H m b ® r I e r :
DÜNYA MİMARLARININ LOZAN KONGRESİ
Bu sene Beynelmilel Mimarlar Birliğini (U.İ.A.) kurmak üzere 26 hazirandan 1 temmuza kadar Isviçrenin Lozan şeh-rinde milletlerarası fevkalâde bir kongre aktedilecektir. Bu kongrede mevcut (ıR.İ.A.) teşkilâtının tevsii olan (U.İ.A.) ku-rulacak ve dünya mimarları aşağıda teferruatıyla tercüme ettiğimiz üç konuyu münakaşa edeceklerdir. Esas konu «yeni ö -devleri önünde mimarî» dir.
Her konu ayrı bir rapor şeklinde yazılacaktır. Bu rapor-lar iki nüsha orapor-larak fransızca, ingilizce, rusça, almanca, ital-yanca lisanlarından birisiyle yazılacaktır. Fakat ayriyeten eğer imkânı olursa bu raporların bir fransızca tercümesinin de gön-derilmesi istenmektedir. Raporda mevzuubahis konunun tafsi-lâtlarındaki kısımlara temas edilsin veya edilmesin, rapor ko-nu hülâsasının tafsilât sırasını takip edecektir.
Raporlar imkânı olduğu kadar plân, şama ve fotoğraflarla izah edilmiş olarak gönderilebilecektir, fakat hiç bir halde 3.000 kelimeden fazla kelimeyi ihtiva etmiyecektir.
Raporlar (R.I.A) nm millî şubeleri vasıtasiyle, en geç 15 nisan 1948 tarihine kadar (2, Rue du Thsâtre, Lausanne, İs-viçre) adresindeki Beynelmilel Mimarlar Geçici Komitesi (C.P.İ.A.) kâtipliğine gönderilecektir. .
LOZAN KONGRESİNDE KONUŞULACAK KONULAR ESAS KONU :
«Yeni ödevler önünde M'İMAR»
B i r i n c i m ü n a k a ş a k o n u s u : MİMAR VE ŞEHİRCİLİK
Bugün şehircilik faaliyetleri artık mimarların müstakillen ele alamıyacağı kadar çok mütenevvi meseleleri ihtiva et-mektedir.
Bundan böyle mimarın rolü ne olacaktır? , Üzerlerine etüdlerin bir kısmı düşen mühendis,
iktisat-çı, içtimaiyatçı ve hukukçuların teşriki mesaisi ne mahiyette olacak ve ne gibi faydaları temin edecektir?
İmar plânının doğurduğu müşkilâtlar karşısında mimarın durumu nedir?
İ k i n c i m ü n a k a ş a k o n u s u : BİNA İNŞAATININ SANAYİLEŞTİRİLMESİ
VE MİMAR
Medeniyetimizin umumî tekâmülü zenaatı (lel emeği) sa-nayie doğru sevketmektadir.
a) Halihazırdaki muazzam ihtiyaçların an'anevî inşaat usul-leriyle hallinin mümkün olduğuna inanıyor musunuz? b) Hangi şartlarla, şantiyelerin düzenlenmesi,
standardizas-yon veya prefabrikasstandardizas-yon inşaata sanayi verimlerinin da-kik, çabuk ve geniş mikyasta kullanılması imkânını sağ-lıyalbilir.
c) Bir taraftan staııdartlaştırılmış unsurlara, diğer taraftan şantiyedeki işçi emeğine ne gibi vazifeler tahsis ediyor-sunuz?.
Bu tekâmül karşısında mimar durumunu vazıh olarak belli etenelidir.
a) Maziye dönüş kadar ağır bir hata olan standardizasyonun melhuz tehlikelerine karşı muvaffakiyetle mücadele ede-bilmek için, mimar ne gibi imkânlara maliktir?
b) Teknisyenlerle münasebetler sıklaştığma göre, mimar tek-nik bilgilerini arttımalı mıdır?
c) Büyük teknik imkânların sanayileştirilmssi, fiiliyat saha-sında ancak topluluk veya büyük teşebbüslerle mümkün-dür.
Mimarın an'anevî bağımsızlığı daha hâlâ tasavvur edile-bilir mi? Bununla beraber verimli bir iş birliği mümkün müdür?
Bu ikinci münakaşa konusunu raporlariyle cevaplandıran yazarlar tezlerini projeksiyonla gösterilebilir plân, şema ve fotoğraflarla takviye etmeleri temenni olunur. ,
Ü ç ü n c ü m ü n a k a ş a k o n u s u : MİMAR, DEVLET VE CEMİYET
Mimarlık mesleği memleketimizde teşkilâtlandırılmış mı-dır? Meslekî faaliyetiniz hangi şekil altında icra edilmektedir?
Yavaş yavaş devlet ile umumî ve özel idarelerin mimarın en mühim müvekkilleri olmaları hasebiyle, mimarın özel müş-terileri azalmak temayülündedir.
Diğer taraftan memur nizamnameleri, mimarm liberal karakterdeki faaliyetinin aleyhine olarak; gittikçe cazipleşe-rek nüfuzunu arttırmaktadır .
Bu vaziyette bir tehlike görüyor musunuz? Bu durum mimarm yaratıcı hassalarının serbest gelişmesine engel mi-dir? Yoksa bunu teşvik mi etmektemi-dir?
İnşa sanatı, mimar görevlerinin çoğalışı ve programları-nın mütenevvileşmesi mecburiyetlerinden mutazarrırdır.
-kiplerinin ilhdası bu davayı halledecek çareler midir? Ödevlerinin ehemmiyetine binaen, mimar bugün, her za-mandan daha ziyade cemiyetteki birinci plândaki mevkiini işgal etmelidir.
Bu mevkii ne şekilde kuvvetlendirmelidir? Genel raportör:. M. W. DUNKEL
Zürih Federal Politeknik Okulu Profesörlerinden. Meslekî dâvalarımızı yakından alâkadar eden bu konu-lar üzerinde mimarkonu-larımızın da hassasiyetle duracakkonu-larına, ve Türk mimarlarının noktai nazarlarını bildireceklerine emi-niz.
T. Y. Mimarlar Birliği, bu konular üzerinde rapor yazacak olan arkadaşların en geç 31 mart 1948 tarihine kadar rapor-larını lütfen (R.İ.A. nm Türkiye şubesi, 4 üncü vakıf han, kat IV No. 20, Bahçekapı - İstanbul) adresine yollamalarını bilhassa rica ederiz.
D ü n y a M i m a r l ı k H a b e r l e r i :
YENİ İNŞAATIN SEYRİ
Kasım ayında Londrada Olimpiyatta İngiliz inşaat sergi-si açıldığı zaman, bundan evvel kurulan bu nevi sergiden be-ri aradan 9 sene geçmiş bulunuyordu. İnşaatta ikinci dünya hatibinin tesirleri kendini göstermiş olup, inşaat sanayiinin bütün branşlarında yenilikler yapıldığı müşahede edilmiş-tir. Havagaziyle işliyen su tesisatlarından her türlü inşaat malzemesi imal eden müesseseler bu sergide ilk defa olarak temsil edilmiştir. İkinci dünya harbinin son senelerinde, İn-giliz hükümeti her nevi inşaat meselelerinin halli için nâmü-tenahi araştırmalarda bulunmuştu, ikinci dünya harbinde bina inşaatı aşağı yukarı durmuş gibi olduğundan inşaat sa-nayi harp sonrası için her nevi plânlar hazırlamak için bol za-man bulmuş ve her ev için gereken kolaylıkları tesbit etmiş-ti.
Sergiyi ziyaret edenler, bir evin inşası için gereken bütün malzemenin, fabrikalarda evvelden hazırlanıp kısa bir müd-det zarfmda yerleştirilmesi hususunda yapılan inkişafları gör-müşlerdir.
Kereste, çelik ve demir aksamın son derece az olması key-fiyeti dikkat nazarına alınarak, bu malzemenin yerini doldu-racak diğer malzemeler üzerinde durulmuştur. Yeni malze-meler hem daha ekonomik hem de daha kolay bir şekilde el-de edilmektedir.
Bu malzemeler arasında plâstik, yangına karşı daha ma-sun olduğu için bol miktarda kullanılmaktadır.
Evvelden beri mevcut bulunan ve hususiyetleri daha ya-kından tanınan malzemeler üzerinde de durulmuştur. Asbes-tos da fazla kullanılan ı.malzemelerden biridir .
Malzemenin son yıllarda standardize bir şekil almış olma-sı büyük ekonomik faydalar temin etmiştir. Meselâ banyo tipleri, 600 den birkaç düzineye indirilmiş, diğer sıhhî levazı-mat hakkında da ayni şeyler söylenebilir.
Mutfak malzemesi için, standard bir büyüklük kararlaş-tırılmış ve muhakkak uyacağından emin olunarak, muhte-lif mağazalardan yedek aksam elde etmek mümkündür. Mut-faklar da, evvelce olduğu gibi, içi doldurulacak açık bir oda olmayıp bir kül halinde inşa edilmektedir.
Ahşap pencereler, gerek ağırlık, gerekse büyüklük bakı-mından standard bir şekil almıştır. Bu da duvarcının işini kolaylaştırmaktadır.
Yakıt malzemesinde tasarruf da göz önünde tutularak, izo-le edilmiş malzemeye büyük bir önem verilmiştir.
Elektrik malzemesinde de büyük inkişaflar kaydedilmiş olup, elektrik sobaları ve banyo malzemelerinde de mahdut tipler kabul edilmiştir.
Sergide hâlen kullanılması ekonomik olmamasına rağ-men, flüeresant ışık tertibatı büyük bir alâka toplamıştır. Büyük müesseseler ve fabrikalarda ekonomiK olan bu elek-trik tesisatı şimdilik küçük evler için son derece pahalıya mal olmaktadır. Tel tertibatı ve prizler de zamana uydurulmuş ve standard bir şekil almıştır.
İNŞAAT ÖĞRETİMİ
Londra banliyösündeki Brixtondaki Londra İnşaat Oku-lu Londra şehri tarafından 50 sene evvel kurulmuştu. Ev-velâ tecrübe olarak başlanan bu okul, bugün bütün dün-ya mimarlarını kendisine çeken bir müessese halini almıştır.
mühendislik, duvarcılık, marangozluk, ressamlık ve dekoras-yon hakkında bilgi vermektedir. Laboratuvarlarda en son tec-cübe cihazları bulunmakta ve kütüphanesinde ise, en son tek-nik malûmatı bulmak kabildir. Bütün Londra okul için bir tecrübe sahası vazifesi görmekte ve sık sık ziyaretler tertip edilmektedir. Brixton inşaat okulunda 200 öğrenci okumakta-dır. Okula girmek için gerek İngilterede, gerekse hariçteki öğ-renciler arasında büyük bir rekabet mevcut bulunmaktadır. Okulun mezunları arasında gerek dahilde gerekse hariçte son derece önemli mevkiler işgal eden zevat vardır. Bugün dün-yanın büyük bir kısmının mimarî kalkınmaya ihtiyacı vardır.
İSTANBUL — ANKARA OTOMOBİL YOLU
6 saatte Ankaraya gitmek mümkün olacak
(TASVİR) den: — Ankara - İstanbul yolunun inşasına başlanmıştır. Yol, 12 metre genişliğinde ve beton olarak inşa edilmektedir. Yolun kenarlarında birer metre genişliğinde parke döşenecektir. Bu usul Amerikada tatbik edilen en son sistemdir. İnşaatta Amerikalı uzmanlar da çalışmaktadır; Yol yapıldıktan sonra İstanıbuldan Ankaraya otomobille 6 saatte gitmek mümkün olacaktırAyrıca Bolu, Abant, ve Adapazarını birleştirecek ikinci bir turistik yolun yapılması da kararlaştırılmıştır.
MESKEN BUHRANI HAKKINDA BİR RAPOR Ankara 28 — Bakanlardan müteşekkil koordinasyon he-yetinin teknik komitesi mesken buhranını önleyici tedbirlerin neler olabileceğine dair bir rapor hazırlamıştır.
Rapor, bugünlerde heyet başkanına verilecektir. Ayrıca rasyonel çalışmayı sağlamak üzere kurulan komisyon da ça-lışmalarına devam etmektedir.
BİRİNCİ TÜRK YAPI KONGRESİ
5 Mayısta Arıkarada toplanacak kongrede yurdun
imar işleri tanzim edilecek
Bayındırlık Bakanlığı, yurdun imar ve yapı işleri gibi mühim meselelerini, bugünkü istek ve ihtiyaçlara göre tertip ve tanzim etmek ve bu işlerle ilgüi mevzular arasında ahenk kurmak maksadiyle 5 mayısta Ankarada «Birinci Türk Yapı Kongresi» adı altında bir toplantı yapmağa karar vermiştir.
Bu kongreye, alâkadar reşmî bütün müesseselerin yapı işlerini idare etmekte olan makamlarla Türk Yüksek Mühen-disler ve Türk Yüksek Mimarlar birlikleri üyeleri ve diğer tanınmış fen adamları davet edilmiştir.
Kongrede konuşulacak meseleler ve raporlar hususî bir komisyon tarafından tesbit edilerek davetlilere dağıtılmıştır.
Davetliler, Kongreye bildirilmesini istedikleri düşünceleri-ni 30 düşünceleri-nisana kadar Bakanlık Yapı ve İmar İşleri Reisliğine bildireceklerdir.
Kongrenin inceliyeceği mevzular şunlardır: ,
1 — Temel ve zemin işleri, 2 — Yer sarsıntısı işleri, 3 — Proğe tatbikat işleri, 4 — Mimarî esaslar, 5 — Harita işleri, 6 — İmar plânları, 7 — İmarla ilgili mevzular, 8— Mesken işleri, 9 — Ücret tarifeleri, 10 — İş verme ve memur, yük-sek mühendis, yükyük-sek mimar, mühendis ve mimarların ser-best çalışmaları mevzuları, 11 — Başlangıçta hazırlanan yeni fiyat tahlili hakkındaki rapor, 12 — Bina tesisat talimatna-mesi, 13 — Devlet yapılarının en uygun ve iktisadî şekilde inşaları için prensip kararları.
Kongreye iştirak edecek olan mimar ve mühendislere, meslekî teşekküllere davetiyeler gönderilmiştir.
Merhum Adaman'a ait bir (büro ve ayni zamanda resim masası) ile bir hafif Amerikan yazıhanesinin satılmak iste-ı.ildiğini öğrendik.
Müracaat: Telefon No. 84408
B i b l i y o g r a f y a :
THE MODERN POTTER
By
RONALD G. COOPER 1947
Modern İngiliz Toprak ve Seramik Sanatı
JOHN TİRANTİ LTD. 72 CHARLOTTE STREET
LONDÖN W. 1
Kitabevi tarafından yayınlanmıştır.
Bu küçük el kitabı, İngiliz modern seramik sanatının harp sonrası faaliyetinden bahsetmektedir.
içinde İngilizce ve Fransızca olarak çanak ve çömlekçi-liğin en eski tarihten bugüne kadar geçirdiği inkişaftan, imal metotlarından, şekil ve tezyinatından, sırlama usullerinden, nihayet fayans ve grelerden bahseden bir metin vardır. Ki-tabın son kısmında modern İngiliz toprak işlerinden 50 ka-dar seçkin örneğin fotoğrafileri konmuştur. İngiliz çömlek-çüiği ve seramik sanatı hakkında toplu bilgi veren bu küçük kitabı tevsiye ederiz.
S A N A T
A N S İ K L O P E D İ S İ
Yazan:CELÂL ESAT ARSEVEN
G. S. Akademisi Mimarî Tarihi ve Şehircilik Profesörü Cilt 2, Fasikül VIII
Millî Eğitim Bakanlığı Basımevi
Celâl Esat Arseven tarafından neşredilmekte olan bu an-siklopedinin VIII inci fasikülü çıkmıştır. Bu fasikül «H» har-fiyle «İ» harfinin bir kısmını ihtiva etmektedir. İçinde «Hint» sanatı ve mimarisi ve «Hollanda» sanatından geniş bir şekil-de bahsedilmiştir.
Bu değerli eseri tavsiye ederiz.
LES FONTAİNES D'İSTANBUL
Puclications du Touring et Automobile
Club de Turquie
Aziz Oğan'ın ikinci küçük eseri de Fransızca olarak is-tanbul Çeşmeleri adlı broşürüdür.
