Madencilik sektörü, orman alanlarında faaliyet göstermeleriyle ilgili yaşanan sorunu, bakanlar kurulu gündemindeki yönetmelikle aşmaya çalışacak. çevreciler ise yeni yönetmeliğin dava konusu olacağını söylüyor.
Madencilik sektörü, çevreye zarar verdikleri savıyla ormanlık arazilerdeki faaliyetlerini durduran yasal kararlan, bakanlar kurulunun gündemindeki yönetmelikle aşmaya çalışıyor. CHP, çevreci kuruluşlar ve meslek odalannın başvuruları üzerine önce Anayasa Mahkemesi, daha sonra da Danıştay tarafından ilgili mevzuatın yürütmesi durdurulduğu için, ormanlık alanlar için madencilik ruhsatı verilemiyor.
Orman Genel Müdürlüğü iptal kararları üzerine, ormanlık arazileri madencilere tamamıyla kapattı. Ancak, halen Başbakanlıkta imzaların tamamlanması beklenen bir yönetmelikle Orman Genel Müdürlüğü'nün bu kararı aşılmak isteniyor. Fakat çevreciler, yeni yönetmelikle düzenleme yapılmasının ayrı bir sorun yaratacağı ve bunun da yeni bir dava konusu olacağı görüşünde.
Yasal düzenleme için 1 yıl süre verildi
Anayasa Mahkemesi'nde, ormanları tahrip eden madencilik faaliyetlerine karşı ilk dava CHP'li milletvekilleri tarafından 2004 yılında açıldı. Mahkeme, bu dava üzerine bu yıl ocak ayında Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinin birinci fıkrasının yürütmesini durdurma kararı aldı. Bu madde orman, milli ve tabii parklar, tarım ve turizm bölgeleri gibi alanlarda madencilik faaliyetlerine yönelik çevresel Etki Değerlendirmesi (çED), gayri sıhhi müesseseler (GSM) ile ilgili düzenlemelerin nasıl yürütüleceğinin bakanlar kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesini öngörüyordu. Yürütmeyi durdurma kararının gerekçesinde, bunalanlarda faaliyetin uluslararası anlaşmalara aykırı olduğu ve yönetmelikle düzenlemenin yanlış olacağı vurgulanarak, yeni bir yasal düzenleme için hükümete 1 yıl süre verildi.
Madenciler: Ekim ayı bizim için çok geç
Ocak ayındaki bu gelişmenin ardından; TEMA ve bazı meslek odalarının 2007 yılında açtığı davayla izinlerin verilmesinin temeli olan 'Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin yürütmesi de Danıştay tarafından haziranda durduruldu. Orman Genel Müdürlüğü ise Danıştay'ın yönetmeliğin yürütmesini durdurma karan üzerine ormanlık arazileri tamamıyla madencilik faaliyetlerine kapattı. Anayasa Mahkemesi ile Danıştay'ın kararları sonrasında, sektörün ormanlık alanlardaki faaliyetleri durdu ve 1 yıllık geçiş süreci bir anlamda rafa kalkmış oldu. Bu durumun çözümü için ekimde Meclis'in açılması ve Danıştay ile Anayasa Mahkemesi'nin itirazları da dikkate alınarak, yeni bir yasal düzenleme yoluyla izin mekanizmasının yeniden şekillendirilmesi gerekliliği doğdu.
Ancak ekimi beklemek istemeyen sektör için, yaz ayları önemli olduğu ve kaybın da arttığı gerekçesiyle bir
yönetmelik taslağı hazırlandı. Taslakla Orman Genel Müdürlüğü'nün aldığı durdurma karannın aşılması hedefleniyor. Hazırlanan yönetmelikle, yasal düzenlemeye kadar ormanlık arazilerde yeniden çalışmalara izin verilmesi
amaçlanıyor. Bu yönetmelik için gerekli imzalarınsa Başbakanlıkla bu hafta tamamlanması bekleniyor. Sektörün ormanlık alanlardaki faaliyetlerinin durdurulmasından doğan zararının 500 milyon dolar dolayında bulunduğu tahmin ediliyor.
ÇEVRE KORUMANIN AŞILMASI İÇİN YAPILMAK İSTENENLER
1 Anayasa Mahkemesi'nin aldığı iptal karan üzerine ormanlık arazideki ÇED ve gayri sıhhi müessese (GSM)
izinlerinin yönetmeliklerle değil, kanuna dayalı olarak yapılması gerekecek. Bunun için Meclis'in açılması beklenecek. 2 Danıştay'ın yürütmeyi durdurmasının nedenleri arasında, arama ruhsatının ÇED raporu olmadan alınabilmesine olanak sağlanması da bulunuyor. Bu olanak ise daha önceden Çevre Kanunu ile yapılan bir düzenlemeyle getirilmişti. Bu nedenle çevre ve Orman Bakanlığı'nın da konu üzerinde çalışması gerekecek.
3 Ormanlık arazileri madencilere kapayan Orman Genel Müdürlüğü'nün kararı ise Bakanlar Kurulu kararıyla çıkarılacak bir yönetmelikle geçici olarak aşılmak isteniyor.
Ancak bu yönetmelik Anayasa Mahkemesi'nin kararıyla çelişebileceği ve yeniden izin verilecek olması gibi nedenlerle, yeni bir dava konusu olabilecek.
Begüm GÜRSOY 13.08.2009 referans
