Sabah Penceresinden:
İsmail
Habib
j p m a i l H abibin va k itsiz ölüm ü ile e d e b iy atı m ız b ir ü slû p k ârın ı, ed ebi y a t tarih im iz ise b ir çığır a- çıcısın ı k ay b etm iş bulunu - yor.B u gü n T ü rk o k u y u cu la rı na m erhum un istiare li, k ıv ra k v e coşkun üslûbunu an la tm ak la m alûm -u ilâm e t m ek istem em . O nun ed ebi y a t tarih i te tk ik le rin e g e tir diği a n la yış v e açtığı çığır, aziz h â tıra sın ı daim a ta zim v e te b cil ile yâdetm em i ze k âfid ir.
İsm ail H abip, C u m h u riy e tin ilânından hem en b ir k aç sene sonra n eşrettiği T ü rk T eced d ü t E d e b iya tı T arih i ile, ed e b iy at te tk ik le rin i m ü tekâm il b ir te zk ire cilik te n v e y a m ü steşrik u sulü dar v e k u ru araştırm alard an k u r - ta iın ıştır. B u eserden e v v e l, ed e b iy at tetk ik lerin d e k ıy m e t h ü k ü m lerin e hem en h iç rastgelin m ezd i. E d ip le rin h a yatın a dair şuradan buradan d evsirilen m alûm
a-V,____________
ta e se rle rin b ir «liste» si i- lâ v e ed ilir v e b ö ylece ede b iy a t tarih in in ansiklope - d ik b ir panoram ası m eyd a na getirilm iş olurdu . B u tet k ik le rd e eserden bahsedil - m esi, b ir m u h teva tah lilin e girişilm esi, eserle y aratan ın şa h siy eti arasın d aki m üna seb etle rin araştırılm ası, n i h a y e t b ir edebî d evir v e y a neslin po rtresin i çizm ek ve bu p o rtre y i zam anın cem i y e t kadrosu için e y e r le ş tir m ek lüzu m su z bir k ü lfe t ad dolunurdu.
Ü n iv ersite k ü rsü lerin den lise le re v e orta m ekteplere k ad ar y a y ılm ış olan bu k u ru , dikişsiz, izahsız ve tefsir siz «hayat v e eserleri» usu lü, e d e b iy a t hâdisesin i bir fo sil katılığ ın d a göstere gös tere, gen çliğin bed iî zev k in i u y u ştu ru y o r, a n la yış ve ten k id k a b iliy e tin i k ö rle tiyo r, gü zel y a z ı yazm a k h evesin i k ırıy o rd u .
İşte İsm ail H abip, böyle b ir ed e b iy at an layışın ın
hâ-Siyavuşgil k im olduğu b ir d evird e, T ü rk Teceddüt E debiyatı T a rih i ile , T anzim attan C u m h u riy ete k ad ar u zayan d evri, ce m iy e t h a y a tı ile, b irb irin i tak ip eden nesille- rile , e se rle ri v e ese rle re a k seden şa lısiy e tlcrile can lı ve h eye ca n lı b ir m acera h a lin de anlattı, biz, ilk defa bu k itap ta, ru h î ve İçtim aî ta h lille rin , ese rle şa h siy e t a ra sındaki g izli b a ğ lılık la ra 11ü fu z etm enin, izah v e te fs ir lerde m etin lerden fayd alan m anın yolu n u gö rd ü k, ed e b iy a t hâdisesinin cem iyet h â d iselerile b ir bütün te şkil e ttiğin i an ladık ve k ıya sıy a b ir te crit u sulü ile ed e b iyatı tek başına b ir te tk ik m e v zuu h alin e getirm enin ma- n âsızlığım öğrendik.
İsm ail H abip, b ö ylece, Ü- ııive rsite dışında kalm asına rağm en, bizde asıl İlm î ed e b iy a t ta rih i ara ştırm ala rı - 11ın çığ ır açıcısı oldu. N ur içinde yatsın .