Ş e h i r h a r i t a l a r ı
İ K İ N C İ K I S I MŞehirlerin İmar Plânlarının tanzimi işleme ait U M U M Î T A L İ M A T N A M E
U M U M Î E S A S L A R Madde 1— Belediyeler; 2290 sayılı Belediye yapı ve yollar kanununun 1 ci ve 2 ci maddeleri hükümlerine
tev-fikan halihazır haritalarını yaptırdıktan sonra bu haritalara müsteniden İmar Plânlarını da yaptırmakla mükelleftirler.
Madde 2— Şehirlerin müstakbel plânlarının yapılması, ancak fennî usul ve şeraitine tevfikan yapılmış halihazır haritalar üzerinde tesbit olunabileceğinden bu cins haritalar olmadıkça müstakbel imar plânları yaptırılamaz ve bu hu-susa riayet edilmiyerek yaptırılan müstakbel imar plânları Nafia Vekâletince tasdik edilmez.
Madde 3— Şehir ve kasabalarm imarına ait umumî hatları gösteren esaslar mahallin en büyük mülkiye memu-runun başkanlığı altında aşağıdaki yazılı zevattan teşekkül eden bir imar komisyonu tarafından tesbit olunur,
a—Belediye reisi,
b— Belediyenin bağlı olduğu vilâyetin nafia müdürü, c— Belediye mühendis veya mimarı,
d— Belediyenin bağlı olduğu vilâyetin sıhhiye müdürü veya mümessili,
e— Belediye doktoru,
f — Memlekette mevcut sıhhî ve içtimaî teşekküllerin başkanları veya mümessilleri,
g— Memleketin tarihî vaziyetile hususî surette alâkadar olarak eser yazmış olanlarla şehrin imarı hususunda tetki-kat yapanlardan lâakal iki zat «mevcut ise».
Madde 4— Bu komisyonun tafsilâtı aşağıda yazılı, umumî şartlar dahilinde ve memleketin hususiyetlerini göz ö -nünde tutarak bütün ihtiyaçlarını temin edecek surette tesbit edecekleri esaslar, Nafia Vekâletince tetkik ve kabul edildikten sonra imar plânı, şehir mütehassısları arasında müsabaka açılarak tanzim ettirilir.
Madde 5— Şehirlerin müstakbel imar plânlarını yap-mak ve bu müsabakalara girebilmek için, yüksek Mühendis mektebi veya Güzel San'atlar Akademisi Mimarî şubesinden mezun olmak veya bunlara muadil ecnebi yüksek mektep-lerinden diploma almış ve Türkiye dahilinde çalışmak için Nafia Vekâletince tescil edilmiş bulunmak şarttır.
Madde 6— Müsabaka neticesinde, müsabakaya iştirak edenlerin şehrin müstakbel imar plânının esas noktaları hakkında verecekleri rapor yine 4 üncü maddede yazılı heyet tarafından tetkik edilerek her biri hakkında mütalealarile beraber Nafia Vekâletine gönderilir.
Bu avan proje, Nafia Vekâletince bu işlerle alâkalı fen heyeti tarafmdan tetkik ve dereceleri tesbit ve tasdik edilerek esas imar plânı tanzim edilmek üzere vilâyete geri gönderilir.
Madde 7— Nafia Vekâletinin avan projesi tasdikinden sonra bu avan projenin umumî hatları dairesinde olmak ü-zere kat'î imar plânı müsabakayı kazanan mütehassıs ile mukavele aktedilerek yaptırılır.
İmar plânı bütün tafsilât resimleri de dahil olduğu halde mukavele tasdik edilecek olan projelerin şekil ve tarzı teslimini tesbit ve tayin eden bir iş programı dahilinde par-ça parpar-ça yapılarak nihayet mukavelede tayin edilen müddet zarfında belediyelere teslim edilir. Bununla beraber şehir-lerde yapılacak imar işlerini kolaylaştırmak için daha evvel yapılmasına ihtiyaç hasıl olan projeler, belediyelerin talebi üzerine tafsilât projesinin tanziminde esas olan iş progra-mındaki sıra maddelerinin takibine lüzum görülmiyerek bir-birine takdim ve tercihan ihzar olunabilir ve fakat tatbikat sahasına geçilebilmesi yine Nafia Vekâletinin tasdikine bağ-lıdır.
Bu müsabakaya iştirak edenlerden birinci ve ikinci ve çüncüye İmarı yapılacak şehir veya kasabanm vaziyetile mütenasib olmak üzere evvelce kararlaştırılan mükâfat ve-rilir.
Bu mükâfat; şehir veya kasabaların imarına ait esas hatları ihtiva eden projenin bedeli mahiyetinde olup bu avan projenin kat'î proje haline getirilmesi mücbir esbab dolayısile teahhür ettiği veya bilâhara projenin tatbikatına başlandığı veyahut ayni esasat dahilinde diğer bir mütehas-sısa kat'i proje tanzim ettirildiği takdirde avan proje sahibi hakkı telif namile bir tazminat talep edemez.
Madde 8— Kat'î imar işini deruhte edecek mütehassı-sa verilecek ücret plânı yapılacak şehrin vaziyetiyle müte-nasip olup projeler teslim edildikçe ceste ceste tediye olu-nacaktır.
Madde 9 — Bütçedeki varidatı 50,000 liradan az olan Belediyeler; Nafıa Vekâletinin muvafakatile 5 inci made-de yazılı müsabakadan sarfınazar emade-derek bir mütehassıs ile temin edebilecekleri gibi birbirine civar bir kaç Belediyenin mukavele akti suretile müstakbel imar plânının tanzimini birleşerek imar işlerinde birlik tesisi suretile şehirlerin imar lpânlarını yaptırılmaları da caizdir. Bu takdirde tali-matnamenin diğer maddelerinin hükümleri tamamen caridir.
Madde — Avan projeye göre yapılacak kat'i müstakbel imar plânlarının tatbikat sahasına geçmesi, Nafıa Vekâle-tinin tasdikine bağlıdır.
Madde 11 — Şehir veya kasabaların imar plânların: Nafıa Vekâletince tasdikinden evvel umumi hıfzıssıhha nok-tai nazarından Sıhhat ve İçtimaî Muavenet Vekilliğince de tetkik edilecektir.
Ş e h i r l e r d e m ü s t a k b e l i m a r p l â n ı n ı n g ö z ö n ü n d e t u t u l a c a k e s a s
h a t l a r
uy-gun olmak ve atide görülecek bütün ihtiyaçları temin ve tatmin etmek üzere şehir plânlarında yapılması iktiza eden tadilât ve bu suretle şehirlere verilecek yeni vaziyet, müs-takbel imar plânının tanziminde esas hatları teşkil eder.
Madde 13 — Her belediye 12 nci maddede yazılı husu-satın gayelerini ve neticelerini kolaylıkla temin edebilmek için aşağıda kaydedilen hususatı şimdiden bir rapor şeklin-de yazarak ihzar etmekle mükelleftir.
a — Muhafazası lâzımgelen eski ve kıymetli eserlerin bir listesi; (Bu iş için Vilâyet Nafıa ve Maarif Müdürleri varsa Müze Müdürü ile mahallin Belediye reisi ve mühen-disi ve memlekette asarı atika ile uğraşmış zevat mevcut ise onların da iştirakinin temini suretile teşekkül edecek husuşî bir heyetin yapacağı tasnife göre) bediî, dinî abideler ve kıymetli eserler tesbit edilecektir.
b — Şehrin iktisadî, içtimaî ve nüfus tezayüdü hakkın-da vesikalar ve bir rapor.
c — Şehrin bugünkü ve tarihteki sınaî vaziyetlrleie in-kişafa müsait sınaî vaziyeti üzerinde müessir olacak husus-lara dair esika ve raporlar.
Madde 14 — Avan proje ve kat'i imar projesi tesviye münhanili ve 1/1000 mikyasındaki harita üzerinde fennî usul ve kaideler dairesinde ve ayrıca aşağıda yazılı hususlar da düşünülmek şartile yapılır.
a — Umumî hıfzıssıhha kanununun sular hakkındaki 11 inci babında yazılı bütün hükümler.
b — Pennen suyun tevzi usulleri, yer altında biriken su-lar, çeşmeler ve bunların mecraları, membasu-lar, umumiyetle ziraata lâzım bütün sular, barajlar, bentler ve saire.
c — Havagazı, elektrik tesisatı ve bunların fabrika mev-kileri.
d —- Telefon tesisatı ve telsiz istasyonları, c — Umumî mecralar ve bunlar için şehrin mahalli va-ziyetine göre tatbik edilmesi lâzım gelen sistemler.
Madde 15 — İmar esaslarına göre, yağmur ve sel su-ları, umumî mecraları ve kanalizasyon şebekeleri plânı
1/1000 mikyasındaki kat'i imar plânında riayet edilmesi
lâ-zım gelen diğer hususlar şunlardır:
a — Projenin esas hatları yalnız siyah çini mürekke-bile ve İtina ile çizilir. Bu plânda hiç bir renk gösterilmez. Oturma mıntakalarında mevcut abideler, resmi bütün bina-lar ve amme hizmetlerine mahsus müesseseler siyah çini mürekkebile gösterilir. Yeni yapılacak umumî bina ve park mahalleri şehrin mevcut durumuna göre değil ancak gele-cekteki gelişme vaziyetine göre yerleştirilecektir, (yapı ve yollar kanununun 4 üncü maddesinin (b) fıkrasında yazıldı-ğı gibi gelecek 50 senelik nufus vaziyetinin gösterilen em-sal ile hasılı zarbından çıkacak mesaha esbabı mücbire ol-madıkça değişemez.)
b — İmar plânında Belediye kanununda adı geçen bü-tün müesseseler mezbaha, balıkhane, hal, çarşı, kütüphane, tiyatro, otel, gazino, hastane gibi umumî müesseselerle aza-mî 1 kilometrede bir ilk mektep ve Belediye daireleri ve sa-ire gibi yapılacak bütün idare merkezlerinin yerleri, hudutla-rı mahalinde tetkik edilip kat'i plân üzerinde gösterilir.
C — 1/2000 mikyaslı harita üzerinde şehir, sayfiye, bağ ve bahçe şehir harici bütün bağlantıları tetkik edilir.
Şehir eğer büyük ise 1/4000 mikyaslı haritalar üzerinde bağ ve bahçeleri ve sayfiyeleri ayrıca etüd edilir.
D — Mezarlık yerleri umumî hıfzıssıhha kanununun 10 uncu babının birinci faslında yazılı hükümlere göre ay-rılır. Ve hudutlarından itibaren 30 m. dışından hiçbir
tesi-sat yapılmaz. Bu saha ancak ağaçlık ve bütün bunların sıh-hî şartları haiz olan yerlerde kurulması düşünülecektir.
P — Ticarî ve sınaî yerlerin bir birlerile irtibatı göz önünde tutulacaktır.
Esbabı mücbire olmadıkça bu mıntakalar şehirlerir? dı-şında ve uzakta bir birlerinden ayrı ve dağınık şekilde ku-rulacak ve yapıldığı takdirde esbabı mücbiresi bir rapor ha-linde verilecektir.
S e r b e s t s a h a l a r , o y u n y e r l e r i s t a d y u m v e s a i r e Madde 17 — Serbest sahalar yani istirahat yerlerin-de düşünülecek esaslar şunlardır:
Şehrin içerisine yakın bir vaziyette vücude getirilecek yeşillik ve koruluk sahası için Belediye yapı ve yollar kanu-nunun 4 üncü maddesinin emrettiği ntsb-;tler göz önünde tutulur.
Bu dinlenme yerleri ikamet mıntakalarında bahsi geçen hususi bahçelerden ve bu kısımdaki meydanlıklarla ağaçlık yeşil yollardan ayrıdır.
Belediyelerin şehrin heyeti umumiyesi düşünülerek u-mumı bahçelerin çocuk bahçelerinin ana hatlarını göster-mek üzere bir yüz 1/100 mikyasındaki plân'armı mütehas-sıslardan istemeyi mukavelelerde şart koyması müreccahtır.
Serbest saha ile alâkası olan binalar şunlardır: Şehrin mevkii ehemmiyetine göre sergi, panayır yerler i -le yarış ve oyun yer-leri, futbol sahaları, çocu'ı bahçe-leri açık veya kapalı umumî havuzlar, gazinolar.
Bir bahçenin kenarında bulunması lâzım gelen büyük mektepler ve saire ve kasabanın vaziyetile mütenasip ol-mak üzere halk evleri inşa edilecek yerler.
Nüfusu 10,000 ve daha fazla olan her şehrin projelerin-de uçak meydan veya meydanları Millî Müdafaa Vekâleti-nin bu hususta mevcut talimatnamesine uygun bir şekilde gösterilmiş olacaktır.
Bu hava istasyonları gerek kara ve ve gerekse denir, için olsun şehrin merkezine en kısa yoldan bağlanmış ola-caktır.
D e m i r y o l l a r ı
Madde 18 — İmar plânlarında demiryolu geçecek şe-hirlerimizde hat boyunun sanayi mıntakalarile bağlılığı ve bilhassa yük istasyonlarının vaziyeti iyice tetkik ve tesibt edilecektir.
Madde 19 — Gelişmekte olan küçük şehirlerimizin hattın bir tarafında kalmasına müsaade edilmelidir . Bu suretle asıl şehir bir tarafta kalacak ve demiryolunun diğer kısmı başka yol yoksa o vakit sanayi mıntakası olarak ay-rılacaktır.
Madde 20 — Belediye yapı ve yollar kanunun 4 üncü maddesinin (E) fıkrasında yazılı demiryolunun iki cihetinde istimlâk hududundan mada 30 metrelik boş yerler yeşillik sahalarile çitler, çalılık ve saire tezyini mahiyette manialar-la kapmanialar-lanacaktır.
D e m i r y o l u , Ş e h i r L i m a n v e b u n l a r ı n b i r b i r l e r i l e m ü n a s e b e t l e r i Madde 21 — Deniz kenarındaki şehirlerimizde müstak-bel limanların inkişaf edebileceği mahallerde limanın demir yolu ve yük istasyonları ile şehrin irtibatı projelerde kat'i-yetle halledilmiş olacaktır. Yalnız bu babta limanın mevkii ve vaziyeti kat'ileştirilmeden evvel Nafıa Vekâletinin mü-taleası alınarak ona göre yapılması meşruttur.
kenarlarında 110 metrelik açıklık saha muhakkak nazarı itibara alınacaktır.
Su kenarında taştan yapılmış ve şehre bedii bir karak-ter veren eski eserler mururu ubura mani olmamaları şar-tile korunacak ve hüsnü suretle muhafaza edilecektir.
İmar projelerinde akar sular kenarlarında suların taşmasına karşı rıhtım, set, baraj, mecra gibi mani tedbir-ler nazarı itibara alınacaktır.
Madde 22 — Mütehassıslar kat'i lüzum altında şehir ve kasabaları muhit olan yolları muayyen genişlikten fazla yapabilirler. Esbabı mucibesini bir raporla bildirmekle mü-kelleftirler.
Madde 23 — Mütehassıslar Belediye sınırları içinde de-miryolu geçitlerini en az miktara indirmeğe çalışacaklardır.
Kat'i' mecburiyet olmadıkça heftı zemin geçitler kat'i' imar projelerinde teklif edilmeyeceklerdir. Ancak fevkani veya tahtani geçitler tercih edilecektir.
H a v a s ı z v e ç u k u r y e r l e r d e k a l m ı ş e s k i ş e h i r l e r
Madde 24 — Vadiler arasında ve dereler içinde ve ba-sık arazide kalmış şehir ve kasabalar (asıl şehrin ve es-ki eserlerin belediye yapı ve yollar kanununun 4 üncü mad-desinin (O) fıkrası mucibince etrafındaki eski binalar açı-lıp adalar temizlenerek bunlarm birer miize şehri haline konulmasını ve yeni şehirlerin bağlar ve sayfiyelerdeki kı-sımlarda tedrici ve muntazam bir proğranj dairesinde in-kişaflarına imar plânlarında dikkat ve itina edileecktir. B ü t ç e s i ç o k d a r v e b i r P e n h e y e t i
b u l u n m a y a n B e l e d i y e l e r Madde 25 — Fazla istimlâk yapmaya bütçe vaziyeti hiç müsait olmayan ve bu talimatnamede yazılı mütehassıslar bulmakta da zorluk çeken Belediyler geçen maddede yazı-lı sıhhi mahzurlar bulunmadığı takdirde eğer şehirlerinde yeni İnşaat yapılmakta ise kasabayı baştan başa kat eden ve dışarı çıkan yollarla birleşen ve doğru bir tek cadde a-çılmasını temin ile iktifa edebilirler.
Bu geniş cadde açılırken kabil olduğu kadar mevcut binaların az yıkılmasına ve istimlâk sahalarının ara yerdeki geniş bahçelerden geçirilmesine eski eserler varsa bunla-rında bu münasebetle etraflarının temizlenerek iyi korun-masına dikkat olunur.
Böyle her hangi bir yol güzergâhının .tayini ve tatbi-katına geçilmesi kasabanın imarına ait iş olduğundan Na-fıa Vekâletinin tasdikinden sonra tatbik olunur.
U c a l a r , K a p l ı c a l a r , p l â j l a r . Madde 26 — Kaplıcası, plâjı, ve maden suları ve saire gibi sağlık hususiyetleri olan Şehirlerde bu mahallerin müs-takbel, imar plânları bu hususiyetlere değer bir itina ile ve mevsiminde buraya gelecek olan fazla kalabalık ihtiyacı he-sab edilerek tanzim olunur.
Belediyesi olmayan bu gibi mahaller bulundukları Vi-lâyet umumî meclisinin kararıyle en yakın belediyelerin sı-nırı ve imar programı çerçevesi içine girerler.
Ç ı k m a z s o k a k l a r v e . 6 - 5- m e t r e d e n a z i ğ r l b ü ğ r ü y o l l a r . Madde 27 — Belediye yapı ve yollar kanununun 4 üncü maddesinin D. fıkrası çıkmaz sokak yapılmasını menet-mektedir. Bunun için mevcut çıkmaz sokaklarda İmar plânları yapılıncaya kadar veya başka bir çare bulunmadı-ğına kanaat hasıl oluncaya kadar belediyelerce bunlarda hiç bir yeni inşaat ve tamirata müsaade edilmeyecekdir.
İmar plânlarında, şehirlerin bu kısımların hal suret-lerine bilhassa itina edilecekdir.
Belediye yapı ve yollar kanununun 4 üncü maddesinin C, D, H, İ, J, K, fıkralarındaki yolların ve adaların şekli, uzunluğu, istikametleri ve sairesi hakkındaki kayıtlara kat'î imar plânları yapılmcıya kadar yeni İnşaat için verilecek ruhsatiyelerde itina edilecekdir.
1/500 m i k y a s l ı v a z i y e t p l â n l a r ı . Madde 28 — Belediye yapı ve yollar kanununun 11 nci maddelerinde bahsi geçen 1/500 mikyaslı vaziyeti umumiye plânları her bina yapılırken ve projeleri tetkik ve tasdik e-dilirken muhakkak görülecek ve yapı ve yollar kanununun hükümlerine uygun olduğu anlaşılmadıkça İnşaat için mezu-niyet verilmeyecekdir.
1/500 vaziyeti umumiye plânlarında eğer arazi arızalı ise binanın bu arazi üzerinde kuruluşu şekli bilhassa iyice halledilmiş olacakdır.
Keza yolların genişliği ve civarındaki binaların yüksek-liği ve kat adedi bu plânlarda işaret edilecekdir.
K a t ' î i m a r p l â n ı n ı n t a n z i m i Madde 29 — 1/2000 ve 1/10000 mikyasındaki kat'î imar plânları ve bütün diğer dosyalar ve belediye yapı ve yollar kanununun 3 üncü ve Nafıa Vekâleti teşkilât ve vazifesine dair 2433 sayılı kanuna ek olan 2799 sayıvlı kanununun i-kinci maddesi hükümlerine göre yapılıp bittikten sonra Na-fıa Vekâletine gönderilir. Bu 1/1000 e 1/2000 mikyasındaki plânlar alâkadar Fen heyeti tarafından tetkik ve Vekâlet-çe tasvip edildikten sonra mahaline iade edilir.
Bundan sonra 1/500 mikyasındaki harita üzerindeki kat'î şekil tesbit olunduktan sonra umumî plânlar üzerin-deki vaziyetlerile karşılaşdırılarak yolların istikamet ve di-ğer mühim ve hususî vaziyetlerile birlikte tetkik etmek için bu plânların ve dosyaların heyeti umumiyesi tekrar Nafıa Vekâletine gönderilerek tasdik ettirildikten sonra mevkii tatbike konulur.
Dosyalar tasdik edildikten sonra, Belediye yapı ve yol-lar kanununun 5 nci maddesinde yazılı hükümler yerine getirilir. Ve beş sene zarfında aşağıda yazılı 1/500 plânlar ikmâl olunur.
N ü m u n e m a h a l l e l e r i Madde 30 — Mütehassılar her şehrin umumî vaziyeti-ni göz önüne alıp küçük bir nümune mahallesi plânı da tan-zim ederek umumî esaslarla beraber Belediyelere verecek-lerdir.
P l â n a r i a y e t e b e l e d i y e l e r i n ha İ k a y o l g ö s t e r m e s i Madde 31 — Şehrin veya kasabalardan Belediyeler hal-kı yukarda bahsi geçen nümune mahallesinde yer almaya ve İmar Plânının tatbikine ön ayak olmaya teşvik ve davet edeceklerdir.
Nümune mahallerin sıhhî tesisatı, elektrik, havagazı, su yolları, bahçeleri ve yolları, şehrin diğer kısımlarına terci-hen yapılacakdır. Bu suretle bilhassa küçük şehirlerde, ilk sıhhî yaşamak ihtiyacım karşılayacak olan nümune evler ve mahallesi bu şehirlerin çehresine aynı zamanda değişdir-miş olacakdır.
İ m a r P l â n l a r ı n ı n k a t ' i y e t i v e b u h u s u s t a B e l e d i y e l e r i n m e s ' u l i y e t i
v e ş e h i r l e r i n k o n t r o l ü Madde 32 — Nafıa Vekâletince tasdik edilmiş olan kat'i İmar plânları üzerinde tatbikat esnasında her ne suretle o-lursa olsun hiç bir veçhile bir değişiklik yapılamaz.
Plânların ve bütün teferruatının tatbikinde, belediyeler birinci derecede mes'uldürler.
Belediyelerin 2290 ve 2799 sayılı kanunların ve bu tali-matnamenin tatbikinden dolayı mes'uliyetleri, kazalarda kaymakamlar, ilâyetlerde Valilere bu makamlar namına da Nafıa müdürleri tarafından mürakabe edilir.
B e 1 e d i y e l e r in, İ m a r P l â n ı n ı t a n z i m e t m e y i t a h h ü t e t m i ş o l a n m ü t e h a s s ı s
l a r d a n i s t e y e c e k l e r i r a p o r Madde 33 — Mütehassıslar kat'i İmar plânlarını yapdık-ları Şehir ayrıca İmar plânının yazılı olarak anlatılması demek olan bir şehircilik rapor ve izahnamesi tanzim ede-ceklerdir. Bu izahnamenin kat'i şekil alabilmesi için, tıpkı İmar Plânları gibi Belediye meclislerince ve mahallin eıı büyük Mülkiye memurlarınca görüldükten sonra 2799 sayılı kanun mucibince Nafia Vekâletince tasdik edilmiş olması
Bu izahnamede:
a - Muhtelif mıntıkaların intihaplarının sebepleri b - Seyrüsefer meseleleri için: birinci, ikinci ve üçüncü derecedeki yolların tahdit ve plân üzerinde işaretnamesi ve bu yolların derecelerine göre verilecek yol tiplerile bunlara ait tafsilât resimleri.
C - İnşaat sistemleri (tek başına evler, tek başına bir kaç ailelik evler, biri birine bitişik evler, biri birine bitişik ve bir kaç ailelik sokak kapısı müşterek sıra evlerin iyice
tesbiti) : D - Nerelerde yer katlarının dükkân ve mağaza olup
olmayacağını ve binaların hizaları, istikametleri kat adedi, kat irtifaları, cephelerin renkleri, binaların üstünü örtü şekli, sokak yüzüne nazaran binaların azami derinliği, Be-lediye Yapı ve Yollar Kanununun 4 üncü maddesinin M fık-rası ve 9 uncu ve 23 üncü maddelerindeki sarahate binaen bunlarında yazılması.
B i n a K a t l a r ı
E - Belediye yapı ve yollar kanununun 4 ncü madae-lediye yapı ve yollar kanununun 4 üncü maddesinin (M) tik-sinin (M) fıkrası vs 9 uncu maddesile 2799 sayılı kanunu-nun 2 nci maddesindeki selâhiyetlere istinaden yapılan tet-kikat neticesi Nafıa Vekâletince kat adetleri şu şekilde tes-bit edilmiştir.
(Bodrum kat hariç) nüfusu 8000 ne kadar olan şehir-lerde cadde genişliği ne olursa olsun 5 kattan fazla bina in-şasına müsaade edilemez.
F - Mimarî veya İnşaî bir zaruret icabı kule gibi yükselen inşaat için ancak şehir plânlarında işaret edilen yerlere yapılabilir.
G - Şehrin Belediye kanunu mucibince sınırı, (bu hu-susta kanunda yazılı olduğu gibi) Belediye meclisleri kara-riyle tesbit olunur.
A c e l e t e d b i r l e r Madde 34 — Şehirlerin kat'î İmar plânları, bu gibi tali-matnameye tevfikan mü^ehassıfelar tarafından, yapılıncaya kadar başlanmış olan inşaatı durdurmamak düşüncesile be-lediyelerce yapılacak işlere acele tedbirler denir.
Acele tedbirler, müstakbel İmar plânı yapılacak beldede yapılacak plânın tanzimi için geçmesi zarurî olan: müddet zarfında inşaata mani olmamak için mütehassıs tarafından veyahut belediye meclisleri tarafından teklif olunur. Bu takdirde acele tedbirlerin, umumî hıfzıssıhha ve belediye ya-pı ve yollar kanunu ile belediye ve ebniye kanunlarının hü-kümleri carî maddelerine ve işbu talimatnameye uygun ol-maları şarttır.
T e t k i k a t P l â n l a r ı Madde 35 — 1/500 mikyasındaki plânlar, tatbikatta en ehemmiyetli ve işe yarayacak plânlar olmasına binaen bu parsel plânların 1/2000 ve 1/1000 mikyasındaki bütün
esas-larla behemehal bir gitmesi şarttır.
Bu plânlarda muhafazası lâzım gelen binalarla bütün müesseseler hafif siyah renk ile, yeniden yapılacak lar ise hafif tarama ile, boş bırakılması lâzımgelen kısım-lar da hafif yeşil renk ile gösterilir.
Bu plânların işe yarayabilmesi için ayni mikyastaki halihazır vaziyetine hakikî bütün e'o'at ve teferruatiyle nakl edilmiş olması ve belediye yapı ve yollar kanununun 7 nci 8 nci ve B ncu maddeleri ve 2497 ve 2555 saydı kanunlar mu-cibince şuyulandırılmış arsaların gösterilmesi şarttır.
D
u
y
u
m
l
a
r
— Dolmabahçe sarayı, Veliahd dairesinin daimî Türk resim sergisi yapılmasına karar verilmiştir. Burada (40,000) liralık bir tadilât yapılacaktır.
— Güzel San'atlar Akademisinde malzeme tecrübe lâ-boratuvarı tevsi edilmektedir. Bu sebeple yeni tecrübe ma-kineleri alınmıştır.
— Güzel San'atlar Akademisinde elli yıllık Türk resim tarihine ait bir sergi açılmıştır. Sergi büyük bir rağbet gör-müştür.
— Ankarada 29 Birinciteşrlnde 1936 bir el işleri sergisi açılacaktır. Bu sergide teşhir edilecek küçük san'atlar ve ev işleri malûmatına (10.000) lira mükâfat verilecektir. Ev-lerde küçük san'atları korumak ve inkişaf ettirmek gayesi ile açılan bu serginin çok önemli olacağı muhakkaktır.
ç i n Y ü z d e
F i a t 1 a r Y ü k s e l i y o r Devlet; geçen yıl çimento fiatmı indirdi ve tonunu bütün Türkiye için 20 lira olarak tesbit etti. Son zamanlarda, gerek devlet inşaatı ve gerek hususi inşaat çoğaltılmıştır. Çimento fabrikaları istihsalâtı ihtiyaca kifayet edemiyor. Bunun için değil vilâyetlerde, İstanbulda bile, inşaat müteah-hitleri ve mimarlar, ihtiyaçlarını fabrikalara 15-20 gün evvel haber vermeden mal alamıyorlar. Bu çimentosuzluktan dola-yı yapıların inşa müddetleri uzamakta ve müteahhitlerin sun'u taksiri elmadan teahhürler hasıl olmaktadır. İstan-bulda âcil ihtiyaçlar için, tüccardan çimentonun toptan tor-basını 140, perakende olarak 170 kuruştan aşağı almak kabil değildir.
İzmidre buhran yüzünden çimentonun torbası 200 ku-ruşa kadar yükselmiştir. Halen Türkiyede 5 fabrika çimento istihsal ediyor. Bakırköydeki (Kurt) çimento fabrikası halen . ırııattal bir halde durmaktadır. İstihsalât inşaat mevsimi
olan bu aylarda kifayetsizdir.
Tröst halinde bulunan fabrikalar, kış mevsiminde stok mal vücude getirebileceklerini ümit ediyorlar. Sümer Bankın Sivasta kuracağı çimento fabrikasından ise şimdiye kadar bir netice alınmamıştır. Bu fabrika, kurulduğu takdirde or-ta ve şimalî Anadolu ihtiyaçlarını kısmen buradan temin edecek ve bu suretle -İzmir, Trakya ve İstanbul mıntakaları biraz sıkıntıdan kurtulacaktır.
İstihsalât, sarfiyata kifayet etmediği takdirde, hükümete müracaat edilerek hariçten çimento ithaline müsaade iste-nilmesi muhakkaktır. Gümrük resmi, ne kadar yüksek olur-sa olsun hariçten gelecek çimentonun tonu yerli çimentodan daha çok ucuz olacaktır.
Ankarada, memurin evlerini inşa etmeğe talip olan İngiliz inşaat şirketi, malzeme üzerinde yaptığı kısa bir tetkikten sonra, eıı evvel çimento fiatlarımn Avrupa piya-sasına nazaran 3 misli daha pahalı olduğunu kaydetmiş ve hükümete ucuzlatmayı teklif etmiştir.
Biz evvelce de yaptığımız neşriyatla çimento fiatlarımn çok pahalı olduğunu mukni delillerle isbat etmiş ve ucuzlat-tırılması hakkında devletin nazarı dikkatini celbetmiştik. O zaman fiatlar 175 kuruştu ve çimento memlekette bir (lüks) metaı idi.
Bugün Türkiye büyük imar harektlerine girişmiş bu-lunuyor. Yapıcılığın en evvel dayandığı madde de çimentodur. Bugün beton inşaat devridir. Binadan yollara, rıhtımlara, köprülere, her şeye varıncaya kadar çimento inşaata lüzum vardır. Binaenaleyh, çimentoyu ucuz olarak kullanırsak, imar faaliyetlerimiz o derece geniş olacaktır. Bunun için çimen-to fiatınm Avrupa piyasasına tâbi tutulmasını, ve bu ay-lar için hariçten çimento ithaline müsaade etmesini hükü-metimizden dilemekten başka çare yoktur.
— Antalya belediye mimarı Reşit Rıza, Diyarbekir bele-diyesi mimarlığına tayin edilmiştir.
— Akhisar belediyesi 180 lira ücretle bir mimar iste-mektedir. İsteklilerin, vesikalarile mezkûr belediyeye mü-racaatleri.
- Karacabey harası inşaatına : ı lüzum vardır.
) lira ücretle bir
mi-j — Samsun Halkevi promi-jesi müsabakasının birinciliği 1 mimar Behçet Ünsalın, ikinciliği mimar Şevki Balmumcu-| nün projeleri kazanmıştır.
— Samsun şehrinin müstakbel şehir plânının müsabaka yolile yapılacağı memnuniyetle öğrenilmektedir.
Ankarada 5 Hazirandan 20 Hazirana kadar devam 3den Güzel San'atlar Birliği resim şubesi sergisinde 200 ka-dar tablo teşhir edilmiş, ve bunların üçte toiri satılmıştır. Sa-tın alanlar Vekâletler, Bankalar ve az miktarda şahıslar ol-muştur. Satış ressamları memnun edecek şekilde olol-muştur.
— Bu yıl Güzel San'atlar Akademisi Mimarî şubesin-den on genç mezun olmuştur. Bunların arasmda bir de kız talebe mevcuttur. Bunlar Fazıl Safvet, Ahsen Kemaleddin, Hariton Sarraf, Asım Mutlu, Hiristo, Mitof Danko, Lûtfi Nil-tuna, Aristidi, Şekûre, Talâtdır. Genç mimarlara, hayatta muvaffakiyet temenni ederiz.
Belediyeler İmar Heyeti Fen İşleri teşkilâtına ait Kanun 20 Haziran 1936
Kanun No. 3042
Resmî Gazete
Kabul tarihi: 12/6/9 Madde 1 — 2763 sayılı kanun mucibince teşekkül eden Belediyeler İmar Heyetinin fen işlerine bakmak ve bu heyete merbut olmak üzere kullanılacak mütehassıs mühendis, mi-mar, memur ve müstahdemlerin ücret ve harcirahları Bele-diyeler Bankası kanunu ve nizamnamesi mucibince beledi-yelere dağıtılacak temettü hisselerinden verilir.
Madde 2 — Belediyeler Bankasının senelik bilânçosun-da tesbit edilecek belediyeler temettü hissesinden belediyeler imar heyetinin f e n işlerine bakmak üzere kullanılacak m ü -tehassıs mühendis, mimar, memur ve müstahdemlerin üc-ret ve harcırahlarına tekabül edecek kısım, Bankaca Dahi-liye Vekâleti namına açılacak hesaba naklolunur.
Madde 3 — Bu kanun neşri tarihinden muteberdir. Madde 4 — Bu kanunun hükümlerini yürütmeğe Dahi-liye Vekili memurdur. 18/6/1936
