13
ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2003; 4(3) : 13 - 15 Klinik Araþtýrma
ANABÝLÝM DALIMIZ TARAFINDAN OTOPSÝLERÝ YAPILAN ÝNTÝHAR OLGULARININ DEÐERLENDÝRÝLMESÝ
Özlem EREL , Ufuk KATKICI , Musa DÝRLÝK , M.Selim ÖZKÖK1 1 1 1
ÖZET Amaç:
Yöntem:
Bulgular:
Tartýþma:
Anahtar kelimeler:
The Evaluation Of The Autopsied Suicide Cases At Our Department SUMMARY
Aim:
Material and method:
Results:
Conclusion:
Key words:
Anabilim Dalýmýz tarafýndan 1999-2003 yýllarý arasýnda otopsileri yapýlan 47 intihar olgusu ele alýnarak, seçilen yöntem, yaþ gruplarýna göre daðýlým ve ölüm nedenlerinin saptanmasý amaçlanmýþtýr.
Anabilim Dalýmýz tarafýndan yapýlan otopsilerin, mevcut kayýtlarýnýn retrospektif olarak incelenmesi sonucunda 47 intihar olgusuna ait veriler SPSS for Windows programýna iþlenerek, istatistiksel sonuçlar ve tablolar elde edilmiþtir.
Seçilen intihar yöntemleri arasýnda en sýk asý görüldü. Bunu da ateþli silah kullanýmý izlemekteydi.
Olgularýn % 72.5'i erkek, % 27.5'i kadýndý. Ýntihar en sýk 20-39 yaþ grubunda görüldü. Eylemin % 42.6 oranýnda ev içinde veya bahçesinde meydana geldiði saptandý.
Ýntihar amacýyla ev içinde veya bahçesinde asý yönteminin seçilmesi; yöntemin kullanýlabilirliði ve çevre þartlarý ile ilgili olarak ülkemizde yapýlmýþ diðer araþtýrma sonuçlarý ile uyumludur. Ýntihar için 20-39 yaþ arasý gençlerin riskli grubu oluþturmasý bu yaþ grubuna dikkat edilmesi gerektiðini göstermektedir.
Ýntihar, otopsi, asý.
In this study we have examined forty-seven suicide cases between 1999-2003 who were autopsied in our department to evaluate suicide methods, age groups and causes of death.
The autopsy reports of forty-seven suicide cases have been evaluated retrospectively and statistical analyses were made by SPSS for Windows.
In our series, hanging was the most common used suicide method. Gunshot and shutgun injuries were the second common suicide method. 20-39 years age was the most frequent age group, and 72.5 % were male, 27.5 % were female. In 42.6 % of the suicide cases occured in domestic places.
In our series hanging is the most frequent suicide method. Its usableness and relationship with enviromental conditions are corresponded to Turkey's results. Because most of the cases are in 20-39 age groups, it was concluded that special attention must be payed to the young generation who are under the risk of suicide.
Suicide, autopsy, hanging.
1Adnan Menderes Üniversitesi Týp Fakültesi, Adli Týp Anabilim Dalý, AYDIN
Ýntihar; kiþinin kendi yaþamýna son vermesi e y l e m i o l a r a k t a n ý m l a n m a k t a d ý r. Ý n t i h a r yöntemlerinin yaþ gruplarý, toplumsal ve kültürel koþullara göre görülme sýklýðýnda farklýlýklar olsa da, temelde kiþinin amacýna en çabuk ulaþabileceði yöntemi seçtiði görülmektedir ¹.
Ülkemizde Devlet Ýstatistik Enstitüsü'nün 2000 yýlý verilerinde; intihar yöntemleri arasýnda asý ilk sýrayý almakta, kadýnlarýn % 39.7'sinin erkeklerin % 45.2'sinin asý ile intihar ettiði belirtilmektedir . Asý ile intiharýn çok görülmesinin nedeni asý vasýtasýnýn basit, ucuz, kolay temin edilebilir olmasý, sonucun kesin ve niyet edildiðinde hemen uygulanabilmesidir .
Ölüm olgularýnda olayýn orijinini belirlemek, adli týbbi incelemeyi yapacak olan uzman için en zor iþlemlerden biridir . Çalýþmamýzda intihar eden olgulardaki seçilen yöntem ve mekan, yaþ gruplarýna göre daðýlým ve ölüm nedenlerinin saptanmasý amaçlanmaktadýr.
Adli Týp Anabilim Dalý tarafýndan 1999-2003 yýllarý arasýnda otopsi ve ölü muayenesi yapýlan 260
adli olgu içinde intihar sonucu öldüðü saptanan ve otopsisi yapýlan 47 olgu incelendi. Bu olgular; seçilen yöntem, ölüm nedeni, cinsiyet ve yaþ gruplarýna, seneler ve aylar içinde daðýlýmlarýna göre ve olay yeri yönünden deðerlendirildi. Tanýmlayýcý istatistik olarak aritmetik ortalama, ±standart sapma ile verildi.
Veriler, SPSS for Windows programýna iþlenerek, istatistiksel sonuçlar ve tablolar elde edildi.
1999-2003 yýllarý arasýnda otopsisi yapýlan 260 olgudan % 18.1'i (47 olgu) intihar ederek ölmüþtür.
Olgularýn % 72.3'ü erkek (34 olgu), % 27.7'si kadýndýr (13 olgu). Olgular 15-77 yaþlarý arasýndadýr. Olgularýn yaþ gruplarýna göre daðýlýmý Tablo I'de gösterilmiþtir.
Yaþ ortalamasý 39.32 ± 16.68'dir. En fazla intihar 20- 39 yaþlarý arasýnda görülmüþtür.
Olgularýn % 85.1'i asý (% 72.5'i erkek, % 27.5'i kadýn), % 14.9'u ateþli silahla (% 71.4'ü erkek, % 28.6'sý kadýn) intihar etmiþtir. Kayýtlarda zehirlenme olgusuna rastlanmamýþtýr. Kadýnlarýn % 84.6'sý, erkeklerin % 85.3'ü asý ile intihar etmiþtir (Tablo II).
Ýntiharlar en sýk nisan ayýnda (% 21.3, n:10)
2
3
4
GEREÇ VE YÖNTEM
BULGULAR
Ýntihar sonucu ölümler
14
görülmüþtür. Yýllara göre daðýlýmýna bakýldýðýnda en sýk 2002 yýlý içinde % 40.4 (n:19) oranýnda intihar olgusuna rastlanmýþtýr. Yýllar içerisinde cinsiyete göre daðýlým yapýldýðýnda, erkeklerin sayýsýnýn daima kadýnlardan fazla olduðu görülmüþtür.
Ýntihar yöntemi ile ölüm nedenlerinin karþýlaþtýrýlmasýnda ise 40 asý olgusunda ölüm;
mekanik asfiksi, ateþli silah mermi çekirdeði ile intihar eden 3 olguda beyin doku harabiyeti, av tüfeði ile intihar eden 4 olgudan ikisinde beyin doku harabiyeti, ikisinde de büyük damar yaralanmasý sonucu meydana gelmiþtir.
Ýntihar eyleminin gerçekleþtiði yer 20 olguda (%
42.6) evin içi veya bahçesidir. Bunu sýrasyýyla açýk arazi % 12.8 (n:6), inþaat alaný % 10.6 (n:5), iþ yeri % 6.4 (n:3) izlemektedir. Otopsi kayýtlarýnda yer almayanlar ise % 27.7'dir. Asý olgularýnýn % 45'inin de ev içi ve ev bahçesinde eylemi gerçekleþtirdikleri saptanmýþtýr (Tablo III).
Kaynaklarda intihar yöntemleri ve sýklýðý açýsýndan pek çok farklýlýklar vardýr. Çalýþmamýzda olgularýmýzýn büyük bir kýsmýnýn asý yöntemi ile
intihar ettiklerini saptadýk. Devlet Ýstatistik Enstitüsü 2000 yýlý verilerine göre; intihar olgularýnýn % 43.1'inin intihar yöntemi olarak ilk sýrada asýyý, ikinci s ý r a d a a t e þ l i s i l a h k u l l a n ý m ý n ý s e ç t i k l e r i belirlenmiþtir . Ülkemizde yapýlan benzer çalýþmalarda da asý ilk sýrayý almaktadýr . Dülger'in araþtýrmasýnda intihar orijinli zehirlemelerin en fazla olduðu, asýnýn da bunu takip ettiði görülmektedir . Fincancý, asýnýn en sýk erkeklerde görüldüðünü, kadýnlarda asý ve zehirlenmenin eþit oranlarda olduðunu bildirmiþtir . Olgularýmýz arasýnda zehirlenme sonucu intiharlarýn görülmemesinin nedeni Anabilim Dalýmýza her olgunun intikal etmemesine baðlý olduðu düþünülmüþtür. Diðer bir neden de toksik madde kullanýmý sonucu hastaneye intikal eden olgular için otopsi isteminde bulunulmamasýdýr.
Ç a l ý þ m a m ý z d a i n t i h a r e d e n o l g u l a r ý n çoðunluðunun genç ve eriþkin yaþ grubunda olmasý dikkat çekicidir. Benzer çalýþmalarda da bu yaþ grubunda intiharlarýn fazla görüldüðünü saptadýk . Bu konuda; genç ve eriþkin yaþ gruplarýnýn çevresel, ekonomik ve sosyal faktörlerden en fazla etkilenen grup olmasýný, yanýnda aile içi çatýþmalar, aile bireylerinin çocuklarýný yeterince gözlemleyememesi, okul baþarýsýzlýklarý, baþarýsýz aþk ve iþ olaylarý ile evlilik problemlerinin etkili olduðunu düþünüyoruz.
Olay yeri olarak en sýk ev içi ve ev bahçesinin seçilmesi asý olgularý üzerinde yapýlan benzer çalýþmalarla uyumludur .
Ýntiharlarýn Maes ve arkadaþlarýnýn yaptýðý araþtýrmada , Mart-Nisan-Aðustos aylarýnda yüksek, aralýk-ocak aylarýnda düþük olduðu belirtilmiþtir.
Bizim çalýþmamýzda da intiharlar en sýk Nisan ayýnda görülmüþtür. Katkýcý'nýn Sivas'da yaptýðý çalýþmada ise Ocak ve Haziran aylarýnda fazla olduðu saptanmýþtýr .
Çalýþmamýzda, ölüm nedenleri kullanýlan intihar yöntemleri ile uyumludur. Asý sonucu ölümlerde mekanik asfiksi en sýk ölüm nedenidir . Ateþli silah yaralanmalarýnda en sýk orijin cinayet olmasýna karþýn, bitiþik atýþlarda orijin en sýk intihar olup, kullanýlan ele göre sað veya sol þakak en çok tercih edilen bölgelerdir .
Ýntihar olaylarýnýn en aza indirilebilmesi için, baþarýsýz intihar giriþiminde bulunan ve intihar riski taþýyan olgularýn psikiyatrik açýdan takip ve tedavi edilmesi gerekmektedir. Bu gruptaki genç ve eriþkinlere toplum olarak destek vermemiz gerektiðini düþünmekteyiz.
Tablo I:
YAÞ OLGU SAYISI %
TOPLAM 47 100.0
Tablo II:
ÝNTÝHAR CÝNSÝYET
ÞEKLÝ Kadýn Erkek
n % n %
TOPLAM
Olgularýn yaþ daðýlýmý
10-19 6 12.8
20-29 9 19.1
30-39 10 21.3
40-49 7 14.9
50-59 8 17.0
60-69 5 10.6
70 ve üzeri 2 4.3
Olgularýn intihar þekli-cinsiyet daðýlýmý
Asý 11 27.5* 29 72.5*
Ateþli silah 2 28.6* 5 71.4*
13 27.7* 34 72.3*
* Satýr yüzdesi
Tablo III: -
OLAY YERÝ ÝNTÝHAR ÞEKLÝ
Asý Ateþli silah TOPLAM
n % n % n %
TOPLAM 40 85.1* 7 14.9* 47 100.0 Olgularýn olay yeri-intihar þekli daðýlýmý
Ev içi 12 92.3* 1 7.7* 13 27.7**
Ev bahçesi 6 85.7* 1 14.3* 7 14.8**
Ýnþaat alaný 5 100.0* - - 5 10.6**
Açýk arazi 5 83.3* 1 16.7* 6 12.8**
Ýþ yeri 1 33.3* 2 66.7* 3 6.4**
Bilinmeyen 11 84.6* 2 15.4* 13 27.7**
* Satýr yüzdesi ** Kolon yüzdesi TARTIÞMA
KAYNAKLAR
2
5-8
9
10
5-8
11
12
8
1,13,14
15
1. Polat O. Adli Týp. Der Yayýnlarý, 247-54.
2. http://www.die.gov.tr/istTablolar.htm#gen
3. Gök Þ. Adli Týp. 5. Baský Ýstanbul: Filiz Kitabevi, 1983:
111-23.
4. Knight B. Forensic Pathology. Second Edition.
London: Edward Arnold Ltd, 1996.
5. Balcý YG. Eskiþehir'de 1997-2001 yýllarý arasýndaki intiharlar, Adli Týp Dergisi, 2003: 17(1): 33-9.
6. Durak D, Çoltu A, Dama D. Ýntiharlarda kullanýlan yöntemler ve rastlanma sýklýðý, 1.Ulusal Adli Týp Kongresi Poster Sunularý Kitabý, Ýstanbul, 1-4 Kasým 1994, 301-6.
7. Salaçin S, Gülmen MK, Çekin N, Þen F. Adana'da kaza, cinayet ve intiharlarda ölüm nedenleri ve rastlanma sýklýðý, 7.Ulusal Adli Týp Günleri Poster Sunularý Kitabý, Antalya 1-5 Kasým 1993, 327-31.
8. Katkýcý U, Özkök MS, Özkara E. Sivas ilinde intihar olgularýnýn deðerlendirilmesi,1.Adli Bilimler Kongre Kitabý, Adana 12-15 Nisan 1994, 115-8.
9. Dülger HE, Yemiþçigil A, Karali H, Ege B, Hancý ÝH.
Ýntihar sonucu ölüm olgularýnýn retrospektif incelenmesi, Adli Týp Dergisi 1991; 7: 115-8.
10. Fincancý ÞK, Elmas Ý, Kýrangil B, Ýmrað C. Suicide methods: An analysis of 184 cases. Presented in 13 th.
IAFS Congress in Dusseldorf 22-28 August 1993.
11. Ege B, Karadeniz Z, Yemiþçigil A. Asý olgularýnýn retrospektif incelenmesi, 3.Adli Bilimler Kongresi, Kuþadasý 14-17 Nisan 1998.
12. Maes M, Cosyns P, Meltzer HY, et al. Seasonality in violent suicide but not in nonviolent suicide or homicide. Am J Psychiatry. 1993; 150: 1380-5.
13. Dimaio VJ, Dimaio D. Forensic Pathology. Second Edition CRC Press LLC, 2001.
14. Soysal Z, Çakalýr C. Adli Týp. Cilt I. Ýstanbul: Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesi Yayýnlarýndan, 1999.
15. Soysal Z, Çakalýr C. Adli Týp. Cilt I. Ýstanbul: Ýstanbul Üniversitesi Týp Fakültesi Yayýnlarýndan, 1999.
YAZIÞMA ADRESÝ Uzm.Dr.Özlem EREL
Adnan Menderes Üniversitesi Týp Fakültesi, Adli Týp Anabilim Dalý, AYDIN
Tel : 444 1 256 - 388 Email : [email protected] Geliþ Tarihi : 13.06.2003 Kabul Tarihi : 10.10.2003
Erel ve Ark.
15
