuk tarçın kullanarak çayınızı tatlandırabilirsiniz. Günde bir bardaktan fazla tüketilmemesi önerilir.
Sİyah çay
Açık çay tercih edilmelidir. Şeker veya tatlandırıcı ilave etmek yerine bal, limon veya çubuk tarçın kullanarak çayınızı tatlandırabilirsiniz. Günde bir bardaktan fazla tüketilmemesi önerilir.
Kahve
Laktozsuz sütlerden yapılmış kahveleri sıcak veya soğuk şekilde tüketebilirsiniz. Türk kahvesi tanecikli olduğu için bu dönemde tüketmeyin. Şeker veya tatlandırıcı ilave etmeyin. Günde bir bardaktan fazla tüketilmemesi önerilir.
Spor
Bu dönemde yürüyüş yapmak yeterlidir. Koşu, yüzme, ağırlık kaldırma gibi diğer egzersizler ilerleyen dönemlerde yapılmalıdır. Bu dönemde karın bölgesini zorlayacak hareketlerden kaçınılmalıdır.
SIVI DÖNEMİ
ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
Öğünlerinizin saatlerini ve önerilen besinlerin yerini değiştirebilirsiniz. Ancak her gün; aynı öğünü, aynı saatte tüketmeye çalışırsanız düzenli beslenme alışkanlığı kazanırsınız.
Yukarıdaki ölçüler örnek ölçülerdir, yazılan miktarlar kadar tüketmek zorunda değilsiniz; doygunluk hissi gelene kadar yiyebilirsiniz.
Bazı yemekler ameliyat sonrası ilk beslenme evreniz olan bu hassas dönemde mide bulantısı ve kusmaya neden olabilir, bu durum kişiden kişiye göre değişebilir. Problemlere neden olan besinleri beslenmenizden çıkarabilirsiniz.
Açlık hissiniz olmasa da en geç 3 saatte bir beslenmelisiniz. Uzun açlıklara maruz kalmanız ciddi problemlere neden olabilir.
İdrarınızın rengi açık olana dek; SUYU TÜM GÜN YUDUM YUDUM TÜKETMELİSİNİZ.
KAHVALTI ( 9.00 - 9.30 ):
1 BARDAK SU ( MİDE KORUYUCU İLE BİRLİKTE )
1 KASE SEBZELİ ET SUYU ÇORBA ( PATATESLİ, HAVUÇLU... )
ÖĞLE YEMEĞİ (13.00-13.30 ):
1 KASE SEBZELİ TAVUK SUYU ÇORBA ( MANTARLI, BEZELYELİ, MISIRLI... )
AKŞAM YEMEĞİ ( 18.00 - 18.30 ):
1 BARDAK SU
1 BARDAK LAKTOZSUZ YOĞURT
ARA ÖĞÜN ( 11.00 - 11.30 ):
1 BARDAK KOMPOSTO ( ELMA, ARMUT, KURU KAYISI... )
ARA ÖĞÜN ( 15.30 - 16.30 ):
1 BARDAK YÜKSEK PROTEİNLİ SÜT
ARA ÖĞÜN ( 19.30 - 20.30 ):
1 BARDAK LAKTOZSUZ SÜT
16 | SIVI DÖNEMİ / BESİN TÜKETİM ÖNERİLERİ
Ameliyattan sonraki 10-20. gün arası uygulayacağınız yeni diyet döneminizdesiniz. Sıvı dönemindeki tükettiğiniz besinler serbesttir.
Bu besinlere ek olarak;
AMELİYAT SONRASI 10 - 20 GÜN:
PÜRE DÖNEMİ
Yumurta Peynir
Haşlanmış Tüm Sebzeler Sebze Çorbası
Sebze Suyu Smoothie Tüm Meyveler
Et / Tavuk / Balık Kıyması
Kıymalı - Tavuklu Sebze Yemekleri Ton Balığı Konservesi
Zeytin Türk Kahvesi Salam - Sosis Ev Yapımı Milkshake Ev Yapımı Smoothie
Bu dönemde tükettiğiniz besinleri blender yardımıyla püre kıvamına gelene kadar veya çatalla ezerek yemelisiniz.
Bu döneme geçtiğiniz ilk günden itibaren her gün yeni bir besin denemeli ve bu besinleri iyi çiğnemelisiniz.
Yemekleri toleransa göre (mideye dokunan ve dokunmayan) tüketmeli, rahatsızlık veren bir durumda o besini bir
süre (3 gün) diyetinizden çıkarmalısınız. Tüm yemekleri sırayla denedikten sonra zamanla miktarları arttırabilirsiniz.
YUMURTA
Haşlanmış veya omlet şeklinde yiyebilirsiniz. Kaynadıktan sonra 7-8 dk haşlamanız yeterlidir. Çok katı pişmiş yumurta tüketmemelisiniz. Yumurtanıza tuz, zeytinyağı, tüm bitkisel yağlar ve tereyağı ilave edebilirsiniz. Baharat tüketimi ilk 2 ay önerilmez.
PEYNİR
Baharatlı, küflü, otlu ve çok sert peynirler dışında tüm peynir türlerini yiyebilirsiniz. Peyniri ve yumurtayı birer birer denedikten sonra peynirli omlet yapabilirsiniz.
PÜRE DÖNEMİ
BESİN TÜKETİM ÖNERİLERİ
17 | AMELİYAT SONRASI 10 - 20 GÜN: PÜRE DÖNEMİ
Haşlanmış sebzeler
Tüm sebzeleri kabuksuz, haşlanmış ve püre haline getirilmiş şekilde yiyebilirsiniz. Ameliyat sonrası ilk 2 ay kesinlikle çiğ sebze tüketmemelisiniz. Tercihleriniz mevsim sebzeleri olmalıdır. Bu döneme patates, havuç, kabak gibi yumuşak kıvamlı sebzeleri tüketerek başlamanızı öneririz. Sebzeleri denedikten sonra midenize dokunmayan sebzelerle omlet yapabilirsiniz.
Sebze çorbası
Püre döneminde et suyu, tavuk suyu ilave ederek veya sadece su ile sebze çorbaları hazırlayabilirsiniz. Tüm sebzeleri tuz ve yağ ilave ederek kaynattıktan sonra blenderdan geçirerek tüketebilirsiniz. Yumurta ve yoğurttan terbiye ilave etmek çorbalarınızın protein miktarını arttırır. Çorbalarınıza bulyon, erişte, pirinç, şehriye, buğday, bulgur, un ve baharat ilavesi yapmanız önerilmez.
Sebze suyu smoothie
Ispanak, dereotu, maydanoz, kereviz sapı gibi sebzeleri blenderdan geçirip sıvı hale getirerek tüketebilirsiniz.
Meyveler
Kabuksuz ve püre haline getirilmiş tüm meyveleri tüketebilirsiniz. Kuru ve dondurulmuş meyveleri yoğurt veya sütle blenderdan geçirerek tüketmenizi öneririz.
Et / tavuk / balık
Bu protein kaynaklarını kıyma şeklinde tüketebilirsiniz. Sebze çorbalarına ve sebze yemeklerine et / tavuk / balık kıyması ilavesi yapmak protein alımınızı arttırır.
Ton balığı konservesİ
Yağını süzerek tüm konserve balıklarını kılçıksız şekilde tüketebilirsiniz.
Zeytİn
Yeşil ve siyah zeytin tercih edebilirsiniz. Baharatlı ve acı zeytin sosları tüketmeniz önerilmez.
Salam / Sosİs
Son tercihiniz olarak bu iki besini de tüketebilirsiniz. Baharatsız ve tütsülenmemiş olan ürünleri tercih etmelisiniz.
Milkshake / Smoothie
Meyvelerinizi süt veya yoğurtla blenderdan geçirerek tüketebilirsiniz. Bal ve buz ilavesi yapabilirsiniz. Şeker ilave etmeniz önerilmez. Hazır meyveli süt ve yoğurtlar yerine ev yapımı olanları tercih ediniz.
18 | PÜRE DÖNEMİ BESİN TÜKETİM ÖNERİLERİ
PÜRE DÖNEMİ
ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
NOTLAR
Öğünlerinizin saatlerini ve önerilen besinlerin yerini değiştirebilirsiniz. Ancak her gün aynı öğünü aynı saatte tüketmeye çalışırsanız düzenli beslenme alışkanlığı kazanırsınız. Yukarıdaki ölçüler örnek ölçülerdir, yazılan miktarlar kadar tüketmek zorunda değilsiniz;
doygunluk hissi gelene kadar yiyebilirsiniz.
Püreleriniz puding kıvamına gelene dek blenderize edilmeli veya çatalla iyice ezilmelidir.
Bu dönemde çok iyi çiğneme ve yavaş yeme alışkanlığı edinmelisiniz, hızlı yemek yemek veya iyi çiğnememek mide rahatsızlıklarına sebep olabilir.
Önceliğiniz her zaman proteinler olmalıdır, proteinler ile ilgili detaylı bilgiyi kitapçığınızın sonunda bulabilirsiniz.
Et suyu/ tavuk suyu çorbaları süzülmüş ve sade içmek yerine sebze çorbalarınızı et suları ile yaparak daha koyu kıvamlı ve proteini yüksek çorbalar hazırlayabilirsiniz.
Bu dönemde laktozsuz ürünler yerine normal süt, yoğurt gibi süt ürünlerini tercih edebilirsiniz. Laktoz intoleransınız varsa laktozsuz tüketmeye devam ediniz.
Her öğünde mutlaka bir protein kaynağı olmalıdır. Sebzelerinizi kıymalı-tavuklu veya süt-yoğurtla karıştırarak, çorbalarınıza yoğurt ve yumurtadan terbiye yaparak, smoothie ve milkshakelerinizi yüksek protein içeren süt ve yoğurtla hazırlayarak aldığınız proteini arttırabilirsiniz.
Yemeklerinizi kızartma yerine haşlama, buğulama veya sulu yemek şeklinde pişiriniz.
Asitli- gazlı içecekler, paketli ürünler ve hazır gıdalar tüketilmemeli, yemekler evde hazırlanmalıdır. Hazır besin tüketecekseniz, etiketlerini okumalısınız.
KAHVALTI ( 9.00 - 9.30 ):
1 SU BARDAĞI SU (MİDE KORUYUCU İLE BİRLİKTE) 1/2 YUMURTA veya 1/2 DİLİM PEYNİR
30 DAKİKA SONRA BİR BARDAK ÇAY + SU
ÖĞLE YEMEĞİ (13.00-13.30 ):
1 KASE ÇORBA
( ET / TAVUK KIYMALI MANTAR, DOMATES, BROKOLİ ÇORBASI... ) 2-3 YEMEK KAŞIĞI YOĞURT
30 DAKİKA SONRA BİR BARDAK BİTKİ ÇAYI + SU
AKŞAM YEMEĞİ ( 18.00 - 18.30 ):
2-3 YEMEK KAŞIĞI SEBZE PÜRESİ ( PATATES, HAVUÇ, KABAK... ) 2-3 YEMEK KAŞIĞI YOĞURT
ARA ÖĞÜN ( 11.00 - 11.30 ):
1 ORTA BOY MEYVE PÜRESİ ( ELMA, MUZ, ÇİLEK... )
30 DAKİKA SONRA BİR BARDAK SU
ARA ÖĞÜN ( 15.30 - 16.30 ):
1 BARDAK PROTEİNLİ İÇECEK
( PROTEİNLİ SÜT, PROTEİNLİ YOĞURT... ) + SU
ARA ÖĞÜN ( 19.30 - 20.30 ):
1 KUTU SADE ACTİVİA
30 DAKİKA SONRA BİR BARDAK ÇAY VEYA KAHVE + SU
19 | PÜRE DÖNEMİ ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
Hamurumsu yemekler, ekmek, makarna, pilav püre yapılsa dahi sizin için uygun değildir.
Çay ve kahve tüketebilirsiniz fakat diüretik içecekler oldukları için vücuttan fazla su atımına neden olurlar, tercihiniz su olsun.
Diyetinizde serbest olan meyve suları yerine meyveleri tercih etmeniz, tek seferde yüksek şekerli beslenmenizi önler ve lif almış olursunuz.
Su içmekte zorlanıyorsanız suyunuzu çubuk tarçın, nane, dilim portakal gibi aroma vericilerle tatlandırabilirsiniz.
Fazlasını içebilseniz dahi tek seferde en fazla bir su bardağı su içiniz.
Bu dönemde ve sonrasında oluşabilecek kabızlık için; kuru erik ve kayısıyı blenderdan çekerek marmelat şeklinde, kaynatarak komposto şeklinde tüketebilirsiniz, kayısı çayları içebilirsiniz. Her gün bir adet probiyotik yoğurt yiyebilirsiniz. Gece öğününde kefire yer verebilirsiniz. İçtiğiniz su miktarını ve yürüyüşlerinizi de arttırdığınızda sorun ortadan kalkacaktır.
Bu dönemde yutma ve sindirimle alakalı problemler yaşadığınızda sıvı döneminde devam etmeyip, yemeklerinizin çeşidini değiştirin. Uzun dönem sıvı diyet uygulamak sanılanın aksine kilo vermeye yardımcı olmaz; almanız gereken enerjiye engel olarak sizi halsiz düşürebilir.
Her gün en az 30 dakika fiziksel aktivite yapmak kas kütlenizi korumanıza ve yağ kaybının hızlanmasına katkıda bulunur. İlerleyen dönemlerde ciddi sarkma problemleri de yaşamamak adına diyet ve sporu birlikte hayat tarzı haline getirmelisiniz.
Kontrolleriniz dışında tartıldığınızda ve özel dönemlerde (seyahat sonrası, kabız, regl veya ishalken) kilonuzda artış görebilirsiniz, bu durum normaldir. Sürekli aynı tartıda, sabah aç karnına tuvalete çıktıktan sonra ve yaklaşık 10 dakika hareket etmiş bir şekilde tartılmak size en doğru sonucu verecektir.
ÖNEMLİ NOTLAR !!!
UNUTMAMANIZ GEREKENLER
Yavaş ye İyİ çİğne Öğün atlama
Doyduğunda yemeği bırak Katı ve sıvıyı ayır
Dokunan besinlere ara ver Yasaklı gıdalardan uzak dur
20 | PÜRE DÖNEMİ ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
Normal beslenmeye başladığınız bu dönemde size serbest olan (sıvı ve püre dönemindeki) besinleri püre yapmadan, katı halde yiyebilirsiniz (köfte, tavuk ızgara, fırında balık, zeytinyağlı sebze yemekleri…). İlk tüketmemiz gereken besin grubu her zaman proteinler olmalıdır.
Sıvı ve püre dönemindeki tükettiğiniz besinler serbesttir, yiyecekleri süzme ve püreleme işlemi yapmadan katı halde tüketebilirsiniz.
Bu dönemde tüketebileceğiniz besinler;
AMELİYAT SONRASI 20. GÜN - 2 ay arası:
katı DÖNEMİ
Köfte Tavuk Balık
Tüm sebzeler Tüm meyveler
köfte
Köfte, kıyma veya döner yiyebilirsiniz. Izgara, fırın ve tencere yemeği şeklinde hazırlayın. Köfte harcına ekmek, galeta unu ve baharat kullanmamalısınız. Yumurta koyarak proteinini arttırabilirsiniz.
Tavuk
But, kanat, baget veya tavuk köftesini ızgara, fırın ve tencere yemeği olarak tüketebilirsiniz. Acı soslar kullanarak kızartma yapmanız önerilmez.
Balık
Tüm balık türlerini ızgara veya fırında hazırlayabilirsiniz. Baharat ilave etmeniz önerilmez.
Tüm sebzeler
Haşlama, buğulama, tencere yemeği veya fırında pişirerek tüketebilirsiniz. Çiğ sebzelerin sindirimi zor olduğu için pişmiş sebze tüketmenizi öneririz. Kabuklu tüketmekte zorlanıyorsanız soymanızı öneririz.
Tüm meyveler
Kuru ve taze meyveleri kabuklu şekilde tüketebilirsiniz. Kabuklu tüketmekte zorlanıyorsanız soymanızı öneririz.
21 | AMELİYAT SONRASI 20. GÜN - 2 AY ARASI: KATI DÖNEMİ
PROTEİNLER
Ameliyattan sonraki birinci ayınızda başlayan katı beslenme döneminizde protein sayımı çok önemlidir. Sleeve gastrektomi operasyonu geçiren bir hastanın günlük en az 60 gram protein alması gereklidir. Küçülen mide hacmiyle ilk zamanlarda bu miktarı bulmanız mümkün olmayabilir. Bu yüzden ameliyat sonrası erken dönemde protein takviyeleri yapılmalıdır. Her hastanın protein takviye miktarı ve süresi diyetisyeniniz tarafından belirlenecektir.
Temel protein kaynakları ve porsiyon başına protein miktarları aşağıdaki şekillerde belirtilmiştir. Kitapçığınızda yer almayan besinlerin içerisindeki protein miktarlarını etiketleri okuyarak bulabilirsiniz. Her gün protein sayımı yaparak ihtiyacınız olan protein hedefine ulaşmalısınız. Besin miktarları ve protein oranları şu şekildedir;
süt ( 200 ML ) : 6 gr Protein tavuk ( 30 GR ) : 6 gr Protein
yoğurt ( 200 ML ) : 6 gr Protein balık ( 30 GR ) : 6 gr Protein
ton ( 1 küçük kutu ) : 15 gr Protein
ayran ( 200 ML ) : 3 gr Protein
et ( 30 GR ) : 6 gr Protein peyNİR ( 30 GR ) : 6 gr Protein
YUMURTA ( 1 ADET ) : 6 gr Protein
Keşfettiğiniz farklı protein kaynaklarının size uygunluğu ve kullanmanız gereken miktarlar hakkında bilgi almak için size verilen iletişim numarasından diyetisyeninizle irtibata geçebilirsiniz.Düzenli spor yapmaya başlayan hastalarımızın veya kas oranı yüksek hastalarımızın protein ihtiyaçları farklı olacaktır. Kendinize özel hesaplamalar için lütfen diyetisyeninizle irtibata geçin.
22 | AMELİYAT SONRASI 20. GÜN - 2 AY ARASI: KATI DÖNEMİ
KATI DÖNEMİ
ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
* Gün içinde en az 1 litre sıvı tüketmelisiniz.
Yukarıdaki liste örnek bir beslenme programıdır. Öğünlerinizin saatlerini ve önerilen besinlerin yerini değiştirebilirsiniz.
Ancak her gün aynı öğünü aynı saatte tüketmeye çalışırsanız düzenli beslenme alışkanlığı kazanırsınız.
Yukarıdaki ölçüler örnek ölçülerdir, yazılan miktarlar kadar tüketmek zorunda değilsiniz; doygunluk hissi gelene kadar yiyebilirsiniz.
Unlu, şehriyeli ve baharatlı çorbalar bu dönemde önerilmez. Çiğ sebzeler, kuruyemişler (ceviz, fındık, fıstık..), kuru baklagiller (mercimek, nohut, kuru fasulye...) ve baharatlar bir sonraki ay serbesttir.
Kuru baklagiller, kuruyemişler, çiğ sebzeler ve baharatlar beslenme düzeninize bir ay sonra dahil olacaktır. Bu besinleri şu an tüketmemelisiniz.
Ekmek, hamur işi, asitli ve gazlı içecekler, hazır paketli gıdalar, yüksek kalorili atıştırmalıklardan özellikle ilk 6 ay uzak durmalısınız.
Katı ve sıvı besinleri ayrı tüketme kuralını uygulamaya devam etmelisiniz.
Ağırlık kaldırmamak şartı ile düzenli spor yapma alışkanlığı edinmelisiniz.
En az 3 ana, 3 ara öğün şeklinde beslenmeli ve öğün atlamamaya çalışmalısınız.
Vücudun yapısına katıldıkları için var olan kaslarımızı korumak, yağ yakımını hızlandırmak ve fazla kilodan kaynaklanan esnek derinin sıkılaşması için önceliğimiz ilk 2 yıl mutlaka proteinler olmalıdır. Günlük en az 60 gram protein almalısınız.
Küçülen mide hacmi ile bu ölçüyü tamamlamak mümkün olmadığı için her öğünde ilk tercihiniz her zaman protein kaynağı olan yiyecekler olmalıdır.
KAHVALTI ( 9.00 - 9.30 ):
1 SU BARDAĞI SU (MİDE KORUYUCU İLE BİRLİKTE) 1 YUMURTA veya 1 DİLİM PEYNİR veya
PEYNİRLİ OMLET / KIYMALI YUMURTA / YUMURTALI MENEMEN 30 DAKİKA SONRA BİR BARDAK ÇAY + SU
ÖĞLE YEMEĞİ (13.00-13.30 ):
60 GRAM (2 KÖFTE KADAR) ET - TAVUK - BALIK HAŞLAMA MEVSİM SEBZESİ
30 DAKİKA SONRA BİR BARDAK BİTKİ ÇAYI + SU
AKŞAM YEMEĞİ ( 18.00 - 18.30 ):
4-5 YEMEK KAŞIĞI ETLİ SEBZE YEMEĞİ 2-3 YEMEK KAŞIĞI YOĞURT
ARA ÖĞÜN ( 11.00 - 11.30 ):
1 BARDAK SÜT 1 BARDAK SU
ARA ÖĞÜN ( 15.30 - 16.30 ):
1 ÖLÇEK PROTEİN TOZU İLE HAZIRLANMIŞ İÇECEK
ARA ÖĞÜN ( 19.30 - 20.30 ):
1 BARDAK SÜT/SADE ACTİVİA/KEFİR 30 DAKİKA SONRA BİR KÜÇÜK BOY MEYVE 30 DAKİKA SONRA BİR BARDAK ÇAY VEYA KAHVE + SU
23 | KATI DÖNEMİ ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
Ameliyat sonrası ilk iki ay beslenme açısından alışkanlıklarınızın tespit dönemidir. Ameliyat öncesi severek yediğiniz bir besini ameliyattan sonra hiç tüketmek istemeyebilirsiniz, bu normal bir durumdur. Bu durum bu aydan sonra yavaş yavaş düzelecektir.
Ameliyat sonrası 2. Aydan sonra beslenme açısından normale dönmüş sayılırsınız. Bundan önceki serbest tüm besinlere ilave olarak aşağıda yazan besinleri tüketmeye başlayabilirsiniz. Listeniz 6. aya kadar geçerlidir.
İlk iki ayki serbest besinlere ek olarak;
AMELİYAT SONRASI 2 - 6 ay arası beslenme
Çiğ sebzeler Kuru baklagiller Kuruyemişler Baharatlar
Bulgur Yulaf
Keten tohumu Chia tohumu
Tüm çiğ sebzeleri tüketebilirsiniz. Önerimiz tek tek deneyerek dokunmayan çiğ sebzeleri tüketmenizdir. Bazı sebzelerin sindirimi zor olduğu için mide ağrısına neden olabilir, bu sebzeleri bir süre sonra tekrar tüketmeyi deneyin. Tercih edeceğiniz sebzeler dondurulmuş veya konserve yerine mevsim sebzeleri olmalıdır.
Çiğ sebzelerin protein değeri çok düşüktür. Bu nedenle tüketirken yanına mutlaka protein ilave etmelisiniz.
Örneğin salatalarınıza peynir, ton balığı, yumurta, peynir veya kurubaklagil ekleyerek protein açısından zenginleştirebilirsiniz.
Protein kaynağı olarak nohut, mercimek, barbunya, kuru fasulye gibi kuru baklagilleri artık yiyebilirsiniz. Kuru baklagiller; hayvansal kaynaklardan sonra iyi bir bitkisel kaynaklı protein tercihidir. Gaz problemi oluşturabileceği için küçük porsiyonlarla başlayarak miktarı zamanla arttırabilirsiniz.
* 5-6 yemek kaşığı kuru baklagil ortalama 6 gram protein içerir.
Bu dönemde fındık, fıstık, ceviz, badem gibi tüm kuruyemişleri tüketebilirsiniz. Kuruyemişler protein içerse dahi yağlı besin grubuna girdiği için kalorisi yüksektir. Günde bir avuçtan fazla tüketilmemelidir. Tercihiniz sade olan türleri olmalıdır. Tuzlu, şekerli, çikolata soslu kuruyemişler fazladan kalori almanıza neden olur.
* Bir avuç kuruyemiş ortalama 10-12 gram protein içerir.
Bulgur, chia tohumu, keten tohumu gibi tahılları haftada 3 yemek kaşığını geçmeyecek şekilde artık yiyebilirsiniz.
Bu besinler yüksek lifli olduklarından pişmiş olsa dahi midenizde daha da şişip rahatsızlıklara neden olabilir.
Özellikle tohumları süt ve yoğurt ile karıştırıp biraz bekledikten sonra tüketin.
Artık serbest olan baharatları yemeklerinize kademeli olarak ilave edin. Birden çok baharatlı besinler tüketmek mide şikayetlerine neden olabilir. Ameliyat öncesi ülser, reflü, mide yanması gibi şikayetleri olan hastalar baharat tüketimi konusunda daha dikkatli olmalıdır.
Bu dönemde yemeklerden aldığınız protein günlük ihtiyacınızı karşılıyorsa eğer gerek görüldüyse kullandığınız protein takviyesini diyetisyen kontrolünde beslenmenizden kaldırabilirsiniz. Ancak önceliğinizin proteinler olduğunu unutmayın.
24 | AMELİYAT SONRASI 2 - 6 AY ARASI BESLENME
Gazlı ve alkollü içeceklerden, şeker içeriği yüksek gıdalardan uzak durmalısınız. Ekmek, pirinç, un, kahvaltılık gevrekler, makarna ve önerilenden fazla bulgur yenilmemelidir.
Bu dönemden sonra açlık duygusu ilk dönemlere oranla artacaktır, bu normal bir durumdur. Acıkmasanız dahi en az üç öğün beslenmeli, alışverişlerinize tok çıkmalı, ihtiyacınızdan fazla yiyecek almamalısınız. Edinilen bu alışkanlıklar size iyi bir beslenme alışkanlığı kazandırır.
Ağırlık kaldırma, mekik çekme gibi ağır sporlar artık bünyenize zarar vermez. Bu döneme kadar başlamadıysanız bile artık spor hayatınızın bir parçası olmalıdır.
Kilo durması yaşayabileceğiniz dönemler olacaktır. Bu dönemlerin geçici olduğunu bilmeli ve sağlıklı beslenmeye devam etmelisiniz.
AMELİYAT SONRASI 2 - 6 AY ARASI ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
Bu dönemde en az haftada bir kez, tüm gün yediğiniz yemeklerin protein değerlerini hesaplayarak yeterli alım yapıp yapmadığınızı kontrol etmelisiniz. Protein alımınız yetersiz ise diyetisyeniniz ile irtibata geçebilirsiniz.
Bu dönemde iştah artışı veya karbobhidratlara karşı istek artabilir. Bu normal bir durumdur.
İlk bir yıl ameliyattan önce var olan yanlış beslenme alışkanlıklarınızdan uzak durmalısınız. Her gün çikolata yiyen veya her hafta şerbetli tatlı tüketen biriyseniz bu zaafınızı yenmeye çalışın. 2. Ayınızdan sonra bu yiyecekleri tüketebilecek kadar normal bir mideniz olabilir, ara sıra bunları yemek size rahatsızlık vermeyebilir ancak diyetiniz dışında tükettiğiniz her besin günden güne cazipleşir. İki lokma yediğinizde bir zarar gelmez ancak, beyniniz gün geçtikçe fazlasını isteyecek- tir. Bu da kazandırmak istediğimiz sağlıklı beslenme alışkanlığına engel olur.
KAHVALTI ( 9.00 - 9.30 ):
1 HAŞLANMIŞ YUMURTA VE 1 DİLİM PEYNİR VEYA PEYNİRLİ OMLET VEYA YUMURTALI MENEMEN VEYA SALATALIK, DOMATES, MAYDONOZ GİBİ YEŞİLLİKLER
ÖĞLE YEMEĞİ (13.00-13.30 ):
100 GRAM (3 KÖFTE KADAR) IZGARA KÖFTE / TAVUK / BALIK SALATA
AKŞAM YEMEĞİ ( 18.00 - 18.30 ):
4-5 YEMEK KAŞIĞI ETLİ SEBZE YEMEĞİ VEYA KURUBAKLAGİL (SUSUZ) 1 KASE YOĞURT
ARA ÖĞÜN ( 11.00 - 11.30 ):
1 BARDAK SÜT veya KEFİR
ARA ÖĞÜN ( 15.30 - 16.30 ):
1 PORSİYON MEYVE VE 1 ADET ACTİVİA
ARA ÖĞÜN ( 19.30 - 20.30 ):
1 AVUÇ KURUYEMİŞ
25 | AMELİYAT SONRASI 2 - 6 AY ARASI BESLENME
Diyetinizde kısıtlanan çoğu besinin serbestleştiği bu dönemde, beslenebilmemin rahatlığıyla geri kilo alma riski artar. Sağlamış olduğunuz diyet düzenine devam etmelisiniz. Midenizin hacminde artış olmaz, ancak ekmek ve türevleri serbestleştiği için porsiyonların arttırılması midenizi büyütebilir.
Serbestleşen besinler;
6. ayDAN SONRA beslenme
Ekmek Makarna Bulgur
Erişte Şehriye
Biftek Gibi Sert Etler
Günlük protein alımınız tolerasyona göre 80 - 100 gram arasında olabilir.
Günlük sıvı tüketiminiz 2 - 2,5 litrenin üzerinde olmalıdır. Şeker içeriği yüksek hazır içecekleri tercih etmeyiniz.
Sarkma sorunu yaşayan hastalarımız için ilk bir yıl, kilo veriminiz sabitlenmeden estetik operasyon önerilmez.
Normal bir beslenmeye geçtiğiniz için ve yemekleri tüketmekte sorun yaşamayacağınız için eski sağlıksız ve düzensiz beslenme alışkanlıklarınızı tekrar etmemelisiniz.
İlk 1 yıl proteinden vazgeçmemelisiniz, diyetinizden kaldırılan protein takviyesi sonrasında daha fazla protein almalısınız.
İdeal kilonuza yaklaşmış olabilirsiniz ancak diyetisyen kontrolünü bırakmamalısınız, doğru bildiğiniz yanlış beslenme alışkanlıklarınız olabilir. Geri dönüşümsüz kilo kaybı sağlamak için muayenelerinize düzenli gelmelisiniz.
Ağırlık kullanılarak yapılan salon sporlarına başlayabilirsiniz. İlk üç ayki yürüyüşlerinize yeni spor çeşitleri eklemeniz, diğer kaslarınızı çalıştırmanızı sağlar ve sarkmaları önler. Spor ve hareketli yaşam zorunluluktan ziyade hayat tarzınız olsun.
Bu ameliyat ömür boyu kilo verimini veya geri kilo almamayı garantileyen bir operasyon değildir. Bundan önce paylaştığımız yükler artık sizin omuzlarınızda. 1. yılın sonuna kadar ideal kilonuza ulaşacaksınız ve devamlılığını sağlamak sizin elinizde. Dönemsel olarak kilo artışları yaşayabilirsiniz. Bunu düzeltmek için bir besin tüketim kaydı oluşturun ve bir hafta neler yediğinizi yazın.
26 | AMELİYAT SONRASI 6. AYDAN SONRA BESLENME
6. AYDAN SONRA BESLENME ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
KAHVALTI ( 9.00 - 9.30 ):
1 YUMURTA 1 DİLİM PEYNİR
2 ADET CEVİZ VEYA 10 ADET FINDIK - FISTIK - BADEM MEVSİM SEBZELERİ
ÖĞLE YEMEĞİ (13.00-13.30 ):
100 GRAM (3 KÖFTE KADAR) ET - TAVUK -BALIK veya 5 - 6 YEMEK KAŞIĞI KURUBAKLAGİL
SALATA
1 BARDAK AYRAN (YEMEKTEN 30 DAKİKA SONRA) 1 SU BARDAĞI SU (YEMEKTEN 30 DAKİKA SONRA)
AKŞAM YEMEĞİ ( 18.00 - 18.30 ):
3 KÖFTE KADAR ET - TAVUK - BALIK veya 5- 6 YEMEK KAŞIĞI KURUBAKLAGİL 5-6 YEMEK KAŞIĞI ETLİ SEBZE YEMEĞİ
1 KASE YOĞURT (YEMEKTEN 30 DAKİKA SONRA)
ARA ÖĞÜN ( 11.00 - 11.30 ):
1 ÇAY BARDAĞI SÜT 1 PORSİYON MEYVE
ARA ÖĞÜN ( 15.30 - 16.30 ):
1 AVUÇ KURUYEMİŞ 1 PORSİYON MEYVE
ARA ÖĞÜN ( 19.30 - 20.30 ):
1 KASE YOĞURT 1 PORSİYON MEYVE
27 | 6. AYDAN SONRA BESLENME ÖRNEK BESLENME PROGRAMI
OBEZİTE
CERRAHİSİ, BEKLENEN YAŞAM
SÜRESİNİ
UZATIR.
AMELİYAT SONRASI
KULLANILACAK İLAÇLAR
29 | AMELİYAT SONRASI KULLANILACAK İLAÇLAR
MİDE KORUYUCU
1 ay boyunca mide koruyucu ilaç kullanmanız önerilir. Daha uzun süre kullanım gerekliliği hekiminiz tarafından değerlendirilecektir.
Kan sulandırıcı İğne
Obezitenin kendisi pıhtı oluşumu için risk faktörüdür. Bu sebeple her hastaya, aksi bir durum olmadıkça, ameliyat sonrası 10 gün boyunca kan sulandırıcı ilaç verilir.
Ağrı kesİcİ
Genelde taburculuk sonrası ihtiyaç duyulmaz. İhtiyaç halinde kullanılmak üzere reçete edilecektir.
Vitamin ve proteİN
Diyetisyeniniz tarafından kişiye özel olarak düzenlenecektir.
AMELİYAT SONRASI
KULLANILACAK İLAÇLAR
30 | AMELİYAT SONRASI KULLANILACAK İLAÇLAR
AMELİYAT SONRASI
KONTROLLER
31 | AMELİYAT SONRASI KONTROLLER
AMELİYAT SONRASI KONTROLLER
AMELİYATINIZIN 1. AYINDA
HEMOGRAM KREATİNİN NA K
CA AST ALT
AMELİYATINIZIN 3. AYINDA
HEMOGRAM KREATİNİN HbA1C NA K
CA AST ALT PTH
AMELİYATINIZIN 12. AYINDA
HEMOGRAM KREATİNİN D VİTAMİNİ B12 VİTAMİNİ HbA1C NA K
CA AST ALT TSH BATIN USG ENDOSKOPİ
AMELİYATINIZIN 6. AYINDA
HEMOGRAM KREATİNİN D VİTAMİNİ B12 VİTAMİNİ HbA1C NA K
CA AST ALT TSH BATIN USG PTH
