TÜRK SPOR TEġKĠLATI
1. CUMHURĠYET ÖNCESĠ TÜRK
SPOR TEġKĠLATI
2. CUMHURĠYET DÖNEMĠNDEN
1.CUMHURĠYET ÖNCESĠ TÜRK SPOR TEġKĠLATI (1)
Orta Asya da yaĢayan Türkler;
Vücut kültürüne ve spora büyük önem vermiĢlerdir.
GüreĢ, Binicilik, Cirit, Okçuluk, Avcılık ve Top oyununun Türklerin geleneksel sporları olduğu
kabul edilmektedir.
Bu dönemde savaĢ eğitimine ve askeri hiyerarĢiye uyum sağlamaya yönelik bir
yapılanma söz konusu idi. Kurulan kurumlarda
1.CUMHURĠYET ÖNCESĠ TÜRK SPOR TEġKĠLATI (2)
SELÇUKLULARDA;
ALPLĠK VE YĠĞĠTLĠK ; Bu Kurumlar Spor
Örgütlenmesinden çok askeri bir rütbe sıralaması söz konusudur.
OSMANLILARDA;
TEKKE, AĞALIK(ORGANĠZÖTÖRLÜK) VE HĠMAYE(VAKIF) ; SavaĢ Eğitimine ve
GüreĢ Tekkeleri (1)
Osmanlı zamanında, hemen her önemli yerleĢim merkezinde kurulmuĢ
müesseselerdir.
Amacı; güreĢçi yetiĢtirmektir. Dolayısı ile,
GüreĢ tekkeleri, spor okulu statüsündedir.
Osmanlı döneminde kurulan bazı güreĢ tekkeleri;
1. Ġlk Osmanlı güreĢ tekkesi; 1358 Orhan Gazi zamanında kurulan “Bursa
GüreĢ Tekkeleri (2)
2. Edirne GüreĢçiler Tekkesi; Orhan Gazi‟nin oğlu, I.Murat Gazi
tarafından Edirne‟nin fethinden sonra kurulmuĢtur (1359-1389)
3. Manisa GüreĢçiler Tekkesi;
GüreĢ Tekkeleri (3)
4. Ġstanbul‟daki GüreĢ (PEHLĠVAN) Tekkelerinin en büyüğü ZEYREK
YOKUġUNDA olduğu ve 300 Pehlivanın
burada ANTRENMAN yaptığı belirtilmiĢtir.
GüreĢ tekkesi, Fatih devrinde Ġstanbul‟un fethinden sonra kurulmuĢtur.
GüreĢ Tekkeleri (4)
6. Bulgaristan Deli Orman bölgesinde kurulan; Demir Baba Tekkesinde
(16.yüzyıl – Kanuni Sultan Süleyman
dönemi) çok sayıda pehlivan yetiĢtirilmiĢtir. 7. Mekke, Cidde, Mısır, Ġskenderiye, ġam, Urfa, Halep, MaraĢ, Amasya, Tokat,
Ankara, Kütahya, Akhisar, Gelibolu, Üsküp, Ġpsala, Diyarbakır, Balıkesir,
Belgrat‟ da da GüreĢ tekkeleri bulunuyordu
GüreĢ Tekkeleri (5)
Osmanlıda kurulmuĢ bu GüreĢ tekkeleri, aslında bir hayat tarzının, dünya görüĢünün ve spor anlayıĢının ortak ürünü olmuĢtur. GüreĢ tekkeleri güreĢçilerin konakladığı ve idman yaptıkları yerler olarak bilinmektedir. Ayrıca, Büyük yerleĢim merkezlerinde çok sporlu, çok sporcusu olan bölgelerde
zamanla VAKIF yönetimine gidildiği
Okçu Tekkeleri (1)
Okçuluk, avlanma, savaĢ (savunma-saldırı) ve spor dalı olarak Türklerde köklü bir
tarihe sahiptir. Okçuluk, “KemankeĢlik” adıyla da anılırdı.
II.Selim‟den sonra savaĢlarda ok ve yayın
kullanılmadığı görülmüĢse de okçuluk tekkeleri 19.yüzyıl sonuna dek devam etmiĢtir.
Okçu Tekkeleri (2)
1. Ġlk bilinen ok meydanı;
Orhan Bey zamanında kurulmuĢ olup,
Bursa‟dadır.
2. Fetihten sonra,
Edirne‟ye, Ġstanbul‟a (Ok meydanı) ve Kahire‟ye okçu tekkeleri ve meydanları
SPOR TEKKELERĠNDE ĠKĠ YAPI BULUNMAKTAYDI (1)
1.SPOR TEKKELERĠNĠN DĠNSEL YAPISI;
GüreĢten önce dua okunur
Okçular ise ok atarlarken, “Ya Hakk” diye bağırırlardı
Her tekkenin bahçesinde eski
pehlivanlarının türbeleri bulunur.
Çırak-Ustalığa geçiĢte “kısbet giyme”
SPOR TEKKELERĠNDE ĠKĠ YAPI BULUNMAKTAYDI (2)
2.DÜNYEVĠ YAPISINDA;
ġeyh – Mürit iliĢkisinde öğretmen sporcu
iliĢkisi söz konusu idi.
Mürit sporcu, ġeyh‟in öğretmenin buyruğunu yerine getirirdi.
Bu durumun Dünya dada bir çok
uygulaması bulunmaktaydı, Örneğin;
TANZĠMAT (YENĠLEġME HAREKETĠ) ĠLE BĠRLĠKTE;
KULÜP MODELĠ BENĠMSENMĠġ
OKUL PROGRAMLARINDA ; BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR DERSLERĠNĠN
KONMASI SAĞLANMIġ (ÖZELLĠKLE ASKERĠ OKULLARDA)
DAHA SONRA; ATLETĠZM, BĠSĠKLET,
YÜZME, KÜREK, GÜREġ, BASKETBOL (Robert Kolej) VE FUTBOL BRANġLARI
FUTBOLUN FEDERE ÖRGÜTLENME BĠÇĠMĠ
1.1903- OSMANLI BEġĠKTAġ
TERBĠYE-Ġ BEDENĠYE KULÜBÜ
2.1905-
OSMANLI SULTAN-Ġ
GALATASARAY TERBĠYE-Ġ
BEDENĠYE KULÜBÜ
TÜRKĠYE‟DE ĠLK ORGANĠZE EDĠLEN FUTBOL LĠGLERĠ (1)
ĠSTANBUL FUTBOL BĠRLĠĞĠ
(1903-1910)
4 Yabancı Takımla OynanmıĢtır;
MODA (1891) ELPĠS (1900)
ĠMOGENE (1900) KADIKÖY (1899)
TÜRKĠYE‟DE ĠLK ORGANĠZE EDĠLEN FUTBOL LĠGLERĠ (2)
BĠRLĠĞĠN GÖREV VE SORUMLULUKLARI;
1.Futbol mevsimini dolu ve çekici bir takvime bağlamak
2.Maçların hakemlerini görevlendirmek 3.Lig programının aksaksız olarak
uygulanmasını sağlamak
4.Kurallar ya da uygulamalara iliĢkin teknik ve yönetsel anlaĢmazlıkları
ĠSTANBUL FUTBOL KULÜPLERĠ LĠGĠ (1910-1914) (1)
Tek Sporlu (Futbol), federatif (Kulüplere dayalı), dikey örgütlenmiĢ bir Lig
sistemidir. AMACI;
1.FUTBOLU YAYMAK
2.FUTBOLCU SAYISINI ARTTIRMAK 3.LĠGE KATILAN TAKIM SAYISINI
ĠSTANBUL FUTBOL KULÜPLERĠ LĠGĠ (1910-1914) (2)
1905‟te GALATASARAY, 1908‟de
FENERBAHÇE „NĠN KATILMASIYLA
DAHA SONRA GENĠġLETĠLEREK OKUL TAKIMLARI AĞIRLIKLI CUMA VE
CUMA LĠGĠ (1913)
LĠG, BU DÖNEMDE YARIġMALARA (LĠGE) ALINMAYAN MAHALLĠ
TAKIMLARLA OKUL TAKIMLARI
PAZAR LĠGĠ
ARALARINDA ERMENĠ VE RUM KÖKENLĠ KULÜPLER BULUNMAKTAYDI;
ELPĠS PERA
ERMENĠ BĠRLĠK MACCABĠ
STELLA GĠBĠ ETNĠK KULÜPLER VARDI.
AMACI;
1920 „lerin siyasi yapısını yansıtan bir iĢbirliği içinde hareket etmek olmuĢtur.
Oysa, OKUL ve SEMT TAKIMLARI da düzenli
CUMA BĠRLĠĞĠ (1915) (1)
1915 YILINDA PAZAR VE CUMA LĠGLERĠ ADIYLA ANILAN KÜMENĠN
BĠRLEġMESĠYLE CUMA BĠRLĠĞĠ KURULMUġTUR.
ANCAK 1918 YILINDA
CUMA BĠRLĠĞĠ (1915) (2)
BU ÖRGÜTSEL KARGAġA DEVAM ETTĠ SONUÇTA, ÖNCE 1920-1921
SEZONUNDA “ĠDMAN ĠTTĠFAKI HEYET-Ġ MUVAKKETESĠ” SONRA 1922 DE ĠSE
TÜRKĠYE ĠDMAN CEMĠYETLERĠ ĠTTĠFAKI (1922)
Türkiye‟nin ilk çok sporlu, çok kulüplü örgütsel yapısıdır.
TĠCĠ, Cumhuriyet Türkiye‟sinin ilk ulusal SPOR YÖNETĠMĠ olarak kurulmuĢtur.
Yusuf Ziya ÖniĢ, Ali Sami Yen, Burhan Felek ve Nasuhi Baydar‟ın öncülüğünde kurulan TĠCĠ, ile birlikte ilk spor
TÜRK SPOR KURUMU (1936) (1)
1938 TARĠHĠNDE Ankara‟da toplanan sekizinci genel kongrede TĠCĠ‟nin adını “TÜRK SPOR KURUMU” olarak
değiĢmesiyle oluĢan son gün kararıyla
Cumhuriyet Halk Partisine bağlanan
TÜRK SPOR KURUMU (1936) (2)
AMACI;
Temiz ahlaklı yüksek karakterli sağlam bünyeli daima canlı ve Ģevkli nefsine ve ulusuna inanan,
Türkiye Cumhuriyetini inkılaplarını ve yurdu korumayı en üst amaç edinmiĢ ve bu uğurda bütün varlıklarını vermeye hazır olan bir spor gençliği yetiĢtirmek
Sporun yayılmasına ve yükselmesine çalıĢmak Türk sporculuğunu yurtta ve yurt dıĢında temsil
BEDEN TERBĠYESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (1938) (1)
18.7.1938 TARĠH VE 3530 SAYILI YASAYLA BaĢbakanlık makamına bağlı olarak
kurulmuĢtur. Türk Spor Kurumunun
mallarıyla hukuk ve haklarını devralmıĢtır. 3.6.1942 sayılı yasa ile Milli Eğitim
Bakanlığına bağlanmıĢtır.
13.2.1970 tarih ve 1/21-1156 sayılı kararname ile yeni kurulan Gençlik ve Spor Bakanlığı‟na
BEDEN TERBĠYESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (1938) (2)
1980 yıllarda tekrar Milli Eğitim
Bakanlığına bağlanarak Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı adını
almıĢtır.
21.5.1986 yılında ise spordan sorumlu bir devlet bakanlığına bağlanarak
