... s ... . v ---.* . . . ir Ilhan Berk, rengarenk manavları, levantenlerin mezecileriyle
Duduodalan Sokağı’run dünyanın hiçbir yerinde benzeri bulunamayacak kadar gü zel olduğunu söylüyor (üstte)... Şairin sevdiği yerlerden biri de Çiçek Pasajı. Sık sık bu pasaja giderek Ece Ayhan’la birlikte eski yılları hasretle anımsıyor (sağda)...
Şair İlhan Berk’le
anılar denizinde...
3
.
İtalyan etkisi: Beyoğlu’ndaki Hocapulos Pasajı’da İlhan I İtalyan kasabasını andırıyor. İlhan Berk, 20. yüzyılın başındaki
Berk’in en sevdiği ve sık sık gitmekten zevk aldığı yerlerden Pera’mn kendine özgü tadım bugün, bu pasajı gezerek his- biri. Bu pasaj, Pera döneminden kalma yapılarıyla tarihi bir I settiğini ve anılarının yeniden canlandığım anlatıyor.
_____________ SİM DURU
air İlhan B e rk’le Beyoğlu’nda- yız, ama biz bugün eski Pera’- yı aramak üzere yola çıktık. İş- tiklal Caddesi’nde yürürken ¡1- han Berk, Pera ile şimdiki Be- yoğlu arasındaki ayrımları anla-H a anla-H O T tıyordu. 30-40 yıl öncesinde bel li bir saygınlığı varmış. Pera’nın. İlhan Berk o zamanlar Galatasaray Lisesi’ nde yatılı oku yan Haldun Taner’in, Beyoğlu’na çıkmadan önce ceketinin düğmelerini iliklediğini anla tıyor.
Bugün artık durum çok farklı.
Eski Krepen Pasajı
istiklal Caddesi boyunca kalabalığın ipin
de yürümeye başladık. İlhan Berk, şimdiler
de Beyoğlu’ nun en güzel saatlerinin sabah 11.00 ile öğleden sonra 15.00-16.00 arası ol duğunu söyledi. Çiçek Pasajı’nın yanındaki Aslı Han'da sahafları gezmeye girdiğimizde şair Ece Ayhan'a rasladık. O da bize eski adı Krepen Pasajı olan bu han hakkında bilgi ver di.
Sahne Sokak’ta İlhan Berk’in en çok sev diği yer olan Cumhuriyet Meyhanesi’ni ‘‘İs
tanbul Kitabı” adlı eserinde de anlatır. Cum
huriyet Meyhanesi'nin Balıkçı Sokağı'na ba kan penceresinden oturup, bu küçük soka ğa bakmaya bayılıyor. Balıkçı Sokağı, Balık Pazarı’nın kenar sokaklarından biri, ilhan Berk, Cumhuriyet Meyhanesi'nin penceresinden baktığında bu sokağın gidip gelen insanları nı birbır tanıyor.
Katmerci ve işkembeci...
Pera gezintimizi Asmalımeşcit Sokağı nda 1937 yılından kalma Meşhur işkembeci’yi zi yaret ederek bitiriyoruz şimdilik. Buranın ça lışanları günümüzde Oktay Akbal, Cavit
Yamaç, Abidin Dino ve Ilhan Berk gibi sa
natçıların akşamları burayı doldurduklarını an-
latıyor.
Dünün Pera’sı günümüzde Beyoğlu...
Beyaz Ruslar’ın çalıştığı lokantaları,
ünlü alışveriş yerleriyle 20. yüzyılın
başlarında İstanbul’un en seçkin
semti Pera’nın anılarını, bugün ancak,
o dönemlerden kalma binalar ve
meyhaneler canlandırıyor...
İlhan Berk, şimdilerde Beyoğlu’nun
en güzel saatlerinin sabah 11.00 ile
öğleden sonra 15.00-16.00 arası
olduğunu söylüyor
Balıkçı sokağı: Ilhan Berk, Sahne.Sokak’ta yer alan Cumhu riyet Meyhanesi’nin penceresinden Balıkçı Sokağı’na baka rak, gelip geçenleri izlemeyi çok seviyor. Balıkçı Sokağı, Balık Pazan’nın kenar sokaklarından biri. Şair bu sokaktan geçen insanları bir bir tanidığmı söylüyor.
Tarihi pasaj: istiklal Caddesi üzerinde yer alan Rumeli Pa- sajı’nın girişinde 30 yıldır örücülük yapan Muhsin Ertan, pa sajın Abdülnamit zamanında yapıldığım, pasajın içindeki ev lerde eskiden ailelerin oturduğunu, günümüzde ise hepsi-
: kullanıldığını anlatıyor. nin dükkan ve işyeri olarak 1
Burası eskiden ünlü kunduracılara malze me hazırlayan ve satan bir yermiş. Pera si tesinin en ünlü pasajı olarak bilinen Krepen, Beyoğlu çağında meyhanelerle dolmuş. En ünlü meyhaneler buradaymış. Hoşgör, Neşe, İmroz, Triandafilos gibi. Çağın bütün yazar ları, şairleri, ressamları burada yer içerlermiş.
"Beş yıl öncesine kadar böyleydi" diyor
Ece Ayhan. “ Beş yıldır Krepen Pasajı, As
lı Han adını alarak yeni biçimine dönüştü. Bir çeşit sahaflar çarşısı oldu".
Pasajın alt katı da yeni sahaflara hazırla nıyor. Karga sahaf bunlardan biri ve şimdilik Ece Ayhan bakıyor buraya.
Biracıların uğrağı...
Aslı Han’ın tam karşısındaki Çiçek Pasa- jı’na giriyoruz. Fıçılardan yapılmış masaların çevresindeki insanlar bira içerek serinleme ye çalışıyor. Biz de kapının girişindeki bir ma saya oturarak, etrafı gözlemeye başlıyoruz... Çiçek Pasajı’nın eski adı Hıristaki Pasajı. O zamanlar bu pasajda en ünlü terziler, çiçek çiler, oyuncakçılar, özellikle Japon oyuncak ları satan bir mağaza varmış. Sarayın hanım ları ve bütün Perariın zenginleri için, burası gözde bir yermiş. Üç katlı bu büyük yapı, bu gün nice yangınlardan sonra, yeniden bir çe şit meyhane sokağına dönüşmüş bulunuyor. Pek çok yazar burada sohbet edip, içkilerini yudumluyor. Özellikle Edip Cansever’in çok sevdiği yerlerden birinin burası olouğunu bi liyoruz. “ Tragedyalar"la, "Çağrılmayan Ya-
kub” u şairin buradan ilham alarak yazdığı
söyleniyor. Pasajın girişinde sağda Degüstas- yon İtalyan Lokantası var, sahipleri de Italyan.
_____
Ünlü meyhaneler...
_____
Degüstasyon’un müşterilerine gelince Ya-
kup Kadri, Sefahattin Pınar, Peyami Safa, Necip Fazıl, Fikret Mualla ve Ahmet Ha-şim... Yakın zamanın müşterileri ise İlhan Berk, Fethi Naci, Edip Cansever, Metin Eroğlu, Fahir Aksoy, Sabahattin Kudret, Naim Tirali ve Oktay Akbal gibi isimler. Bir
zamanlar pasajın en ünlü meyhanesi Sev- iç ’ti. Bugün de bu adlı bir meyhane varsa da, bu eski Sev-İç'in komilerinden birinin açtığı bir yer... Bu meyhaneyi özellikle Sefahattin
Pınar kendi evi yapmıştı. Bugün Huzur Mey
hanesi'nin sahibi Entellektüel Cavit de Sev- İç’in komilerindendi.
Manavlar ve mezeciler...
Duduodaları Sokağı İlhan Berk'in Pera’da en çok sevdiği üç sokaktan biri. İlhan Berk bugürfkü Beyoğlu'nu sanki üç sokaktan iba retmiş gibi görüyor. Duduodaları, Sahne ve Nevizade Sokağı. Duduodaları rengarenk manav dükkanları, levantenlerin mezecileriyle sevimli bir sokak. İlhan Berk bu sokakta bir de Lale Çorba Salonu'nu seviyor... Ve böyle bir sokağın dünyanın başka bir yerinde ola bileceğine inanmıyor...
Şairin sevdiği üçüncü sokak Nevizade So kağı. Bu sokağı sevişinde sanatçıların gittiği Lambo meyhanesinin etkisi olmalı. (Lambo ünlü bir Rum'un adıydı, meyhanesi de öyle biliniyor.) Lambo kendi halinde, melankolik, sanatçıları seven bir kişiymiş. Daha sonra kendini asarak intihar etmiş. Orhan Veli, Abi-
dln Dino, Mücap Ofluoglu, Cihat Burak, Naim Tirali, Oktay Akbal bu meyhanenin
müşterilerindenmiş.
