SMMMO MEVZUAT SER S 6 AMME ALACAKLARININ TAHS L USULÜ MEVZUATI

(1)

AMME ALACAKLARININ TAHS‹L USULÜ MEVZUATI

‹stanbul, Temmuz 2007 Derleyen:

Dr. A. Bumin DO⁄RUSÖZ

(2)

‹SMMMO Mevzuat Yay›nlar› 6

Kapak Tasar›m ve Uygulama:Evren Günay Bask› ve Cilt

EUROMAT ENTEGRE MATBAACILIK ANON‹M ﬁ‹RKET‹

Sanayi Caddesi, No: 14 34510 Çobançeﬂme-Yenibosna/‹STANBUL Telefon: (0212) 451 70 70 (pbx) Faks: (0212) 451 70 55

www.euromat.com.tr / /[email protected]

‹SMMMO

Kurtulufl Caddesi No: 152 fiiflli/‹STANBUL

Telefon: 0212 315 84 00 E-Mail: [email protected] www.istanbulsmmmodasi.org.tr

(Yay›nda Kataloglama Bilgisi)

T.C. Yasalar

Amme alacaklar›n›n tahsil usulü hakk›nda kanun/

[haz›rlayan] Bumin Do¤rusöz.-‹stanbul: ‹SMMMO, 2007 386s.; 18sm. (‹SMMMO Yay›nlar›: 90 -

Mevzuat Serisi; 6)

ISBN: 978-975-555-132-6

1. Amme Alacaklar› Tahsil Usulü -- Yasalar I. Yap›t Ad›

II. Do¤rusöz, Bumin 343.04

(3)

SUNUﬁ

16.05.2005 tarihli ve 25817 say›l› Resmi Gazetede yay›mlanan 5345 say›l› Gelir ‹daresi Baflkanl›¤›n›n Teflkilat ve Görevleri Hakk›nda Kanun ile devlet alacaklar›n›n tahsili ve tahsilatla ilgili gerekli tedbirleri almak görevi Gelir ‹daresi Baflkanl›¤›na verilmifltir.

Gelir ‹daresi Baﬂkanl›¤› bu görevini yerine getirmek için 08.07.1953 tarihli, 8469 say›l› Resmi Gazetede yay›mlan ve 01.01.1954 tarihinde yürürlü¤e giren 6183 say›l› Amme Ala- caklar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanunun uygulamas›na yö- nelik Tahsilat Genel Tebli¤leri gözden geçirilmiﬂtir.

6183 say›l› Kanunun 01.01.1954 tarihinde yürürlü¤e girmesiy- le birlikte yürürlükten kald›r›lan Tahsili Emval Kanununa yö- nelik 236 adet Tahsilat Genel Tebli¤i bulunmaktad›r. 6183 sa- y›l› Kanunun 2 nci maddesi ile Tahsili Emval Kanununa göre takip edilece¤i belirtilen alacaklar›n da Kanun kapsam›na al›n- mas› nedeniyle, belirtilen tebli¤ler yürürlükten kald›r›lmam›fl, 6183 say›l› Kanunun yürürlü¤e girmesinden sonra yay›mlanan Tahsilat Genel Tebli¤lerinin seri numaralar› bu tebli¤leri takip eder flekilde sürdürülmüfl ve günümüze kadar toplam 443 adet Tahsilat Genel Tebli¤i yay›mlanm›flt›r.

6183 Say›l› Kanun:

- Genel Esaslar,

-Amme Alacaklar›n›n Cebren Tahsili,

-Zamanaﬂ›m›, Terkin, Yasaklar, Cezalar ve Son Hükümler,ol- mak üzere üç k›s›mdan oluﬂmaktad›r.Bu Kanunun yürürlü¤e girdi¤i 01.01.1954 tarihinden günümüze kadar geçen süreçte, gerek bu Kanunda gerekse Kanunun uygulamas›n› etkileyen

(4)

kanunlarda meydana gelen de¤iﬂiklikler ile yay›mlanm›ﬂ olan genel tebli¤lerin baz›lar›n›n uygulama alanlar›n›n kalmamas›

dolay›s›yla 6183 say›l› Kanunun uygulamas›n› bir bütün olarak göstermek üzere:

432-435-436-442-443 say›l› tebli¤ler hariç tüm tebli¤ler yürür- lükte kald›r›larak yerine 30.06.2007 tarih ve 26568 say›l› Res- mi Gazetede yay›nlanan Seri:A S›ra No.1 Tahsilat Genel Teb- li¤i yay›nlanm›ﬂt›r.

Yay›m› tarihinden sonra tesis edilecek idari ifllemlere uygula- nacak olan genel tebli¤de belirtilen ”lira” ibareleri, tedavüldeki Türk Paras›na “Yeni Türk Liras›” ibaresi kullan›ld›¤› müddet- çe Yeni Türk Liras›n›; Türk Liras› ibaresinin kullan›lmaya bafl- lamas›ndan itibaren de “Türk Liras›n›” ifade edecektir.Yürür- lükten kald›r›lan Tahsilat Genel Tebli¤lerine mevzuatta yap›lan at›flar bu tebli¤e yap›lm›fl say›lacakt›r.

6183 say›l› Amme Alacaklar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanu- nun tamam› ve güncel genel tebli¤leri içeren odam›z›n bu ça- l›ﬂmas›n›n meslek camiam›za faydal› olmas›n› diliyorum.

Yahya Ar›kan

‹SMMMO Baﬂkan›

Temmuz 2007

(5)

Amme Alacaklar›n›n Tahsil Usulü Hakk›nda Kanun

‹çindekiler

B‹R‹NC‹ KISIM Genel Esaslar

BÖLÜM: 1

Kanunun ﬂümulü, terimler, vazifeliler ve salâhiyetliler Madde SAYFA

Kanunun ﬂümulü 1 21

Tahsili, Tahsili Emval Kanununa

atfedilen alacaklar 2 21

Kanundaki terimler 3 21

Salâhiyetliler ve mesuliyetleri 4 22

Takibata salâhiyetli tahsil dairesi 5 22 Yard›m mecburiyeti 6 23 Borçlunun ölümü 7 23 Tebli¤ler ve müddetlerin hesaplanmas› 8 23

BÖLÜM: 2

Amme alacaklar›n›n korunmas›

I

Teminat hükümleri

Teminat isteme 9 24

Teminat ve de¤erlenmesi 10 25

ﬁahsi kefalet 11 26

Teminat hükmünde olan eﬂya 12 26

(6)

II

‹htiyati haciz

Madde Sayfa

‹htiyati haciz 13 27

‹htiyati hacizde borçlu taraf›ndan

gösterilecek teminat 14 28

‹htiyati hacze itiraz 15 28

‹htiyati haczin kald›r›lmas› 16 28

III

‹htiyati tahakkuk

Madde Sayfa

‹htiyati tahakkuk 17 28

‹htiyati tahakkukun neticeleri 18 30

‹htiyati tahakkukun düzeltilmesi 19 30

‹htiyati tahakkuka itiraz 20 31 IV

Di¤er korunma hükümleri

Madde Sayfa Amme alacaklar›nda rüçhan hakk› 21 31 Amme alacaklar›n› kesip ödemek

mecburiyetinde olanlar 22 32 Tahsil edilen amme alacaklar›ndan

yap›lacak reddiyat

sebebiyle mahsuplar 23 32

‹ptal davas› aç›lmas› 24 33

Amme Alacaklar›n›n Tahsil Usulü Mevzuat›

istanbul smmmo

(7)

Madde Sayfa

‹ptal talebinde muhatap 25 33

Hükümsüz say›lmada zamanaﬂ›m› 26 33

‹vazs›z tasarruflar›n hükümsüzlü¤ü 27 33 Ba¤›ﬂlama say›lan tasarruflar 28 33 Hükümsüz say›lan di¤er tasarruflar 29 34 Amme alaca¤›n›n tahsiline imkân

b›rakmamak maksadiyle yap›lan tasarruflar 30 34 Üçüncü flah›slar›n haklar› ve mecburiyetleri 31 35 Tasfiye halinde vazifeliler 32 35 Tasfiye halinde mesuliyet 33 35 Ortakl›¤›n feshini isteme 34 36 Limitet flirketlerin amme borçlar› 35 36 Kanuni Temsilcilerin Sorumlulu¤u (Mük.) 35 37 Birleflme, devir, bölünme ve flekil

de¤iﬂtirme halleri 36 37 BÖLÜM: 3

Ödeme

Madde Sayfa Ödeme zaman› ve önce ödeme 37 39 Taksitlerin zaman›nda ödenmemesi (Mülga) 38 39 Ödeme yeri 39 39 Ödeme ﬂekli, makbuz 40 40 Hususi ödeme ﬂekilleri 41 41

(8)

Madde Sayfa Çekle veya münakale emri ile ödemeye ait

hususi hükümler 42 43

Çeklerde tanzim tarihi 43 44 Hususi ödeme ﬂekillerinde ödeme tarihi 44 44

Vergi cüzdanlar› 45 45

Ödemenin ispat› 46 46 Ödemenin mahsup edilece¤i alacaklar 47 46

BÖLÜM: 4

Tecil, tehir, gecikme zamm›

Madde Sayfa Tecil 48 48

‹cran›n kaza mercilerince tehiri 49 50 Ölüm halinde takibin geri b›rak›lmas› 50 50 Gecikme zamm›, nispet ve hesab› 51 50 Gecikme zamm›nda tatbik müddeti ve

di¤er hükümler 52 53 Köylerde gecikme zamm› 53 54

‹K‹NC‹ KISIM

Amme alaca¤›n›n cebren tahsili BÖLÜM : 1

Cebren tahsil ve takip esaslar›

Madde Sayfa

Cebren tahsil ve ﬂekilleri 54 55

Ödeme emri 55 55

istanbul smmmo

(9)

Madde Sayfa Teminatl› alacaklarda takip 56 56 Kefil ve yabanc› ﬂah›s veya kurumlar

mümessillerini takip 57 57

Ödeme emrine itiraz 58 57 Mal bildirimi 59 58 Mal bildiriminde bulunm›yanlar 60 58 Mal edinme ve mal artmalar› 61 59 Haciz 62 59 Di¤er haklar›n paraya çevrilmesi 63 60 Haciz varakas› 64 60 Köylerde haciz 65 61 Borçlu elinde haczedilen mallara karﬂ›

istihkak iddialar› 66 61

Üçüncü ﬂah›s elinde haczedilen mallara

karﬂ› istihkak iddialar› 67 62

‹stihkak iddialar› ile ilgili di¤er hükümler 68 62 Amme idareleri aras›nda hacze ifltirak 69 63 Haczedilemiyecek mallar 70 63 K›smen haczedilebilen gelirler 71 65 Yetiflmemifl mahsullerin haczi 72 65 Haczin neticeleri 73 66 Paraya çevirme 74 66 Aciz hali 75 67 Aczin neticeleri 76 67

(10)

BÖLÜM: 2

Menkul mallar›n haczi ve sat›ﬂ›

Madde Sayfa Menkul mallar›n haczi 77 68 Haciz s›ras›nda bulunacaklar ve haciz zapt› 78 68 Üçüncü ﬂah›slardaki menkul mallar›n alacak

ve haklar›n haczi 79 69

Zor kullanma 80 72 Hacizde de¤erleme 81 72 Haczedilen menkul mallar›n korunmas› 82 73 Menkul mallar› koruyacak olanlar›n

mecburiyet ve mesuliyetleri 83 73 Menkul mallar›n sat›fl› 84 73 Sat›fl flekli, art›rma ve ilân 85 74 Müflterinin mal› almaktan vazgeçmesi 86 75 Sat›lam›yan menkul mallar 87 75

BÖLÜM: 3

Gayrimenkul mallar›n haczi ve sat›ﬂ›

Madde Sayfa Gayrimenkul mallar›n, gemilerin haczi 88 76 Haczin rehinli alacakl›lara bildirilmesi 89 76 Sat›fl ve sat›fl komisyonlar› 90 76 Gayrimenkullere de¤er biçme 91 77 Gayrimenkullerin sat›fl flartnamesi 92 77 Gayrimenkul sat›fl›nda ilân 93 78

istanbul smmmo

(11)

Madde Sayfa Gayrimenkul mallarda art›rma ve ihale 94 78 Art›rman›n uzat›lmas› 95 79

‹halenin yap›lamamas› 96 79 Gayrimenkul sat›ﬂ bedelinin tahsili 97 80 Gayrimenkullerin teferru¤u ve geri verilmesi 98 80

‹halenin neticesi fesih ve tescil 99 81 BÖLÜM: 4

‹flâs yoliyle takip ve konkordato

Madde Sayfa

‹flâs yoliyle takip 100 82 Konkordato 101 82

ÜÇÜNCÜ KISIM Zamanaﬂ›m›, terkin, yasaklar ve

cezalar ve son hükümler BÖLÜM: 1 Zamanaﬂ›m› ve terkin

Madde Sayfa Tahsil zamanafl›m› 102 83 Zamanafl›m›n›n kesilmesi 103 83 Zamanafl›m›n›n ifllememesi 104 84 Tabii âfetler sebebiyle terkin 105 85 Tahsil imkâns›zl›¤› sebebiyle terkin 106 85

(12)

BÖLÜM: 2 Yasaklar ve cezalar

Madde Sayfa S›rr›n ifﬂas› 107 87 Art›rmalara kat›lam›yacak ve art›rmalardan

mal sat›nalam›yacak olanlar 108 87 Takdir muamelelerine ve kararlara iﬂtirak

edemiyecek olanlar 109 88

Amme alaca¤›n›n tahsiline engel olanlar 110 89 Gerçe¤e ayk›r› bildirimde bulunanlar 111 89 Mal edinme ve artmalar›n› bildirmiyenler 112 89 Amme borçlusuna ait ellerinde

bulundurduklar› mallar› bildirmiyenler 113 90

‹stenecek bilgileri vermiyenler 114 90 Suçlar›n takibi 115 91

BÖLÜM: 3 Son Hükümler

Madde Sayfa Kald›r›lan kanun ve hükümler 116 92 Erken Ödemede ‹ndirim Ek 1 93

Geçici Maddeler 1-9 94-99

Yürürlük 117 99 Yürütmeye memur olanlar 118 99

istanbul smmmo

(13)

TAHS‹LAT GENEL TEBL‹⁄‹

B‹R‹NC‹ KISIM Genel Esaslar Birinci Bölüm

Kanunun Kapsam›, Terimler, Görevli ve Yetkililer Sayfa

I. Kanunun Kapsam› ve Terimler 108

II. Yetkililer, Yetkililerin Sorumluluklar› ve

Yard›m Mecburiyeti 110

III. Tebli¤ler ve Sürelerin Hesaplanmas› 112

‹kinci Bölüm

Amme Alacaklar›n›n Korunmas›

Sayfa

I. Teminat Hükümleri 117

II. ‹htiyati Haciz 121

III. ‹htiyati Tahakkuk 128

IV. Amme Alacaklar›nda Rüçhan Hakk› 131

V. ‹ptal Davalar› 134

VI. Limited ﬁirketlerin Amme Borçlar› 136 VII Kanuni Temsilcilerin Sorumlulu¤u 140

VIII Yurt D›ﬂ›na Ç›k›ﬂ Yasa¤› 147

(14)

Üçüncü Bölüm Ödeme

Sayfa

I. Ödeme Zaman› 152

II. Ödeme ﬁekli 160

III Özel Ödeme ﬁekilleri 161

IV Ödemenin Mahsup Edilece¤i Alacaklar 166 Dördüncü Bölüm

Tecil, Tehir, Gecikme Zamm›

Sayfa

I. Tecil 177

II. Tecil Edilmiﬂ Amme Alaca¤› ‹çin

Yürütmenin Durdurulmas› Karar› Verilmesi 190

III Gecikme Zamm› 191

IV Gecikme Zamm›n›n Tatbik Müddeti 209

‹K‹NC‹ KISIM

AMME ALACA⁄ININ CEBREN TAHS‹L‹

Birinci Bölüm

Cebren Tahsil ve Takip Esaslar›

Sayfa

I. Cebren Tahsil ﬁekilleri 213

II. Ödeme Emri ve Mal Bildirimi 213

III. Ödeme Emrine Dava Aç›lmas› 221

IV. Teminatl› Alacaklarda Takip 226

istanbul smmmo

(15)

Sayfa V. Kefil ve Yabanc› ﬁah›s veya Kurumlar

Mümessillerini Takip 227

VI. Haciz 227

VII . Hacze Karﬂ› ‹stihkak ‹ddialar› 227 VIII. Alacakl› Amme ‹dareleri Aras›nda Hacze ‹ﬂtirak 233

IX. Haczedilemeyecek Mallar 234

X. K›smen Haczedilebilen Gelirler 235

XI. Haczin Neticeleri 236

XII. Haczedilen Mallar›n Paraya Çevrilmesi 237 XIII. Aciz Hali ve Aczin Neticeleri 237

‹kinci Bölüm

Menkul Mallar›n Haczi ve Sat›ﬂ›

Sayfa

I. Menkul Mallar›n Haczi 239

II. Üçüncü ﬁah›slardaki Menkul Mallar›n,

Alacak ve Haklar›n Haczi 241

III. Haczedilen Menkul Mallar›n De¤erlemesi ve

Korunmas› 248

IV. Menkul Mallar›n Sat›ﬂ› 250

Üçüncü Bölüm

Gayrimenkul Mallar›n Haczi ve Sat›ﬂ›

Sayfa I. Gayrimenkul Mallar›n ve Gemilerin Haczi 256

II. Gayrimenkullerin Sat›ﬂ› 262

(16)

Dördüncü Bölüm

‹flas Yolu ‹le Takip ve Konkordato

Sayfa

I. ‹flas Yolu ‹le Takip 272

II. Konkordato 273

ÜÇÜNCÜ KISIM

Zamanaﬂ›m›, Terkin, Yasaklar ve Cezalar, Son Hükümler, Ek ve Geçici Maddeler

Birinci Bölüm Zamanaﬂ›m›

Sayfa

I. Tahsil Zamanaﬂ›m› 275

II. Tabi Afetler Sebebiyle Terkin 280

III. Tahsil ‹mkans›zl›¤› Sebebiyle Terkin 283

‹kinci Bölüm Yasaklar ve Cezalar

Sayfa

Yasaklar ve Cezalar 285

Üçüncü Bölüm

Son Hükümler, Ek ve Geçici Maddeler

Sayfa

I. Erken Ödeme ‹ndirimi 288

II. Geçici 8. Madde 289

Di¤er Hususlar 302

istanbul smmmo

(17)

EKLER

Sayfa

1. Teminat ‹steme Yaz›s› Örne¤i 304

2. ﬁahsi Kefalet Senedi Örne¤i 305

3. ‹htiyati Haciz (Taahhüt) Senedi Örne¤i 306 4. ‹htiyati Haciz (Kefalet) Senedi Örne¤i 307 5. Tecillerde Al›nacak Kefalet Senedi Örne¤i 308 6. Taksitlendirme ve Tecile Talepleri Hakk›nda

Talimat Yaz›s› Örne¤i 309

7. Gayrimenkul Mal Sat›fl fiartnamesi Örne¤i 310 8. Geçici 8. Maddeye Göre Baflvuru Dilekçesi Örne¤i 312 9. Geçici 8. Maddeye Göre Tüzel Kiflili¤in Borçlar›

‹çin Kendi Taﬂ›nmaz›n› Teklif Eden Orta¤›n Baﬂvuru

Dilekçesi Örne¤i 314

10. Bilanço Esas›na Göre Defter Tutan Mükelleflerin D›ﬂ›ndaki Mükelleflere ‹liﬂkin Mali Durum

Bildirimi Örne¤i 316

YÜRÜRLÜKTE BIRAKILAN TAHS‹LAT GENEL TEBL‹⁄LER‹

Sayfa

432 Seri No’lu Genel Tebli¤ 317

(18)