Nevbahar ve Neveser Aksoy'ların resimleri

'---INs—

q

r^_y^x

2-=<-yÇ

Z-H

A C v. v\ (5^

NEVBAHAR VE NEVESER

-rı sMbgu

"AKSOY’LAR„IN RESİMLERİ

GÜLTEKİN ELİBAL

İki yıl önce b a ş k a b ir dergide y ay ın c ıy la o la n bazı özel n e d e n , le r d e n ö t ü r ü y a y ı n la n m a s ın ı is t e ­ m e d iğ im b ir y az ım da , b iti ri rk e n iki sa n atç ı için, özetle a n ı m s a d ı k ­ la r ı m şöyle ydi : K u ş k u s u z N e v b a h a r ve N e­ veser ( ilk e le r in d e n g ö r ü n ü m l e r g e ­ t i r i y o r l a r b ü y ü k b ir y ü r e k le , içten ve çok genç, ta ze b ir d u y a r lı k la Ö yle ki. b u d u y a r l ı k g e re k so m u , olsun, g e r e k so y u t: is t e r gorçekç sayılsın, ister gcrçekü.stiicü ya ila g e o m e tr ik g ö r ü ls ü n , g e o m e tr id e n p a y a l m a y ı ş isteği aç ıkla nsın, ge­ niş b ir gözlem in, sü r e k li bir a r a ­ m a. ça lış m a n ın o lu m lu ve kalıcılı­ ğı iç erm eğ e yö n elik ü r ü n le r i s a ­ y ılıyorlar.

« P a z a r y e r le r i. s o k a k la r . G ö r e ­ me ve b en z eri y u r d g ö r ü n ıi’le r i n - de N e v b a h a r ve N e v e s e r ’in engin b ir in san, doğa se v g isin in g ü n ü ­ m ü z d e y e n id e n hiç b ir a r d tu t u m a N E V B A H A R A K SO Y - P a r is M et- r o s u 'n d a b ir s a r h o ş . 1980- d u r a li t ü z e r in e y a ğ lıb o y a . 52x44 cm .

24

v e r o lm a d a n ele alındığını, iş le n ­ diğini. s ü r e k lilik k a z a n ı rk e n , r e ­ sim g elene ğim iz e M r yeni tad ge­ tirm e y i am aç lad ığ ın ı sakıncasız a ç ıkla nılm ası gerek! iğini s ö y le m e ­ yi. yapıl l a n ö n ü n d e yeterli sa yıyor, yeni b a s a m a k la r ı da en y a k ın s e r ­ g ile rim le g e tir e c e k le rin i u m a y o - r um.»

Böyle deyişin g erid e k a l a n s ü ­ resi s o n r a s ı n ın y e n i re sim le ri le k a r ş ıl a ş m a d a . N e v b a h a r bir çeliş, k ile r d ü n y a s ın d a n , çok d u y a r lı acım asızlığın çok d o y g u n lu k la alış, verişini; N eve ser ise. geçm işe b ı ­ r a k ı l a n a m a. ç okluk y ite n le r i d ı ­ şında, y i tm e y e n le r iy le geçi re ç e ld i­ ğimiz g ü n l e r d e n belki de «kapılar», «pencereler», «yalnız b ır a k ılm ış y e r le r , şeyler» ü ze r in e ik il e m l e r i­ ni g etir e g e lm işle r ... İki k a r d e ş in , bıı ç a b a l a r ın ın k o n u la n m a s ı. belki de h a r e k e t n o k ­ tası. te k söz cüğüyle te m a t ik ta v rı «yaşam» oluyor. G e n iş le tild iğ in d e y a ş a m d a n kesit, diyeceğiz N e v b a ­ h a r ve N e v e s e r ’in y a ğ lıb o y a la r ın a , d e s e n le rin e , r e n k li çizilerine. N e v b a h a r (1952) ve N eve ser < 1953) A k so y k a r d e ş l e r , h iç b ir v a r d ım ve sa natç ı öneri, öğüdü o lm a d a n çok k ü ç ü k y a ş la r ı n d a y ö ­ r ele rin i gözlem lem iş, olanağı aşan r e s im le r o l u ş t u r a r a k « Ü stün Ye­ tenekli Ç o c u k la rla İlgili Yasa» ge­ reği resim y o lu n a k o y u lm u ş la r d ı. «Çıplak m o d e ld en çalışm alarını» ( l'.ai-n ve ilk y ağ lıb o y a ç a b a l a r ım da (19Hr>) si re c in in a r d ı n d a n g e r ­ ç e k le ştirip . '/-eki F aik İ z e r ’in ö ğ ­

r e n im in d e k i ö zg ü r ç a lışm ala rın ı, d iğe r b ir usta r essa m Cevat Dere- li’nin o r ta y a g etird iğ i çeşitli t e k ­ nik lenmerie y o ğ u r d u la r .

P aris Güzel S a n a t l a r Y üksek O k u l u ’ndn C h a p ü n M idy A tely e- sinde görgü ve te k n ik le r in i a r t t ı ­ r ırk e n . k a z ır o s im / b n s k ı. s e ra m ik , v itra y , fresk b ö lü m ç a b a la r ın ı y ü ­ r ü ttü le r . F r a n s a dışın d a İngiltere. İtalya. A lm a n y a ve ç e v r e s in d e m ü ­ zeleri. g alerile ri izleme, gözlem le, r-.e ve çeşitli ilişkilerde b u lu n u p

N EV ESER AKSOY - - - P a r i s 'l e b ir p e n c e re . 1980- d u r a l i t ü z e r in e y a ğ lı­ b o y a . 42x38 cm .

N EV B A H A R AK SO Y — - L ü k s e m b u rg P a r k ı'n d a n , 1980» N EV ESER AKSOY - - İ s t a n b u l'd a b ir a h ş a p e v in p e n d u r a ii t ü z e r in e y a ğ lıb o y a , 55x45 cm . c e re si. 1980- d u r a li t ü z e r in e y a ğ lıb o y a , 45x38 cm .

ald ık ları ödülleri h ak lı olarak k a ­ ranm ış b u lunm aları, geçirdikleri öğrenim ve ü stü n yeteneklerine uygun çabalarının doğal bir so­ nucu olagelm ektedir.

N evbahar ve N eveser aynı dünyada iki ayrı duyarlığın, g ö rü ­ şün belki de yenilik çizelgesinde görülüyorlar, iki ayrı dünya için. Bu ayrı d ü n y alar aynı dünya için­ d edir ve ikisi de ayrı ayrı ikilem ler getirm ek ted irler. İki yıl öncesin­ deki y ap ıtların d a, N evbahar «ger­ çekçi - fotoğrafik» ta v rın örneğin «pazaryerivnde m otiflenm e, d u ra k ­ lam a verm işti. Bu d u rak ta, soğuk ren k le rin kim liğindeki sanatçı, ol­ dukça sıcaklığı yayılan yeni ve p arlak re n k le r içindeliği gösteri­ yordu. Y am sıra, geom etrik b ir şe- m alanm ası vardı. A ydınlık, eşya­ yı. insanları, besin m addelerini, k u şla n , hele k u şların titre şim in ­ deki yam lsam ayı benim setiyordu. Bu yalnızca, yöreyi, ülkeyi böyle- sine görm ek isteyişine, resim sel değerlere saygılı oluşuna b ağ lan a­ mazdı. Y am sıra N evbahar, yerleş­ m iş yanlışlara, kötü alışkanlık ve geleneklere de b ir çözüm ö n er­ m ekteydi...

Bu kez de, N evbahar. çelişki

ve direnç an latısın d a sürgit için, çelişkiler dünyasından, k arn ı tok ve kalabalığın, aç, alkolikleri, d i­ lencileriyle y eraltı g elgiti’n i-m etro h a rita la rın ın re k lâm ların d an ke­ sim lerle önüm üze, tertem iz, sağ- beniyi, özeni, saygm lığıyle içermiş olarak getiriyor. M etrolar, tü n e l­ ler, y e ra ltın ın k alabalık yalnızlı­ ğının acım asızlığının saatleri, sı­ c a k -s o ğ u k , doygunluğunda belge­ lenm iş de oluyor, görselliğiyle.

N eveser, sıcak ren k le rin bir kim liği. Geçmiş y ılla rın y ap ıtla rın ­ da nakışsı özelliği, geom etriden kaçınan ta v rın d a , titiz işçilikle do­ ğayı, az insan ile dillendiregeliyor- du. İnsan doğa önünde savaşıyor­ du am a, b ir bakım a resim ’e gire­ m iyordu. T ek n ik len m ed e’ sürekli gelişme g ö sterirk en buğulu bir etkiyi, p ü sk ü rtm e yöntem iyle k a­ zandırıyor ve bazı y ap ıtların d a da, doğa’nın kendisinden, m erm er gibi gereçi işe koşarak y a rarlan m a ola­ nağı sağlıyordu. İkili bir d o k u / te k stü r deneyim i de sayılabilirdi bu tav rı, sunusu.

Şim dilerde Neveser, doğa’dan yanalığı vu rg u lam ıy o r değil. Ama hangi doğayı? B ir yeni yapı, bir bulvarda, caddede, sokakta boy v e ­

rir, şöyle b ir b ak ar geçenleri çok­ luk, sonra, günlük uğraş içinde, eskir, yeniden boyanır, onarım ge­ çirir ve b ir gün de. em ekliye ay ­ rılır gider! U n u tu lu r... İşte böyle- si, yapılar, bu yapıları örten, süs­ leyen güneşlikler, saçaklar, k ap ı­ lar, pencereler, bir başkalaşm ış do­ ğ adır ki, b u kez de N eveser, geç­ m işin günüm üzdeki pek ilgimizi toplam ayan bu çelişkilerde, in san ­ ları aslında y aşatan bu b asam ak ­ ların d an y ak alan tıy a alm ak istiyor. E lbette. Aksoy N evbahar ve N eveser’ler b irlik tek i resim yolla­ rında, b ir ara b irlik teliğ in g iz le ­ rinde, aym yörelerin, aynı b oya­ la rın ay rılık ların d an , görsel şiir­ selliği, doku tazelenm esini, re n k ­ le rin acısından en sıcağına cöm ert p aletlerin i, b ir durm acasına a ra ­ yan, b u lan k im lik lerin in d u y a rlı­ ğında nice b asam akları aşacağa aday genç san atçılar olarak, önce­ likle, y ö resellikteki vurgulam ayı h er seferinde özenle serecekler, düğüm leyecekler bir halı örneği dünyam ıza...

B ekliyorum , yeni b asam akla­ rındaki görselliği içeren y a p ıtla rı­ nı Aksoy k ard eşlerin , bekliyeceğjz de...

İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi Taha Toros Arşivi